กองกำลังรักษาสันติภาพ ๙๗๒ ไทย/ติมอร์
ตอนที่ ๓๘ เจ้าอาณานิคมในอดีตโดดเข้าทำธุรกิจในติมอร์ฯ
นายเซอร์จิโอ เดอ เมลโล ผู้แทนพิเศษของเลขาธิการสหประชาชาติในติมอร์ฯ หรือหัวหน้า UNTAET กล่าวกับหนังสือพิมพ์ในอินโดนีเซียภายหลังร่วมประชุมกับประธานาธิบดีอับดุลเราะมาน วาฮิดว่า ข่าวที่ว่าอินโดนีเซียและติมอร์ ตะวันออกจะพัฒนาความสัมพันธ์ต่อกัน เพื่อผลประโยชน์ทางการค้ามีความหมายมากในการประชุมเรื่องเศรษฐกิจระหว่างประเทศทั้งสอง ตนหวังว่า ทั้งสองประเทศจะมีความสุขในการสานสัมพันธ์ทางการค้าต่อกันซึ่งเรามีความต้องการให้อินโดนีเซียและประเทศในภูมิภาคนี้ได้มีการค้าต่อกัน นอกจาก นั้นในอนาคตอันใกล้นี้นักศึกษาชาวติมอร์ฯ จะได้กลับไปศึกษาต่อในมหาวิทยาลัยของอินโดนีเซียด้วย ถ้ามองในแง่ความใกล้ชิดทั้งทางด้านภูมิศาสตร์ และทางด้านสังคม ติมอร์ฯ หนีไปไหนไม่ออกหรอกครับ จะต้องพึ่งอินโดนีเซียและออสเตรเลียอยู่วันยังค่ำ แต่ก็ยังตัดโปรตุเกสไปไม่ได้ซึ่งลูกพี่เก่าก็ ได้ข้ามน้ำข้ามทะเลมาอุดหนุนจุนเจืออยู่ไม่น้อยทีเดียว
ธุรกิจของอินโดนีเซียที่เข้าไปดำเนินการในดินแดนที่เป็นอดีตจังหวัดที่ ๒๗ ของตนคือ บริษัทเปอร์ ตามีนา(Pertamina) บริษัทน้ำมันของรัฐได้ลงนามในสัญญากับสองผู้ค้าน้ำมันที่ส่งขายให้กับ UNTAET ซึ่งผู้ค้าน้ำมันรายแรกได้ลงนามเมื่อเดือนกุม ภาพันธ์ ๒๕๔๓ ในวงเงิน ๕๐,๐๐๐ เหรียญสหรัฐฯ ในการส่งผลิตภัณฑ์น้ำมันให้กับเจ้าหน้าที่ของ UN ในประเทศอินโดนีเซียเป็นเวลา ๓ เดือนซึ่ง UN มีความพอใจต่อบริการของเปอร์ตามินาและได้ขยายเวลาขึ้นไปอีกเป็น ๖ เดือน ดังนั้นจึงได้ลงนามในสัญญาอีกฉบับหนึ่งเมื่อเดือนเมษายนกับผู้ค้าน้ำ มันรายที่สอง ที่ส่งผลิตภัณฑ์น้ำมันให้กับ UNTAET ในวงเงิน ๗ ล้านเหรียญสหรัฐฯ ซึ่งผลิตภัณฑ์น้ำมันที่ส่งให้ UN ประกอบด้วย ก๊าซโซลีน เคโรซีน และน้ำมันเครื่องยนต์
สายการบินของอินโดนีเซียกลับเข้าไปทำธุรกิจการบินใหม่ การดำเนินการทางธุรกิจการบินเกิดขึ้นภาย หลังที่ขึ้นศักราชใหม่ ค.ศ.๒๐๐๐ เพียงสองวันโดยประธานบริษัทสายการบินของอินโดนีเซีย หลังจากที่เดินทางถึงท่าอากาศยานดิลี วายุ ฮิดายัตประ ธานบริษัทการบินเมอร์ปาติกล่าวว่า การทำธุรกิจการบินในติมอร์ฯ ได้กลับเข้าไปเป็นปกติแล้ว หลังจากที่เงียบหายไประยะหนึ่งและหวังว่าการปรอง ดองระหว่างสองประเทศจะเกิดขึ้น เขาคาดหวังว่าจะกลับเข้าไปทำการบินจากคูปังไปดิลีสัปดาห์ละ ๒ เที่ยวบินซึ่งจะเป็นการเชื่อมต่อระหว่างติมอร์ตะ วันออกกับจาการ์ตาโดยสายการบินของเขา "หาก UN อนุญาต เราสามารถจะเริ่มงานได้ในเร็วๆ นี้ สายการบินของเราเตรียมพร้อมแล้ว" และเขายัง กล่าวอีกว่า สายการบินของเขาจะให้บริการนักธุรกิจชาวอินโดนีเซียที่จะเข้าไปติดต่อกับ UN ซึ่งนักลงทุนดังกล่าวมีความสนใจที่จะกลับเข้าไปลงทุนใน ติมอร์ตะวันออกอีก
เมอร์ปาติแอร์ไลน์ ก็ได้รับอนุญาตให้ทำการบินได้ โดยใน ๓ มกราคม ๒๕๔๓ ซึ่งเป็นวันที่กองกำลัง อินเตอร์เฟตได้ส่งมอบสนามบินโคโมโรในดิลีอย่างเป็นทางการให้กับ UNTAET ทำให้การใช้สนามบินได้เปลี่ยนแปลงจากทหารไปสู่พลเรือนและก็เป็น วันเดียวกับที่เที่ยวบินแรกของเมอร์ปาติบินจากเมืองคูปังไปยังดิลี โดยมีเจ้าหน้าที่ของบริษัท,ผู้แทนกระทรวงการต่างประเทศอินโดนีเซีย,เจ้าหน้าที่ จากจังหวัดนูซาเต็งการาตะวันออก,และแม่ซีคาทอลิคเป็นผู้โดยสารในเที่ยวบินพิเศษเที่ยวนี้ ผู้สื่อข่าวจากหลายสำนักกล่าวว่า นายซานานา กุสเมาและ นายรามอส ฮอร์ตา เป็นผู้ที่อยู่เบื้องหลังการตัดสินใจของ UNTAET ที่พิจารณาให้อนุญาตสายการบินของอินโดนีเซียกลับมาดำเนินการ
ทางด้านโปรตุเกสซึ่งเป็นเจ้าอาณานิคมในอดีตอีกประเทศหนึ่ง ที่มีนักธุรกิจโดดเข้าไปร่วมกับรัฐบาล เข้าไปทำธุรกิจในอาณานิคมเก่าด้วยเช่นกัน จากการไปเยือนติมอร์ฯ ของประธานาธิบดีโปรตุเกส นายยอร์จ ซัมปาโยได้เดินทางไปเยือนเมื่อ ๑๑ ธันวา คม ๒๕๔๒ โดยการเชิญของสภาแห่งชาติเพื่อการต่อสู้ของชาวติมอร์ฯ ซึ่งก่อนหน้านั้นเพียงวันเดียว นายซานานา กุสเมา ประธานสภาฯ ได้ประกาศว่า จะปรับใช้ภาษาโปรตุกีส เป็นภาษาราชการในติมอร์ฯ นายกรัฐมนตรีโปรตุเกส นายอันโตนิโอ กูเทเรสไปเยือนเมื่อ ๒๕ เมษายน ๒๕๔๓ ซึ่งนับเป็นปี ที่ ๒๖ ที่ครบรอบการเปลี่ยนแปลงอย่างขนานใหญ่และเป็นการจบสิ้นของอำนาจเผด็จการในติมอร์ฯ นายกรัฐมนตรีได้นำคณะรัฐมนตรีและนักธุรกิจที่ ต้องการลงทุนในติมอร์ฯ ไปด้วยเป็นจำนวนมาก
ธนาคาร Banco Nacional Ultramarino หรือ BNU ได้เข้าไปทำธุรกิจการเงินตั้งแต่สัปดาห์แรก ของเดือนธันวาคมปีที่แล้ว อันดับแรกธนาคารวางแผนที่จะจ่ายเงินเดือนให้ข้าราชการที่ยังไม่ได้รับก่อน ด้วยอิทธิพลของโปรตุเกสซึ่งเป็นลูกพี่เก่าที่ กลับเข้ามาหลังจากที่ทิ้งไปอย่างไม่ใยดีเสีย ๒๔ ปี BNU นำเอาเงิน ESCUDO เข้าไปใช้ในอดีตอาณานิคมของตนทั้งๆ ที่ตนเองกำลังปรับใช้เงินตรา สกุลยูโร แต่ค่าเงินเอสคูโดในอดีตกับปัจจุบันมีความแตกต่างกันและระหว่างที่เข้าไปใหม่ๆ ก็ยังไม่มีอัตราแลกเปลี่ยน อาเล็กซ์ผู้จัดการโรงแรมทัวร์ริส โมและคนขับรถของชาวต่างประเทศในดิลีซึ่งรับเงินในสกุลเอสคูโด ไม่สามารถที่จะนำไปใช้จ่ายได้ ทำอย่างไรจึงจะสามารถซื้ออาหารสำหรับครอบครัว ของตน คุณจะเอาเงินเอสคูโดไปทำอะไร ถ้าคุณไม่สามารถใช้มันได้ในท้องตลาด นักการทูตคนหนึ่งกล่าว
เดวิด ฮาร์แลนด์ รองผู้แทนพิเศษของเลขาธิการยูเอ็น ได้ไปประชุมที่นิวยอร์คเรื่องการจ่ายเงินบำ เหน็จบำนาญข้าราชการพลเรือนชาวติมอร์ฯ ในห้วงเกิดเหตุการณ์รุนแรงปี ๒๕๔๒ ฮาร์แลนด์ได้ลงนามในสัญญากับ BNU ในการเปิดธุรกิจการเงิน ในติมอร์ฯ โดยการสนับสนุนของผู้นำสภาแห่งชาติเพื่อการต่อสู้ของชาวติมอร์ฯ หลายคน หนึ่งในจำนวนนั้นมีนายโจเซ รามอส ฮอร์ตา รวมอยู่ด้วย
บริษัทคาเฟ เดลต้า (Cafes Delta) บริษัทธุรกิจที่มีประวัติอันยาวนานในการค้ากาแฟ เป็นบริษัทธุร กิจของโปรตุเกสที่มีความกระหายจะเข้ามาควบคุมสินค้าตัวนี้ในติมอร์ฯ รูอิ นาเบริโอ ราชากาแฟชาวโปรตุเกสได้เดินทางมาที่ดิลีโดยการเชื้อเชิญของ ผู้นำสภาแห่งชาติฯ เพื่อให้มาศึกษาเกี่ยวกับการซื้อขายเมล็ดกาแฟ ๒,๐๐๐ ตันเก็บไว้ในคลังสินค้า โดยนาเบริโอและเจ้าหน้าที่ฝ่ายการตลาดและควบคุม ปริมาณการส่งออกของเขาได้พบกับนายซานานา กุสเมาและนายโจอาว คาราสคาลาโอ กาแฟเป็นสินค้าตัวหนึ่งของติมอร์ฯ ที่สามารถส่งออกได้และมัน ก็เป็นสินค้าเพียงตัวเดียวของประเทศนี้ที่มีเอกลักษณ์ไม่เหมือนใครคือปลูกโดยไม่ใช้สารเคมีหรือปุ๋ยวิทยาศาสตร์เลย นับว่าเป็นกาแฟที่ดีที่สุดในภูมิภาค นี้
Radio Difusao Portuguesa บรรษัทของรัฐทางด้านสื่อมวลชนของโปรตุเกส ดูเหมือนว่าจะมี อิทธิพลในการชี้นำพอสมควร พวกเขาได้ยื่นข้อเสนอกับโฆษกของ UNTAET นายมานูเอล เดอ อัลเมียดา เพื่อมอบเครื่องส่งวิทยุกระจายเสียงให้จำ นวน ๖ เครื่องและขออนุญาตเข้ามาทำสัญญาเกี่ยวกับการโฆษณาทางวิทยุกับสถานีวิทยุกระจายเสียงของติมอร์ฯ ซึ่งมีอยู่สองสถานีคือ วิทยุ Voz de Esperanca และ Timor Kmanek โดยเฉพาะสถานี Voz de Esperanca เขาได้เสนอให้ส่งเจ้าหน้าที่ไปฝึกงานในโปรตุเกสเป็นเวลา ๖ เดือน เช่น เดียวกับสำนักข่าวลูซ่า (Lusa News Agency) ก็สัญญาว่าจะดูแลสำนักข่าวของติมอร์ฯ ตามที่นายรามอส ฮอร์ตา ประกาศไว้เมื่อกลางเดือนธันวาคม ๒๕๔๒ ว่าจะจัดตั้งสำนักข่าวของตนเองขึ้น
การจัดการเกี่ยวกับท่าเรือที่เมืองดิลีซึ่งอินเตอร์เฟตควบคุม ได้เปลี่ยนมือมาอยู่กับบริษัทของชาว โปรตุเกส หลังจากอินเตอร์เฟตที่นำโดยออสเตรเลียถอนตัวออกไปเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๔๒ โดยโปรตุเกสได้ให้ความมั่นใจว่า ภายใต้การจัดการ ของผู้ดำเนินธุรกิจท่าเรือชาวโปรตุเกส จะมือเครื่องมือขนถ่ายสินค้าที่พอเพียงในการปฏิบัติงานและในอนาคตจะปรับปรุงโครงสร้างท่าเรือของดิลีให้ เป็นองค์การท่าเรือสาธารณะ
เกี่ยวกับกิจการไปรษณีย์ เมื่อเร็วๆ นี้บริษัทของโปรตุเกสได้รับชัยชนะในการติดต่อเพื่อจัดการทาง ด้านการบริการทางไปรษณีย์ของประเทศใหม่ ปัจจุบันที่ทำการไปรษณีย์ตั้งอยู่ทางด้านปีกซ้ายของตึกที่เป็นสำนักงานของธนาคาร BNU ในศูนย์กลาง ทางการค้าของเมืองดิลี โดยมีดาร์วินเป็นศูนย์หลักในการคัดแยกจดหมายระหว่างประเทศรวมทั้งเป็นศูนย์ส่งจดหมายเข้าไปที่ติมอร์ฯ นายกรัฐมนตรี อันโตนิโอ กูเตเรสของโปรตุเกสได้เป็นประธานเปิดที่ทำการไปรษณีย์แห่งแรกและครั้งแรกของประเทศเกิดใหม่ เขาได้ส่งจดหมายฉบับแรกจ่าหน้าซอง ถึงนายซานานา กุสเมาใช้แสตมป์ดวงแรกของติมอร์ฯ "Correios"หรือที่ทำการไปรษณีย์ได้เปิดให้บริการภายหลังที่มีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อ ๒๙ เมษายน ๒๕๔๓
สำหรับออสเตรเลียคงไม่ต้องพูดถึง เพราะในห้วงที่นำอินเตอร์เฟตเข้าไป ธุรกิจของออสเตรเลียก็ ตามเข้าไปติดๆ ไม่ว่าจะเป็นระบบการติดต่อสื่อสาร ธุรกิจการค้ารถยนต์เก่าและใหม่ เครื่องอุปโภคบริโภคและวัสดุอุปกรณ์ในการก่อสร้างทุกชนิด ปัจ จุบันออสเตรเลียมีสถานกงสุลในติมอร์ฯ เป็นประเทศแรก
การเรียกชื่อติมอร์ตะวันออกที่ประชาคมโลกพูดถึงนั้น มีการเรียกกันหลายชื่อเช่น East Timor เป็น ภาษาอังกฤษที่พูดถึงติมอร์ตะวันออกและถ้าเป็นชาวติมอร์ฯ จะเรียกว่า Timorese ส่วนภาษาอินโดนีเซียเรียกติมอร์ฯ ว่า Timor Timur ถ้าเป็นภาษา โปรตุกีสจะเรียกว่า Timorense และภาษาโปรตุกีสเช่นเดียวกันให้สมญานามติมอร์ฯ ว่าเป็นดินแดนแห่งพระอาทิตย์ทอแสงคือ Timor Lorosa'e
ฉะนั้น ท่านผู้อ่านอย่าแปลกใจเลยครับที่ติมอร์ฯ มีคนพูดถึงกันไปคนละแบบ
เพราะว่า ต่างคนก็ต่างภาษา นั่นเองน่ะครับ.
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
e-mail address:
[email protected]
, baucau EAST TIMOR