|
SUNUM VE / VEYA EYLEM
ROMAN YAZMA
ROMAN
Olmuş ya da olabilir
nitelikteki olayları ve
konuları ele alan edebî
türlere
Roman denir.
Diğer türlerden ayrılan
en önemli özelliği,
uzunluğudur. Romanlarda,
toplumsal olaylar ve
ilişkiler gerçeklere
uygun bir tarzda ele
alınır.
"Roman"
kelimesi, Roma
İmparatorluğu sınırları
içinde yaşayan halk
kitlelerinin konuştuğu
halk Lâtincesine verilen
addır. Sonraları
herkesin anlayabilmesi
için bu dille yazılan
destan ve hikâyelere
"roman" adı
verilmiştir. Kelimenin
aslı buradan gelir.
(H. F. GÖZLER,
Örnekleriyle Türkçe ve
Edebiyat Bilgileri, s.
303)
İyi bir roman ilgi
çekici olmalı, herkesi
ilgilendiren insancıl
bir tema taşımalıdır.
Romandaki olaylar
arasında dengeli bir
sıralama ve bağ
bulun-malıdır. Olaylar
akla yakın olmalı,
romanın konusundan
doğmalıdır. Romandaki
varlıkların kişilikleri
baştan sona dek konuya
uygun nitelikte olmalı,
birbiriyle
çelişmemelidir.
Roman yazarı; romanda
yarattığı kişilerini
kendi kişiliği içinden
görebilmelidir.
Romandaki davranışlar ve
konuşmaların, kişilerin
karakterlerinden
çıkmasını sağlamalıdır.
(S. SARICA - M. GÜNDÜZ,
Güzel Konuşma Yazma, s.
403)
Okuyucu, romanı iş
olsun diye okumaz.
Roman okurken avunmak,
kendinden uzaklaşmak
ister. Romandaki
kişilerle ilgilenmeye
başlar. Olaylar
karşısındaki
davranışlarının ne
olacağını merak eder.
Onların başarılarından
mutluluk duyar. Onların
sıkıntılarına üzülür.
Kendisini onların yerine
koyar. Onların
davranışlarını
eleştirir. Bu
davranışlar içinde
yapılmaması gerekeni,
yapılmamış olanları
bulur. Romanı okuyup
bitirince genel bir
yargıda bulunur.
(S. SARICA - M. GÜNDÜZ, Güzel Konuşma Yazma, s. 404)
Türk edebiyatında önceki
yüzyıllarda roman türüne
benzer edebî eserler
mevcuttur. Bunlar:
(1) Halk Hikâyeleri (Kerem
ile Aslı, Ferhat
ile Şirin gibi.)
(2) Meddah Hikâyeleri
(3) Dinî Hikâyeler (Hz.
Ali'nin Cenkleri
gibi)
(4) Destanî Hikâyeler (Dede
Korkut Hikâyeleri,
Battal Gazi Destanı
gibi)
Avrupaî tarzda ilk
roman, Tanzimat
döneminde yazılmıştır.
Namık Kemal'in
"İntibah",
ilk Türk romanıdır.
Nabizâde Nazım'ın
"Karabibik",
ilk köy romanıdır.
Yusuf Kâmil Paşa'nın
Fenelon'dan çevirdiği
"Telemak",
ilk çeviri romandır.
Romanlarda, şu ögeler
üzerinde önemle
durulmalıdır:
Konu, kişiler, çevre,
zaman, ana düşünce
ve anlatım tarzı
(üslûp).
Romanlardaki olaylar,
bir plâna uygun olarak
anlatılır. Bu plân
şöyledir:
Giriş
(Serim):
Roman olayının başı,
burada verilir.
Gelişme
(Düğüm):
Roman olayının gelişip,
açıldığı bölümdür.
Sonuç
(Çözüm):
Romandaki olayın
açıklığa kavuştuğu,
düğümün çözüldüğü
bölümdür.
(H. F. GÖZLER, Örnekleriyle Türkçe ve Edebiyat Bilgileri, s.
205)
Romanlar, işlenilen
konularına göre şu
çeşitlere ayrılır:
(1) Tarihî romanlar
(2) Macera romanları
(a) Polis romanları
(Macera ve heyecan
duygularını artıran
romanlar)
(b) Egzotik romanlar
(Yabancı ülkelerin
toplumsal özelliklerini,
geleneklerini anlatan
romanlar)
(3) Köy romanları
(4) Sosyal içerikli
romanlar
(5) Psikolojik tahlil
romanları
(S. SARICA - M. GÜNDÜZ, Güzel Konuşma Yazma, s. 406)
(H. F. GÖZLER, Örnekleriyle Türkçe ve Edebiyat Bilgileri, s.
314 - 326)
daha fazla bilgi
|
