RAPOR NASIL YAZILIR 1

Her hangi bir konu ya da olayla ilgili inceleme sonucunu tespit ederek bildiren yazılara Rapor denir.

İncelenmek istenen bir sorun; doğru, kesin, güvenilir bilgi gerektiren bir iş hakkında, onu soruşturmakla görevlendirilen kişinin yaptığı "araştırma, inceleme" sonucunu belli kurallara göre yazdığı yazı, rapor türüne girer. Rapor; yazılı olur, ancak "sözlü" olarak da bir makama, kurula sunulabilir. Raporun bir makama yazılı olarak sunulması, "dilekçe" yazmak biçiminde olmalıdır. Sözlü olarak raporun sunulmasında ise, sunulan kişiye ya da kurula "hitap cümlesi" ile söze başlanır. (S. SARICA - M. GÜNDÜZ, Güzel Konuşma Yazma, s. 285)

Yazılı anlatım türleri içinde rapor, çok değişik konularda kaleme alınan bir yazı türüdür. Tek kişinin hazırladığı rapora kişisel rapor, birden fazla kişinin hazırladığı rapora da ortak rapor adı verilir.

 Rapor konuları, şöyle sıralanabilir:

(1) Eğitim ve öğretimle ilgili özel ve genel faaliyetleri değerlendirmek.

(2) Bir siyasî olayın, hareketin ya da olgunun genel yapısını değerlendirmek.

(3) Toplumun eğitim, kültür, sağlık vb. alanlarındaki değişik sorunları üzerinde yapılan incelemeleri bir rapor hâline getirmek.

(4) Ekonomik alanlardaki olumlu ya da olumsuz durumlar üzerinde yapılan değerlendirmeleri bir rapor hâline getirmek.

(5) Bilimsel çalışmaları değerlendirirken olumlu ve olumsuz gelişmeleri bir rapor hâlinde tespit etmek.

(6) Sanat eserlerini (edebiyat, resim, müzik vb. yarışmalarda) değerlendirirken başarılı ve başarısız yönlerini bir rapor hâlinde tespit etmek.

Bir raporun hazırlanmasında göz önünde tutulması gereken nitelikleri de şöyle sıralayabiliriz:

* Konunun uzmanı olmak.

* Raporun konusunu iyi kavramış olmak.

* Konuyla ilgili kaynakları taramak.

* Kaynaklardan elde edilen malzemeyi etkili, çarpıcı, inandırıcı ve doyurucu nitelikte hazırlamak.

* Objektif davranmak.

* Bilimsel çalışmaları değerlendirirken raporları bilimsel ölçüler içinde hazırlamak.

* Raporlarda ileri sürülen olumlu ya da olumsuz görüşleri kesin deliller ile somut bir biçimde açıklamak.

* Raporları belli bir plân dahilinde hazırlamak ve varılan yargıyı açıkça belirtmek.

* Gereksiz ayrıntılara girmeden özlü bir biçimde sınırlandırmak.

* Açık ve net bir ifade kullanmak. Yanlış anlaşılmaya meydan vermemek.

RAPOR NASIL YAZILIR 2

            Herhangi konu veya bir olayla ilgili inceleme sonucunu tespit ederek bildiren yazılar rapor adını almaktadır.

            Yazılı anlatım türleri içinde rapor, çok değişik konularda kaleme alınan bir yazı türüdür.

            Öncelikle raporu bir yaratma ürünü olarak değil,bir ön çalışma bir incelene veya bir başkasının eserini, bir başka olayı değerlendirme yazısı olarak görmek veya öyle kabul etmek gerekir.Bundan dolayı da genellikle bu işleme, “rapor hazırlama “ terimi yakıştırılmıştır ve yaygın olarak da dilimizde bu terim kullanılmaktadır.

            Okul sıralarında başlayan rapor hazırlama çalışması, siyasi,sosyal,ekonomik alanlarda ve sanat olaylarında görülen yenilikleri,değişmeleri veya gelişmeleri bir rapor halinde değerlendirme şekline kadar uzanan bir çeşitlilik gösterir. Böylesine değişik konular üzerinde rapor hazırlama zorunluluğu, onun ne kadar çok çeşitli alanlarda kullanılan bir yazı türü olduğunu açıkça göstermektedir.

            Rapor hazırlama işleminin yapıldığı belli başlı konuları şöyle sıralayabiliriz.

            1.Eğitim ve öğretim yıllarında rapor hazırlama.

            Bu sefadaki rapor çalışması iki şekilde yapılabiliyor:

a) Bir dersin incelenmesi sırasında konunun iyi anlaşılabilmesi için öğrencinin kendi yaptığı değerlendirme.

b) Bir seminer bir tez çalışmasına girişirken  ön hazırlık niteliğinde yapılan bir çalışma (bu konuyu bilimsel araştırma bölümünde  ayrıntılı olarak işleyeceğiz.)

2.Bir siyasi olayın , hareketin veya olgunun genel yapısını bir rapor halinde değerlendirmek.

3.Toplumun eğitim,kültür,sağlık vb. alanlarındaki değişik sorunları üzerinde yapılan incelemeleri bir rapor haline getirmek

4.Ekonomik alanlardaki olumlu veya olumsuz durumlar üzerinde yapılan değerlendirmeleri bir rapor haline getirmek.

5.Bilimsel çalışmaları değerlendirirken olumlu ve olumsuz gelişmeleri bir rapor halinde tespit etmek.

            6.Sanat eserlerini ( edebiyat,resim,müzik vb. yarışmalarda) değerlendirirken başarılı ve başarısız yönlerini bir rapor halinde tespit etmek.

            Bu konulara pek çok alanda hazırlanabilecek raporlar da eklenebilir.

            Bir raporun hazırlanmasında göz önünde tutulması gereken veya aranılan nitelikleri de şöyle sıralayabiliriz:

            1.Öncelikle rapor hazırlayan kişi veya kişilerin o konun uzmanı olması veya o konu ile yakından ilgili bulunması gerekir.

            2.Yazılması gereken raporun konusunun iyi kavranılmış olması gerekir.

            3. Hazırlanacak raporun sağlıklı ve güvenilir olabilmesi için o konu ile ilgili kaynakları iyi tanımak gerekir.

            4. Raporda kullanılacak kaynaklardan elde edilen malzemenin etkili, çarpıcı, inandırıcı ve doyurucu bir nitelikte olması gerekir.

5.Rapor hazırlanırken objektif davranmak esastır.

6. Bilimsel çalışmaları değerlendirirken raporların bilimsel ölçüler içinde hazırlanması gerekir.

7. Raporlarda ileriye sürülen olumlu veya olumsuz görüşler kesin deliller ile somut bir biçimde açıklanması gerekir.

8. Raporlar,belli bir plan çerçevesinde hazırlanmalıdır.Önce raporun niteliği tanıtılmalı, olumlu veya olumsuz yönleri nedenler ve niçinleri ile tartışılmalı, sonunda varılan yargı açıkça belirtilmelidir.

9.Raporlar, gereksiz ayrıntıya girmeden özlü bir biçimde sınırlandırılmalıdır.

         10. Raporlar açık ve net bir ifade tarzı ile kaleme alınmalıdır.Cümleler düzgün olmalı, yanlış anlaşılmalara yol açabilecek ifadelerden kaçınılmalıdır.

RAPORLARIN ADLANDIRILMASI

            Raporlar, raporu hazırlayan kişi veya kişilere  veya konularına göre adlandırılabilmektedir.

a)      Hazırlayanlara göre raporların adlandırılması.

1.      Kişisel raporlar.

Tek kişi tarafından hazırlanan raporlara “ kişisel rapor” adı verilir.

2.      Ortak raporlar .

Birden fazla kişinin hazırlamış olduğu ve onların ortak görüşlerini yansıtan raporlara “ ortak rapor” adı verilir.

b)      Konularına göre raporların adlandırılması.

                 Yukarda raporların konularının neler olduğunu sıralamıştık. Ayrıca raporlar, bu konuların özüne göre de adlandırılabilmektedir.Söz gelişli: Öğrenci raporu, tez göz raporu, fen raporu, iskan raporu  vb. raporlar ilk akla geliveren ve çok sık kullanılan rapor adlandırmaları olarak örneklenebilir

RAPOR NASIL YAZILIR 3

RAPOR HAZIRLAMA

            Herhangi bir konuyla ilgili inceleme sonucunu bildiren yazılara ‘rapor’ denir.

            Her konuda rapor hazırlanabilir. Gerek okul yaşamımızda, gerek okul dışı yaşamımızda rapor hazırlamak zorunda kalabiliriz. Sözgelimi, Fen Bilgisi derslerinde yapılan deneylerin sonuçlarını, üyesi olduğumuz bir eğitsel kolun etkinliklerini, okulca yapılan bir gezinin sonuçlarını raporla saptamak gerekebilir. Okul dışı yaşamda da, uğraşımızla yada işimizle ilgili konularda rapor hazırlamak durumunda kalabiliriz. Örneğin, bir doktorun, bir mühendisin, bir hakemin,bir eğitimcinin…hazırladıkları raporlar bunlar arasında  sayılabilir.

RAPOR İÇİN GEREÇ (MALZEME TOPLAMAK)

            Rapor hazırlaya bilmek için “ rapor konusu” na yabancı olmamak gerekir. Kişi ilgilendiği , bilgisi olduğu konularda rapor hazırlaya bilir.Sözgelimi, bir eğitimciden “Sendikalar” yada “işçi sorunları” üzerine bir rapor hazırlaması beklenemez.Çünkü,bu konular,eğitimcinin değil; işçilerin ve işçi yöneticilerinin ilgi alanına girmektedir.

            Rapor hazırlaya bilmek için, konu ile ilgili kimi kaynaklardan gereç toplamak  da gerekir.Gereçleri , şu kaynaklardan toplayabiliriz.

            1. Yazılı kaynaklar: Rapor konusu ile ilgili kitaplar, dergi,gazete azıları,ansiklopediler vb.

            2.Sözlü kaynaklar:Rapor konusunda yetkili,uzman kişilerle yapılan görüşmeler,röportajlar,konuşmalar vb.

            3. Gözlemlerimiz: Rapor konusu ile ilgili kişilerin , yerlerin,durumların ve olayların incelenmesiyle sağlanan bilgiler.

RAPOR PLANI

            Hazırlanacak raporla ilgili gereçlerin,  “ düşünsel bir sıraya konması” gerekir.Çünkü plan,türlü kaynaklardan topladığımız gereçleri dağınıklıktan kurtaracak; gereçler arasında anlamsal bağ kurmamızı sağlayacak; raporla ilgisi olmayan ayrıntıları görmemize ve raporu kolayca yazmamıza yardımcı olacaktır.

RAPORUN YAZILMASI

            Raporla ilgili gereçler planlandıktan sonra sıra raporun yazılmasına gelir.Rapor yazılırken plandaki maddeler ele alınır işlenir, doğal olarak, rapor konusu ile ilgili olay, sorun yada durum anlatılır; nedenle, sonuçlar açıklanır. Bu arada, yansız (tarafsız) davranmak , kişisel duygu ve izlenimlerden kaçınmak gerekir. İncelenen konu ile ilgili yargı (sonuç) olumlu  da , olumsuz da olsa; tam olarak kanıtlanmalıdır.Ayrıca, rapor, herkesin anlayacağı bir dille yazılmalı, yani anlatım açık olmalıdır.

RAPOR TÜRLERİ

            Raporları, hazırlanışları ve konuları bakımından iki öbek de toplayabiliriz:

            Hazırlanışlarına göre raporlar iki türdür:

            a) Kişisel raporlar: Tek kişi tarafından hazırlanan raporlardır.

            b) Grup raporları: Bir insan topluluğu (Grubu) tarafından hazırlanan raporlardır.

Konularına göre pek çok rapor vardır: Doktor,polis,mühendis,hakem raporları; hava raporları; deney raporları; bilirkişi raporları gibi.

RAPOR HAZIRLANIRKEN UYULMASI GEREKEN NOKTALAR

1.Rapor konusu iyice kavranmalıdır.

2.Raporun güvenilir olması için , kaynakları iyi seçmelidir.

3.Seçilen kaynaklardan işe yarayacak gereçler toplanmalıdır.

4.Toplanan gereçler planlaştırılmalıdır.

5.Rapor yazılırken, konuyla ilgili kişiler, yerler, durum ve olaylar anlatılmalı; nedenler, sonuçlar açıklanmalıdır.

6.Yansız (tarafsız) olmalı, kişilikten, önyargıdan kaçınmalıdır.

7.Raporda ileri sürülen iddia (sav) , olumlu da olsa olumsuz da olsa, kesin olarak kanıtlanmalıdır.

8.Anlatım açık, doğal ve inandırıcı olmalıdır.