Enciklopedia - Germa I

Idajet dhe Jashar Sejdiu:

V�llez�r, muziktar� popullore t� shqiptar�ve t� Tetov�s.
Enci: Trash�gojn� d�shir�n p�r muzik�n popullore nga gjyshi i tyre Jusufi, i cili ishte shum� i njohur si k�ng�tar popullor. M� 1978 antar�sohen pran� SH.K.A �Xheladin Zeqiri� n� Tetov�. Qysh n� mosh� t� re k�ndojn� s� bashku dhe n� vitin 1978 b�jn� regjistrimet e para pran� Radio-Tetov�s dhe m� 1979, regjistrohen dhe filmohen pran� televizionit t� Shkupit. N� vitet 1995-1999 kan� marr� pjes� n� �Od�n dibrane�-Peshkopi, dhe m� 1995 vler�sohen si �Rapsod�t m� t� mir� n� festivali �Preshev� 1995�. Repertori i tyre mb�shtetet n� k�ng�t tetovare, k�ng� t� cilat jan� b�r� mjaft t� njohura edhe prej interpretimeve t� tyre. P�rvecse k�ndojn� t� shoq�ruar me vegla popullore, ata vet� interpretojn� n� disa prej tyre si: �ifteli, sharki, def, fyell, etj. P�rve�se interpret� t� k�ng�s popullore, ata kan� mbledhur edhe nj� pjes� t� k�ng�ve t� vjetra t� k�saj treve, t� cilat i p�rcjellin m� tej me aktivitetin e tyre folklorik. Me k�ng�t e k�nduara prej tyre kan� realizuar disa audio-kaseta.

Idiofone:

Kategori e klasifikimit t� veglave muzikore popullore.
Enci. N� k�t� kategori futen vegla popullore si: gur�t, tok�za, �anga, cinglat, rraketakja, rrek�za, g�rr�za, ting�zat, stringlat, lug�t, masha, tepsia, k�mbor�t dhe zilet, cungrama etj. K�to vegla i nxjerrin tingujt nga vibrimet e trupit t� tyre t� ngurt� t� realizuara me goditje, f�rkim, tundje etj.

Lit: Sokoli R, Miso P, �Veglat muzikore t� popullit shqiptar�, Tiran� 1991 etj.

I.A.P:

Instituti Albanologjik i Prishtin�s.
Enci. Instituti m� i r�nd�sish�m shkencor n� Kosov�. I.A.P themelohet n� muajin shtator t� vitit 1967. I.A.P lindi si nevoj� e zhvillimit t� m�tejsh�m t� shkenc�s shqiptare n� Kosov�. N� struktur�n e tij t� nd�rtimit I.A.P ka gjasht� deg�: gjuh�si, let�rsi, folklor, histori, etnografi dhe deg� e p�rgjithshme. Brenda deg�s s� folklorit kryen veprimtarin� e tij edhe sektori i etnomuzikologjis� pran� t� cilit �sht� edhe arkivi i sistemuar me rreth 100.000 nj�si folklorike. I.A.P ka organin e tij periodik �Gjurmime Albanologjike me tre seri: shkenca filologjike, historike, folklor dhe etnologji. Viti i par� i botimit t� revist�s p�rkon me vitin e themelimit t� I.A.P-1968. N� gjuh� t� huaj, I.A.P boton revist�n �Recherches albanologiques�.

Lit: �Nj�zet vjet t� Institutit Albanologjik t� Prishtin�s�, Prishtin� 1987 etj.

I.K.P:

Instituti i Kultur�s Popullore.
Enci. Instituti i Kultur�s Popullore �sht� institucioni q�ndror n� var�si t� Akademis� s� Shkencave t� Republik�s s� Shqip�ris�, i cili ka p�r objekt studimin, ruajtjen dhe publikimin e vlerave t� folklorit dhe tradit�s popullore shqiptare n� p�rgjith�si. I.K.P u krijua n� vitin 1979 mbi baz�n e Institutit t� Folklorit, ky i ngritur n� vitin 1960. Pjes� e r�nd�sishme e I.K.P �sht� Dept. i etnomuzik�s dhe koreologjis� si dhe Arkivi i I.K.P, m� i pasuri me regjistrime muzikore popullore nga gjith� trevat ku jetojn� dhe banojn� shqiptar�t. Fillimet e k�tij arkivi sh�nojn� kontributet e� muziktar�ve Eftim Dheri dhe Mexhit Daiu. Pran� sektorit t� etnomuzikologjis� kan� dh�n� kontributin e tyre studiues t� shquar t� folklorit muzikor shqiptar si Eftim Dheri, Mexhit Daiu, Beniamin Kruta, Spiro Shituni, Piro Miso, Ferial Daja, Hysen Filja, Kujtim Shkreli, Mustafa Basha etj. Pran� k�tij sektori funksionon edhe rrjeti i bashk�pun�tor�ve t� jasht�m, t� cil�t krahas t� par�ve kan� dh�n� dhe japin kontributin e tyre n� mbledhjen dhe studimin e folklorit muzikor mbar�shqiptar. I.K.P boton disa organe shkencore nd�r t� tjera revistat �Kultura Popullore� dhe ���shtje t� folklorit shqiptar�. Pjes� e r�nd�sishme e veprimtaris� s� tij jan� edhe botimi i kolanave �Mbledh�s t� folklorit�, etj.

Lit: Sako Zihni, �N� institutin e folklorit�, �N�ndori�, 1965, nr. 5 etj.

Iso:

Z�ri i fundit i k�ng�ve iso- polifonike t� Shqip�ris� Jugore.
Enci. Iso k�ndohet nga kori i k�ng�tar�ve. Zakonisht �sht� z�ri i tret� n� k�ng�n polifonike toske dhe z�ri i tret� ose i kat�rt n� k�ng�n polifonike labe. Fakt �sht� q� n� popullsin� e trevave iso-polifonike, krahas fjal�s Iso p�rdoren edhe nje varg em�rtimesh t� tjera, si: grupi q� �mban z�, q� �i mbushin� (mbush�sit), q� �zien�, �mbajn� e�, mbajn� Kaba� etj. Tek �Fjalor i Gjuh�s s� sotme shqipe�,� Tiran� 1980 kemi: ISO,~Ja f. 1. Z� i nj�trajtsh�m, q� zgjatet pa u ndryshuar dhe q� shoq�ron e mbeshtet z�rat kryesore n� nj� k�ng� me shum� z�ra a nj� melodi. Iso e fort� (e gjat�, e ngadalshme). Isoja labe (myzeqare). Isoja e burrave (e grave, e t� rnjve). K�nge me iso. Iso, more djema, iso! K�ndojme (ia marrim) me iso. Mbaj (b�j) iso me z� (me fyell); �tek �Fjalori Enciklopedik Shqiptar�, Tiran� 1985 kemi: tingull i zgjatur q� mbahet nga nj� ose m� shum� veta gjat� shoq�rimit t� k�ng�ve polifonike me 3 dhe 4 z�ra. P�r t� arritur n� nj� p�rcaktim sa m� real rreth isos �sht� deri diku e v�shtir� pasi rreth saj ekzistojn� me t� drejt� interpretime t� ndryshme. Nuk dihet se kur fjala iso u p�rdor p�r her� t� par� p�r t� karakterizuar korrin e k�ng�tar�ve q� �mbajn� z�n�, por ka shum� mund�si q� ajo si terminologji e p�rdorur nga vet� populli n� muzik�n polifonike jugore, t� mos jet� m� e vjet�r se 200-300 vjet. Me sa kemi v�n� re, ende sot n� disa zona t� konservuara t� muzik�s polifonike jugore, fjala �iso� ose nuk gjendet dendur� ose p�rdoret krahas t� tjerave fjal� q� sh�rbejn� p�r t� karakterizuar fenomenin e z�rave t� mbajtur gjat� nga korri i k�ng�tar�ve. N� k�to vende ideale p�r t� konstatuar fenomenin e polifonis� kan� q�n� p�rdorur dhe ende p�rdoren fjal� formimet tipike shqiptare p�r t� karakterizuar k�t� dukuri shum� t� r�nd�sishme t� polifonis� son� popullore. Nd�r k�to forma p�rmendim: �ja mbush�, �mbajn� z�n��, �b�jm� e�, �mbajm� kaba�, �mbajm� avaz�, �ziejm��. Theksojm� ekzistenc�n e k�tyre varianteve n� p�rcaktimin e k�saj dukurie, p�r faktin se fillimisht fjala �iso� n� praktik�n popullore nuk kishte fituar k�t� kuptim, q� me kalimin e koh�s m� pas e gjejm� t� shkrir� n� nj� t� vetme tek kjo fjal� simbol. Ka shum� mund�si q� fjala �iso�, t� jet� ndihmuar n� p�rhapjen e saj nga formacionet e sazeve popullore n� gjysm�n e dyt� t� shek. XIX, fillimi i shek. XX. Nga v�shtrimet e holl�sishme mbi t�, Isoja si koncept n� muzik�n popullore, n� vetvete fsheh nj� struktur� t� t�r� e cila lidhet sa me prejardhjen e polifonis� por dhe kodin gjenetik t� shqiptar�ve. Iso-koncepti �sht� nj� �extra musical sound�,� i cili si i till� ngelet fenomeni m� i pa kontestuesh�m i struktur�s son� gjenetiko-muzikore. Ajo nuk �sht� kursesi nj� tingull i temperuar, sepse asnj�her� nuk ka q�n� parakuptuar p�r t� funksionuar si� i till�. Isoja mban shum� nd�rthurje z�rash rreth nj� q�ndre e cila n� t�r�si p�rcaktohet si nj� not� e caktuar . M�nyra sesi kjo cluster-tonik� �popullore� identifikohet n� intonacionin e saj �sht� nj� problem tjet�r, por Isoja brenda nj� cluster z�rash mbi nj� not� fsheh �para projektimin grafik� t� polifonis�. Njeri prej kapitujve t� romanit �Koncert n� fund t� dimrit� t� Ismail Kadares� mban titullin �Iso p�r t� gjitha pjes�t�.

Lit: Kadare Ismail, �Dimri i madh�, Tiran� 1977; Kruta Beniamin, �Kultura Popullore 1/1991�; Tole Vasil S, �Folklori Muzikor-polifonia shqiptare�, SHBLU 1999 etj.

Iso polifonia dy z�r�she:

Form� e iso-polifonis� shqiptare.
Enci. E konsideruar si forma m� e thjesht� e polifonis� shqiptare, iso-polifonia 2 z�r�she �sht� e p�rhapur n� t� gjith� jugun e Shqip�ris�. Iso-polifonin� dy z�r�she (marrje dhe prerje) e hasim si tek grat� ashtu edhe tek burrat. P�rhapja gjeografike prek pa dallim pothuajse t� gjith� hap�sir�n gjeografike t� p�rfshir� n� Tosk�ri dhe n� Lab�ri si rrethet e Kor��s, Librazhdit, Pogradecit, Kolonj�s, Fierit, Shpatin e sip�rm t� Elbasanit, Myzeqen� bregdetare, Myzeqen� e Vlor�s, qytetin e Vlor�s, lumi i Vlor�s, fshatrat e Beratit, Mallakast�r, Gjirokast�r-qytet, Lunxh�ri, etj. �sht� v�m� n� dukje se polifoni me dy z�ra e dy k�ng�tar�ve k�ndohet, kryesisht nga gra t� qytetit t� Gjirokastr�s, burra t� fshatit Dukat t� rrethit t� Vlor�s. Lidhur me k�ndimin e ve�ant� t� dyz�r�shit nga Dukati, mendohet se ndeshet m� rrall� dhe ka nj� shtrirje hap�sinore dhe gjinore m� t� kufizuar. E ndeshim k�t� m�nyr� ekzekutimi vet�m nga dy individ�, te grat� shqiptare t� Maqedonis� t� zonave t� Dollit, Zajazit, K�r�ov�s, Tetov�s, etj., n� Lab�ri vet�m n� fshatin Dukat t� rrethit t� Vlor�s dhe t� ekzekutuar vet�m nga burrat, nd�rsa n� Tosk�ri n� disa fshatra t� Myzeqes� bregdetare dhe kryesisht n� brezin e grave t� reja. E ndeshim k�t� lloj dyz�r�shi edhe n� Arb�resh�t e Kalabris� ku ka nj� p�rhapje dhe nj� p�rdorim t� gjer� edhe sot e k�saj dite. Sipas opinionit t� Lorenc Antonit k�ng�t dy z�r�she t� K�r�ov�s do t� jen� krijuar ndoshta t� frym�zuara prej t� k�nduarit shum�z�r�sh t� tosk�ve fqinj�. Megjith�se jan� b�r� lloj-lloj klasifikimesh duke u ndar� n� variante t� shumta, iso-polifonia dy z�r�she mbart n� p�rgjith�si marr�dh�niet nd�rmjet marr�sit dhe prer�sit, tipar thelb�sor ky i iso-polifonis� jugore, si n� Tosk�ri dhe n� Lab�ri, pavar�sisht sasis� s� njer�zve n� interpretimin e saj. E r�nd�sishme t� theksohet �sht� se si tip q�ndror �sht� dy z�r�shi me ison e fshehur p�rgjat� zhvillimit melodik t� z�rave. P�r mendimin tim, dy z�r�shi n� p�rgjith�si nuk duhet konsideruar si nj� stad i par� i shum�z�r�shit polifonik. Theksoj faktin se sipas meje iso-polifonia nuk ka patur ndonj� zhvillim historik n� formimin e tipareve t� saj me dy, tre apo kat�r z�ra por gjithmon� ka funksionuar si nj� l�nd� e p�rbashk�t e cila ka q�n� th�rmuar n� k�to trajta t� klasifikuara si t� tilla. Prandaj dy z�r�shi iso-polifonik n� dukje �sht� nj� dyz�r�sh, por nga funksionet q� kryen �sht� nj� �tre z�r�sh i fshehur�, i �reduktuar� n� dy z�ra. Ajo �ka tjet�r duhet th�n� �sht� e lidhur me faktin se nuk mund t� ket� klasifikime t� dyz�r�shit nisur vet�m nga konstatime melodike, apo qoft� edhe nga preferencat ritmike t� k�ng�ve. Nuk mund t� ket� dy z�r�sh jasht� konceptit t� iso-pedalit, ve�ori e cila p�rfshin gati t� gjitha format e ekzistenc�s s� dy z�r�shit n� muzik�n iso-polifonike jugore.

Iso polifonia kat�r z�r�she:

Form� e iso-polifonis� shqiptare.
Enci. Iso-polifonia 4-z�r�she konstatohet vet�m n� folklorin muzikor lab. Themi k�shtu, pasi ajo form� e t� k�nduarit kat�r z�r�sh q� hasim n� iso-polifonin� toske t� Skraparit, nuk ka arritur deri m� sot t� strukturoj� nj� z� t� kat�rt t� plot� ashtu si n� iso-polifonin� labe. Sipas Shitunit: n�se tradicionalisht, m� e p�rhapur ka q�n� polifonia triz�r�she, n� dit�t tona popullaritet m� t� madh �sht� duke fituar polifonia kat�rz�r�she. N� struktur�, 4-z�r�shi lab reflekton t� nj�jtat tipare si tre z�r�shi, por me nj� z� +. Ky �sht� �hedh�si� i cili �sht� karakteristik p�r k�ng�t polifonike t� Gjirokastr�s, t� bregut t� detit dhe Himar�s, aq t� njohura n�p�rmjet interpretimeve t� grupit polifonik t� Xhevat Avdallit dhe Ne�o Mukos. Deri m� sot �sht� pranuar se Ne�o Mukos i njihet edhe konsolidimi i z�rit t� �hedh�sit� n� k�ng�t polifonike t� Bregut. Sipas Krut�s: ky lloj hedh�si nuk ndjehet n� zona t� tjera t� Lab�ris� kemi t� b�jm� k�tu me nj� dukuri t� r�nd�sishme e cila duhet t� jet� produkt i nj� njeriu t� m�suar dhe ka t� ngjar� t� jet� k�tu Ne�o Muko (Marioti) q� kreu qoft� dhe me intuit� k�t� eksperiment sa t� thjesht� n� dukje aq edhe interesant n� ��shtje t� ting�llimit t� polifonis� dhe jo vet�m t� asaj t� Bregut t� Detit por edhe t� polifonis� labe n� p�rgjith�si. N� fakt, roli i hedh�sit n� k�ng�n labe nuk �sht� nj� dukuri e re. �sht� e v�rtet� se Ne�o Muko evidentoi n�p�rmjet regjistrimeve n� vitet �30 disa tipe k�ng�sh kat�r z�r�she me rol shum� t� zhvilluar t� hedh�sit, por kjo nuk �sht� arsye e mjaft� p�r t� th�n� se si struktur� �hedh�si� nuk ndjehet n� zona t� tjera n� Lab�ri. Shembujt muzikor� q� provojn� ekzistenc�n e k�tij tipi mund t� jen� disi m� t� m�vonsh�m, por e r�nd�sishme �sht� t� theksohet se stilema e tij muzikore gjendet r�ndom n� folklorin muzikor. Nj� vend shum� t� r�nd�sish�m n� k�ng�n kat�r z�r�she polifonike z� edhe polifonia e qytetit t� Gjirokastr�s me �marr�s�, �prer�s�, �hedh�s� dhe �iso�. E konsideruar si �k�ng� pleq�rishte�, n� t� do t� konstatojm� nj� m�nyr� shum� t� vjet�r t� k�nduari. Ajo q� e b�n shum� interesante polifonin� kat�rz�r�she t� qytetit t� Gjirokastr�s �sht� e lidhur me faktin se k�nga polifonike vokale ka q�n� dhe mbetet alternativa kryesore e muzik�s popullore qytetare gjirokastrite. N� ndryshim nga masivi i k�ng�s labe i cili shfaqet m� shum� vertikal se sa horizontal, k�nga polifonike e qytetit t� Gjirokastr�s zhvillon dhe shfaq iso-polifonin� m� horizontale n� gjith� Lab�rin�. Me sa duket, p�rsosja e k�ng�s fshatare p�rreth Gjirokastr�s prej t� cil�s buron k�nga qytetare Gjirokastrite, ka ardhur s� bashku me rritjen dhe zhvillimin e vet� banorit t� Gjirokastr�s. Ndryshe dhe si asnj� qytet tjet�r, muzika popullore qytetare gjirokastrite nuk pranoi futjen e veglave muzikore muzikore-sazet, si� ndodhi n� 99% t� qyteteve shqiptaro jugore, por p�rsosi k�ng�n polifonike t� tradit�s gj� q� e vazhdon edhe sot.

Iso polifonia tre z�r�she:

Form� e iso-polifonis� shqiptare.
Enci. Iso-polifonia tre z�r�she �sht� mbizot�ruese n� repertorin iso-polifonik popullor t� fshatrave t� Shqip�ris� s� Jugut, apo e njohur si iso-polifonia vokale, dhe ajo qytetare e shoq�ruar me saze. Kjo �sht� forma baz� e shfaqjes s� polifonis� son�, ku z�rat jan� t� individualizuar jo vet�m n� pik�pamje melodike, por ata kan� edhe p�rcaktimet e tyre kuptimplota p�r rolet q� kryejn�. �Marr�si�, �prer�si� s� bashku me ison, formojn� trion e p�rve�me t� personazheve t� polifonis� son� vokale. Duhet theksuar se iso-polifonia tre z�r�she n� pjes�n m� t� madhe t� rasteve �sht� e k�nduar nga burrat. Tendencat e sotme e sjellin at� edhe n� forma mikste, por tre z�r�shi polifonik tradicional �sht� tre z�r�sh burrash. Kjo formul� origjinale e polifonis� son� u trash�gua edhe n� muzik�n popullore qytetare t� Shqip�ris� s� Jugut, apo si� njihet ndryshe n� muzik�n iso-polifonike me saze. Tejbartja dhe respektimi i k�saj formule n� nj� terren tjet�r (n� terrenin e nj� formacioni qytetar me vegla), ishte ai q� p�rcaktoi qart� sa vijueshm�rin� e konceptimit popullor mbi kompozimin e parametrave teknike, aq dhe sigurimin dhe zhvillimin e formul�s gjenetike t� shprehjes son� muzikore tradicionale, me mjete t� tjera. Q� k�tej e tutje (fundi i shek. XIX fillimi i shek. XX), g�rneta-g�rnetisti = marr�si, do t� ishte z�ri i I (ose ai q� �ja thot�, �ja nis�, �e merr�), violina-dhjolixhiu = prer�si, z�ri i II (ose ai q� �ja pret�, �ja kthen�, �e thyen�, �ja mban�, �q� e merr pas�), dhe llauta me shum� tela-llautari do t� z�vend�sonte ison masive (n� rolin e atyre qe �ja mbushin� �q� mbajn� z�n�), kjo e shfaqur si skema e p�rgjithshme e organizimit t� tyre. N� k�ng�n qytetare me saze do t� konstatojm� nj� barazpesh� t� sekseve n� t� k�nduarin e repertorit polifonik qytetar. Sot v�rejm� krahas polifonis� vokale edhe simotr�n e saj, iso-polifonin� me saze, e cila �sht� dukuria m� bashk�kohore dhe m� e zhvilluar e polifonis� popullore shqiptare. Nga muzika tre z�r�she qytetare me saze do t� p�rmendnim shum� t� njohurat muzik� qytetare p�rmetare, kor�are, leskoviqare, vlonjate, delvinjote etj. Gjithashtu tre z�r�shi vokal iso-polifonik vazhdon praktikimin dendur t� tij n� pjes�n m� t� madhe t� Tosk�ris� dhe t� Lab�ris�. Nd�r zonat m� karakteristike t� tre z�r�shit polifonik vokal t� fshatit do t� ve�onim polifonin� e Skraparit, Gramshit, Devollit, Gjirokastr�s, Kolonj�s, Sarand�s, Vlor�s etj. Sipas Sokolit: gjat� studimit t� ve�orive t� tre-z�r�shit polifonik �sht� v�n� re kumbimi i brendsh�m i z�rit t� disa k�ng�tar�ve t� Shqip�ris� juglindore kur ja kthejn� me gryk� n� k�ng�t polifonike me iso; n� k�t� rast kemi t� b�jm� me nj� far� �jodelli� shum� karakteristik. Do t� theksonim gjithashtu se iso-polifonia 3 z�r�she �sht� pjes� p�rb�r�se e r�nd�sishme edhe e folklorit koreografik. Bashkekzistenca e polifonis� me folklorin koreografik �sht� nj� nga format origjinale t� bashk�jetes�s s� muzik�s popullore polifonike me koreografin� popullore, si shprehje e lasht�sis� s� saj. Ashtu si� gjejm� n� nd�rtimin tipik t� polifonis� marr�sin, prer�sin dhe ison, ashtu do t� konstatojm� edhe n� k�t� tip t� krijimtaris� koreografike k�t� struktur� t� ngjashme. N� k�t� rast, �sht� polifonia e cila ka sugjeruar me struktur�n e saj t� nd�rtimit edhe struktur�n p�rkat�se t� valles popullore. N� nj� fjal� t� urt� e cila p�r t� transmetuar mesazhin e saj ka p�rdorur t� dh�nat strukturore t� valles polifonike thuhet: �Vallen nuk e lot mir� ay q� e heq, po ay q� ia mban�.

Ismani Hajri:

(Gjerm�-Mal�si e Sharrit 16.02.1952)
Rapsod i njohur i bjeshk�ve t� Sharrit.
Enci. Lindi n� fshatin Gjerm� t� njohur p�r traditat muzikore folklorike. Trash�gon prej familjes s� tij t� dh�nat muzikore si dhe d�shir�n p�r t� interpretuar n� vegla popullore si �iftelia, sharkia apo dhe vegla m� t� thjeshta t� marra prej natyr�s. N� mosh�n 17 vje�are fillon jet�n e tij artistike si rapsod n� interpretimet me �ifteli. N� vitet 1975-1985 �sht� antar i shoq�ris� kulturore artistike �Xheladin Zeqiri� pran� t� cil�s ka zhvilluar nj� aktivitet t� dendur foklorik dhe n� vitet �90 formon shoq�rin� �Bjeshk�t e Sharrit�. Ka marr� pjes� n� aktivitetet q�ndrore foklorike q� organizohen nga shqiptar�t e Maqedonis� nd�r to edhe n� festivalet �Sharri k�ndon� dhe �Oda dibrane�. Hajri Ismanit i njihet autor�sia p�r disa k�ng� q� tashm� konsiderohen si popullore si p.sh k�nga p�r d�shmorin �Mujdin Aliu� apo �K�ng� p�r kurbetin�. Si rapsod popullor ka p�rcjell� m� tej gjith� repertorin e vjet�r t� k�ng�ve popullore vokale t� Bjeshk�ve t� Sharrit.

Ixgla:

Term i praktik�s muzikore popullore.
Enci. Fjala ixgla p�rdoret n� t� gjitha ato raste kur k�ng�tari k�ndon me shum� zbukurime k�ng�n popullore. E gjejm� t� p�rhapur n� Lab�ri.


Kliko ne njeren nga germat per te pare fjalet qe fillojne me ate germe.

A B C Ç D DH E F G GJ H I J K L LL M N NJ O P Q R RR S SH T TH U V X XH Z ZH

 

 

Kthehu tek faqja kryesore Kthehu tek publikimet Kthehu tek Enciklopedia

Hosted by www.Geocities.ws

1