Stress

 

Omschrijving

Symptomen

Mechanisme

• Vier fasen
• Sympathicus en parasympathicus
• Cortex en hersenstam, cultuur en natuur
• Linker- en rechterhersenhelft
• Psychoneuro-immuniteit

Oorzaken en beïnvloedende factoren

• Persoonlijkheid en gebeurtenissen
• Maatschappij
• Levenswijze
• Relaties en communicatie
• De levenspiramide
• Onverwerkte psychische trauma’s
• Opvoeding
• Werk
• Onderwijs
• Lawaai

Adviezen en therapeutische mogelijkheden

• Massage
• Voedingsadviezen
• Voedingsaanvullingen
• Fytotherapie
• Lichaamsbeweging
• Bachbloemen
• Levenswijze
• Denkwijze
• Copingstrategieën
• De kracht van stilte
• Roeping
• Biorelaxatie
• Dermasegmentale reflexologie
• Podosegmentale reflexologie
• Manuele lymfedrainage
• Andere therapieën (hypnose, hydrotherapie, EFT, EMDR)

Politiek en beleid

Samenvatting

 

 

 

 

Omschrijving

 

Prof. Dr. Hans Selye omschrijft stress als een ‘niet-specifieke reactie van het lichaam op alle eisen die eraan gesteld worden’ (Dries, Biorelaxatie, p.16)  Stress betekent “spanning” of druk.

Stress is een begrip dat oorspronkelijk uit de mechanica stamt, met name de constructie van bruggen, om aan te duiden hoeveel spanning de kabels kunnen verdragen.

 

Wanneer ontstaat of begint een stressreactie?

In essentie als er zich een verandering voordoet.  Deze verandering dienen onze hersenen te verwerken, die een manier zoeken om ermee om te gaan (coping) totdat deze nieuwe situatie of gebeurtenis gevat wordt, gekend is en ermee kan omgegaan worden, of m.a.w. tot we weer controle hebben over de situatie.  Een ander sleutelwoord is dus controle.  Heb je te maken met een situatie waar je geen controle over hebt, dan heb je stress.

Zo wordt het duidelijk dat in deze zich snel veranderende maatschappij met zijn dagelijkse vele duizenden stimuli die op ons afkomen, de stress ook toeneemt.

 

Het stressmechanisme

 

Het stressmechanisme ligt in de hersenen en staat dus in verband met het zenuwstelsel en het hormonaal stelsel, maar ook met het spierstelsel.

Vester beschrijft de stresstoestand als volgt:

“Bij een uitdovend kampvuur ligt een man te rusten van een vermoeiende jacht.  Plotseling hoorde hij iets kraken, ziet een vage schaduw van een naderend roofdier.  Zonder na te denken reageert zijn lichaam automatisch met een onmiddellijke mobilisatie van energie.  Ieder denken, elk beraad zou hier tijdverspilling zijn: een verklaring voor de met strss gekoppelde denk-blokkade.  De waarnemingsimpuls stroomt daarom in zijn hersenen, waar de angst wordt gesignaleerd.  Vandaar gaat de prikkel verder via de sympathicuszenuw en activeert direct de bijnieren.  Het bijniermerg scheidt dan in de bloedsomloop de hormonen adrenaline en noradrenaline af. 

In een reflex is hij opgesprongen, met de speer in zijn hand.  De hormonen hebben zijn hartslag versneld, de bloeddruk verhoogd, de bloedcirculatie op slag veranderd.  Suiker- en vetreserven worden aangesproken en gaan naar zijn spieren, waar ze als een injectie met de druivesuiker werken en als het ware vol gas geven.  Dan baant hij zich reeds – door stressreactie bliksemsnel op topprestatie gebracht – sprintend een weg door de bosjes.  Via de hersenaanhangselklier, de hypofyse, en de door deze afgescheiden boodschapperstof ACTH is inmiddels een ander hormoon uit de bijnier geactiveerd: hydrocortison.  Spijsverteringsprocessen en ook de geslachtsfuncties worden nu op non-actief gezet, opdat de vrijgekomen energie geheel kan worden ingezet om het gevaar tegemoet te treden.  Rode bloedcellen overstromen de slagaderen om het lichaam meer zuurstof te geven en vooral ook de koolzuurgassen af te voeren.  De bloedstollingsfactoren zijn plotseling verhoogd, opdat eventuele wonden zich gemakkelijker zullen sluiten.”

(Dries, Stressbeheersing, p.12)

 

De reactie op stress is in deze moderne tijd nog steeds hetzelfde als in de oertijd.  Het verschil is dat we nu zelden zomaar instinctief kunnen reageren en met tal van sociale regels, normen en wetten moeten rekening houden en dat heeft wellicht zijn voordelen maar anderzijds betaalt het lichaam hiervoor een prijs.  Nu kunnen we nl die opgewekte energie niet meer kwijt en dat keert zich tegen ons bvb door een verhoging van de cholesterol, trygliceriden, arterioscerlose, sperspanningen, verzwakking van het immuunsysteem en vele andere gevolgen zoals in het vervolg van de tekst zal blijken.

 

Bij een bedreigende situatie stuikt men instinctief in elkaar om zichzelf kleiner te maken en minder vatbaar te zijn voor het gevaar.  Samentrekking van de spieren is ook nodig om actie mogelijk te maken.  Bij chronische stress ontstaat er een aanhoudende spierspanning, waardoor in dat gebiedt een verminderde bloedtoevoer ontstaat en dus minder toevoer van voedingsstoffen en zuurstof, en minder afvoer van afvalstoffen en koolzuur.  Er ontstaat dus een afkoeling, een verstijving.  Laten we ook niet vergeten dat heel wat organen spieren zijn: tong, slokdarm, maag, dunne darm, dikke darm, hart, longen.  Ook in bloedvaten zitten spieren.

Meestal zetten spanningen zich eerst op de nek en de schouders.  Dit kan zich uitbreiden tot de borststreek, de buik, het bekken, de rug, armen en benen, de inwendige organen, de ademhaling. 

Spierontspanning is dan ook de eerste stap bij het leren loslaten van stress.

 

Onderscheid

 

Er bestaat positieve stress (eustress), die ons aanzet om de dingen te doen die we te doen hebben en om ons te beschermen tegen de gevaren van alle dag, en aldus nuttig is, en er bestaat negatieve stress (distress), waar we het in de rest van de tekst over zullen hebben.  Omdat het woord distress niet goed in de mond ligt, spreekt men gemakshalve altijd van “stress”.  Ook kan een situatie voor de ene positieve, voor de andere negatieve stress betekenen.

Prof. dr. Frederic Vester stelt dat stress het gevolg is van de ontaarding van een levensreddend mechanisme, dat onderdeel is van het bioregulatiesysteem.  Ondanks veranderingen in de omgeving, probeert het lichaam steeds zijn inwendig milieu (chemische samenstelling van de lichaamsvloeistoffen en weefsels) constant te houden.  Men noemt dit homeostase.  Zo probeert het lichaam voortdurend een evenwicht te bewaren.

 

Er is een verschil tussen stress- en zenuwproblemen.

Stress kunnen we zien als een bedreiging van buitenuit: verkeer, media, reclame, weer, economie, beroep, milieu, oorlog, lawaai, luchtverontreiniging, enz.  Het wordt teveel.  De stressoren komen van buitenaf, hun aantal is niet meer te schatten.

Zenuwproblemen komen van binnenuit.  Er zijn biochemische processen die ons gevoelsleven, intelligentie, intuïtie, kortom het hele psychische leven regelen.  Het gaat hier vooral om psychische problemen zoals angst, eenzaamheid, jaloezie, minderwaardigheidsgevoelens, ontevredenheid, zorgen, wanhoop, piekeren, heimwee, ongeduld, blozen, bedwateren, onstandvastigheid, emoties niet kunnen uiten, pessimisme, negatief denken enz.

 

Er is ook een verschil tussen persoonlijkheidsstoornissen en stressgerelateerde aandoeningen.  Bij de eersten ontstaan klachten van binnen naar buiten en ligt de oorzaak van de stoornis grotendeels in de persoonlijkheidsstructuur.  Bij de stressgerelateerde aandoeningen ontstaan de klachten van buiten naar binnen.  Niettemin zijn gestresseerde mensen meer vatbaar voor emotionele en psychische aandoeningen; door chronische stress kan de persoonlijkheidsstructuur aangetast raken.

Tot de stressgerelateerde aandoeningen rekent men o.a.: burn-out, chronisch vermoeidheidssyndroom, fibromyalgie, hyperventilatie, hypoglycemie, candida albicans, allergie, eetstoornissen, functiestoornissen.

 

Een kenmerk van stress is dat het een cumulatief effect heeft.  Alle stressoren worden bij elkaar opgeteld.  Daardoor komen we soms boven de 100% uit en wordt onze draagkracht overschreden, het wordt ons teveel, en dan kunnen we zelfs kleine dingen niet meer verdragen.

 

Symptomen

 

Het feit dat de Belgen kampioenen zijn in het nemen van slaappillen, antidepressiva, tranquilizers en antipsychotica, duidt erop dat de situatie in België zeer ernstig is.  Ik verwijs ook naar het stuk over de maatschappij, en naar het artikel medische statistieken.

 

De symptomen bij stress- en zenuwproblemen kunnen gelijkaardig en enorm variabel en uitgebreid zijn, zodat de grens tussen beide niet altijd duidelijk te trekken is.  Heel wat mensen lijden aan beide, bvb.

·        vermoeidheid

·        nervositeit

·        prikkelbaarheid

·        bezorgdheid

·        angst

·        hartkloppingen

·        constipatie

·        braakneigingen

·        draaiingen

·        hoofdpijn

·        buikpijn

·        stotteren

·        slaapproblemen

·        hoge bloeddruk

·        maagzweer

·        hartaandoening

·        arteriosclerose

·        te hoge cholesterol

·        hyperventilatie

·        rugklachten

·        buikpijn

·        burnout

·        depressie

·        infecties

·        spierpijnen...

 

Alarmsymptomen van stress zijn: nervositeit, slapeloosheid, depressiviteit, agressiviteit, vermoeidheid.

De organen die het meeste lijden onder stress zijn het zenuwstelsel, het hart, de bloedvaten, het hormonaal stelsel en erfelijke zwakheden vb maag, lever, darmen,...

 

Tot de klachten die rechtstreeks in verband zijn te brengen met stress rekent men: spierspanningen, ademhalingsproblemen, hart- en vaatstoornissen, sluiting van de maag, sexuele stoornissen, denkblokkades en gevoelsproblemen.

Tot de klachten die onrechtstreeks in verband staan met stress horen: verzwakking van de immuniteit, verhoogde vatbaarheid voor infecties en ontstekingen, spijsverteringsklachten, problemen ter hoogte van schildklier, galblaas, coronaire vaten, prostaat, blaas, nieren, huid, reuma, slaap,...

 

Kortdurende stressituaties kan het lichaam aan, na de reactie herstelt het zich. 

Het probleem stelt zich bij langdurige stress en bij zich snel op elkaar volgende stressituaties of bij chronische stressituaties; het gevolg is dat men niet voldoende uit het uitputtingsstadium (fase 3) geraakt en zich niet genoeg kan herstellen alvorens er zich weer een nieuwe stresssituatie aandient. 

Dit zal zich wreken op lange termijn.  Zo zal er een onevenwicht ontstaan tussen het sympatisch zenuwstelsel dat zorgt voor de activering van bepaalde lichaamsfuncties in functie van de alarm- en afweerreactie (fase 1 en 2) en het parasympatisch zenuwstelsel dat zorgt voor herstel en ontspanning (fase 3 en 4).  Dit kan leiden tot functiestoornissen, zoals hartkloppingen, hoge of lage bloeddruk, versnelde ademhaling, hyperventilatie, spijsverteringsmoeilijkheden, uitbreken van zweet, verkrampingen, rugklachten, enz.

 

Aanhoudende functiestoornissen kunnen uiteindelijk leiden tot organische aandoeningen.  We denken hier ook aan uitputting van de bijnieren waarbij ze onvoldoende adrenaline, cortisone en andere hormonen kunnen produceren.  Een typisch verschijnsel hierbij is vermoeidheid ’s morgens, ’s avonds zich nog het beste voelen, de slaap moeilijk kunnen vatten, makkelijker geïrriteerd, hogere vatbaarheid voor infecties en ontstekingen en doorheen de dag het gevoel hebben van iets te kort te komen, het lukt allemaal niet zo goed.

 

Chronische stress is een belangrijke pro-inflammatoire factor en ontsteking speelt een rol bij talrijke beschavingsziekten, zoals bvb. reumatoïde artritis, arteriosclerose, MS, diabetes, dementie, obesitas, metabool syndroom, voedselallergieën en –intoleranties, astma, artrose, osteoporose, kanker, depressie, psoriasis, ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, lupus erythematodes,...

 

 

Mechanisme

 

 

1. De stressreactiefasen

 

 

 

(Dries, J., Stressbeheersing, p.17)

 

Bij een bedreigende situatie treden er tijdens de alarm- of reactiefase (fase 1 en 2) in het lichaam instinctief een aantal biochemische processen in werking die nodig zijn om ons te beschermen en ons paraat te maken om te vechten of te vluchten. 

In het verloop van een stressreactie wordt eerst de sympathicus aangesproken waarbij ook de bijnieren aangezet worden om meer adrenaline af te scheiden om het lichaam alert te maken en paraat voor actie.  Tijdens de herstelfase wordt de parasympathicus aangesproken, die de sympathicus inhibeert.  Als de parasympathicus geactiveerd blijft en de sympathicus onderdrukt wordt, voelt men zich slaperig, raakt men niet op gang.

 

Tijdens de inspanningen om ons te verdedigen of aan te vallen, worden de aangemaakte stresshormonen afgebouwd.  In de natuur komt dit goed van pas, in de cultuur stelt zich het probleem van de “sociale wenselijkheid” en “de wet”, want als je je baas een mep verkoopt of de hond die je aanblaft als die met zijn baasje voorbijloopt een schop geeft, of telkens als je gekwetst wordt door een opmerking van een klasgenoot die gaat uitschelden of de boel kort en klein slagen, dan stelt zich een probleem waarvoor je dan nog zelf de gevolgen moet dragen ook.  Echter, instinctief blijft de reactie van het lichaam nog altijd hetzelfde: als je bedreigd, gekwetst, beledigd, onrechtvaardig behandeld wordt enz., maakt het lichaam de stresshormonen aan en verhoogt het de cholesterolproductie om het hart te beschermen.  Nu men echter in de cultuur niet kan of mag reageren, keren deze hormonen en de cholesterol zich tegen het lichaam en veroorzaken op termijn schade, verzwakken de immuniteit en verhogen de vatbaarheid voor infecties en andere klachten.  Tijdens de herstelfase wordt het overtollige cholesterol afgebroken, maar bij chronische stress is er onvoldoende herstel en ontspanning.

 

 

2. Sympathicus en parasympathicus

 

Beide maken deel uit van het autonome of vegetatieve zenuwstelsel, ook het onwillekeurige zenuwstelsel genoemd, en werken als antagonisten.  Dit zenuwstelsel regelt alle inwendige functies vb. hartslag, waterhuishouding, spijsvertering.  Het gaat om functies waar we met onze wil geen invloed kunnen op uitoefenen, vandaar de benaming on-wil-lekeurig zenuwstelsel. 

Ik zet de functies van beide n.a.v. een stressreactie even in een schema.  Al deze reacties dragen dus bij tot het onszelf paraat maken voor actie bij een bedreiging.

 

SYMPATHICUS	VEGET. ZENUWSTELSEL	PARASYMPATHICUS
activeert	antagonisten	remt af, herstelt
C2-L5	locatie	C1, S1-S5; III, VII, IX, X
neemt toe	hartslag	neemt af
neemt toe	bloeddruk	neemt af
vasoconstrictie	bloedvaten huid/ingewanden	vasodilatatie
vasodilatatie	bloedvaten hart/skeletspieren	vasoconstrictie
verwijden	bronchiën	vernauwen
neemt toe	glucoseafgifte	neemt af
neemt af	maagzuurproductie	neemt toe
neemt af	galblaasafscheiding	neemt toe
neemt af	nieractiviteit	neemt toe
trekt samen	urineblaas	kan zich ledigen
neemt toe	zweetklierafscheiding	neemt af
neemt af	darmactiviteit	neemt toe
neemt af	speekselproductie	neemt toe
verwijding	pupil	Vernauwing
adrenaline	bijnieren
neemt toe	geestelijke activiteit	neemt af
inspanning	fysieke activiteit	ontspanning
katabolisme	metabolisme	anabolisme

Schema: sympathicus-parasympathicus

 

Als beide op elkaar zijn afgestemd en er een evenwicht tussen beide heerst, zorgt dit voor het optimaal functioneren van het lichaam. 

Een verstoring tussen beide leidt tot functiestoornissen.  Als bvb. een verzwakte parasympathicus de sympathicus niet meer kan afremmen, worden sommige functies overactief en ontstaat er nervositeit, agressiviteit, enz.

De zenuwen zijn immers geen in het lichaam losliggende draden, ze zijn verbonden met spieren, klieren, organen, bindweefsel, lymfestelsel, bloedvaten, beenderen,...  Dit betekent dat stress zich dus overal in het lichaam kan vertalen in functiestoornissen.

 

 

3. Cortex en hersenstam, cultuur en natuur

 

De hersenen bestaan uit de cortex, het limbisch systeem en de hersenstam, waarvan het verlengde merg, de kleine hersenen, de midden- en de tussenhersenen deel uitmaken. 

 

De hersenstam is verantwoordelijk voor de vijf biologische basis- en overlevingsfuncties (eten, slapen, ademhalen, ontspannen en voortplanten), voor emoties (samen met het limbisch systeem, dat door sommige auteurs tot de hersenstam wordt gerekend), het instinct en voor de werking van vele organen.  Hier bevindt zich ook het stressmechanisme en het ontspanningsmechanisme.  Vanuit de hersenstam vertrekken ook het sympathisch en parasympathisch zenuwstelsel.

 

De cortex oefent controle uit op de hersenstam, biedt ons de mogelijkheid mentale en spirituele activiteiten te volbrengen, creatief te zijn, te luisteren naar onze intuïtie.  De cortex vervult een belangrijke rol bij de gemoedsgesteldheid.  De cortex toetst prikkels die binnenkomen via de hersenstam en controleert of een signaal een gevaar betekent of niet en geeft haar dan een precieze opdracht.  Bij gestresseerde mensen is deze controlefunctie gestoord en zij interpreteren haast elk signaal als een gevaar, een bedreiging en dit zorgt aldus continu voor stressreacties met onvoldoende tijd voor herstel.

 

Het onderscheid cortex-hersenstam vertaalt zich in het onderscheid cultuur-natuur.

In de evolutie van de mens komt de hersenstam vele duizenden jaren vóór de ontwikkeling van de cortex die almaar groter werd vooral onder invloed van de steeds complexer wordende cultuur met zijn duizenden regels, normen, waarden en intellectuele en praktische vaardigheden die we moeten leren. 

Heilpraktiker Jan Dries geeft vaak het voorbeeld van een bezoekje in de zoo aan de leeuwenkooi.  Wanneer de leeuw brult als je passeert, reageert de hersenstam instinctief met een stressreactie om jezelf te verdedigen of aan te vallen, maar de cortex houdt deze reactie tegen omdat het ziet dat er tralies voor de kooi zijn zodat je geen gevaar loopt. 

Onderzoekers denken dat hierin één van de voornaamste oorzaken ligt van hart- en vaataandoeningen: het lichaam produceert extra cholesterol in een stressreactie om het hart te beschermen maar omdat het lichaam zich moet inhouden om sociale redenen, keert dit zich tegen lichaam.  Ander voorbeeld: de hersenstam interpreteert het verkeerslawaai als gevaar, maar de cortex ‘corrigeert’ dit als zijnde horend bij het dagelijks leven.

Ook bvb in de mooie uitdrukking die vrouwen soms gebruiken “Kijken mag, maar aanraken niet.” vindt men een voorbeeld van de tegenstelling hersenstam-cortex.

 

 

4. Linker- en rechterhersenhelft

 

De cortex heeft een rechter- en een linkerhelft, die met elkaar verbonden zijn door de hersenbalk, die continu signalen tussen beide helften zendt en zorgt voor een optimale werking van de hersenen. 

De linker hersenhelft stuurt de linkerzijde van het gelaat en de rechterzijde van het lichaam; de rechter hersenhelft stuurt de rechterzijde van het gelaat en de linkerzijde van het lichaam.  Beide helften werken samen als een geheel maar één van beide domineert bij bepaalde opdrachten.

 

Beide hersenhelften hebben hun eigen specifieke functies:

 

Schema : Functies linker- en rechterhersenhelft

 

Als we iets aankopen, laten we ons leiden door de prijs en kwaliteit (linkerhersenhelft) en door de kleur, vorm, uitzicht, gevoelsmatige kenmerken (rechterhersenhelft).

 

Daar het lezen, schrijven, rekenen, spreken, logisch en analytisch denken, enz. een belangrijke plaats innemen in deze cultuur, in het onderwijs en in de economie, en we in deze maatschappij continu problemen moeten oplossen, kennen veel mensen een overontwikkeling van de linker en een verwaarlozing van de rechter hersenhelft.  Deze eenzijdige ontwikkeling en overbelasting kan leiden tot een verstoorde gemoedsgesteldheid, gebrek aan verbeeldingskracht en intuïtie, een te rationele benadering van de wereld.  Deze mensen missen belangrijke aspecten van het leven.

Anderzijds zijn er ook mensen die een overontwikkeling hebben gekend van de rechter hersenhelft en daardoor bvb. met beide voeten niet meer op de grond staan, te kwetsbaar zijn, hun kritische houding verliezen.

 

Ten onrechte worden de activiteiten en verwezenlijkingen van de linkerhersenhelft opgehemeld.  Het is ook verkeerd te denken dat het ware geluk (in de betekenis van eenheid en harmonie en opheffing van het ego) in de linkerhersenhelft ligt, dat ligt nl in de rechterhersenhelft. 

Ik kan hiervoor van harte de video op Youtube aanbevelen van hersenonderzoekster dr. Jill Bolte Taylor, die zelf getroffen werd door een beroerte en haar linkerhersenhelft niet meer kon gebruiken, zodat ze overschakelde op de rechterhersenhelft waarbij ze zich met alles en iedereen verbonden voelde in totale eenheid en harmonie.  Anderzijds werd het dagelijks functioneren met zijn vele praktische aangelegenheden en duizenden dingen die men moet onthouden, haast onmogelijk.  Zoek op “Jill Bolte Taylor my stroke of insight” op www.youtube.com

 

Een evenwicht tussen beide hersenhelften en functies is noodzakelijk om optimaal te functioneren, om geestelijk en lichamelijk gezond te blijven.

Als je linkerhersenhelftdominant bent, besteed dan veel aandacht aan activiteiten die de rechterhersenhelft gebruiken, zoals tekenen of schilderen, de natuur intrekken, gezelligheid opzoeken, meezingen met de radio, een muziekinstrument bespelen, in feite alle mogelijke ontspannende en creatieve vrijetijdsbesteding.  Ook het kijken naar ruimtelijke tekeningen, de verbeelding gebruiken, de linkerhand meer gebruiken, gedachteloosheid oefenen, omgekeerde bewegingen maken, zijn nuttig.

Mensen die vastzitten in hun rechter hersenhelft moeten dan eerder leren openstaan voor de werkelijkheid, voor lichamelijke ervaringen, wetenschappelijke zaken, rekenoefeningen doen, computerprogramma’s leren, boekhouding enz.

 

Laten we eens een aantal kenmerken van mensen met een dominerende linker- of rechterhersenhelft op een rijtje zetten:

 

Dominerende linkerhersenhelft	Dominerende rechterhersenhelft
Fantasieloos	Missen logica in hun leven
Gevoelsarm	Heel beïnvloedbaar
Verstard in hun denken	Overgevoelig, sentimenteel
Vinden vaak geen rust	Missen realiteitsgevoel
Kunnen moeilijk genieten	Geïrriteerd door de harde realiteit
Alles letterlijk opnemen	Gevangen in zijn innerlijke wereld
Kunnen slecht visualiseren	Lichtgelovig, illusies, zich iets wijsmaken
Geloven alleen wat ze kunnen waarnemen	Makkelijk ontgoocheld en depressief
Oordelen	Leven in de schemerzone
Gebrek aan humor	Versprekingen, verstrooidheid, vergeetachtig

Schema: linker- en rechterhersenhelftdominantie

 

5. Psychoneuro-immuniteit

 

De cellen van het immuunstelsel beschikken over hormoon- en neurotransmitterreceptoren waardoor meteen het verband met het hormonaal stelsel en het zenuwstelsel en stress gelegd is. Een activering van deze receptoren lokt een reactie uit van het immuunstelsel.  Immuuncellen volgen dus chemische bevelen van zenuwcellen.

Anderzijds kunnen immuuncellen signalen geven aan de hersenen die een moleculair antwoord geven.  Zenuwcellen kunnen ook chemische reacties tussen immuuncellen opvangen.

 

Een verhoging van het aantal leukocyten en geactiveerde T-cellen en van de concentratie van bepaalde interleukines duiden op een pro-inflammatoire toestand tijdens een depressie.  Dit wordt eveneens gezien als een reactie van het lichaam op langdurige stress.

 

Dankzij onderzoek is nu ook wetenschappelijk bewezen dat humor, positief denken, voldoening, enthousiasme, optimisme enz. het zenuwstelsel, hormonaal stelsel en immuunstelsel positief beïnvloeden en zorgen voor een betere weerstand tegen ziekten en stress.

 

Men dacht lang dat de weerstand los stond van het zenuwstelsel.  Nu weet men echter beter:

‘Levensopvattingen, emoties en verwachtingen kunnen wel degelijk ons afweersysteem beïnvloeden en zelfs gedeeltelijk besturen.  Bij psychische spanningen komen er invloedrijke hormonen vrij die ons weerstandsvermogen doen verminderen.  Vatbaarheid voor vele ziekten hangt voor een deel samen met de mate waarin wij situaties met veel spanningen aankunnen.’ schrijft Dr. De Greef (Immunologie, p.17)

Zowel het ZS als het afweersysteem ontvangen exogene en endogene signalen, verwerken ze en reageren erop.  Voor het afweersysteem gaat het om een antigen en voor het ZS om een stressfactor.  De betrokken organen van het afweersysteem noemt men lymfoïde organen, waarin de lymfocyten (een soort witte bloedcellen) zich bevinden.  Het gaat om het beenmerg, de milt, de thymus, de lymfeklieren, de amandelen, het lymfatisch weefsel van de luchtwegen en van de darmen.

Het vegetatief ZS beïnvloedt bovendien rechtstreeks de tonus van de lymfevaten.  Ik verwijs verder ook naar de uitleg bij manuele lymfedrainage.  Virginia Cool, docente manuele lymfedrainage, spreekt in dit verband van de “psycho-neuro-endocrino-lymfo-immunologie”.

 

Dankzij de psychoneuro-immuniteit weten we dat de psychische weerstand afhangt van fysiologische processen tussen cellen, receptoren en neuropeptiden.  Jan Dries:

‘Mensen met goed functionerende hersenen, zenuwstelsel en hormoonstelsel zullen over een sterke psychische weerstand beschikken in tegenstelling tot hen bij wie deze processen verstoord zijn of minder goed functioneren.  Een zwakke psychische weerstand kan aangeboren zijn maar kan ook het gevolg zijn van spanningen, stress, onverwerkte emoties, niet kunnen ontladen, angst, twijfels, onzekerheid, enz.’  (Psychologie van de eenheid, p.110)

Bij het ontstaan van psychische problemen is de psychische weerstand doorslaggevend.  Zij die een zwakke psychische weerstand hebben, kennen overwegend de negatieve eigenschappen die bij hun temperament horen.  Een ongunstige expositie kan de psychische weerstand aantasten, net zoals een gunstige expositie, een gezonde voedings- en levenswijze en aangepaste therapieën deze kan verbeteren.

 

Op deze manier komen we tot de verhouding tussen draaglast (stressoren) en draagkracht (lichamelijke en psychische weerstand).  Voor meer uitleg hierover verwijs ik naar de tekst “Neem je gezondheid in eigen handen”.

 

 

Oorzaken en beïnvloedende factoren

 

Deze zijn in deze vorm van maatschappij uiteraard erg talrijk.  Het aantal stressoren is zo groot geworden dat we haast permanent in een staat van paraatheid verkeren, en ook niet meer voldoende tijd hebben om te herstellen.  Hierdoor raakt het stressmechanisme overbelast en ontregeld, de mens raakt uitgeput en wordt hierdoor nog gevoeliger voor stress en reageert zelfs op niet-bedreigende stressoren, zelfs futiliteiten, omdat de cortex niet meer het juiste onderscheid kan maken tussen bedreigende en niet bedreigende prikkels.

 

1. Persoonlijkheid en gebeurtenissen

 

Bekend zijn de factoren die veel stress kunnen veroorzaken zoals:

·        Echtscheiding

·        Overlijden van een dierbaar persoon

·        Ontslag

·        Verhuizing

·        Bouwen van een huis

·        Oorlog, aardbeving, natuurrampen,...

·        Conflicten met familieleden, op het werk,...

·        Armoede

·        Ziektes en aandoeningen

·        Onvervulde kinderwens

·        Pensioen

·        Examens

·        Proces voor de rechtbank

·        Sexuele problemen

·        Zwangerschap

·        Moeilijk opvoedbare kinderen

·        Eenzaamheid

·        ...

 

Uit een onderzoek van Test Gezondheid blijken problemen ivm gezin of werk voor de Belgen de belangrijkste stressoren.  Een probleem in het gezin kan ook stress op het werk veroorzaken en omgekeerd.

 

Persoonlijkheidsgebonden factoren en situaties verhogen de mate van stressgevoeligheid:

1.      Perfectionisme, ongeduld en onvermogen tegenslagen te incasseren

2.      Moeilijkheden om met problemen om te gaan en introverte persoonlijkheid

3.      Te weinig sociale ondersteuning en gebrek aan affectie

4.      Onderdanige en zwakke persoonlijkheid

5.      Gebrek aan fincanciële middelen

6.      Gebrek aan relativeringsvermogen en aan gevoel voor humor

 

De verschillende reactie van mensen op stress wordt mede verklaard door het feit dat er mensen zijn met een verhoogde sympathicus- of een verhoogde parasympathicusspanning, de zgn. sympathicotonici of vagotonici.  Vagotonici komt van nervus vagus, een belangrijke zenuw van het parasympathisch zenuwstelsel.

We zetten een aantal kenmerken op een rijtje:

 

Sympathicotonicus		Vagotonicus
heeft het vaak warm	kenmerken	kouwelijk
sterk spiergestel		weinig gespierd
constipatie		neiging tot diarree
hoekige bouw
neiging tot overgewicht		dikke, opgezette buik
extravert		introvert
expressief		intuïtief, kunstzinnig
heel actief, ondernemend		weinig actief, snel moe
galblaasstoornissen		neiging tot astma
hoge cholesterol		neiging tot hooikoorts
heftig	reactie op stress	trekt zich terug
agressief		wordt depressief
het te warm krijgen		het koud krijgen
constipatie; weinig plassen		vergeetachtiger
geagiteerd, emotioneel		wordt heel moe
blozen
veel bewegingen

Schema: sympathicotonici en vagotonici

 

Het gaat om het globale beeld dat iemand vertoont, niet elk kenmerk hoeft van toepassing te zijn.  Veel mensen zijn mengtypes en kunnen dus kenmerken hebben van beide types.

 

Dr. Verheyen heeft een lijstje in zijn boek “Stop strtess” van vragen aan de hand waarvan je kan nagaan of je eerder het ene dan wel het andere type bent:

1.      Ik heb het meestal kouder dan de anderen om me heen

2.      Ik doe weinig of geen sport, ook vroeger als kind niet

3.      Ikheb altijd moeite gehad me te concentreren

4.      Ik ben veeleer kuntzinnig aangelegd.  Ik hou van poëzie

5.      Ik heb zelden of nooit verstopping

6.      Bij lichamelijke inspanning ben ik snel moe.  Ook vroeger als kind

7.      Ik kan zeer goed naar anderen luisteren, zonder zelf te spreken

8.      Ik heb een groot voordeel dat ik de dingen gemakkelijk aanvoel

9.      Als kind en misschien ook nu heb ik last van de keelamandelen en van de appendix

10.  Ik vergeet nogal gemakkelijk

11.  In geval van ruzie, ben ik er snel bij om het goed te maken

12.  Ik ben gemakkelijk melancholisch

13.  Meestal slaap ik zeer gemakkelijk in en heb ik meer dan 8 uur slaap nodig

14.  Als iemand boos reageert, transpireer ik vooral onder de oksels

15.  Ik heb last van allergie

 

Als je meer dan 10 maal ‘ja’ hebt geantwoord, dan ben je waarschijnlijk een vagotonicus.

Heb je meer dan 10 maal ‘neen’ geantwoord, dan ben je waarschijnlijk een sympathicotonicus.

Vrouwen die de pil nemen, hebben hierdoor een verhoogde cortisolproductie en zijn dus gevoeliger voor stress en nervositeit.  Vrouwen kunnen rond de menstruatie, net zoals vrouwen in de menopauze door een verhoogde adrenaline- en noradrenalineproductie, een verhoogde sympathicusspanning hebben en dus nerveuzer en prikkelbaarder zijn.

 

Onze gedachten kunnen ons ziek maken, maar ook genezen.  Als we negatieve gedachten en overtuigingen hebben, vormen er zich in onze hersenen bepaalde chemische stoffen, die het gevoelsleven sterk beïnvloeden en de mens somber stemmen.   Maar er bestaan ook stoffen die het gevoelsleven positief beïnvloeden.  Positief denken is noodzakelijk om zich goed te voelen.

De scheiding tussen lichaam en geest, als gevolg van het dualistisch denken, zorgt voor veel stress.  Het lichaam en de geest vormen echter een eenheid.  Een zuiver lichamelijke of een zuiver geestelijke ontspanning geeft slechts een relatieve rust.  Voor een volledige ontspanning dienen lichaam en geest op elkaar te zijn afgestemd.

 

Hierbij kunnen we ook een gebrek aan bepaalde zgn. copingstrategieën rekenen.  Het gaat om manieren om met stressvolle gebeurtenissen en situaties om te gaan, die we geleerd hebben tijdens opvoeding en onderwijs of door eigen ontwikkeling.  Verderop wordt dit nader uitgelegd.

 

Hieronder een lijst met een aantal gevoelens die zorgen voor een versoepeling of verkramping van spieren, merk dus het verband op tussen geest en lichaam:

 

Verkramping   spanning intolerantie routine geslotenheid angst, schrik jaloezie fanatiek liegen gekwetst, beledigd worden fobieën zelfmoordgedachten ruzie maken, kwaadheid perfectionisme eenzaamheid wantrouwen streng zijn, koppigheid gierigheid koude bedreigingen haast, ongeduld meer willen dan je kunt geweld, wraak, haat verdriet, teleurstelling zich zorgen maken moeheid

Versoepeling   ontspanning tolerantie flexibiliteit openheid nieuwsgierigheid ruimte vrijheid waarheid vertellen excuses aanbieden vergeving humor geduld vertrouwen vernieuwing sympathie warmte jovialiteit vriendelijk zich aanpassen rust loslaten openlaten geen verwachtingen hebben

Schema: verband gevoelens en spieren

 

 

2. Maatschappij

 

Het is duidelijk dat de samenleving onleefbaar is geworden, met zijn enorme milieuvervuiling, lawaai, stress, overbevolking, dag-en-nacht-economie, verkeersinfarct, enz.

Over de maatschappij kan men op de site een aantal teksten lezen:

Steeds meer mensen haken af

De toestand van de wereld

De cultuur van het profitariaat

Medische statistieken

België, een ontwikkelingsland

 

Essentieel zijn de tekortkomingen en fouten in het beleid van de overheid en overheidsinstanties.  Het is jammer dat zo weinig mensen geïnteresseerd zijn in politiek, we dragen er immers alle dagen de gevolgen van.  De beleidsmakers worden wel het meeste betaald...

 

Ook het vervuilde milieu betekent een belangrijke draaglast die onze gezondheid en immuniteit belast en onze draagkracht aantast. 

Ik zag onlangs aan een raam een affiche hangen “ISVAG definitief dicht!”.  ISVAG is een verbrandingsoven waar het restafval wordt verbrand.  Ik dacht, wat ga je dan doen met je restafval of eet je dat allemaal op?  Mensen zien vaak weinig verband tussen hun levenswijze en de gevolgen voor het milieu.  Het is net zoals de miljoenen mensen die zich met de auto verplaatsen en niet aan het verband denken met de luchtvervuiling.

 

Verder worden we elke dag geconfronteerd met duizenden schadelijke chemische stoffen in onze eigen woning, voeding, drank en op onze huid.  Ook hierdoor wordt ons immuunsysteem en onze gezondheid in het algemeen belast.

Op de website vindt je talrijke interessante en nuttige links over bio-ecologisch bouwen en wonen.  Voor onze dagelijkse lichaamsverzorging, voeding en interieur zijn er ook talrijke tips die je kan vinden op de tekst “Kom op tegen kanker: weg met kankerverwekkende stoffen in onze woning, onze voeding en op onze huid” en op Toxines in onze voeding.

 

Verder is er het enorme aantal elektromagnetische stressoren, de zgn. elektropollutie, die ons op een onzichtbare manier belast en de werking van onze hersenen, zenuwstelsel en hormonaal stelsel nadelig beïnvloedt.  Ik verwijs naar de talrijke artikels en links op de website, o.a. de link www.beperkdestraling.org en www.archibo-biologica.com

 

Gezien de grote hoeveelheid stressoren is het te begrijpen dat vermoeidheid als het meest voorkomende symptoom wordt geciteerd.

 

 

3. Levenswijze

 

Een belangrijke oorzaak van stress is dat mensen vaak te veel willen.  Het leven biedt heel wat boeiende zaken aan op diverse terreinen van het werk, de vrijetijdsbesteding, uitgaansleven. 

 

Na jarenlange observatie en gesprekken met mensen, ben ik tot de opvatting gekomen dat het voor een normaal mens niet mogelijk is om met een 8-uur-per-dag-job een evenwichtig leven te leiden.  Dit wil zeggen voldoende aandacht te besteden aan het huishouden, administratie, gezonde maaltijden klaarmaken, 2 keer sport per week, sociale contacten onderhouden, creativiteit (vb tekenen, schilderen, beeldhouwen, muziek), aandacht aan de kinderen, aandacht voor  een partnerrelatie, voldoende slaap, aandacht aan persoonlijke groei en ontwikkeling, opzoeken van de natuur ter ontspanning, enz. 

Vergeten we bovendien niet dat naast het werk, we nog heel wat uren nodig hebben voor de boodschappen, administratie, talrijke huishoudelijke activiteiten, bereiden van gezonde maaltijden, lichaamsverzorging, enz.  Het is jammer dat er maar 24 uur zijn in een dag. 

Constant moet men keuzes maken, in de wetenschap dat er altijd wel iets is dat men verwaarloost (vb sport, vriendschappen, gezond eten, opruimen,...).  Het is moeilijk om dit alles te organiseren en te plannen.

Minder werken zou een mooie bijdrage kunnen zijn aan een oplossing voor het stressprobleem, als men zich kan tevreden stellen met minder comfort en luxe.  Ook leren zich tevreden te stellen met minder biedt een perspectief.

 

Heel wat mensen werken teveel.  Hierdoor raken ze lichamelijk vermoeid en gaat hun conditie en lichamelijke weerstand geleidelijk aan achteruit.  Als de lichamelijke weerstand verzwakt, verzwakt ook de psychische weerstand en kan men minder “verdragen” en wordt men vatbaarder voor emotionele problemen.

De problematiek van de combinatie van een 8-uren job, het gezin, twee à drie keer per week lichaamsbeweging, huishouden, adminstratie, voldoende slaap, gezonde maaltijden enz. werd reeds elders besproken in de sectie “Maatschappij” op de website.

 

Ook een slechte organisatie is een bron van ergernis en stress.  Er bestaan zelfs cursussen “leren organiseren”...   Krijgen de papieren op uw bureau ook kindjes?  Hoeveel zaken bent u vergeten vandaag?  Hebt u alle boodschappen gedaan of bent u iets vergeten?  Zijn je rekeningen op tijd betaald?  Geraak je op tijd op school, je werk, een afspraak?...

Er zijn mensen die geen agenda hebben, dit is nauwelijks voor te stellen in deze complexe maatschappij.

 

De televisie is een belangrijke bron van spanningen.  Als je iemand ziet die naar TV kijkt, merk je dat die ahw “gehypnotiseerd” is.  Nu is het zo dat onder hypnose het onbewuste veel toegankelijker is voor suggestie.  Daarom is het zo gevaarlijk om naar het nieuws en de reclame te kijken en andere droevige programma’s zoals dommakende shows en spelletjes.  Opium voor het volk, dat op deze manier mooi dom en lui gehouden wordt ipv creatief de vrije tijd op te vullen of op straat te komen en te protesteren tegen de vele wantoestanden in dit land.

Ook worden spannende films en al dan niet boeiende programma’s te laat uitgezonden, waardoor mensen te laat naar bed gaan en ’s ochtends niet uitgerust zijn.  Laten we niet vergeten dat spannende TV-programma’s leiden tot productie van stresshormonen door de bijnieren, die ons beletten makkelijk in te slapen, maar ook de immuniteit en de gezondheid ondermijnen, temeer daar er op het werk vaak al genoeg stress is.  Op deze manier raken de bijnieren uitgeput en herstelt men onvoldoende van de stress van overdag.

 

Al dan niet alleenstaande vrouwen die overdag gaan werken en dan ’s avonds nog heel het huishouden moeten doen en de kinderen verzorgen, hebben het veel te druk, kennen te weinig ontspanning.  Dit is nefast voor de gezondheid maar ook voor de relaties binnen het gezin.

 

Acute of chronische aandoeningen, handicap, ongeval, operatie kunnen een grote bron van stress zijn, niet alleen omdat het alle plannen overhoop gooit, maar ook om ermee te leren leven en de beperkingen die er het gevolg van zijn te aanvaarden.  In dit opzicht is het ook nuttig om te leren inzicht te krijgen in gezondheid en hoe je er zelf kan aan bijdragen.  Een goede starttekst is “Neem je gezondheid in eigen handen”.

 

Een belangrijke oorzaak van stress- en zenuwproblemen ligt in een verkeerde voedingswijze.  Door een verkeerde voeding wordt het zenuwstelsel, het immuunstelsel en het lichaam in het algemeen ondervoed en kan het de belastingen steeds minder aan. De draagkracht vermindert.

Dit geldt ook voor de talrijke verslavingen van de Westerse mens: roken, alcohol (bier, wijn, likeuren,...), koffie, zoetigheden, chocolade, die allemaal werken als vitaminen- en mineralenrovers.  Wist u dat het aantal Nederlanders dat meer dan 8 glazen alcohol per dag drinkt, gestegen is van 125.000 in 1960 tot ong. 620.000 in 1990?

 

 

4. Relaties en communicatie

 

Relaties kunnen een bron van vreugde zijn, maar ook een bron van stress.  Op de site vindt je enige teksten over relaties , communicatie en over gezonde opvoeding van kinderen.

 

 

5. De levenspiramide

 

Eén van de onverdachte oorzaken van stress is een onevenwicht in de verschillende levensaspecten.  Eénzijdigheid of fixatie op één of enkele aspecten beperkt de rijkdom van het leven en zorgt voor een gebrek aan compensatie en relativering door andere aspecten.

De levenspiramide toont ons de verschillende levensaspecten op basis van de vier elementenleer (aarde, water, lucht, vuur). 

Elke laag van de piramide stelt een levensaspect voor en is evenwaardig aan alle andere lagen, ook al is elk aspect anders.  Hoe hoger, hoe kleiner de inhoud, maar hoe compacter in verhouding, zodat elke laag hetzelfde gewicht heeft. 

Aan de basis situeert zich het stoffelijke en het uiterlijke, aan de top uiteindelijk het fijnstoffelijke en het innerlijke.  De levensaspecten kunnen niet op zichzelf bestaan en hebben elkaar nodig; bovendien is het geheel belangrijk, niet de delen.  De piramide is een symbool voor eenheid en voor gelijkheid ondanks verscheidenheid.

 

 

Schema: Levenspiramide (Dries, Natuurgeneeswijze)

 

Ook al heeft men een voorkeur voor bepaalde levensaspecten, men mag de andere niet verwaarlozen, anders ontstaat er een wanverhouding en een verstoring van het evenwicht en dit kan leiden tot stress en ziekte.

De aspecten worden verder uitgewerkt op de website onder de tekst levenspiramide.

 

6. Onverwerkte psychische trauma’s

 

Een belangrijke bron van stress op psychologisch vlak, zijn het niet verwerkt hebben van traumatische herinneringen of belevenissen in de kinderjaren.  Omdat men op deze leeftijd hier geen raad mee wist, er niet mee kon omgaan, werden deze onderdrukt en vaak zelfs vergeten.  Deze gebeurtenis(sen) kunnen zich in de vorm van gedrags- of relatiepatronen herhalen in het volwassen leven, tot ze eens actief verwerkt worden dmv bvb psychoanalyse, EFT, EMDR, hypnose, regressie, familieopstellingen enz.

We denken hierbij aan fenomenen als fobieën, verslavingen, neurose, psychose, eetstoornissen, minderwaardigheidsgevoelens, angsten, slaapstoornissen, introvertie, zich afzonderen, wrok, haat, racisme, enz.

Ik verwijs voor meer uitleg naar:

Afwijzing in de kinderjaren

Omgaan met agressie

Het verwerken van traumatiserende gebeurtenissen

 

 

7. Onderwijs

 

Wijlen Prof. dr. A. De Block (RUG) maakt in zijn boek ‘Inleiding tot de algemene didactiek’ een synthese van diverse onderzoekingen over de psychisch gezonde mens en somt 16 attitudes op van het ideaal van de psychisch gezonde volwassen cultuurmens:

 

1.      Zelfstandigheid

2.      Gemeenschapsgevoel

3.      Doorzettingsvermogen

4.      Drang naar inzicht

5.      Beslissingsvermogen

6.      Creativiteit

7.      Brede belangstelling

8.      Objectiviteit

9.      Relativiteitszin

10.  Kritische zin

11.  Natuurlijkheid

12.  Volkomenheid

13.  Structurering

14.  Ordelijkheid

15.  Ongecomplexeerdheid

16.  Ongedwongenheid

 

Deze attitudes, die men terug kan vinden in concrete gedragingen, worden in de didactiek (wetenschap van de schoolse vorming) beschouwd als waarden, behoeften en rechten.  Het zijn tevens algemene, vakoverschrijdende doelstellingen van de vorming, die een leidraad vormen voor het opstellen van leerdoelen. 

Leerdoelen zijn nagestreefde gedragsveranderingen bij leerlingen.  Gedragsveranderingen spelen zich af op drie niveaus: kennen (weten en inzien), kunnen (toepassen) en zijn (integreren in de persoonlijkheid).  Bij leerdoelen gaat het om eind-, leerplan- les- en operationele doelstellingen.

Deze attitudes komen tegemoet aan de tendenzen in de cultuur zoals veelheid van aangeboden informatie, complexiteit van problemen, technologie en mechanisatie, zinvolle vrijetijdsbesteding, democratische samenleving, ideologisch pluralisme. 

De Block toont aan dat  de school zwaar tekortschiet op al deze tendenzen.  Ze is teveel gericht op het kennen van feiten, gegevens, details die niet vakoverschrijdend zijn en te eenzijdig gericht op rationele, theoretisch-wetenschappelijke vorming.  De sociale, emotionele, lichamelijke en estetische vorming komt ernstig tekort en dit zorgt voor onevenwichtige gevormde persoonlijkheden.  De school is nog teveel gericht op de vorming tot een beroep, zodat het lijkt of alles in de maatschappij in het teken staat van geldverdienen en comfort of m.a.w. welvaart.  De school zou echter ook veel meer moeten bijdragen tot welzijn door een evenwichtige vorming tot psychisch gezonde, gelukkige mensen.

 

Geraadpleegde literatuur:

De Block, A. & Heene, J., Inleiding tot de algemene didactiek, De Standaard, 1997

 

Verder wijs ik op het verband tussen de steeds toenemende hoeveelheid informatie die studenten moeten verwerken, de druk van regelmatig te moeten studeren, alle toetsen, testen, examens en stress.  Ook de eenzijdige overbelasting van de linkerhersenhelft speelt hierbij een grote rol.  Bovendien is het nog niet genoeg dat studenten 7 à 8 uren in een klaslokaal moeten doorbrengen, ook thuis in hun vrije tijd moeten ze nog veel studeren.  Een bijkomende nadelige invloed is het gebrek aan lichaamsbeweging (“lichamelijke opvoeding”) die men op school krijgt, dit zou nl. een goede afleider kunnen zijn voor de opgehoopte stress.

We stellen in de praktijk vast dat een groeiend aantal studenten – reeds tijdens de studiejaren – al aan burn-out gaan lijden, door te grote studiedruk en, laten we eerlijk zijn, het teveel aan te verwerken informatie en taken.

 

8. Opvoeding

 

Opvoedingsfouten kunnen ernstige gevolgen hebben, niet alleen op vlak van emotionele trauma’s, maar ook voor de mentale en sociale gezondheid.  Voor een uitvoerige bespreking van opvoeding verwijs ik naar de desbetreffende tekst op de site.

 

9. Werk

 

Ook op het werk kunnen zich talrijke stressfactoren voordoen, zoals communicatieproblemen met collega’s, te hoge werkdruk, autoriteitsproblemen, moeten samenwerken met mensen die niet bij je passen, ploegenarbeid, te moeilijk werk, te makkelijk werk, overuren, te laag loon, elke dag in de file staan, enz.

Ik wijs ook op de problemen ivm veiligheid, preventie van gezondheidsklachten, gebrek aan ergonomisch computermateriaal en meubilair, gebrek aan lessen rugschool en omgaan met stress, enz.

Ik verwijs voor nadere bespreking naar de teksten:

Steeds meer mensen haken af

België, een ontwikkelingsland

 

10. Lawaai

 

Even bijzondere aandacht voor de problematiek van het toenemend lawaai in deze drukke maatschappij, een andere belangrijke stressor. 

Onze ogen kunnen we sluiten, maar onze oren niet, en dat is een natuurlijk beschermingsmechanisme want zo kunnen we tijdens de slaap toch nog gewaarschuwd worden bij gevaar.  Daarom reageert ons lichaam instinctief op lawaai met een stressreactie.  U begrijpt dat als we in een drukke grootstad ons bvb. te voet verplaatsen, we haast continu in een stresstoestand verkeren of we dat willen of niet, door het verschrikkelijke verkeer, door de eeuwige bouwwerken en straatwerken, enz.

Ook dit is een reden om te proberen de mensen uit hun auto te krijgen, want het verkeer is de grootste lawaaistressor.  Verder zou het mooi zijn als we op ons gemeentehuis gratis oorstopjes zouden kunnen afhalen, alvast een bescheiden begin van een lawaaibeleid van de overheid, dat er op dit moment niet schijnt te zijn.

Hieronder een artikel van de stichting BAM tegen lawaai:

 

Gezondheid- Het grote verschil

 

De meeste mensen ondervinden lawaai als zeer storend. Maar niet alleen
de zenuwen, ook het hart lijdt eronder. Berlijnse wetenschappers hebben ontdekt dat dit vooral geldt voor vrouwen.

Door Werner Bartens

Voor Kurt Tucholsky heeft de mens vooral twee eigenschappen: hij maakt graag herrie en hij luistert niet graag. De oorleden, waarnaar de schrijver verlangde ter bescherming tegen het alomtegenwoordige lawaai, zijn door de wetenschap nog niet uitgevonden. Wel herkennen wetenschappers steeds duidelijker hoe schadelijk voor de gezondheid een akoestisch geluidsbehang is.

Sociaal-medici en epidemiologen rondom Stefan Willich van de universiteitskliniek van de 'Berliner Charité' , hebben onderzocht of lawaai neerslag heeft op het hart. Het risico op een infarct stijgt al bij verrassend lage geluidsniveaus, melden zij op deze donderdag in het vakblad 'European Heart Journal'.

"Onze resultaten tonen aan, dat vooral chronisch lawaai het hart aantast", zegt Willich. De medici hadden 2.000 infarct-patiënten vergeleken met 2.000 chirurgische patiënten uit alle grotere Berlijnse ziekenhuizen en gevraagd naar de individuele geluidsoverlast van de afgelopen tien jaar.

De analyse liet zien dat omgevingsgeluiden zoals verkeerslawaai het infarct-risico voor mannen met bijna 50 procent verhogen en voor vrouwen zelfs verdrievoudigen tegenover mensen, die met rust gelaten worden.

Daarmee heeft lawaai een ongeveer half zo groot risico voor hart en vaten als de bekende gevaren zoals hoge bloeddruk, verhoogd cholesterol, overgewicht, diabetes en gebrek aan beweging. Maar deze risicofactoren verklaren pas de helft van alle infarcten. Voor de tweede helft zouden de werkomstandigheden en de sociale omgeving bepalend kunnen zijn.

In ieder geval klaagt 36 procent van de volwassenen in Duitsland over omgevingsgeluiden, die zij als zo luid ondervinden, dat hun levens- en woonkwaliteit eronder lijdt. Volgens recent onderzoek moet een derde van de werknemers op zijn minst gedurende een kwart van de dag hard lawaai op de werkplek verdragen.

Belangrijk voor het gezondheidsrisico is ook, hoe de geluidsoverlast wordt beleefd. Hier bestaan blijkbaar grote verschillen tussen mannen en vrouwen. Bij mannen wordt het risico bepaald door het objectieve geluidsniveau.

Bij vrouwen daarentegen is vooral het als vervelend ondervonden lawaai van negatieve invloed op het hart. Hoe verschillend geluidsoverlast kan worden beleefd, is bekend: de kikkers in buurmans tuin stelen je slaap en je gemoedsrust. Maar kwaken ze in je eigen vijver, dan wordt je nachtrust niet verstoord.

Op welke manier precies hart en vaten kunnen worden beschadigd door chronisch lawaai, is nog niet helemaal duidelijk. Willich en zijn team vermoeden, dat lawaai ergernis en spanning veroorzaakt, wat wederom een verhoogde productie van de stresshormonen adrenaline en noradrenaline in het lichaam tot gevolg heeft. Daardoor stijgt de bloeddruk en het bloedvet-niveau.

Opmerkelijk bij de resultaten van de Berlijnse artsen is ook vanaf welk geluidsniveau het gezondheidsrisico optreedt. Tot nog toe gold 85 decibel als grenswaarde voor oorbeschermers op het werk - dit komt overeen met bouwlawaai dichtbij. "Maar de risicodrempel schijnt al bij 60 of 65 decibel te liggen", zegt Willich en eist lagere grenswaarden. "De verhoging daarna heeft nauwelijks nog uitwerkingen op de gezondheid." 60 decibel wordt al in menig drukke bureauruimte bereikt.

Uit: Süddeutsche Zeitung, 23.11.2005

Vertaling: A.S.Trepper

 

 

Stress door kerstmuziek

door Rolien Créton en Harrie Nijen Twilhaar

Amsterdam/Kopenhagen,

Kerstmuziek die in de decembermaand onafgebroken in winkels wordt gedraaid,
leidt tot een groeiende stress onder personeelsleden en winkelend publiek.
Bovendien blijkt ook de overdosis aan sfeerverlichting, waarmee tienduizenden
woningen en gebouwen de komende dagen worden behangen het bioritme van
mens en dier wreed te verstoren.

FNV bondgenoten is bekend met het fenomeen dat winkelpersoneel geïrriteerd
raakt door de repeterende kerstdeuntjes die uit de speakers galmen. "We weten dat er mensen zijn die zich aan die muziek ergeren", aldus een woordvoerder. Bij de Bijenkorf wordt er zorgvuldig omgegaan met sfeermuziek in de aanloop tot de kerstdagen. "We beginnen 's ochtends rustig en naarmate de dag vordert gaat de volumeknop omhoog", aldus woordvoerster Wenda Buining.

Ook in andere landen leidt kerstmuziek tot spanningen op de werkvloer.
In Oostenrijk bleek onlangs uit onderzoek dat veel winkelbedienden de kerstmuziek als 'psychologische terreur' beschouwen.

In buurland Duitsland heeft Verdi, de grootste vakbond van het land, een klachtenlijn voor winkelpersoneel en publiek ingesteld. Daarnaast is grootwarenhuizen en detaillisten gevraagd om tijdens de pauzes de muziek in kantines uit te zetten. Er moet langer gepauzeerd worden om weer bij te komen.

Niet alleen kerstmuziek leidt tot stress, ook de hype rondom het plaatsen van
hele lichtkunstwerken aan woningen en gebouwen zorgt voor grote irritatie.
Het platform Lichthinder ergert zich groen en geel aan de versierselen die in
ons land inmiddels tot een hype zijn uitgegroeid. "Gemeenten en het bedrijfsleven stimuleren mensen om hun woningen rondom de feestdagen compleet te verlichten.

Zelfs energiebedrijven doen er aan mee en geven prijzen weg", klaagt voorzitter Wim Schmidt. Nederland is al het meest lichtvervuilde land ter wereld. Door die explosie van kerstlicht wordt zowel het bioritme van mens als van dier ontwricht."

(bron: de Telegraaf, vrijdag 12-12-2003)

 

 

De geïnteresseerde lezer vindt hier enkele artikelen over lawaai:

Lawaai is de terreur van deze tijd Jean-Michel Delacomptée
Denkend aan Holland Thomas Rosenboom
De teloorgang van de stilte Arend Evenhuis
Zinloos geluid is een plaag Peter van der Wurf
Kerstmuziek is psychologische terreur Rolien Créton en Harrie Nijen Twilhaar

Meer verkeersdoden door harde muziek
Evenementen in de open lucht
Kermissen op proef in centrum Veenendaal
Geluidsbeleid gemeente Nijmegen B.Overes en P.van der Voorn
Geluidsterreur van bouwvakkers moet stoppen Michiel Pijl

Universele verklaring van de Rechten van de Mens
Zelf werken aan woongenot Folly van Dijk
Harde muziek gevaarlijk
Dineren zonder Phil Collins Warna Oosterbaan
De stilte is verbannen Toine van Corven

Zinloos geluid Marie-Thérèse Roosendaal
Gek van het lawaai Tina De Gendt
Vanuit het oor direct de psyche binnen Peter Ringel
Gezondheid: Het grote verschil Werner Bartens
Hoe luid is welk lawaai?

Hou op met vernieuwen wat goed is H.J.A Hofland
Koptelefoons zijn weapons of mass destruction
Festivalitis:gehoorproblemen bij jongeren Marleen Finoulst
De Stilte sterft een luidruchtige dood Jacob Noordmans
De lawaai epidemie Elizabeth Svoboda (vert. Annette Reinboud)

 

 

 

Besluit bij oorzaken en beïnvloeden factoren:

 

In 1997 erkende een onderzoekscommissie van de Belgische senaat, waarvan Guy Verhofstadt verslaggever was, dat België gedeeltelijk verantwoordelijk was voor de dramatische gebeurtenissen in Rwanda.

Later, als premier, begaf Guy Verhofstadt zich naar Rwanda om er in naam van ons land vergeving te vragen.

Op 7 april 2000 verklaarde hij in Kigali:

“Een dramatische opeenvolging van onachtzaamheid, onwetendheid, zorgeloosheid, aarzelingen en fouten, heeft de toestand gecreëerd waarin zo’n tragedie mogelijk werd.”

 

Had hij het alleen over Rwanda?...

 

 

Adviezen en therapeutische mogelijkheden

 

Er zijn niet alleen talrijke oorzaken en factoren die bij stress een rol spelen, er zijn gelukkig ook talrijke mogelijkheden ter behandeling.  Ik bespreek er enkele.

 

1. Massage

 

Kan als effect hebben:

 

Ø      betere doorbloeding in het gemasseerde weefsel, afvoer van opgestapelde afvalstoffen

Ø      pijnvermindering, rustgevend

Ø      ontspanning van de diverse weefsels

Ø      verbetering van de orgaanwerking, versoepeling van de spieren

Ø      opheffing van de blokkades, loskomen van emoties

Ø      verbetering van de gemoedstoestand

Ø      normaliseren van de waterhuishouding

 

De massage heeft via de huid invloed op het bindweefsel, het spierweefsel, het bloedvatenstelsel, het lymfestelsel, het zenuwstelsel, het hormonaal stelsel, en het immuunstelsel.

Voor meer uitleg zie de uitgebreide tekst over massage

 

.

2. Voedingsadviezen

 

In een gezonde voedingswijze houdt men o.a. rekening met het zuur-basenevenwicht, voedselcombinaties, juiste voedselkeuze, rauwkost, bio-energie, veel groente en fruit, voldoende vitaminen en mineralen, enz. 

Voor een gezonde voeding in het algemeen, beveel ik de tekst “Wat moet ik eten?” aan, evenals het overzicht van gezonde voedingsmiddelen.

 

Voor onze arme zenuwen in het bijzonder:

·        Enkelvoudige koolhydraten: fruit, honing.  Het zenuwstelsel en de hersenen worden gevoed met rechtsdraaiende enkelvoudige koolhydraten.  Meervoudige koolhydraten (vb brood, deegwaren) worden altijd afgebroken tot enkelvoudige dmv 6 vitaminen van het B-complex en een aantal mineralen.  Enkelvoudige koolhydraten worden dus direct opgenomen.  Een zenuwversterkende voeding is dus o.a. een zetmeelarme voeding met weinig granen, brood en peulvruchten en veel fruit, bessen, honing.

·        Suiker en zijn varianten (choco, confituur, gebak, taart, snoep,...), geraffineerde granen of zgn “witmeelproducten” (wit brood, witte deegwaren, witte rijst, snoep,...), frisdranken, koffie, alcohol, tabak enz. ondermijnen het zenuwstelsel, waardoor we stress en spanningen minder goed aankunnen.  Al deze onvolwaardige “voedingsmiddelen” en dranken werken immers als vitaminen- en mineralenrovers en/of belasten ons met allerlei toxines, verminderen dus onze draagkracht en ondermijnen de gezondheid en de immuniteit.

·        Geraffineerde suiker is een echte vitaminen- en mineralenrover omdat dit een tweevoudige koolhydraat is die voor zijn omzetting tot glucose vitaminen en mineralen uit het lichaam rooft omdat door de raffinage deze helemaal verloren zijn gegaan.  Suiker komt in het Westers voedingspatroon heel veel voor, we denken aan alles wat in de patisserie te vinden is: taart, gebak, koeken, chocolade en verder aan confituur, chocopasta, ijscrème, snoep, enz.  Ja, als men gezond wil eten, moet men zich verzetten tegen de gangbare cultuur en actief een andere weg kiezen, soms met vallen en opstaan.

·        Vitamine B vb banaan, aardappel, paddenstoelen, noten, zaden, pitten, tarwekiemen, biergisttabletten

·        Magnesium: noten, zaden, pitten, bananen, groene groenten, zeewiertabletten, honing

·        Vitamine E vb bladgroenten, tarwekiemolie, noten, zaden, pitten

·        Omega-3 vetzuren: lijnzaadolie, vette vis, bio eierdooier, noten, zaden, pitten

·        Apitherapie vb honing, stuifmeelpollen, koninginnegelei

·        Zenuwversterkende middelen zoals biergist, tarwekiemen, stuifmeelpollen, honing, paddenstoelen, banaan, tropisch fruit, haver

·        Gebruik van gezonde vetten en vermijden van slechte vetten die onze slagaders en celmembranen verstoppen.  Stress verhoogt immers het vetgehalte in het bloed en het cholesterolniveau.

·        Vermijd zout, omdat het lichaam door stress de neiging heeft vocht vast te houden, omwille van de hogere cortisolproductie waardoor natrium wordt vastgehouden in het lichaam.  Extra natrium kan dus de bloeddruk nog meer doen toenemen.  Honderden voedingsproducten bevatten zout en teveel natrium leidt tot een tekort aan kalium, dat meehelpt glucose in energie om te zetten.  Door te weinig kalium (vooral in fruit en groente aanwezig) kunnen er dus problemen ontstaan met de energievoorziening, en ook met de werking van spieren en van het hart.

·        Inzake de algemene gezondheid en de conditie van het immuunstelsel, dient men voedselallergieën en intoleranties te vermijden.  Deze verhogen immers sterk de draaglast en verminderen de draagkracht.  Voedselovergevoeligheden worden vaak niet ontdekt, omdat men het verband niet legt met de uitgebreide waaier aan symptomen en klachten die er het gevolg van zijn.

·        Regelmatige zuiveringskuren om het lichaam wat rust te gunnen op verteringsvlak, en om het te ontgiften van afvalstoffen die het anders moeilijker kan kwijtraken.  Zo wordt de draaglast verminderd.  Zie de tekst over ontgiftingsmogelijkheden

·        Vermijd dus koffie, alcohol en frisdrank, zij peppen het zenuwstelsel op een ongezonde wijze op en belasten de lever en de nieren om de aanwezige toxines uit te scheiden.  Gebruik ipv koffie kruidenthee, eventueel aangezoet met honing.  Nogal wat mensen lusten geen thee, wellicht omdat ze ooit eens de eerste keer zwarte of Chinese thee gedronken hebben, met zijn inderdaad slechte smaak.  Probeer het eens met heerlijke lavendelthee of citroenmelissethee.   Of maak gebruik van groentesappen en fruitsappen.

·        Remineraliserende kruiden in het voedingspatroon inschakelen: alfalfabladpoeder, gerstegroenpoeder, kamutgraspoeder, chlorella, spirulina, te verkrijgen bij Groene Dag .  Een synergetische combinatie is het bekende ABC-poeder van Groene Dag (alfalfa, barley green, chlorella), waarvan men 1 tot 3 koffielepels per dag kan toevoegen aan soep of sap.

·        Als u gejaagd en gestresseerd bent, vermijd dan liefst oppeppende middelen die het zenuwstelsel belasten en ondermijnen: koffie, alcohol, cola en andere frisdrank, spuitwater, tabak, zwarte thee, sterk gekruid voedsel (zout, peper, paprika, chili, basilicum, knoflook, ajuin,...), te veel eiwitrijke voeding (kaas, vlees, charcuterie); hier vermelden we ook nog eens geraffineerde voedingsproducten (wit brood, witte rijst, witte deegwaren,...) en suiker en zijn variaties op het thema omwille van de hoge glycemische index,...

 

3. Lichaamsbeweging

 

Door de ontwikkeling van machines, het gebruik van de auto, de PC, videospelletjes, TV, enz. gebruiken mensen steeds minder hun spieren.  Spieren die weinig of niet gebruikt worden, verzwakken, verliezen hun kracht en zorgen voor een vermindering van de botmassa.  Dr. Franckaert spreekt zelfs van de CCC-generatie: computer, chips en cola. 

Tegelijk zien we dat de stress- en zenuwproblemen door de moderne, onleefbare samenleving en economie steeds toenemen.  Als we hierbij de dramatische toestand van het milieu bijrekenen en de klassieke voeding, hoeven we ons dan ook niet te verwonderen dat de gezondheid van de bevolking drastisch achteruitgaat.

 

Laten we even kijken naar de positieve effecten van regelmatige lichaamsbeweging of training, vermeld bij Reader’s Digest:

·        ‘Het aantal energiecentrales (mitochondrieën) in de spiervezels neemt toe.

·        Daarmee gaat een verhoging van het aërobe prestatievermogen gepaard.

·        Het gehalte aan rode spierkleurstof (myoglobine) dat zuurstof van het celmembraan naar de mitochondrie transporteert, neemt ook toe.  De zuurstoftoevoer naar de cellen verbetert daardoor.

·        De glycogeendepots in de spiercellen, de opslagplaatsen van de energieleverende koolhydraten, neemt eveneens toe.

·        Het aantal haarvaatjes (capillaire vaten) in de spieren wordt groter en maakt de aan- en afvoer van voedingsstoffen resp. afvalstoffen gemakkelijker.

·        De gunstige uitwerking van getrainde skeletspieren op de conditie van het hart kan gemakkelijk worden vastgesteld (…)  Na een paar weken training kan men al concluderen dat de hartslag duidelijk lager wordt.

·        Bij een wat langduriger training neemt de hoeveelheid bloed in het hart, die met elke hartslag in de bloedbaan wordt gepompt (slagvolume) toe.

·        De training heeft ook een goede uitwerking op het bloed.  Het bloedvolume neemt toe.  Eerst is er een toename van het bloedplasma, daarna van het aantal rode bloedlichaampjes, gevolgd door een toename van de hoeveelheid hemoglobine, dat zuurstof kan binden tot de samenstelling van het bloed weer normaal is.

·        Door conditietraining is men in staat de hoeveelheid HDL-cholesterol aanzienlijk te verhogen en LDL-cholesterol te verlagen.  Conditietraining kan dus arteriosclerotische veranderingen tegengaan.’

 

Naast deze chemische aanpassingen van de spieren en de bloedsomloop, heeft regelmatige lichaamsbeweging een gunstige invloed bij tal van ziektes en kwalen, o.a. bij astma, constipatie, osteoporose, verzakking van organen, voorjaarsmoeheid, verslavingen, depressie, stress- en zenuwproblemen, zwak immuunsysteem, slaapproblemen, schildklierproblemen,…  Het is vooral goed ter preventie van hart- en vaatziekten, ouderdomsverschijnselen, overgewicht, rugklachten en ter verbetering van de ademhaling, de ontgifting en het geestelijk functioneren.  Het vermindert bij vrouwen ook de kans op borstkanker.  Door de aanmaak van endorfines (neurotransmitters zoals serotonine en noradrenaline) tijdens de lichaamsbeweging voelt men zich beter en deze stoffen hebben een positief effect op stress, depressie, angst, enz.

Door de verhoging van de bloedcirculatie en de ademhaling en een betere stoelgang, is er een betere uitscheiding van afvalstoffen.  Dit is van belang voor iedereen, maar zeker bij overgewicht, reuma en andere stofwisselingsproblemen.   Sporten is een goede uitlaatklep voor stress.

 

Voor iedereen is er wel wat wils.  Er zijn rustige vormen van lichaamsbeweging (yoga, wandelen, t’ai-chi,…) tot meer intensieve (tennis, voetbal, …).  Er zijn individuele sporten (zwemmen, lopen, …) en groepssporten (volley, voetbal,…).   Hierbij wordt in wisselende verhouding beroep gedaan op de vijf vormen van belasting, nl. coördinatievermogen, lenigheid, kracht, snelheid en uithoudingsvermogen, dat het belangrijkste is voor de gezondheid.

In het kader van stress is het aangeraden om bij voorkeur niet te kiezen voor een competitievorm (= stress) van sport, er is immers al genoeg competitie in het werk en tussen bedrijven onderling.  In zijn vrije tijd dient men zich te ontspannen en geen stress te creëren bij zijn sport, hobby of uitgaansleven!  Wanneer kan men zich anders herstellen van de stress overdag?  Ga ook aub niet joggen met een horloge of chronometer.

“Ik ben ook telkens verbaasd wanneer ik atleten hun kilometers zie afwerken langs drukke wegen.  Hun longen staan volledig open om de hoge concentratie autogassen met volle teugen naar binnen te krijgen.  Onbegrijpelijk.  Thuis blijven zou voor hen veel gezonder geweest zijn.” (Verheyen, Stop stress, p. 171)

 

De conditie van hart en bloedvaten neemt alleen toe als men een activiteit minimaal zo’n 2 à 3 maal per week doet gedurende een dertigtal minuten.  Het is belangrijk om opwarmingsoefeningen vóór en afkoelingsoefeningen na de activiteit te doen, om spierpijn en blessures te voorkomen. 

Langdurige, low-impact beweging zoals fietsen, zwemmen, wandelen doet meer vet verbranden dan kortdurende, high-impact beweging zoals aerobics.  De Britse Health Education Authority raadt aan om vijf keer per week een half uur matige inspanning te leveren zoals wandelen of zwemmen.

 

Men kan uiteraard overwegen zich in te schrijven in een fitnesscentrum.  Bedenk echter dat ze duur zijn, dat er vaak airconditioning wordt gebruikt met de nadelige gevolgen voor de luchtwegen en het immuunsysteem, dat men er soms wordt bekeken, dat er in sommige centra een arrogant sfeertje hangt, en dat er lawaaiierige, chaotische muziek wordt gespeeld waarvan men niet bepaalt ontspant, integendeel.  Het is aangeraden, eerst te proberen in het dagelijks leven meer beweging in te bouwen.  Als men niet genoeg zelfdiscipline kan opbrengen en ev. ook nieuwe mensen wil leren kennen, kan men overwegen zich in een fitnesscentrum in te schrijven; men wordt er wel vaak goed begeleid door een kinesist of een licentiaat lichamelijke opvoeding die voor u een aangepast programma opstelt op basis van uw conditie op dat moment.  Door het feit dat men er een prijs voor betaalt, is dit een motivatie om regelmatig te gaan oefenen, anders is het zonde van het geld…

Men kan ook meer lichaamsbeweging inbouwen in het dagelijks leven, bvb. met de fiets of te voet boodschappen doen i.p.v. met de auto (denk over de aanschaf van een voldoende grote fietstassen), traplopen i.p.v. de lift te gebruiken, opstaan als men het kanaal op TV wil verzetten i.p.v. de afstandsbediening te gebruiken, de was buiten ophangen i.p.v. het droogapparaat te gebruiken, een halte vroeger van de bus afstappen, enz.   Veel mensen weten niet dat de lucht binnenshuis vaak slechter van kwaliteit is dan buitenshuis; een extra motivatie dus om buiten te komen.

Lichaamsbeweging is een goede uitlaatklep voor stress en kan spanningen voorkomen of verbeteren.  In dit verband is competitiesport echter niet zo aangewezen omdat dit eerder spanning creëert dan loslaat…  Ook teveel sporten is ongezond en kan leiden tot hoge bloeddruk, hartklachten, artritis, enz.

Jarenlang dezelfde sport doen kan leiden tot een sleur waardoor de motivatie afneemt.  In plaats van het dan op de duur op te geven, kan men beter eens van sport verwisselen.  Van tennis naar zwemmen, van zwemmen naar roeien, van kayak naar zeilen, van volleybal naar karate enz. 

 

“Aan mensen die gedurende een jaar of langer probeerden hun stress aan te pakken op een bepaalde manier of via een bepaalde behandeling vroegen we te melden hoe tevreden ze waren over verschillende aspecten van die behandeling of methode.  De beoordeling moest gebeuren op een schaal van 1 (zeer ontevrden) tot 10 (zeer tevreden).  Medeicatie krijgt d elaagste scores voor zowat alle parameters (gemiddeld 6,3).  Sportbeoefening krijgt de hoogste scores voor zowat alle parameters (gem. 7,9).  Psychotherapie kreeg 7,3.”

(Test Gezondheid n°66, 2005, p. 26)

 

Bron:

 

GoFit, Brochure ‘Kom in beweging’, GoFit Fitnesscentrum Aartselaar, 2002

Jooken, K. & Sermeus, G., Beweging bresst stress!, in: Test Gezondheid, n°66, april-mei 2005, pp. 22-26

Pietroni, P.,De complete familiegids voor alternatieve geneeskunde, Terra/Lannoo, Warnsveld/Tielt, 1996    (ISBN 9020929461)

Reader’s Digest, Gezonder leven-Natuurlijk genezen, Uitgeversmaatschappij The Reader’s Digest NV, Amsterdam/Brussel, 1989  (ISBN 90 6407 1780)

Reader’s Digest, Gezond leven/Natuurlijk genezen, Gezonde voeding, Uitgeversmaatschappij The Reader’s Digest NV, Amsterdam/Brussel, 1999   (ISBN 9064075557)

Vogel, A., De kleine dokter, Kosmos-Z&K Utrecht, 1995   (ISBN 90-215-2511-9)

 

 

4. Voedingsaanvullingen voor het zenuwstelsel

Op advies van arts of andere deskundige:

 

·        Magnesium vb Magnecaps (Nycomed), Magnesium 400 (Orthica), BioActive Magnesium (Pharma Nord)

Speelt een rol in de energievoorziening, bij het functioneren van spieren, gewrichten, zenuwen, hersenen.  Het heeft een ontspannende invloed, maar werkt toch als een tonicum.  Het lijkt wel alsof alles beter gaat: men is meer stressbestendig, kan meer aan, heeft een betere spiertonus, meer uithoudingsvermogen, heldere geest, minder slaap nodig, men recupereert beter, minder gevoelig voor lawaai.

·        Vitamine E: tarwekiemolie dr. Ritter, dr. Grändl of dr. Vogel

·        Co-enzyme Q10 vb NutriQ10  100mg (Nutrisan) of BioActive Q10 (Pharma Nord)

·        Fosfor (Een tekort aan fosfor komt zelden voor)

·        Vitamine B: vb Stresscomplex (Soria), Bio B-100 (Energetica Natura)

·        Als gevolg van stress, kunnen er verteringsproblemen optreden en een dysbiose van de darmflora; suppletie met probiotica of door gebruik van biogarde yoghurt, komboecha en dergelijke, kunnen dan een hulp zijn.

 

 

5. Fytotherapie

 

Op advies van arts of andere deskundige:

·        Tonica (siberische ginseng, maca, kawa-kawa, shii-take, goji-bessen, magnesium, co-enzyme Q10,…)

·        Versterkende etherische olieën zijn bvb. kaneel, kruidnagel, pepermunt, laurier, palmarosa, ravensara, rozemarjin, gele of rode tijm

·        Er bestaan talrijke rustgevende kruiden bvb. ballote nigra-kruid, citroenmelisse-blad, hop, ijzerhard, meidoorn bloemen of blad, valeriaan-wortel, jatamansi, avena sativa (haver), engelwortel, lavendel, kamille, lievevrouwebedstro,...  Zie ook het artikel over sedativa

·        Bij slaapproblemen kan men gebruik maken bvb van haver-vrucht, klaproos-bloem, linde-bloesems, eschscholtzia (slaapmutsje), passiebloem-kruid

·        Etherische olie die men kan verstuiven bij stress zijn bvb. bergamot-schil of petitgrain, echte of roomse kamille, lemongrass, bittere sinaasappel-schil of petitgrain of neroli, lavendel-bloem, ylang-ylang.  Men kan deze ook toevoegen aan het badwater (mits een emulgator zoals vb koffiemelk) of aan massageolie.

·        Etherische olie bij slaapproblemen: komijn, mandarijn, lavendel

·        Naargelang de specifieke emotionele klachten kan men gebruik maken van Bouchardon oliën of van Bachbloesems

·        Er bestaan ook goede homeopathische middelen zoals pulsatilla, phosphorus, mercurius, ignatia, nux vomica, arsenicum album, jodium, magnesium carbonicum, thuja, acidum picrinicum, enz.  Raadpleeg een homeopathisch arts voor de juiste keuze.

·        Voor de vagotone persoonlijkheidstypes: melisse, kawa-kawa, lavendel, panax ginseng, haver, siberische ginseng (eleuterococcus)

·        Voor de sympathicotone types: engelwortel, valeriaan, lavendel, echte kamille, passiflora, hop-bellen, haver, lievevrouwebedstro

 

 

6.  Bachbloemenremedies

 

De Bachremedies worden in Engeland beschouwd als een vorm van homeopathie, ontwikkeld door Dr. Edward Bach tussen 1928 en 1935 in Engeland.  Hij was achtereenvolgens huisarts, bacterioloog, chirurg en patholoog, maar zocht naar een eenvoudige manier waarmee mensen zichzelf zouden kunnen helpen vnl. op emotioneel vlak. 

Hij legde zich toe op homeopathie, maar vond dit te complex voor mensen om dit voor zichzelf toe te passen.

 

De 38 remedies (+ de Rescue Remedy en de Rescuezalf) deelde hij in 7 groepen in, alnaar-gelang men te kampen heeft met

 

Ø      Angst

Ø      Onzekerheid

Ø      Onvoldoende interesse in het heden

Ø      Eenzaamheid

Ø      Overgevoeligheid voor invloeden en ideeën

Ø      Moedeloosheid en wanhoop

Ø      Overbezorgdheid voor het welzijn van anderen

 

 

Wanneer kun je ze nemen ?

 

Zowat alle remedies kunnen slaan op karaktertypes of op tijdelijke toestanden waarin men verkeert.  Je neemt ze als een bepaalde gemoedstoestand(en) je verhindert op een normale manier te functioneren in het dagelijks leven; als er conflicten zijn tussen verstand, gevoel en intuïtie.

 

Voordelen :

 

·        Ze zijn een goedkope remedie zonder nevenwerkingen, volledig onschadelijk.

·        Behalve een beetje alcohol voor de bewaring bevatten ze geen enkele toevoeging. 

·        Met een beetje zelfinzicht en ervaring kan je gerust voor jezelf uitzoeken welke bloemen voor jou van toepassing zijn. 

·        Bovendien zijn ze combineerbaar met elke therapie of medicatie die je al volgt.

·        Met de 38 remedies en de talloze combinaties ervan kan men alle menselijke gevoelens plaatsen.

·        Eén van de mooie dingen is dat ze door iedereen overal ter wereld kunnen gebruikt worden, ongeacht ras, cultuur, geslacht, leeftijd, uiterlijke lichaamskenmerken.  Overal in de wereld zijn er mensen die last hebben van jaloezie, trots, ongeduld, verdriet, vlucht in fantasie, spijt, heimwee, kwaadheid, eenzaamheid, eisen van aandacht, geen nee kunnen zeggen, vermijden van spanningen en conflicten, paniek, verlegenheid, ontmoediging, twijfel, depressie, vermoeidheid, overdreven plichtsgevoel, autoritair gedrag, opdringerigheid, schaamte, angstige voorgevoelens, wanhoop, angst om anderen, verslaving, enz…

 

Hoe werken ze ?

 

We weten dat het lichaam beschikt over een zelfgenezend mechanisme om te herstellen van ziektes, wonden e.d. Dit geldt echter ook op psychisch vlak. 

De remedies helpen in jezelf een kracht te ontwikkelen die al in jou aanwezig is, maar waarmee je nog niet in harmonie bent en  ze brengen je dichter bij je eigen kern (ziel); ze ondersteunen je in je groeiproces(sen).

Het blijven voortduren van gemoedstoestanden kan zich vertalen in fysieke klachten.  De bloesems helpen dit proces te voorkomen en zijn dus, naast zelfzorg, ook een vorm van preventie.

 

In een consult trachten we te komen tot bewustwording van oorzaken van klachten, tot inzichten die bijdragen in je groei, anders neem je iets en weet je niet waarom en heb je dus niets geleerd. 

De keuze om aan jezelf te werken in je leven is prioritair.  Een voorwaarde om te genezen is dat men daadwerkelijk ervoor gemotiveerd moet zijn; er zijn ook mensen die liever ziek willen blijven omdat hun dit bepaalde voordelen biedt.

 

Hoe neem je ze ?

 

Voor chronische klachten of bepaalde tijdelijke toestanden doe je 2 druppels van de stocktinctuur (de flesjes van 10ml) in een druppel-tellerflesje van 30ml, gevuld met bronwater, of 4 druppels in een flesje van 50ml.  Hiervan neem je 4 keer per dag 4 druppels puur of in een beetje bronwater, voor, tijdens, of na de maaltijd.   Indien het een erge situatie betreft, mag je 6 tot 8 keer per dag 4 druppels nemen.

 

Enkele voorbeelden:

 

Lariks:

“voor degenen die zichzelf minder goed of bekwaam vinden dan de personen in hun omgeving; die verwachten te falen; die het gevoel hebben dat zij nooit een succes zullen zijn, en daarom ook niets wagen noch zich volledig inzetten om te slagen.”  (zelfvertrouwen, faalangst, drempelvrees, twijfel aan eigen kunnen)

 

Duizendguldenkruid:

“vriendelijke, rustige mensen die te graag anderen van dienst willen zijn.  Zij overschatten daarbij hun kracht.  Hun verlangen heeft hen zo in zijn macht dat zij meer bedienden worden dan bereidwillige helpers.  Hun goede inborst brengt hen ertoe meer te doen dan hun aandeel in het werk, en zo hun eigen taak in het leven te verwaarlozen.” (voor zichzelf opkomen, zich niet laten misbruiken, durven neen zeggen)

 

Vogelmelk

“Voor hen die diep bedroefd zijn in een situatie die hen tijdelijk zeer ongelukkig maakt.  Tegen de schok van slecht nieuws, het verlies van een dierbare, de angst als gevolg van een ongeluk, enz...” (verwerken verdriet, schok/trauma, steeds terug naar boven komende dingen van vroeger)

 

Beuk

“Voor hen die de behoefte gevoelen meer goeds en mooi te zien in alles wat hen omringt.  En hoewel veel slecht schijnt, in staat zijn het goede te zien dat daarin groeiende is.  Dit teneinde in staat te zijn tot meer verdraagzaamheid, toegevendheid en begrip voor de verschillende wijzen waarop ieder individu en alle zaken naar hun perfectie streven.” (altijd kritiek geven, vooroordelen hebben, geen respect hebben voor het anders zijn van een ander, zich voortdurend ergeren, gebrek aan tolerantie en medegevoel)

 

Maskerbloem

“Tegen angst voor alles wat ons kan overkomen: ziekte, lijden, ongelukken, armoede; angst in het donker, angst om alleen te zijn, angst pech te hebben.  Het zijn de gewone alledaagse angsten.  Deze personen dragen hun vrees in stilte.  Zij praten er niet graag over met anderen.” (vertrouwen, dapperheid, angst voor ditjes en datjes, fobieën, schuchter, giechelen, hekel hebben aan, bang zijn van..., verlegenheid)

 

Agrimonie

“Joviale, opgewekte mensen met veel gevoel voor humor die van een vreedzame omgeving houden en die beslist niet tegen ruzie kunnen en alles doen of nalaten om dat te vermijden.  Hoewel zij over het algemeen veel problemen hebben en rusteloos en gekweld zijn naar lichaam en geest, verbergen zij hun moeilijkheden achter humor en scherts en worden als zeer goede vrienden beschouwd.  Zij roken en drinken vaak te veel om zichzelf te stimuleren en te helpen hun beproevingen met opgewektheid te dragen.”  (niet tegen spanningen kunnen, zich altijd ergens mee bezig houden om niet innerlijk onrustig te worden, zich innerlijk aan veel ergeren maar dit niet laten merken om de lieve vrede niet te verstoren en de sfeer niet te verpesten, conflicten vermijden, niet kunnen stoppen met snoepen, roken, eten, ..., moeilijk over zichzelf kunnen of willen praten “omdat het toch niets oplost”, nagelbijten, zenuwticks, vluchtgedrag, maskergedrag, niet tegen stilte kunnen, graag in gezelschap, houdt van gezelligheid)

(Bron: Bach, E., Genezing door bloemen, De Driehoek, Amsterdam, 1975)

 

Een paar goede boeken :

 

Dr. Edward Bach, Genezen door Bachbloesems, De Driehoek, Amsterdam, 1975

Mechthild Scheffer, Bachbloesemtherapie, theorie en praktijk, De Driehoek, Amsterdam, 1984

 

 

7. Levenswijze (werk, vrijetijd, gezinsorganisatie,...)

 

We dienen stresserende factoren buiten ons die we kunnen uitschakelen, zoveel mogelijk te vermijden en ons sterker te maken tegen degene die we niet kunnen vermijden.  De storende elementen in onszelf moeten we leren oplossen, bvb. door ons denken te veranderen, een andere mentaliteit aan te kweken, ons eigen levensgeluk te bepalen, een positieve ingesteldheid.

Hoe natuurlijker we leven, hoe minder stress- en zenuwproblemen we zullen hebben.

 

Ontspanning dient een onderdeel te zijn van het dagelijks leven: “men moet werken terwijl men rust en rusten terwijl men werkt.” (Jan Dries)

 

Vermijd televisie te kijken, om de reeds aangehaalde redenen en besteed je vrije tijd nuttig, creatief en zinvol en zo mogelijk sociaal.  Zorg voor voldoende rust en ontspanning ’s avonds en voor het slapengaan. 

‘A man and wife contemplating the future; the husband says “just so you’ll know, I never wonna live in a vegetative state, depending on some machine.  If that time ever comes, just pull the plug.”  She said “OK” , and then she got up and unplugged the TV.’

(Paul Harvey News & Comment)

 

Sommige mensen nemen het werk mee naar huis.  In feite betekent dit dat er ofwel te weinig personeel ofwel te veel werk is.  De verantwoordelijken zouden dus best trachten iets te veranderen zodat hun werknemers het werk niet mee naar huis hoeven te nemen en zich thuis kunnen ontspannen, met het gezin bezighouden, enz.  Als je in deze situatie verkeert, signaleer dit dan zeker aan je oversten.

 

Zorg ervoor dat u voldoende slaapt.  Slaap herstelt het zenuwstelsel.  Vermijd dus ’s avonds laat stresserende activiteiten.  Voor tips en adviezen zie de tekst over slaapproblemen.

 

Zelfstandigen die 10 uur of meer werken per dag, zitten met een gelijkaardig probleem, maar hier speelt het beleid van de overheid een grotere rol, bvb inzake de grote lasten die zelfstandigen moeten betalen, en de kisten vol geld kostende immens complexe staatsstructuur waarvoor wij ons allen een bult betalen.

 

Sommige huisvrouwen nemen teveel hooi op de vork omdat ze al het werk van de andere gezinsleden op zich nemen.  Een kind kan de was doen, luidt het spreekwoord.  Het is beter dat kinderen zo vroeg mogelijk zoveel mogelijk zelfstandig leren te zijn en hun eigen kamer stofzuigen, opruimen, raam poetsen, hun eigen was doen, hun eigen boterhammen smeren enz. 

Ook het kwalijke “overal de kinderen naar toe rijden” (school, voetbal, muziekschool, tekenschool, paardrijden,...) met de auto is nefast voor de zelfstandigheid van het kind; met zo’n druk programma wordt trouwens al de kiem gelegd voor burnout op volwassen leeftijd.

Dr. Marcel Verheyen besteedt een heel hoofstuk in zijn boek “Stop stress” over de problematiek van de huisvrouw en het oneindige huishouden, werkelijk aanbevelenswaardig om te lezen.

“Huisvrouw zijn is het zwaarste beroep ter wereld en ook het moeilijkste.  Je hebt vele kwaliteiten nodig.  Je zou kunnen zeggen: die van kokkin, kledingspecialist, verpleegster, boekhoudster, inkoopster, poetsvrouw, oppas, psycholoog, pedagoog, gastvrouw, binnenhuisarchitecte, tuinierster, strijkster, telefoniste.  Een huisvrouw moet van vele markten thuis zijn.  Heel wat beroepen overlappen haar terrein.  Het is opvallend hoeveel eigenschappen nodig zijn om dit speciale, veeleisende werk naar behoren te kunnen uitoefenen.” (p. 202)

 

  Als mogelijke oorzaken van stress bij de huisvrouw somt hij op:

1. Niet of amper gewaardeerd worden
2. Nooit klaar zijn met het werk
3. Gebrek aan creativiteit; saai werk
4. Geen of weinig contact met de buitenwereld; geïsoleerd zijn
5. Het constant beschikbaar moeten zijn
6. Verslaafdheid aan gewoonten
7. Bezorgdheid voor de leden van het gezin
8. De hoge eisen die gesteld worden

 

Hij geeft ook een tiental adviezen om het wat anders aan te pakken:

1. Je bent prima! (zelfwaardering en beloning)
2. Zet de ramen wagenwijd open... (doe een hobby, volg een cursus, parttime werken)
3. Samen kom je verder (de taak van de vrouw is even belangrijk als die van de man)
4. Vreugde kun je maken (het belang van creativiteit in het huishouden)
5. Deel je dag in (planning; het nuttige aan het aangename paren)
6. Doe het anders dan gewoonlijk (niet vastroesten in gewoonts die niet nuttig of noodzakelijk zijn)
7. Verandering van spijs doet eten (zorg voor afwisseling)
8. Een ezel mag je niet muilbanden (trakteer eens jezelf, gun jezelf iets)
9. Spreken én luisteren (het belang van goede communicatie tussen man en vrouw
10. Verantwoordelijkheid van het gezin (de gezinsleden zijn verantwoordelijk voor elkaars welzijn; het belang van attenties, waardering, uitingen van goedkeuring die stress doen smelten als sneeuw voor de zon)

 

Zorg voor afwisseling tussen werken en ontspannen.  Zit geen twee uur aan een stuk aan je computer.  Doe bvb. om de twintig minuten enkele ontspanningsoefeningen, zoals het stretchen van je armen, enkele oefeningen voor de ogen, de nek, schouders, de rug, het bekken, de ademhaling, even rechtstaan om wat water te halen om te drinken, om naar het WC te gaan, het raam open te zetten, enz.  Zorg aub ook voor een ergonomische verantwoorde werkplek, dring aan op een ergonomisch toestenbord en muis, zet je scherm op de juiste hoogte (bovenkant scherm thv je ogen), voeten op een gekanteld bankje,...  Dit werkt preventief op RSI.

 

Zorg aub voor voldoende verluchting, altijd en overal.  De airconditioning is absoluut te mijden, er zijn zelfs gebouwen waar men geen raam kan openzetten en alles via de airco gebeurt.  Moderne gevangenissen zijn het.

“Enkele jaren geleden had ik een kapster op consult.  Haar klacht: een constante, verlammende vermoeidheid.  Niet verwonderlijk, want ze werkte zonder afzuigsysteem, met gesloten deuren de hele dag in haar kapsalon.  Door geregeld gebruik van verstuivers en speciale producten in de vorm van spuitbussen en ook door de sigarettenrook was het ionengehalte van de lucht in haar kapsalon alarmerend laag.  Het bezorgde haar op den duur zware hoofdpijnen en een loodzware vermoeidheid.  Dit ionentekort in de lucht was de grootste reden van haar vermoeidheid.” (Verheyen, Stop stress, p. 168)

 

Een aantal tips ivm organisatie:

Maak min of meer een planning voor uw dag, week, maand en jaar:

1.      Niet te gedetailleerd, want elke dag gebeuren er wel onverwachte zaken (files, winkel gesloten, kind, partner of werknemer ziek, auto in panne,...); hou dus rekening met een reservetijd.

2.      Wees blij als je de helft van je planning kan uitvoeren, dan heb je een goede dag gehad; de andere helft is voor morgen of een andere keer.  Wees realistisch en prop je schema niet vol, het lukt toch niet.  Als je erg veel te doen hebt, moet je sneller werken en wordt het risico om fouten en vergissingen te maken groter.

3.      Leer prioriteiten te stellen: wat is belangrijk en wat niet of minder?  Wat moet er dringend gebeuren en wat niet?  Wat is voor u belangrijk (gezin, gezondheid, vriendschap, veel geld verdienen, een sportwagen, sport, bekendheid,...)

4.      Zie een planning als een hulp, niet als een gevangenis

5.      Beschouw “niets doen” niet als een tijdsverspilling, maar als een noodzakelijke ontspanning

6.      Zie je op tegen moeilijke dingen, begin dan eerst met de gemakkelijke, dan raak je alvast op dreef en zijn die toch al afgehandeld

7.      Zoals een schilder regelmatig even op een afstand van zijn werk gaat staan om het even van verderaf te bekijken en te beoordelen, zo is het nuttig om even een afstand te nemen van een taak om het even te overschouwen, te laten rusten en dan met nieuwe inspiratie of visie her op te pakken.

8.      Beloon uzelf bvb door een complimentje, een rustpauze,... Zelfwaardering en voldoening is een goede motivator om doelen te bereiken.

9.      Volharding en discipline zijn twee andere goede eigenschappen om een planning te volbrengen in tegenstelling tot nonchalance, luiheid, vadsigheid, overal blijven hangen, enz.  Soms kan het nodig zijn om de koe bij de horens te vatten om iets af te werken en bvb de telefoon uit te schakelen, de deur niet open te doen, een maaltijd over te slaan of zich tevreden te stellen met een klein tussendoortje, een afspraak te verzetten, enz.

10.  Leer orde te scheppen op je bureau, in je kamer, in je huis, in je administratie, huishouden, in je leven.  Orde geeft structuur, overzicht en rust.  Leg bvb al je rekeningen niet op een hoop, maar klasseer ze per soort (elektriciteit, verwarming, telefoon, verzekeringen, herstellingen,...).

 

 

8. Denkwijze

 

Ik verwijs hier ook naar het stuk over psychoneuro-immuniteit.

 

Humor

 

“Lachen is gezond” luidt het spreekwoord.  Defoort (p.18) betreurt: ‘Terwijl kinderen vierhonderd keer per dag kunnen lachen, ligt het gemiddelde bij een volwassenen op een triestige vijftien keer.  Jammer, want de lach blijkt een wondermiddel tegen stress, depressie en ziekte.’

 

Lachen werkt:

• ontspannend, opluchtend
• weerstandsverhogend
• verbetert de stemming
• verbetert de communicatie
• helpt relativeren
• activeert
• geeft een goede eerste indruk
• oefening voor het hart en de longen

 

‘Het Brodmann-gebied 10/11 blijkt het humorcentrum van de hersenen.  Het ligt in het beloningscircuit, midden tussen de ogen en vlak boven de neuswortel, een gebied dat ook oplicht bij druggebruik, seks, eten en andere dingen die een prettig gevoel geven. (…)

Beide hersenhelften, elk met hun eigen rol en strategie, strijden om voorrang.  Maar als de proefpersonen aan het lachen worden gebracht, wordt de rivaliteit tussen de linker- en rechterhersenhelft opgeheven.  Door te lachen komen we in een andere geestestoestand.’ verduidelijkt De Jaeger (p.10)

 

Voorbeelden:

 

·        Moppenboeken (demo klas)

·        Humorsketches na het nieuws

·        Komische TV-soaps

·        Stripverhalen

·        De Druivelaer

·        One-man-shows bvb Geert Hoste, Els de Schepper, Urbanus, Toon Hermans, Wim Kan, André van Duin, Gaston en Leo, Raf Coppens, Bert Kruismans, Wouter Deprez enz.

·        Humoristische films bvb Louis de Funès, Peter Sellers, John Candy, Steve Martin enz.

·        TV-series bvb Allo allo, Some mothers do ‘ave ‘em, Mr. Bean

·        Mansour Bahrami, de clown van het tenniscircuit (DVD)

 

 

Positief denken

 

Negatief denken is een vorm van psychische verkramping dat zich uiteindelijk kan vertalen in fysieke verkramping.  Het leidt tot een negatieve ingesteldheid, een gebrek aan vertrouwen.  Positief denken is een vorm van soepelheid, ontspanning, vertrouwen.  Jan Dries (p.54-55) legt uit:

‘Positief denken vraagt aanvankelijk wat inspanning maar het is een mentaliteit.  Bij een tegenslag zal men zich snel herpakken als men positief is ingesteld.  Omdat men niet positief denkt kan men de tegenslagen niet meer aan.  Zelfdoding is dikwijls het gevolg van een jarenlang negatieve ingesteldheid.  Men hoeft geen humorist te zijn of de clown te spelen.  Positief denken is inzicht verwerven in situaties.  Als men een situatie goed doorheeft zijn er geen redenen om bevreesd te zijn.  De negatieve ingesteldheid heeft te maken met onbegrip en onwetendheid die zich in paniek omzetten.  (…) Men moet altijd met de voeten op de grond blijven staan.  Sommige mensen kunnen in het positief denken zover gaan dat zij zich van alles wijsmaken.  Hier wordt het positief denken verkeerd toegepast.’

 

Een hinderpaal voor het positief denken is een te kritische instelling.

‘Veel mensen zijn te kritisch ingesteld. Ze hebben overal kritiek op en zijn altijd aan het klagen.  Niemand kan goed doen, iedereen is fout.  Een sterke persoonlijkheid is iemand met een kritische blik maar dat is iets anders dan voortdurend op alles en nog wat kritiek te hebben.  Mensen die gemakkelijk kritiek uiten, hebben juist een zwakke persoonlijkheid.  Ze voelen zich overal bedreigd, geraken in paniek en spuwen hun ongenoegen in allerlei, dikwijls ongegronde kritiek uit.  Mensen die veel kritiek uiten, maken zichzelf ongelukkig.  Het leven wordt ondraaglijk omdat zij niets positiefs vinden.’ (p.56)

 

Een andere moeilijkheid bij het positief denken is de angst voor mislukkingen.

‘Men kan niet altijd slagen, mislukkingen horen bij het leven.  Een negatieve ervaring kan heel leerrijk zijn.  Angst voor mislukkingen kan te maken hebben met trots en eergevoel.  Meestal gaat het niet zozeer om de mislukking op zich maar wel de angst voor de reacties van zijn omgeving.  De vernedering die men denkt te ondergaan is veel erger dan de mislukking.’ (p.59)

 

Positief denken gaat ook samen met soepelheid.

‘Gebrek aan soepelheid heeft te maken met verstardheid, fanatisme, kortzichtigheid en onwetendheid.  Wie soepel is, zal gemakkelijker iets tolereren.  Soepelheid en aanpassings-vermogen hebben niet direct iets te maken met toegeeflijkheid.  Dat doet men eerder uit zwakheid.’ (p.59)

 

Onze gedachten kunnen ons ziek maken, maar ook genezen.  Als we negatieve gedachten hebben, vormen er zich in onze hersenen bepaalde chemische stoffen, die het gevoelsleven sterk beïnvloeden en de mens somber stemmen.   Maar er bestaan ook stoffen die het gevoelsleven positief beïnvloeden.  Positief denken is noodzakelijk om zich goed te voelen.

 

Jan Dries besluit met de volgende troostende woorden:

‘Er zijn omstandigheden die u afremmen, die uw situatie ongunstig maken, uw kansen verkleinen.  Laat u daar nooit door ontmoedigen.  Succesrijke mensen hebben om hun doel te bereiken een zeer lange en moeilijke weg afgelegd.  Men kan morgen de Lotto winnen en op slag rijk zijn maar dat betekent niets.  Uw persoonlijkheid kan daardoor niet versterkt worden.  U gaat misschien de indruk krijgen dat u machtig en sterk bent maar in de grond zit u even ver als de dag ervoren.  Uw geluk en succes hangen af van uw eigen inzet.’ (p.62)

 

Uiteindelijk gaat het niet alleen om het doel, maar ook om de weg naar het doel.  Als men makkelijk een doel bereikt, heeft men niet zoveel geleerd dan wanneer de weg ernaar lang en moeilijk was. 

 

 

Bron:

 

Defoort, A., Lachen, gieren, brullen, Goed Gevoel, april 2000, pp. 18-21

De Jaeger, P., De leuke kant van humor, EOS, september 2003, pp.6-10

Dries, J., Persoonlijkheidsvorming, Nieuw Leven, Genk, s.a.

 

 

Omzetting van negatieve gedachten en gevoelens (Transmutatie)

 

Dit besluit in het boek van psychiater dr John Diamond neem ik bijna integraal over, omdat het haast niet korter samen te vatten is en omdat het de theoretische achtergrond weergeeft van EFT, New Neuronet® en ook verbanden legt tussen de werking van de meridianen, de hersenhelften, de thymus, negatieve overtuigingen, het maken van doelbeelden, positieve overtuigingen of affirmaties, het creëren van je eigen geluk en levensdoelen, zelfsabotage, psychosomatiek, preventie.

 

“De moderne psychiatrie versterkt vaak onze gevoelens van hulpeloosheid en afhankelijkheid doordat zij geen rekening houdt met de rol die de wil van de patiënt speelt.  Natuurlijk, wij weten allen dat er veel mensen zijn, die de indruk wekken in het negatieve te willen blijven, maar dit kan best zo zijn, omdat zij zich niet realiseren dat zij zich in de negativiteit bevinden – dat er ook een positieve levenshouding mogelijk is.  Ik ben ervan overtuigd, dat zij, als zij zich dit zouden realiseren, daarheen zouden overstappen. (p.259)

Een van de grootste problemen waarmee de tegenwoordige psychiatrie wordt geconfronteerd, is het feit dat tijdens alle gesprekken de patiënt wordt aangespoord te blijven stilstaan bij het negatieve, de psychiater alles te vertellen over alle ellende die hem is overkomen en dit zeer gedetailleerd te doen.  Een dergelijke psychotherapie en psychoanalyse kan wel een aantal jaren duren.  Het uiteindelijke resultaat hiervan is voor de meeste patiënten, dat zij zich meer bewust worden van wat er bij hen niet goed zit, maar dat ook het niveau van hun levensenergie – evenals dat van hun psychiater – laag blijft.  Wat nodig is, is niet te blijven steken in het negatieve.  We moeten natuurlijk het negatieve wel herkennen en begrijpen.  Maar dan moeten we het loslaten en omzetten in iets positiefs.  Op die manier is het mogelijk jezelf te genezen, snel en zeer affectief.  Dit zal nooit worden bereikt door voortdurend te blijven stilstaan bij het negatieve. (p.15)

Een van de problemen in de psychiatrie is, dat we geobsedeerd zijn geraakt door het waarom we van streek zijn.  Het belangrijkst is niet wat ons van streek gemaakt heeft, maar de vorm van van streek zijn en hoe we dat kunnen veranderen en hoe we onze vitaliteit, onze levensenergie kunnen vergroten en versterken.  Het waarom heeft te maken met een onderzoek, dat uitgaat van de linkerhersenhelft, maar de ware verandering binnen de persoon zelf komt pas naar voren, wanneer de beide hersenhelften en de thymus bij de conclusievorming betrokken worden.  En zij komt voort uit het ontdekken van de juiste geestestoestand, die de oorzaak van die afwijking is en er vervolgens aan te werken die negatieve gemoedstoestand te transmuteren (om te vormen) in de bijbehorende positieve geesteshouding.  Het is dus helemaal niet een kwestie van waarom.  Het is een kwestie van het vaststellen van de negatieve emotie of gemoedstoestand en daarna van het activeren van de levensenergie (de wil gezond te zijn) teneinde haar om te vormen tot iets positiefs.  Dat is de creatieve aanpak van het probleem via de beide hersenhelften.

Met transmutatie bedoel ik hier de vaardigheid, het in staat zijn het negatieve ogenblikkelijk om te zetten in het positieve.  Laten we, bijvoorbeeld, eens aannemen dat u door een vriend(in) getest wordt en dat u beiden ontdekt dat uw levermeridiaan zwak is.  Uw eerste stap om dit om te zetten in het positieve is te erkennen dat u ongelukkig bent.  Doe vervolgens de keuze en verkies uw ongelukkig zijn op te geven en daarvoor in de plaats een positief gevoel van geluk en gelukzaligheid terug te krijgen.  Daartoe hoeft u alleen maar de bijbehorende positieve affirmatie met overtuiging uit te spreken, deze krachtig en duidelijk te visualiseren en... het negatieve wordt positief.  Dit is dan de transmutatie.

Om dit blijvend te willen doen moet in u de wil leven om gezond te zijn.  Dit is uw eigen actieve bijdrage aan uw gezondheidstoestand, aan uw leven en aan het bereiken van uw levensdoel.  U moet gezond willen zijn en pas dan kunt u dit op uw gemak gaan verwezenlijken.

Laat ik hier nog eens erg duidelijk zijn over wat wij met transmutatie bedoelen.  Als u bvb boos bent, raad ik u niet aan die woede in uzelf terug te dringen.  Dat schaadt uzelf op een andere manier.  Ook raad ik u niet aan uw woede door bepaalde handelingen naar buiten te dragen.  Dat schaadt zowel uzelf als de andere persoon.  Wel raad ik u echter aan uw woede te transmuteren, haar om te zetten in iets positiefs.  Hiertoe moet u erkennen dt u door uw woede beheerst wordt, dat zij u en anderen schaadt en vervolgens dient u dan met overtuiging de passende affirmaties uit te spreken.  Dan zult u uw wil gezond te zijn en gezond te blijven activeren en door middel van positieve emoties uw woede overwinnen.  Uw woede bestaat dan niet meer.  Zij is omgevormd, getransmuteerd tot iets positiefs en productiefs en uw levensenergie is gestimuleerd.

Dit alles heeft belangrijke implicaties voor de psychosomatische geneeskunde.  Enerzijds weten we nu dat negatieve gemoedstoestanden uiteindelijk leiden tot lichamelijke kwalen – hartaandoeningen, kanker, suikerziekte, astma, enz.  Maar ook weten we nu precies welke kwalen we kunnen verwachten door toedoen van welke emoties en gemoedstoestanden, omdat wij de gemoedstoestanden kennen die met elke acupunctuurmeridiaan verband houden en dus ook weten welke organen kunnen worden aangetast.

Hier ziet u tevens hoe een psychosomatische kwaal begint.  De mentale houdingen en emotionele toestanden hinderen de energietoevoer via de meridiaan naar het bijbehorende orgaan.  Zo beïnvloedt de geest het lichaam.  In de meeste psychosomatische gevallen zien we ‘een wisselwerking tussen psychische factoren en een fysiologische aanleg voor de kwaal’.   Ook kunt u nu inzien, dat we, als we voortdurend onze emotionele geestestoestanden corrigeren en als we ons hier steeds weer bij steunen door het negatieve om te zetten in het positieve, onze energiestromen in balans kunnen houden en zo primaire preventie in praktijk kunnen brengen.

Wat gebeurt er, als iemand al ziek is?  We weten dat er lichamelijke ziekten zijn die terugslaan en emotionele problemen veroorzaken.  Dit zijn dan de somatopsychische ziekten.  Ook hier weten we weer welke specifieke emotionele problemen gewoonlijk veroorzaakt worden door of gepaard gaan met diverse lichamelijke kwalen..  Zo kunnen we, zelfs indien we niet geloven dat de gemoedstoestand de kwaal veroorzaakt, in elk geval, wanneer mensen ziek zijn de bij hun kwalen horende emotionele geestestoestanden bepalen.  Zelfs als het voor iemand te laat is om zijn emotionele onevenwichtigheden te corrigeren en ziekte te voorkomen, kan tenminste voorkomen worden dat de emotionele component nog verder bijdraagt aan de ziekte.  Dit kunt u o.a. bereiken door het toepassen van de passende positieve affirmaties bij de desbetreffende meridiaan.

Het klikt ongelooflijk dat elk orgaan een bepaalde, ermee corresponderende geestestoestand kent, maar dat is nu juist wat we inderdaad hebben ontdekt.

Mijn hoop bestaat hierin, dat u in zekere zin hebt geleerd hoe u gezond kunt zijn en blijven, hoe u de specifieke problemen en gemoedsaandoeningen die u daarbij in de weg hebben gestaan kunt onderscheiden en identificeren.  U kunt nu op een gemakkelijke manier, positief en simpel, eraan werken ze te transmuteren, het negatieve om te zetten in de positieve geesteshoudingen van liefde, geloof, vertrouwen, dankbaarheid en moed.  Ons uiteindelijke doel in het leven is zoveel mogelijk als een volwassene (in de letterlijke zin van het woord) te handelen, vrij van hinder door vroegere problemen en stess-toestanden.  Dit kunnen we bereiken door de diepere lagen ‘af te pellen’ en daarin de specifieke emotionele problemen die ons hinderen uit te schakelen.  Onze thymus zal dan actief zijn en onze energieën zullen niet meer verspild worden aan gevechten vol stress in ons lichaam en onze geest.  We kunnen beginnen onze diepste levensdoelen, ons ware zelf, te ontdekken en onze energieën te mobiliseren voor het bereiken van onze positieve doelen.” (Diamond, Levensenergie, p. 259-261)

 

Het verband tussen overtuigingen – emoties – thymus – hersenhelften – meridianen - organen

 

 

Het streven om ons volledig te ontplooien lukt het beste als we positieve emoties, gevoelens, gemoedstoestanden hebben en lichamelijke en geestelijke gezondheid nastreven.

Het bevorderen van het positieve en het verwerken van het negatieve kunnen we bereiken door:

• Beperken van stress
• Versterken van onze levensenergie
• In evenwicht brengen van onze hersenhelften en aldus onze creativiteit stimuleren
• Activeren van de thymusklier
• In balans brengen van de meridianen
• Uitspreken en/of denken aan positieve affirmaties

 

Negatieve emoties en overtuigingen leiden tot stress en stress leidt tot:

• Vermindering van de thymusactiviteit
• Daling van de algemene levensenergie
• Verstoring van de balans tussen linker- en rechterhersenhelft
• Verstoring van de doorstroming van één of meer meridianen, meestal degenen die door de dominante hersenhelft worden beïnvloed, door een negatieve emotie die door de stress is veroorzaakt
• Vastzetting van negatieve emotionele patronen op lange termijn op lichamelijk vlak

 

Chronische stress is een sluipmoordenaar.  Mensen hebben nogal eens de neiging te denken dat een ziekte hen overvalt, dat ze plots getroffen worden door een ziekte.  In feite was er al lange tijd iets in wording, en hebben ze de signalen verwaarloosd, niet opgemerkt of begrepen.

Een genezing houdt volgens dr. Diamond ook een verandering in van de levenshouding, overtuigingen over zichzelf, over het leven of de wereld.

In zijn benadering wordt ziekte gezien als het resultaat van spanningen die een daling in de levensenergie en in de energiedoorstroming in het lichaam veroorzaken.

 

 

De thymus

 

De thymus ligt net onder het bovenste deel van het borstbeen, in het midden van de borstholte, waar de tweede rib aan het borstbeen vastzit.

De thymusklier beheerst de levensenergie van het lichaam.  De klier schrompelt snel ineen als reactie op acute stress, een infectie, een ernstige ziekte maar vertolkt een belangrijke rol in het immuunsysteem.  De klier houdt de energiestroming door het hele lichaam onder controle en voert onmiddellijke correcties uit bij storingen in de energiestroom.  Ze is het eerste orgaan dat door stress, emoties en attitudes wordt beïnvloed.  Ze weerspiegelt onze wil om gezond te zijn en te blijven.

Bij stress, treedt er nog vóór de ineenschrompeling van de thymus, een directe verlaging op van het niveau van levensenergie.  Dit betekent dat onze wil om beter te worden niet sterk genoeg is en het peil van onze levensenergie niet hoog genoeg om een verbetering tot stand te brengen.

Als we een thymusextracttablet in de mond laten nemen door de pp, zal de indicatorspiertest sterk testen bij de thymustest.  Bij het kauwen op andere klierextracttabletten zal dat niet het geval zijn.

 

De thymus kan o.a. worden geactiveerd door:

·        Kloppen op het borstbeen thv de thymus

·        Activiteiten zoals bvb lezen van poëzie om de hersenhelften in balans te brengen

·        Uitspreken van of denken aan positieve affirmaties voor de thymusklier

·        Denken aan iemand van wie je houdt, die je liefhebt, graag ziet

·        Positieve gedachten

·        Humor

 

De thymusklier verzwakt o.a. in volgende situaties:

·        Denken aan iemand die je haat of waar je een hekel aan hebt

·        Idem met een situatie met hevige angst bvb een verkeersongeval

·        Kijkend naar een brandende TL-lamp

·        Bijna elke patënt die komt met een diagnose van een arts, heeft een zwakke thymus.  Eerste taak is de angst voor de ziekte uit de weg te ruimen, dan kan de wil om gezond te worden beginnen werken

·        Luisteren of kijken naar het nieuws

·        Negatieve gedachten

 

Eén van de opvallendste resultaten van Diamond is dat bij zo’n 90% van de mensen de test “Ik houd van mijn werk” een zwakke spier geeft.  Dit wil nog niet zeggen dat ze allemaal een verkeerde job hebben gekozen die niet bij hun roeping aansluit, het kan ook zijn dat er kleinere aspecten zijn aan het werk die de energie wegnemen en die moeten aangepakt worden.  Zo kan ook getest worden of iemand gelukkig is in zijn relatie, met de woning, vrijetijdsbesteding, met zichzelf enz.

De vraag is niet “wat moet ik doen?” maar “wat wil ik worden?”  Men dient dus op de eerste plaats te redeneren vanuit de eigen persoonlijke ontwikkeling, niet vanuit geld verdienen.

 

Als we de thymus activeren, verhoogt het peil van de levensenergie en komt er een sterke thymustest.

Hierdoor zal elke willekeurige storing in de energievoorziening van het lichaam zich makkelijker herstellen.  De thymus wordt beheerst door liefde en haat of angst, de sterkste emoties waaruit alle andere voortkomen.

Naast deze globale activering, past men een ook specifieke behandeling toe voor de klachten, omdat de wil om te verbeteren al is geactiveerd.

Om te genieten van een zo hoog mogelijke levensenergie en thymusactiviteit richten we ons zoveel mogelijk op positieve emoties en houden we ons verwijderd van haat, angst, afgunst enz of trachten we deze om te vormen.

 

Het sterke thymustype enkele kenmerken:

·        Richt zich op het positieve, hoe ze voordeel kunnen halen uit tragische gebeurtenissen, tegenslag, mislukkingen, blunders.

·        Denkt aan alle mooie eigenschappen van moeilijke mensen, aan alle prachtige eigenschappen van overleden dierbaren.

·        Sterke wil om gezond te zijn of te worden, bezit liefde en vertrouwen.

 

Het zwakke thymustype enkele kenmerken

·        Kiest de weg van de minste weerstand, de gemakkelijkste weg, passief aanvaarden.

·        Jaren na een tragische gebeurtenissen nog altijd terneergeslagen, nog niet hersteld.

 

 

Twee primaire emoties: liefde en haat (liefde en angst)

Angstjes voor ditjes en datjes, angst voor ziekte, angst voor de dood, angst dat datgene wat we hebben niet kan duren.  Kranten staan vol angst.  Ook al zijn we afgestompt door het dagelijkse nieuws, toch heeft dit een invloed zoals blijkt uit de thymustest.  Het verzwakt onze levensenergie.

 

Daar de thymus onze levensenergie beheert of beheerst, activeren positieve gedachten de thymus, terwijl negatieve gedachten haar belemmeren in haar werking.  Men kan ook bepaalde uitspraken aangaande dagelijkse beslissingen of keuzes testen of ze voor het onbewuste waar zijn of niet, goed aanvoelen of niet.

Als men zich weet te concentreren op iets aangenaams, dat de levensenergie stimuleert of sterk houdt, kan men deze energie ook op peil houden terwijl men verkeert in onaangename situaties, hoewel het natuurlijk beter is om aan deze onaangename situaties iets te veranderen of in de perceptie ervan.  Dit beeld, dit verlangen, deze bestemming, dit levensdoel activeert de levensdrang, levensenergie, de wil om gezond te worden.

 

Hersenhelften

 

De meeste mensen reageren op stress door één hersenhelft te gebruiken, waardoor ze al direct hun mogelijkheden om het probleem creatief op te lossen sterk beperken.

Iemand met een linkerhersenhelftdominantie zal zijn logische en analytische vermogens op het probleem toepassen maar de intuïtieve benadering achterwege laten.

Iemand met een rechterhersenhelftdominantie zal liever wegvluchten van het probleem, het vergeten, in fantasie en dagdromen vertoeven, enz.

Als we beide hersenhelften kunnen gebruiken om een probleem te benaderen, zijn we veel beter af.  Hiertoe dienen we de stress die leidt tot het eenzijdig reageren, te verminderen en dit kan bvb door de thymus te activeren en te testen wat ons onbewuste werkelijk wil en wat onze diepste gevoelens en verlangens erover zijn zodat we dienovereenkomstig kunnen handelen.

Het vertrouwen hierin groeit langzaam met het toepassen ervan.  Het vraagt wel een nauwkeurige vraagstelling.  De test is niet 100% betrouwbaar, gezien de mogelijkheid van het over hoofd zien van details, vermoeide spier bij het testen, enz.

 

We kunnen beide hersenhelften leren gebruiken o.a. door:

·        Op de thymus kloppen

·        Je concentreren op een doelgedachte of doelbeeld, wensdroom

·        Van oor verwisselen tijdens een telefoongesprek

·        Lezen van poëzie

·        Je andere hand gebruiken dan je gewoon bent bij dagelijkse activiteiten bvb. de deur opendoen, je scheren met de andere hand, dingen oppakken

·        Een boek of tekst in grote letters voor de spiegel houden en in spiegelschrift lezen

 

De reële stressfactor kan een zwakke test opleveren, maar ook de gedachte aan die stressfactor levert een zwakke test op.

 

 

Meridianen

 

Het doel van de acupunctuur is het in balans brengen van de levensenergie in heel het lichaam.  Als deze sterk en vrij door het lichaam loopt, is de thymustest sterk en zijn de hersenhelften in balans.

De energiestroom door het lichaam volgt een patroon langs vaste banen en komt het lichaam binnen uit de adem via de longmeridiaan en vandaaruit overgaand naar de andere meridianen.

“De chinezen zeiden dat de ch’i als adem het lichaam binnenkomt en dat zij vervolgens door twaalf paarsgewijs over en door het lichaam lopende kanalen, die wij de meridianen noemen, stroomt en ten slotte in zekere zin wordt ‘opgevangen’ in twee meridianen die over het midden van het lichaam lopen, één aan de voorkant en één aan de achterkant van het lichaam”.  Die aan de achterzijde van het lichaam noemen we de gouverneurmeridiaan of het gouverneurvat; die aan de voorzijde noemen we het conceptievat of ook wel de centraalmeridiaan.

De levensenergie houdt ons lichaam in stand, zorgt voor het zelfgenezend mechanisme.  Deze is deels opgeslagen in de nieren (geërfde voorraad energie), en wordt deels gevoed door ons voedsel als dat van goede kwaliteit is, deels aangevuld door de zon, en deels in stand gehouden en gevoed door de ademhaling, de lucht.

 

De meridianen krijgen een naam naar het orgaan dat zij van energie voorzien.  Als er een evenwichtsverstoring optreedt in de energiestroom van een meridiaan, kan dit op lange duur lijden tot klachten aan dat orgaan.

Alle meridianen houden verband met je lichamelijke toestand.  Ze vormen de schakel tussen lichaam en geest.

 

Elke meridiaan staat in verband met bepaalde spieren die de mimiek, gebaren en stem beheersen en bedient één of meerdere organen.

 

Op de meridianen liggen er meerdere zgn maximaalpunten.

Door naalden aan te brengen op deze punten of andere middelen kan de energiestroom terug in balans geraken.

 

Elke meridiaan staat ook in verband met een emotionele geesteshouding, of deze nu positief of negatief is.  De negatieve emoties kunnen de energie in de meridiaan en het orgaan doen afnemen, wat dus kan leiden tot klachten van dat orgaan.  De positieve emoties optimaliseren de werking van de meridiaan, zorgen ervoor dat zich een maximum aan positieve energie in die meridaan bevindt en bevorderen daardoor de werking van het betreffende orgaan.

Het is mogelijk precies te weten te komen waar een emotie zich bevindt in het meridianenstelsel en onderscheid te maken tussen soms dicht bij elkaar liggende emoties of gevoelens zoals depressief zijn of zich ongelukkig voelen, door op de meridiaanpunten te testen.

Dr John Diamond gaat ervan uit dat er achter elk lichamelijk en geestelijk probleem een negatieve emotie of gemoedstoestand ten grondslag ligt, die ook de levensenergie afremt of wegzuigt.

 

Alle emoties worden in de grond beheerst door de dieperliggende emoties liefde en haat of angst, dit zijn de emoties die bij de thymusklier horen en de stabiliteit van alle levensenergie regelen.  De thymusklier is de beheerder van al onze emoties en de hoofdschakelaar van de hele levensenergie en van de hersenhelffuncties.

Er zijn twaalf paren meridianen en zes ervan houden verband met de linkerhersenhelft en de andere zes paren met de rechterhersenhelft.  Deze hersenhelften reguleren hun meridianen en de zes bijhorende emotionele gemoedstoestanden.  Iemand met een linkerhersenhelftdomi-nantie zal naar verwachting storingen hebben in de groep meridianen die verband houden met de linkerhersenhelft.

Zes meridianen lopen mediaal, langs de middellijn van het lichaam, terwijl zes meridianen bilateraal lopen, langs beide zijden van het lichaam.  Als iemand linkerhersenhelftdominant is, zal elk testpunt op de middellijn een zwakke test geven maar geen van de tweezijdige testpunten.  Als iemand rechtersenhelftdominant is, zal elk tweezijdig testpunt een zwakke test geven, maar geen van de mediale punten.

De zes linker- en rechterhersenhelftmeridianen kunnen naast elkaar gezet worden en dan zal men zien dat elke mediale meridiaan een bepaalde relatie heeft met de tegenhanger van de bilaterale meridianen.

·        Long (afwijzing) – 3V (verdriet, eenzaamheid, depressiviteit)

·        Lever (zich ongelukkig voelen) – Maag (teleurstelling, onvrede, verslaving, bitterheid)

·        Gal  (razernij)  -  Hart (woede)

·        Milt (angst voor de toekomst) – Blaas (radeloosheid, frustratie, ongeduld)

·        Nier (seksuele besluiteloosheid) – Kringloop-seksmeridiaan (jaloezie, seksuele spanning)

·        Dikke darm (schuldgevoelens) – Dunne darm (bedroefdheid)

 

Stel dat je verdrietig bent, kwaad, of angstig, dan zal dit een daling in de thymusactiviteit tot gevolg hebben, een daling van de levensenergie, en een vermindering van energie in de meridiaan die te maken heeft met die specifieke gemoedstoestand, en als deze toestand lang duurt, ook een verzwakking van de fysiologie van het betreffende orgaan mogelijks leidend tot een fysieke kwaal.  Dit is de psychosomatische component.

Stel dat je lange tijd de gewoonte had slechte vetten te gebruiken, bvb bakboter, goedkope geraffineerde olie, gebakken of geroosterde vetten zoals chips, frieten, pinda’s, boterkoeken, popcorn, hardgekookte eieren enz., dan zou het kunnen dat je lever hierdoor belast raakt.  Deze leverbelasting kan leiden tot een aantasting van de levermeridiaan en dit kan zich uiten in jezelf ongelukkig voelen, en in deze maatschappij zijn er meer dan genoeg aanleidingen te vinden om jezelf ongelukkig te voelen.  Hierbij zie je over het hoofd dat er een inwendige oorzaak is voor dit ongelukkig voelen en een goede voedingstherapie met leverdrainage zal voor jou een hele opluchting betekenen en je er bovenop helpen en de kracht en de moed geven om die dingen waar je ongelukkig over bent aan te pakken of de perceptie daarover te veranderen.  Dit is de somatopsychische component.

 

Een praktisch probleem kan zijn dat niet iedereen onder een bepaalde emotie hetzelfde verstaat.  Bepaalde emoties kunnen ook dicht bij elkaar liggen.  Zo liggen bvb zich depressief voelen en zich ongelukkig voelen op twee verschillende meridianen.  Op één meridiaan kunnen er ook verschillende schijnbaar afzonderlijke emoties liggen.

Een praktische test is de pp naar een foto laten kijken van iemand die een bepaald gevoel uitstraalt vb minachting, onzekerheid, ontevredenheid en dan testen of de betreffende meridiaan zwak test.

 

Met dit systeem kan men testen of er op lichamelijke klachten een emotionele component zit.  Het is niet bedoeld als primaire behandeling voor ziektes ter vervanging van medische hulp.  Het is eerder een aanvulling.

 

De gouverneur- en centraalmeridiaan zijn verzamelaars van energie die al door het meridiaanstelsel is gevloeid.  Qua gemoedsgesteldheid gaat het hier om secundaire emoties, die zichzelf zullen herstellen als de bijbehorende primaire emoties worden behandeld op de betreffende meridianen.

 

Geraadpleegde literatuur:

Diamond, J., Levensenergie, Ankh-Hermes, Deventer, 1989

 

Het dagelijks programma voor uw levensenergie (Diamond)

 

Bedoeld als een vorm van preventie, meditatie.  Het helpt u het juiste evenwicht te behouden o.a. ivm je gemoedstoestanden corrigeren, in evw houden van beide hersenhelften, en ook je lichamelijke gezondheid te verbeteren, en een optimale levensenergie te hebben en je ware verlangens en wensen te ontdekken. 

 

Neem hierbij de Alexander-houding aan, deel van de Alexander-techniek, die het lichaam in lijn brengt en de weg vrijmaakt voor een ongehinderde energiestroom door het hele lichaam en die de thymus in staat stelt gevallen van onevenwicht beter vast te stellen en te corrigeren.

In deze houding kun je je makkelijk ontspannen en ontvankelijk zijn.

 

·        Ga op de grond liggen met de knieën opgetrokken

·        Voeten plat op de vloer

·        Dijen in lijn met de heupen

·        Leg een dik boek of een paar dunne op zo’n manier onder je hoofd dat ook je nek en je ruggegraat met elkaar in lijn zijn

·        Leg de punt van je tong tegen het tandvlees een halve cm boven de inzet van de voortanden

·        Adem in en uit door je neus tot je ontspannen bent.

·        Spreek nu elke affirmatie uit driemaal hardop en visualiseer telkens de erbij horende emoties en gevoelens.  Begin bij de thymus en eindig met de thymus terwijl je op het thymuspunt klopt, terwijl je denkt dat je energie nu in balans is en makkelijk al je organen binnenstroomt en dat je organen samenwerken in volle harmonie ter ondersteuning van je gezondheid en welzijn.

·        Sluit af met: “Mijn levensenergie heeft een hoog niveau en ik bevind me in een toestand van liefde.”

 

 

 

9. Copingstrategieën

 

Het gaat hier om methodes, middelen en omstandigheden die u beter kunnen doen omgaan met stress.

 

Enkele mogelijkheden:

·        Net zoals onze spieren niet continu kunnen werken omdat ze anders verkrampen, zo kunnen ook onze hersenen niet continu werken en hebben ontspanning nodig.  Een uitlaatklep in de vorm van een hobby of sport bijvoorbeeld; ik denk daarbij vooral aan creatieve kunstzinnige activiteiten voor mensen die veel met hun linkerhersenhelft bezig zijn omdat deze de rechterhersenhelft aanspreken en aldus sterk ontspannend kunnen werken.  Een andere ontspannende bezigheid is tuinieren.  Een afwisseling geestelijke – lichamelijke arbeid zorgt voor evenwicht, evenals een afwisseling tussen activiteiten van de linker- en rechterhersenhelft.

·        Praten met vrienden over je zorgen, angsten en moeilijkheden

·        Uitgebreid warm douchen; een warm bad met ontspannende etherische olie vb lavendel

·        Gezonde, zenuwversterkende voeding

·        Gebruiken van natuurlijke kalmerende of tonifiërende kruiden

·        Gebruiken van extra vitaminen en mineralen ter aanvulling van de voeding

·        Als je TV niet kunt missen, geef dan voorkeur aan humoristische programma’s

·        Ga eens naar een sauna of Turks bad

·        Doe aan yoga of tai chi.

·        Vroeg gaan slapen

·        Wijk eens van je doel af bvb ipv altijd na het werk recht naar huis te gaan, stop even aan een park en doe een wandeling om je benen te strekken en verse lucht op te doen; of ga even een galerij binnen om jezelf te voeden met een stukje kunst

·        Zie televisie niet als iets dat ontspant

 

Mentale houdingen en gewoontes inzake gebeurtenissen en problemen:

Positief:

• Je bedenken dat er nog wel ergere dingen kunnen gebeuren
• Proberen je te ontspannen
• Je zorgen met iemand delen
• Direct ingrijpen als er moeilijkheden zijn
• Tegen jezelf zeggen dat het allemaal wel zal meevallen
• Problemen als een uitdaging zien
• Je zorgen tijdelijk verdrijven door er even uit te gaan
• Een probleem van alle kanten bekijken; objectief zijn
• Optimistisch blijven over de toekomst
• Kalm blijven in moeilijke situaties
• Verschillende mogelijkheden bedenken om een probleem op te lossen
• Doelgericht te werk gaan om een probleem op te lossen
• Opgewekt gezelschap zoeken als je je zorgen maakt of van streek bent
• Iemand om hulp vragen
• Rustgevende middelen gebruiken als je je gespannen voelt of nerveus bent
• De zaken eerst op een rij zetten
• Je bedenken dat anderen het ook wel eens moeilijk hebben
• Troost en begrip zoeken
• De humoristische kant van problemen zien
• Laten merken dat je ergens mee zit
• Met vrienden of familieleden het probleem bespreken
• Je niet druk maken: meestal komt alles op z’n pootjes terecht
• Jezelf moed inspreken bij moeilijkheden
• Je ergernis laten blijken
• Je spanningen afreageren
• Op de een of andere manier proberen je wat prettiger te voelen
• Je bedenken dat na regen zonneschijn komt
• Je gevoelens tonen
• Tel je zegeningen
• Bekijk ook eens de positieve kanten van een stresserende situatie
• Zich soepel als een bamboestengel aanpassen aan veranderingen
• Zorgen voor een aangename en opgeruimde sfeer om in te werken en te leven
• In momenten van stress of drukte in gedachten zich even verplaatsen naar een mooie plek waar men zich veilig, thuis en op het gemak voelt bvb een vakantieplek, een favoriete wandelplek,...
• Veranderen en verlagen van verwachtingen

 

Relativeren helpt een probleem in de juiste verhoudingen te zien tov het geheel of de context  en tov andere problemen of toestanden; het gaat de neiging die sommige mensen hebben (vb mensen die een overbeschermende moeder hebben gehad) om te doemdenken, te dramatiseren of te overdrijven tegen.

Vb. “iemand reed met zijn auto naar een nabijgelegen stadje.  Hij stopte bij de lichten eer hij die plaats binnenreed.  Hij was echter wat onoplettend, botste op een stilstaande auto vóór hem.  Gelukkig was niemand gewond.  Voor de echtgenote van de chauffeur van de aangereden auto was het echter een drama.  Ze was in alle staten.  Terwijl het maar een lichte botsing was geweest.  Ze bleef boos, ze schold en werd agressief in haar woorden.  Tot de bestuurder die het ongeval vefroorzaakte, zei: “Mevrouw, waar maakt u zich toch zorgen om, u bent niet gewond, uw man ook niet én u hoeft niets te betalen, want dat moet ik doen...” (Verheyen, Stop stress, p. 136)

 

Veranderen van standpunt kan een nieuw licht op een probleem of vastgelopen toestand werpen.  Verplaats je eens in het standpunt van de ander, zo kan je hem of haar beter begrijpen, dat maakt je soepeler en meer geliefd.  Het verbreedt je gezichtsveld.

Voor de ene kunnen de duiven in zijn tuin en bomen een plaag zijn, hij schiet er op met zijn geweer, ze schijten alles vol en voor de ander zijn ze welkom, hij richt er zelfs een voederplaats voor in, geniet van dit stukje natuur.  Zo zullen de bladeren die van de bomen afvallen in de herst vervelend zijn omdat hij ze twee keer per week moet bijeenvegen en in vuilzakken moet steken, voor de ander zijn ze een bron van genot, want hij geniet van de warme okerkleuren en van het lopen over een bladertapijt.

 

Een van de onverdachte oorzaken van stress is dat men al te vaak niet het resultaat ziet van zijn inspanningen vb projectwerking.  Daarom is het heel nuttig om in de vrije tijd klusjes te doen die je van het begin tot het einde kunt doen en waarvan je het resultaat ziet vb in de tuin een bloemenperkje aanplanten. 

Men bouwt nl bij zichzelf spanningen op zolang de taak nog niet volbracht is.  Dit noemt men het Zeigarnik-effect (1927), naar de Russische psycholoog Zeigarnik.

 

Negatief:

• Je volledig afzonderen van anderen
• Toegeven om moeilijke situaties te vermijden
• Je neerleggen bij de gang van zaken
• De kat uit de boom kijken
• Spanningen proberen te verminderen door bvb meer te roken, drinken, eten of beweging nemen
• Moeilijke situaties zoveel mogelijk uit de weg gaan
• Laten zien dat je kwaad bent op degene die verantwoordelijk is voor het probleem
• Je met andere dingen bezighouden om niet aan een probleem te hoeven denken
• De zaken somber inzien
• Dramatiseren
• Neiging tot doemdenken
• Piekeren over het verleden
• Proberen je te onttrekken aan een situatie
• Wachten op betere tijden
• Wegvluchten in fantasieën
• Je geheel en al in beslag laten nemen door problemen
• De zaak op zijn beloop letten
• Je gedachten en gevoelens voor jezelf houden
• Jezelf niet in staat voelen om iets te doen
• Liegen
• Eerst moet het werk gedaan zijn, pas dan mag ik mij ontspannen
• Star vasthouden aan hoogstaande morele principes en maatstaven

 

 

10. De kracht van stilte

 

Naast het kabaal van het alomtegenwoordige verkeer, de eeuwige bouwwerken en wegenwerken, wordt men ongevraagd getrakteerd op disharmonische muziek in supermarkten, wachtzalen, fitnesscentra, winkelcentra, stations, drankgelegenheden, walkmans op tram en bus, dit bovenop al het andere lawaai dat er al aanwe-zig is.

 

De combinatie van al deze bronnen van lawaai maakt dat stilte een zeldzaam verschijnsel is geworden.  En áls het ergens stil is, voelt men zich ongemakkelijk, er wringt iets.

 

Stilte nodigt uit tot bezinning over wat en hoe men bezig is, over gebreken, tekortkomingen en fouten ten opzichte van zichzelf en anderen.

Stilte brengt de mens terug in contact met zichzelf en zorgt voor meer diepgang in het leven.  Stilte en bezinning zorgen voor meer begrip, mededogen, verdraagzaamheid, genegenheid, tederheid en zachtheid.

Ze bezorgt ons rust, ontspanning en herstel, laat ons toe meer en intenser te genieten van eenvoudige dingen.  Stilte brengt ook inspiratie, motivatie en meer tevredenheid.

 

Al deze waarden van stilte passen niet in de maalstroom van drukte, agenda’s, consumptie, reclame, modetrends, ideologieën en het erbij horende lawaai, waarin men wordt meegezogen.  Men wordt geleefd, verliest stilaan het contact met zichzelf en ervaart de leegte van het dagelijks bestaan opgevuld met schijnbehoeften en schijnwaarden.

Stilte roept een halt toe aan deze spiraal.  Door stilte en bezinning kan men de wereld en zichzelf kritisch bekijken, men maakt zélf keuzes, de dingen die men doet worden meer doorleefd.

Stilte kost niets, maar verhoogt de innerlijke rijkdom.

 

 

11. Roeping

 

Mensen die hun werk niet graag doen, lijden meer aan stress dan zij die het wel graag doen.  Daarom even een uitwijding over het volgen van je roeping.

 

Talenten, gaven, begaafdheden, roeping kunnen we beschouwen als de basis van ons leven.  Als we deze trachten te ontwikkelen, hierrond een opleiding volgen en ons beroepsleven en sociaal leven uitbouwen, staan we veel sterker in onze eigenwaarde.  We vinden onze plaats in de maatschappij en in de maatschappij vinden we hetgeen we nodig hebben om onze talenten of roeping waar te maken. 

Het ontwikkelen van onze talenten en het volgen van onze roeping zorgt voor voldoening, zelfvertrouwen, passie.  Het werk getuigt van kwaliteit, deskundigheid, waardigheid, wijsheid, discipline, inspiratie.  We worden geaccepteerd, gerespecteerd, geapprecieerd en men beschouwt ons als een autoriteit en als iemand waar men van kan leren.

In deze passie, in de drang om bij te leren, en er alles van te weten, worden we niet geteisterd door onzekerheid, twijfel en angst, maar ervaren we een gevoel van uitdaging, grenzen verleggen, beperkingen overstijgen met een ondertoon van “ik kan het aan, het zal mij lukken, ik maak vooruitgang.”.  In periodes van tegenslag en moeilijkheden weten we dat ze voorbijgaan en dat het om uitdagingen gaat die we nodig hebben om vorderingen te maken in het leven.

We gaan ook anders om met verwachtingen.  We kunnen wel iets hopen, willen of plannen, maar daarom hoeft dit nog niet te lukken.  Er zijn zoveel factoren die het anders kunnen doen lopen.  Als we weinig verwachtingen hebben, zijn we minder teleurgesteld.  We kunnen ervoor kiezen tegenslagen te zien als uitdagingen, waar we kunnen van leren.

 

Wat zijn mogelijke kenmerken van iemand die zijn roeping volgt?

 

Talenten, gaven

Levensopdracht

Eigenwaarde

Zelfvertrouwen

Voldoening

Intrinsieke motivatie

Passie

Uitdagingen

Beperkingen overstijgen

Grenzen verleggen

Creativiteit

Positief denken en optimisme

Zin aan het leven

Harmonie met stroom van het leven

Plaats in de maatschappij

Toevalligheden; intuïtie

Deskundigheid; autoriteit

Zelfwaarderend

Sterkere immuniteit

Pensioen onbekend

 

Wat er gebeurt, is dat we in harmonie zijn met het universum, met de stroom van het leven; onze roeping geeft immers ook de zin aan van ons leven.  We worden “geholpen” in de vorm van intuïtieve ingevingen, zgn. toevallige ontmoetingen of gebeurtenissen die feitelijk goed van pas blijken te komen.  We voelen goed aan wat en wie bij ons past en wat niet.   Intuïtie wordt door sommigen beschouwd als de stem van God of van het Universum die ons ingeeft wat we moeten doen of wat niet.  We ervaren meer dan anderen eenheid in plaats van verdeeldheid.  Ook ervaren we meer innerlijke rust dan onrust.

 

Iedereen heeft een unieke persoonlijkheid met zijn eigen individuele kenmerken.

Een individu dat de ruimte en de kans heeft gekregen zijn persoonlijkheid en zijn talenten te ontwikkelen, gaat zijn eigen weg en durft neen te zeggen tegen mensen en dingen die niet bij hem horen.  Hij is niet.afhankelijk van de waardering van anderen.  Zijn werk en zijn passie zorgen voor zelfwaardering en zelfvertrouwen.  Voor zijn werk heeft hij een intrinsieke motivatie.  Hiermee bedoelt men dat de motivatie uit hemzelf komt, uit zijn innerlijke, het is een drang, een drijfveer.  Met extrinsieke motivatie bedoelt men een motivatie om uiterlijke redenen, zoals geld, bezittingen, kleding, schoonheid, macht, aanzien.

 

Het is niet altijd mogelijk om onze roeping te vertalen in een fulltime hoofdberoep.   Soms zijn we genoodzaakt om den brode een job uit te oefenen, maar kunnen we toch onze talenten kwijt in onze vrijetijdsbesteding, in het verenigingsleven, in een bijberoep enz. 

Materiële beperkingen, een verkeerde opvoeding, een verkeerd onderwijstype kunnen er soms voor zorgen dat men pas op latere leeftijd zijn roeping kan waarmaken.  Gelukkig bestaat er tegenwoordig een enorm aanbod in het volwassenenonderwijs en de beroepsopleidingen voor hen die zich in iets willen bekwamen, bijscholen of herscholen.

 

Het is mogelijk dat je er niet in slaagt je roeping in een baan te vertalen of dat je een baan hebt moeten kiezen waar je je talenten niet of nauwelijks in kwijt kunt.  Zorg er dan zeker voor dat je talenten in je vrije tijd wel aan bod komen in de vorm van een hobby of in het verenigingsleven.

 

Een roeping of een passie zet men niet zomaar stop op de dag dat het pensioen begint.  Men werkt gewoon verder.  Hoe kun je nu stoppen met iets dat je graag doet?  Als we in de sector van de natuurgeneeskunde zoeken, vinden we makkelijk mensen die tot op hoge leeftijd blijven verder werken en schrijven bvb. prof. Bouts (†99j), Walter Kunnen (dd 88j), Mellie Uyldert (dd 101j), dr. Norman Walker (†99j), Alfred Vogel (†93j), Walter Faché (dd 70j), Jan Dries (dd 70j), Roger Demeijer (dd 78j).

 

Uitsmijter: zo kan het ook:

 

In het Aankondigingsblad Wilrijk, Hoboken, Kiel nr. 07 van 22 feb 2007 schrijft Freddy Michiels:

0% ziekteverzuim bestaat

 

“Onlangs volgde ik een documentaire over het bedrijf André Rieu, de snaarvaardige violist die met zijn Johan Strauss Orkest de wereld rondreist en zijn hoofdkwartier in Maastricht heeft, zijn geboortestad.  Hij heeft 130 mensen in dienst, waaronder één derde muzikanten.  Dit is een onderneming zoals een andere behalve op personeelsgebied blijkbaar.

Toen de interviewer van dienst aan André Rieu vroeg waarop hij het meest trots is, antwoordde hij, nadat hij nauwelijks had moeten nadenken: “Dat ik in al die jaren dat ik met mijn orkest rondtoer 0,0% ziekteverzuim heb gehad.  Iedereen werkt hier alsof zijn leven ervan afhangt.  Bij mij is nooit iemand ziek.  En daar ben ik enorm trots op.”

Ik ben opgegroeid tussen de muzikanten.  Mijn vader had destijds, op regelmatige tijdstippen, orkestjes onder zijn naam (Tony Rolin) uitstaan voor bals.  Ik heb nooit geweten dat er een muzikant onbeschikbaar was wegens ziekte.  Hoe komt dat toch?  Ik heb altijd gedacht dat het verschil tussen een muzikant en een normale werknemer gewoon het feit is dat een muzikant (letterlijk en figuurlijk) bij elk optreden ‘gaat spelen’.  Een muzikant spreekt niet van naar zijn werk te gaan.  Hij gaat spelen.  En hij wordt er bovendien nog voor betaald.

Ik denk niet dat er veel beroepen zijn waarbij de arbeidsvreugde zo groot is als bij muzikanten die anderen mogen gaan amuseren.

Wat is bijgevolg de zedenles?  Zorg dat je een job hebt waarvoor je elke dag graag het bed uitstapt, waardoor je jezelf voelt herleven, waarmee ge plezier beleeft.  Het is mogelijk dat dergelijke betrekkingen schaars zijn, maar ga er toch maar naar op zoek.  Je moet niet beschaamd zijn om een droom na te jagen, want – zoals Oscar Hammerstein ooit schreef voor de musical South Pacific – wie geen droom heeft zal nooit het geluk kunnen  smaken om een drooom te hebben die uitkomt.  Het is een variante op een andere slogan die ik graag gebruik: gelukkige koeien geven meer melk.”

 

Een meer uitgebreide tekst over dit thema vindt je op de website.

 

 

12. Biorelaxatie

 

Spanningen zetten zich vooral vast in de nek, schouders, borstkas en het bekkengebied.  Als wij deze spierspanningen willen losmaken, doen we dit door tegelijkertijd onze geest los te maken, want zij zitten in onze gedachten vast.  Dit gelijktijdig losmaken noemt men “synchroniseren”.  Gedachten kunnen spieren verkrampen, maar door het losmaken van spieren kunnen we ook verkrampte gedachten loskrijgen.

Spanningen kennen hun vertrekpunt in de hersenen en worden langs het zenuwstelsel naar het spierstelsel overgebracht.  Daardoor beletten zij de normale werking van o.a. het skelet, de ogen, de ingewanden, de ademhalingswegen en de longen, enz.  Bij synchronisatie gaan we omgekeerd te werk om zo de spanningen weg te werken.

 

In Oosterse ontspanningstechnieken probeert men vooral het bewustzijn te verhogen en dreigt men soms het realiteitsgevoel te verliezen.  In de biorelaxatie streven we naar een verlaging van het bewustzijn om zo tot ontspanning te komen; de geest wordt nl. al genoeg gekweld.  Ontspannen is zich overgeven, zich loslaten.

Ontspanning mag nooit een doel op zichzelf zijn; men moet zich overal en in alle omstandigheden kunnen ontspannen; ‘we moeten werken terwijl we rusten en rusten terwijl we werken’  (Jan Dries)

Dankzij het ontspannen van de spieren, is er een gunstige beïnvloeding van het zenuwstelsel aangezien zenuwen en spieren met elkaar verbonden zijn; ook de bloedcirculatie wordt er door verbeterd.

Er zijn talrijke Westerse ontspanningstechnieken ontwikkeld, zoals de suggestietherapie van Coué, hypnotherapie, progressieve spierontspanning naar Jacobson, autogene training naar Schulz, bio-energetica naar Reich, eutonie, Alexander methode, muziektherapie, klanktherapie, Feldenkraismethode, enz.

Ik bespreek hier de biorelaxatiemethode naar Jan Dries.

 

In de biorelaxatie zijn er 7 stappen:

1.      Spierontspanning

2.      Ademhaling

3.      Gedachteloosheid

4.      Fixatie

5.      Concentratie

6.      Verbeeldingsverruiming

7.      Zelfbeïnvloeding

 

Met de spierontspanning en een goede ademhaling die de ademmusculatuur losmaakt en zorgt voor een normaal ademritme, kunnen we komen tot gedachteloosheid om onze geest en hersenen, zenuw- en hormonaal stelsel tot rust te brengen.  Er wordt ook gelet op de buikademhaling.  De spierontspanningsoefeningen zijn tegelijkertijd ademhalingsoefeningen.           

Bij de fixatie wordt er geen ontspanning maar wel een inspanning gevraagd.  Men fixeert zich nl. op een bepaald punt bvb. op een vlek op de muur of op een kaars en zo komt men tot gedachteloosheid, waarbij men zichzelf positieve suggesties kan geven.  Bij het fixeren is het denken afwezig.

Bij concentratie beperkt men zijn denken tot één gedachte, idee, situatie of gevoel, bvb. vreugde, liefde, tederheid, warmte, …

Bij de verbeeldingsverruiming scheppen we een ruimte in onze geest waarin we gedachten, beelden, herinneringen enz. projecteren en zo onze creativiteit verbeteren.

In de zelfbeïnvloeding of autosuggestie spreken we onszelf een positieve boodschap of voornemen in bvb. “ik geloof dat ik elke dag rustiger en rustiger wordt”.  ‘Ons onderbewustzijn is opgestapeld met zoveel verkeerde ideeën, opvattingen, reflexen enz. die ons leven verpesten en verknoeien.  Door zelf suggesties te kiezen, kunnen wij ons eigen leven bepalen.’ (id., p.123)

In het begin kunnen allerlei tijdelijke reacties optreden: spiertrekkingen, spierpijn, koude rillingen, hoesten, niezen, slikken, jeuken, loskomen van gevoelens, zwaarte- en warmteprikkels, een gunstige verruiming van de verbeelding, meer dromen dan gewoonlijk, enz.

Als u hyperventileert, kan Hyperfree een hulp zijn, een instrumentje waardoor men in en uitademt bij een aanval, dit normaliseert terug de verhouding van zuurstof en koolzuur in het bloed.

 

Biorelaxatie is heel goed voor mensen met een beperkte stressbelasting.  Mensen die echter erg gestresseerd zijn, kunnen helemaal niet rustig op een stoel gaan zitten, hun ogen sluiten en zich een mooi landschap verbeelden en de vogeltjes horen fluiten.  Zij dienen eerst inleidende behandelingen te krijgen zoals bvb. massage of DSR, om de spieren en blokkades los te maken.

 

13. Dermasegmentale reflexologie

 

DSR is een manuele behandeling met diepwerkende ritmische handgrepen op de huid, het spierweefsel en het bindweefsel die een reflectorische werking heeft op de organen.  Aldus worden spanningen opgeheven en de doorbloeding verbeterd.  Deze behandeling wordt alleen door gezondheidstherapeuten uitgevoerd.

 

14. Podosegmentale reflexologie

 

Is een gelijkaardige methode die op de voeten wordt uitgevoerd en diepgaand inwerkt op de hersenen, het zenuwstelsel en de warmtehuishouding.  Deze behandeling wordt alleen door gezondheidstherapeuten uitgevoerd.

 

15. Manuele lymfedrainage

 

Bij deze methode worden de lymfevaten gestimuleerd via een bijzonder zachte techniek die heel nauwkeurig wordt uitgevoerd.  Hierdoor wordt de ontgifting gestimuleerd.  Heeft een heel ontspannend effect.  Zie ook de tekst op de site over lymfedrainage.

 

 

 

16. Andere therapieën

 

Ademhalingstherapie

Door spanningen op de schouders en de borstkas, kan de ademhaling minder vlot verlopen.  Voeg hierbij eventueel nog overgewicht aan toe, dat de druk op het middenrif verhoogt, en we krijgen een meer oppervlakkige ademhaling ipv een diepe buikademhaling.

Tijdens de biorelaxatie kan een juiste ademhaling aangeleerd worden en eventueel in combinatie met massage kunnen de ademhalingsspieren losgemaakt worden.

 

Hydrotherapie

Het toepassen van warme ligbaden, voetbad, handbad, zitbad, met kruidenaftreksels of etherische olieën, werkt rustgevend en kan men zelf thuis toepassen.  Ook sauna wordt hiertoe gerekend.

 

Meditatie

Kan een onderdeel zijn van de biorelaxatietraining.  Er zijn erg veel meditatietechnieken.

 

Hypnose

Tijdens hypnose is het onbewuste veel ontvankelijker voor suggesties en affirmaties.  Zo kan men een “script” uitwerken, dit is een geheel van suggesties die tijdens de hypnose worden ingesproken, in het kader van een stressmanagementprogramma.  Voor meer uitleg over hypnose zie www.hypnovision.be

 

EFT

Gary Craig, een ingenieur en NLP-master, heeft obv de TFT volgens Callahan een veel eenvoudigere techniek ontwikkeld, genaamd EFT: emotional freedom techniques, inzetbaar voor een heel breed gamma van psychische problemen en alle mogelijke vormen van stress.  Zijn joviaal, sympathiek, open karakter en zijn uitgebreide website www.emofree.com met gratis te downloaden handleiding en met veel casussen en forum, wekelijkse nieuwsbrief, goedkope cursussen en DVD’s hebben ertoe geleid dat EFT sinds 1997 sterk gegroeid is.  Het feit dat hij zijn fortuin al had gemaakt als verzekeringsmakelaar en niet rijk hoefde te worden met EFT heeft hier natuurlijk ook veel toe bijgedragen.

 

EFT is een therapie gebaseerd op de werking van de meridianen, een onderdeel van het energetisch lichaam.  EFT wordt daarom gerekend tot de energetische psychologie, waartoe ook technieken zoals Tapas Accupressure Technique (speciaal voor allergieën), BodyTalk, Neuro-emotionele integratie NEI, Emotioneel Evenwicht EE e.a. behoren.  De meridianen vormen de koppeling tussen lichaam en geest en geleiden emoties. 

EFT zou je kunnen zien als een emotionele acupressuur, een desensitizatie door meridiaanstimulatie.  Het is een vorm van de-conditionering waarbij de verbinding tussen stimulus en respons wordt losgemaakt.

 

Veel therapieën werken aan het begrijpen en veranderen van de gedachten, opvattingen, overtuigingen over iets, in de hoop dat daarmee ook het gevoel erover verandert.  EFT werkt aan het gevoel en als dat verandert, verandert ook je gedachten over de gebeurtenis.  Bij EFT worden dus geen lange levensverhalen verteld; eens men het gevoel over iets heeft, begint men eraan te werken door op de merdiaanpunten te tappen.  Begrijpen lost vaak niets op.  Verwerken wordt in EFT beschouwd als het loslaten van de emotie zodat de herinnering of de gebeurtenis een neutrale lading krijgt, het je niets meer doet, niet meer boos bent, gekwetst, enz.

Uit studies blijkt deze techniek twee tot drie keer zo effectief als EMDR te zijn bij de behandeling van trauma’s.

 

Uit wetenschappelijk onderzoek waarbij men verschillende therapeutische technieken met elkaar heeft vergeleken voor de behandeling van posttraumatic stressdisorder, depressie, pijnklachten,

schoolprestatie, angststoornissen zoals fobie, blijkt EFT of TFT (de voorloper van EFT) steeds de beste techniek, zelfs driemaal effectiever dan EMDR bij de behandeling van trauma.

In Israel vond men de bestaande therapeutische technieken voor de behandeling van trauma benedenmaats en bedroevend en is men gaan zoeken naar effectievere methodes.  Men geeft er nu op grote schaal les in EFT.  Zie ook  www.israeltraumacare.org

Voor wie geïnteresseerd is in de wetenschappelijke studies, zie www.realisatietrainingen.nl

 

Daarmee verkeren we in de merkwaardige situatie dat een therapie, gebaseerd op meridianen, die niet worden geaccepteerd door de klassieke psychologie en geneeskunde, beter werkt dan de klassieke therapievormen. 

 

 

EMDR

Een voorbeeld van een combinatie van fysieke en cognitieve therapie is de EMDR: eye movement desensitization en reprocessing.  Deze revolutionaire therapie kent veel succes bij posttraumatische stressstoornis, het verwerken van trauma’s, traumagerelateerde fobieën, enz.  Op slechts enkele consulten slagen de therapeuten erin trauma’s als mishandeling, ongeval, overval, verkrachting, brand, natuurramp, overlijden van een dierbare, incest, getuige van geweld enz. door de patiënt tot verwerking te brengen.  Psychiaters weten dat jarenlang praten, medicatie, ontspanningsoefeningen eigenlijk weinig zoden aan de dijk zetten bij het verwerken van trauma’s; het blijft aanmodderen.  Nu is er eindelijk een methode die efficiënter is.

”EMDR is een kortdurende, geprotocolleerde en cliëntgerichte behandelmethode om akelige ervaringen te verwerken. EMDR integreert verschillende succesvolle elementen van andere therapieën in combinatie met een afleidende stimulus (het met de ogen volgen van de handen van de therapeut of bi-laterale audiostimulatie). Hierdoor wordt "het informatie-verwerkings-systeem in de hersenen" gestimuleerd. Met EMDR is het niet nodig om jarenlang te praten over het verleden. Wel worden, door het stimuleren van het informatie-verwerkings-systeem, in een relatief korte tijd therapeutische doelen bereikt. Hierbij veroorzaakt EMDR herkenbare veranderingen die ook na langere tijd blijven bestaan. De grootste kracht van EMDR is dat het de hersenen laat herstellen, in een tempo waarin het lichaam fysieke klachten geneest. Heeft u klachten die zijn ontstaan als direct gevolg van een of meer concrete, akelige gebeurtenissen, waarbij het denken aan deze gebeurtenis nog steeds een emotionele reactie oproept, dan is de kans heel groot dat EMDR hierin verlichting kan brengen.”

(Bron: www.emdr.nl)

 

 

Politiek en beleid

 

Individueel kunnen we heel wat doen om stress te boven te komen en ons ertegen te wapenen, maar het blijft ergens dweilen met de kraan open zolang er structureel niets verandert. 

Bijzonder veel maatregelen zijn nodig om de maatschappij terug leefbaar te maken, op vele terreinen zoals milieu, overbevolking, grootschaligheid en anonimiteit van steden, reclame, lawaai, verkeer, criminaliteit, vereenzaming, voeding, landbouw, teloorgang van dorpen (zelfs afbraak, zie Doel), luchtvervuiling, openbaar vervoer, profitariaat, het niet ter verantwoording roepen van bankiers en managers voor hun fouten en tekortkomingen en die daarbovenop dan nog beloond worden met toppremies, enz, enz, enz.

Voor een overzicht van tekortkomingen in het beleid, zie de tekst “België, een ontwikkelingsland”.

 

 

Samenvatting

Door een multi-therapeutische benadering van relaxatieoefeningen, manuele behandeling bvb. massage, zenuwversterkende voedingsadviezen, fytotherapeutische middelen, aanpassingen in de levenswijze, lichaamsbeweging, rust, het maken van bepaalde keuzes, het leren en toepassen van bepaalde copingstrategieën, kan men stress heel goed aanpakken.  Er wordt zowel op psychisch als op fysiek vlak gewerkt.  Aldus kan het zelfgenezend mechanisme gestimuleerd worden en de fysieke en psychische weerstand versterkt worden.

 

 

Geraadpleegde literatuur

 

Dries, J., Biorelaxatie, Nieuw Leven, Genk, 1990

Dries, J., Psychotherapie, Arinus, Genk, 2007

Dries, J., Stressbeheersing, Arinus, Genk, 2000

Duckaert, W.J., Leven onder hoogspanning, in: maar Natuurlijk!, lente 2009, pp. 12-15

Margodt, J., Aromatherapie, Arinus, Genk, 2002

Margodt, J., Fytotherapie, Arinus, Genk, 2002

Schreurs, P.J.G. & van de Willige, G., De Utrechtse copinglijst, Swets en Zeitlinger, Lisse, 1988

Verheyen, M., Stop stress, Mix Media B.V. & Kosmos-Z&K, Harderwijk & Utrecht/Antwerpen, 1997

www.hypnovision.be

 

© [email protected]

www.geocities.com/lucasvo

 

Dit artikel werd met de meeste zorg samengesteld.  Niettemin is het nooit geheel uitgesloten dat informatie door tijdsverloop, recent wetenschappelijk onderzoek of andere oorzaken onjuist, onvolledig of achterhaald is.  De auteur kan niet aansprakelijk gesteld worden voor enige directe of indirecte gevolgen voortvloeiend uit de gegevens.  Dit artikel is niet bedoeld als vervanging voor een medische diagnose en medische zorg door een arts.  De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd zijn arts te raadplegen bij enigerlei klachten of symptomen.

Suggesties, commentaar en reacties zijn steeds welkom op het vermelde e-mailadres.