PROJE AŞAMALARI

PROJE HAZIRLAMA

PROJE HAZIRLAMA

Proje, öğrencinin girişimi ile gerçekleştirilen ve çeşitli problemlerin çözümü için tasarlanmış bir iş ya da hizmet olarak tanımlanabilir.

Öğretim hayatımız süresince değişik araştırma, proje ve ödevler yapıyoruz. Projeleri bazen sınıfça bazen de grup olarak yapmaktayız. Grup ve sınıfça yapılan projeler, işbirliği düşüncesinin gelişmesine, işbölümü yapılmasına neden olmaktadır.

Proje geliştirilmesinde izlenen aşamalar şunlardır :

1.       Proje konusunun  belirlenmesi

2.       Öğrenci tarafından seçimi

3.       Proje kapsamının tespiti

4.       Taslak hazırlığı

5.       Kaynakların belirlenmesi

6.       Araştırma ve değerlendirme

7.       Yorumlama

8.       Proje raporunun hazırlanması.

9.       Raporların sınıfa sunulması ve sergi düzenlenmesi.

10.   Öğrencilerin değerlendirilmesi.

11.   Eğitim sürecinin gelişimine ilişkin sonuçlar.

Her proje geliştirilirken bu aşamalar izlenmeli ve her aşamaya uyulmalıdır.

Yukarıdaki paragrafta ve  şekilde de belirttiğimiz gibi proje bir tasarıdır. Bu  anlamıyla aslında gerçekleştirilmek istenen bir işin önceden zihinsel olarak görülmesidir. Projelendirme bir vizyona sahip olmayı; başka bir deyişle, daha başlangıç aşamasında süreci ve bitişi bütün boyutlarıyla görebilmeyi gerektirir. Bu anlamda, sürecin işlem basamaklarını gerçekleştirecek beceriye  sahip olmak önem kazanmaktadır. Böyle bir yapıyı öğrenmenin tabanına aldığımızda karşımıza nasıl bir süreç çıkar? Her şeyden önce,  projenin  öğrenene özgü  oldu÷unu bir  kez daha vurgulamak gerekir. Anlayışımızda

2 Bilgi, enformasyon karşılığında kullanılmıştır.

öğretmeyi değil, öğrenmeyi vurguladığımızda öğretmenin projesinden değil, öğrencilerin projesinden söz  ediyoruz demektir. O halde, sağlıklı bir proje tabanlı öğrenme uygulamasında, her bir öğrencinin, sürecin sonunda  ulaşacağı noktaya ilişkin  bir öngörüsünün olması gerekir. Dolayısıyla, öğretmenler sadece kendilerinin bildikleri ve kendilerinin inandıkları hedefler yazmakla yetinemezler.

Yukarıda da belirttiğimiz gibi sürecin işlem basamaklarını gerçekleştirecek beceriye sahip olmak önem kazanmaktadır. Proje Tabanlı Öğrenmede işlem basamakları ise aşağıdaki gibi özetlenebilir. Proje tabanlı öğrenmede temel adımlar

1. Hedeflerin belirlenmesi.

2. Yapılacak işin ya da ele alınacak konunun belirlenip,tanımlanması.

3. Takımların oluşturulması.

4. Sonuç raporunun özelliklerinin ve sunuş biçiminin belirlenmesi.

5. Çalışma takviminin oluşturulması.

6. Kontrol noktalarının belirlenmesi.

7. Değerlendirme ölçütlerinin ve yeterlik düzeylerinin belirlenmesi.

8. Bilgilerin toplanması.

9. Bilgilerin örgütlenip, raporlaştırılması.

10. Projenin sunulması (Moursund, D., 1999).

işlem  basamakları  incelendiğinde,  temel  planlama  aşamalarının  ardından,  bilgi  toplama  ve toplanan bilgileri örgütleyip raporlaştırma aşamaları  gelmektedir ki; bu aşamalar, bilgi okur yazarlığı yeterlikleri   kapsamında   sözünü    ettiğimiz   çağdaş   insan   modelinin    temel   kavramlarını   da oluşturmaktadır.

Bu tartışmalar ışığında gerçekleştirilen ve aşağıda sunduğumuz çalışma da yukarıda vurgulanan görüşleri destekleyen bir örnek olarak değerlendirilmelidir.

Araştırma Süreci

Bu çalışma, Sosyal bilgiler dersi kapsamında, beşinci sınıf öğrencileriyle yürütülen ekiple proje tabanlı öğrenme üzerine bir çalışmadır. Araştırmada, programda yer alan ünitenin “ülkeler coğrafyası” olması nedeniyle, farklı ülkelerin incelenmesine ve kendi ülkemiz için öneriler geliştirmeye dönük bir proje konusu belirlenmiştir.

Bunu  gerçekleştirmek  için  iki  özel  okuldaki  beşinci  sınıf  öğrencileri,  sınıf  öğretmenleri  ve bilgisayar  öğretmenleri  ile   çalışılmıştır.  Okulların  birinde  öğrenciler  bilgisayar  öğretmenleri  ile, diğerinde  ise  sınıf  öğretmenleri  ile  çalışmışlardır.  Bunun  nedeni,  öğretmen  yeterliklerinin  öğrenci ürünlerinin niteliğine yansıyışını görmektir.

Projenin  hedeflerine ve nasıl yürütüleceğine ilişkin öğretmenlerle birlikte bir  planlama  yapılmış; öğretmenlerden planı öğrencileriyle tartışıp yeniden düzenlemeleri istenmiştir. Tartışma sonucunda yeniden düzenlenen çalışma planı aşağıda verilmiştir.

NASIL BİR ÜLKE İSTİYORUM?

Hedefler

1. Farklı ülkelerdeki insanların yaşam biçimlerini, teknoloji kullanımlarını, yönetim biçimlerini ve eğitim sistemlerini inceleyerek, kendi ülkesine ilişkin verilen konularda öneriler  içeren bir rapor hazırlayabilme.

2. Projenin gerektirdiği araştırma ve bilgi toplama etkinliklerini gerçekleştirebilme,

3.Topladığı bilgileri, sunuş biçimine uygun olarak örgütleyebilme.

4. Takım olarak proje sürecini yürütebilme,

 Proje sorusu

 Ülkenizi hayalinizdeki ülke haline getirmek için elinizde büyük bir fırsat olduğunu düşünün. Bu fırsatı, insanların yaşama biçimlerini, teknoloji kullanımını, yönetim ve eğitim sistemlerini iyileştirmek için nasıl kullanırdınız?

 İncelenecek Ülkeler

 Türkiye, Japonya, ingiltere, Fransa, Finlandiya

 akım Oluşturma

 Çalışma,  becerileri  açısından  farklı  öğrencilerden  oluşturulan  4-5  kişilik  heterojen  takımlarla yürütülecektir.

Çalışma Takvimi

Çalışma, 21 Mayısta başlayacak; 13 Haziranda bitecek;

toplam 18 gün sürecektir.

Çalışma Süreci

İşlem basamakları                                                                     Süre            Proje hakkında bilgi verme ve takım oluşturm ……….........2 gün Takımların çalışmalarını planlama…………........................1 gün

Bilgi topla.…………………………........................................7 gün Toplanan bilgileri değerlendirme..…....................................2 gün Rapor ve sunu hazırlıkları……...…..................................... 2 gün Çalışmaları diğer takımlarla tartışma………….....................1 gün Çalışmaları elektronik ortama

aktarma ya da poster haline getirme...................................2 gün

Sunu………...………………………......................................1 gün

Sunum

Yukarıdaki  çalışma  planı  doğrultusunda  gerçekleştirilen  proje  çalışması  sonucunda,  poster sunumu ya da 20’şer dakikalık sözlü sunum yapılacaktır. Sözlü sunum yapanlar aynı zamanda yazılı rapor da vereceklerdir. Ayrıca, süreçte yaşananlar yine takım olarak rapor edilecektir.

Değerlendirme

•Süreç Değerlendirme (Öğrenciler  kendilerini ve grup arkadaşlarını; öğretmenler öğrencileri, verilen forma göre değerlendireceklerdir.)∗

•Ürün Değerlendirme(öğretmenler takımların ürünlerini, verilen forma göre değerlendireceklerdir.) Çalışma planının uygulanmasında sınıf öğretmenleriyle çalışan grupla bilgisayar öğretmenleriyle

çalışan grup  arasında bir  farklılık gözlenmiştir. Sınıf öğretmenleri, ülkelerle ilgili her  bir inceleme boyutunu (teknoloji  kullanımı, günlük yaşam, eğitim sistemi,  yönetim biçimi)  ayrı ayrı ele alıp, her takımı bir boyutta çalıştırırken; bilgisayar öğretmenleri tüm boyutları birlikte ele almış ve her takıma tüm boyutları birlikte çalıştırmışlardır.

Değerlendirme boyutu ise her iki grupta da planlandı÷ı gibi gerçekleştirilememiş; değerlendirme formları  gerek   öğrenciler  gerekse  öğretmenlerce  düzenli  olarak  kullanılamamıştır.  Bu   nedenle değerlendirme,  araştırmacılar  tarafından   proje  ürünlerine  dayalı  olarak  gerçekleştirilmiş;  ayrıca öğrencilerin sürece ilişkin görüşlerini yazılı olarak belirttikleri raporlardan yararlanılmıştır.

3 Değerlendirmede kullanılması öngörülen formlar çalışmanın sonunda sunulmuştur.

Verilerin Analizi

Her grubun ürünleri karşılaştırmalı olarak incelenmiş aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir.

Bulgular ve Yorum

Bu bölümde, gerçekleştirilen çalışmaların sonucu olan ürünlerden bazı örnekler ve bunlara ilişkin gözlem ve değerlendirmeler verilmiştir.

“Farklı ülkelerdeki insanların yaşam biçimlerini, teknoloji kullanımlarını, yönetim biçimlerini ve eğitim sistemlerini inceleyerek, kendi ülkesine ilişkin verilen konularda öneriler  içeren bir rapor hazırlayabilme.” ve “Projenin gerektirdiği araştırma ve bilgi toplama etkinliklerini gerçekleştirebilme,”  hedeflerine dönük gözlemler ve yorumları

Sınıf Öğretmenleriyle Çalışan Öğrencilerin “Nasıl Bir Ülke İstiyoruz?” Sorusuna Verdikleri

Yanıtlardan Örnekler

Teknoloji Kullanımı

“Eğitimde televizyon ve bilgisayarın etkin kullanımını sağlardık. interneti eğitimi yaygınlaştırmada kullanırdık. Televizyon programlarını ve internet sitelerini toplumun kültür ve sanat yönünü geliştirecek ilgi çekici programlarla desteklerdik.”

“ Ulaşım problemlerinin çözümü için hızlı tren ve akarsulardan yararlanırdık. Hızlı tren teknolojisi için gerekli proje ve yöntemleri geliştirirdik.”

“Hastalıkların önlenmesi ve tedavisi için tıbbi araştırmalara ayrılan kaynakları artırır, nüfus planlamasını yaygınlaştırmak için televizyon ve internetten yararlanırdık.”

1. 20-30 tane dükkan kurup, buradaki teknolojik aletleri yarı fiyatının altında satardık.

2. Bir televizyon şirketi kurup teknolojinin yararlarını eğlenceli bir şekilde tanıtırdık.

3. Elektronik aletlerin pratik olduğunu tanıtan patentler ve konferanslar verirdik.

4. Teknolojiye karşı çıkanları sustururduk.

5. Teknolojik icatları yapan kişiler yetiştirmek için 2-3 tane teknoloji bölümü fazla olan üniversite kurdururduk.

6. Çok işlek olan yerlerde teknolojinin iyi ve kötü yanlarını reklamlarla insanların beğenisine sunardık.

7. Teknolojik reklamların kirasını indirip teknolojiyi daha yaygın hale getirirdik.

8. Bir kurum kurup teknolojinin ne kadar geliştiğini kontrol ettirirdik.

9. Teknolojiyi öyle bir yaygınlaştırırdık ki teknolojinin zararlarını ortadan kaldırırdık.

Günlük Yaşam

“Vatandaşların sağlıkla ilgili hizmetlerden ücretsiz ve eşit olarak yararlanmasını sağlardık. ingiltere ‘de olduğu gibi “gen” teknolojisini sağlık alanında faydalı olacak şekilde kullanırdık.”

“Ülkemizin belli başlı sorunlarından olan enflasyonu düşürerek ekonomik krizin aşılmasını sağlardık. Üretimi arttırıp, diğer yandan tüketim alışkanlıklarını kontrol altına alırdık. Tüketimi sınırlamak için karne sistemi getirir, her ailenin ihtiyacı kadar alışveriş yapması sağlardık.”

“Ulaşım konusunda, karayollarından daha güvenli ve ekonomik olan demir yollarına önem verirdik. Hızlı trenlerin Türkiye’de kullanılıp, yaygınlaşmasını sağlardık.”

“Bütün bu öneriler uygulanırsa, iyi bir sonuca gideriz. Bu da,ülkemizin kalkınmasına ve insanların daha mutlu bir yaşam sürmesine yardımcı olur. Bu önerilerimiz uygulandığında, ülkemiz en stresli ülke olmaktan kurtulup, en mutlu ülke olmaya doğru ilerler.”

“Türkiye’de tüketim üretimden fazla. Bunu önlerdik. Daha çok üretir, insanın yaşam koşullarını genişletirdik. Sınaiyi ve ticareti de genişletirdik. Örneğin Norveç, Norveç’te bir yarım ada, Norveç’te balıkçılık çok fazla yapılırken, Türkiye’de deniz kirliliği nedeniyle ve başka nedenlerle balıkçılık az

yapılıyor. Çevremize, denizlerimize kirlilik anlamında daha önem verilmesini sağlardık. Şehir içine fabrikalar yaptırmazdık. Ormanlarımızı arttırırdık. Bacalara filtre taktırırdık.”

Eğitim Sistemi

“Her şeyden önce insanları hayata hazırlayacak iyi bir ilköğretim programı hazırlanmalıdır. Bu programlar; çocukları düşünmeye, yaratıcılığa, iyi bir vatandaş olmaya yönlendirecek şekilde hazırlanmalıdır.”

“Hazırlanan programlarda ünite sayısı azaltılmalı, yaşamla ilgili konular programa alınmalı. Böylece öğrenciler konuları daha iyi kavramış olurlar.“

“Bunun içinde iyi öğretmenler yetiştirilmeli, Bu öğretmenler öğrencilerle iyi iletişim kurmalıdır.”

“Eğitim ve öğretimde klasikleşme önlenmelidir. Eğitim ve öğretim etkinlikleri bireyleri her an değişen koşullara   uyum   sağlayacak   şekilde   donatmalıdır.   Bilgi   üretilmekle   kalmamalı   aynı   zamanda dağıtılmalıdır.  Başvurulacak  en  etkili  yollardan  birisi  kütüphanelerin  geliştirilmesidir.  Ülkemiz  bu konuda  çok yetersizdir. Bireysel öğrenme alışkanlığı geliştirilmelidir.”

Yönetim Biçimi

“Devletimizin başındaki yaşlıların yerine gençleri yerleştirirdik.”

“Fakirliği ortadan kaldırırdık.”

“Gecekonduları ortadan kaldırıp o insanları apartman dairelerine yerleştirirdik.”

“Herkesin düşüncesine önem verir yapacaklarımızı kişilerin fikirlerine göre uygulamaya geçirirdik.”

“Yerlerini beğenmeyen milletvekillerini bu durumun gereksizliğini anlayana kadar I.meclise bıkmadan usanmadan götürürdük. Hala anlamıyorsa ( !) seçildiği ilde oy verenlere bu kişiyi isteyerek seçtiğinizden emin misiniz diye sorar çoğunluk olumsuz cevap veriyorsa o bölgeye bir seçim hakkı daha sağlardık.”

“Biz bu projede bazı ülkelerin yönetim biçimleriyle ilgili araştırmalar yaptık. incelediğimiz ülkelerin çoğunluğu cumhuriyetle yönetiliyordu ve gelişmiş ülkelerdi. Bizim ülkemizde cumhuriyetle yönetiliyor ama diğer ülkeler gibi gelişmiş değiliz. Bunu aramızda tartıştık ve ülkenin gelişmesi için neler yapılması gerektiğini düşündük. Önce cumhuriyet yönetiminin değiştirilmesi gerektiğini düşündük. Ancak daha sonra cumhuriyet yönetiminde bir sorun olmadığını sorunun başa geçen kişiler olduğunu anladık. Bizim elimizde fırsat olsaydı milletvekili adaylarının halk tarafından seçilmesini sağlardık. Yönetimin halkın sağlık sorunlarına çözüm bulmasını ve hastane, sağlık personelinin yeterli sayıda olmasını sağlardık. insanların eğitimine önem verirdik. Ticaret ve sanayi alanlarında gelişmeye, işsiz insanlara iş olanağı, sanatsal faaliyetlere imkan tanırdık, mesela sanat eğitimi veren okullar açardık.” Bilgisayar Öğretmenleriyle Çalışan Öğrencilerin “Nasıl Bir Ülke İstiyoruz?” Sorusuna Verdikleri Yanıtlardan Örnekler

I.

“Biz öncelikle eşitlik olan, insanları bilinçli olan  bir  ülke istiyoruz.  Eğer insanlar bilinçli  olursa  kendi çıkarlarını değil ülkenin çıkarlarını düşünürler. insanların kendini yönetecek kişilerin özgürce seçtiği bir ülke istiyoruz. Halkın gerçekten kendi kendine yönettiği, insanların ülkesini sevdiği bir ülke istiyoruz. insanların her konuda hoşgörülü olduğu bir ülke istiyoruz.”

II.

“Ekonomisi daha kalkınmış bir ülke istiyoruz. Ayrıca devleti yönetenlerin, devleti daha iyi yönetmelerini istiyoruz. Okullarda verilen eğitimin diğer kalkınmış ülkelerdeki gibi olmasını istiyoruz. Daha sağlam yapılmış arabalar istiyoruz. Trafikte polislerin koyduğu kurallara uyan yaya ve araç kullanan kişileri istiyoruz.”

III.

“Biz  grup  olarak  havada  asılı  giden  trenler  istiyoruz,  metro  trenleri  değil.  Biz  yer  sallansa  bile yıkılmayan evler istiyoruz. Beş metre duvara hızla çarpınca sadece tamponu düşen araçlar istiyoruz; kağıda dönen arabalar değil .”