Wat moet ik eten ?

 

Wat is gezond en wat niet ?  Wat is de juiste voeding voor de mens?  Wat mag ik eten en wat niet?  Het zijn vragen die mij regelmatig gesteld worden en mij hebben doen inzien dat mensen het noorden kwijt zijn.  Wel, het antwoord is dat we niet in het noorden moeten zijn, maar in het zuiden.

 

Hoe moeten we nu te weten komen welk voedsel voor ons geschikt is, gezond is en wat niet?  Welk criterium of referentiekader zullen we hanteren?  De gastronomie, de fabriek, tradities, opvoeding, de cultuur, of de natuur?

Geen enkel dier stelt zich de vraag wat hij moet eten en wat goed is voor hem en wat niet.  Zij weten dat instinctief.  Door de cultuur is de mens veel van zijn instinct en zijn natuur kwijtgeraakt.  Het is tekenend en schrijnend te zien hoe de mens met talrijke ziektes kampt en dit overal aan wijt, en hierbij zelden aan de voeding denkt.  Gelukkig zijn er de laatste tientallen jaren ontzettend veel wetenschappelijke studies rond voeding, mede onder invloed van de kankerproblematiek.  

Voeding dient onze gezondheid te stimuleren en te  ondersteunen en niet te ondermijnen, zoals nu het geval is in de traditionele Westerse voeding.

 

Elk dier eet zijn voedsel rauw.  Alleen de mens heeft zich met zijn intellect allerlei toestellen en hulpmiddelen ontworpen om voedsel te versnijden, malen, koken, bakken, barbecuen, grilleren, pasteuriseren, steriliseren, fermenteren enz. 

Ooit was er een tijd dat de mens ook alles rauw at.  Door instinct en ervaring wist hij wat goed

was voor hem en wat niet.  Verder is het nuttig te beseffen dat we hier niet in onze oorspronkelijke biotoop leven; in deze streken kunnen we overleven dankzij verwarming en kleren.  De mens komt oorspronkelijk uit de tropen of subtropen, waar hij ook zijn natuurlijk voedsel kon vinden.

 

 

Enkele basisprincipes uit een natuurlijke voeding

 

Omdat de mens deel uit maakt van de natuur is hij ook onderworpen aan de natuurwetten ondanks zijn culturele ontwikkeling en is het ook logisch dat hij zich voedt met natuurlijke voedingsmiddelen.   Met uitzondering van de aaseters, eten alle dieren hun voeding rauw; alleen de mens is zover van de natuur en van zijn oorspronkelijke biotoop afgeweken dat hij er toe gekomen is zijn voeding op oneindig veel manieren te bewerken en hierdoor ook  dingen te eten waarvoor zijn spijsverteringsstelsel van nature niet geschikt is.   Denken we bvb. aan maniok of peulvruchten die rauw giftig zijn. 

De ontwikkeling van de landbouw en de beheersing van het vuur hebben de mens steeds verder van zijn oorspronkelijke voeding verwijderd en dit heeft ertoe geleid dat hij steeds meer de natuurwetten heeft overtreden.  Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat mede hierdoor degeneratie en vele ziekten hun intrede hebben gedaan.

Vandaar het succes van het overschakelen naar een meer natuurlijke voeding als men zijn gezondheid wil verbeteren of herwinnen.  Omdat de mens doorheen duizenden jaren van verkeerde voeding en levenswijze danig gedegenereerd is, is het echter zo dat velen niet zomaar terug rauwkost kunnen eten, een overschakelingperiode dienen in te schakelen, en realistischerwijze tot een gemengde verhouding zullen komen tussen rauw en bewerkt voedsel, ook om culturele redenen en omdat fanatisme ook niet gezond is.

 

Enkele algemene basisprincipes uit de natuurlijke voeding op een rijtje.

 

1. Natuurlijke vorm, structuur en karakter van de voedingsmiddelen (bio-energie)

 

Of: laat het natuurlijke zo natuurlijk mogelijk.

Het gaat hier om de waarde van onbewerkt, vers, rauw voedsel.  Boven 40°C ontstaan er beschadigingen aan de voedings- en hulpstoffen.  Rauwe voeding behoudt zijn bio-energie of levenskracht, die bij het koken verloren gaat.  Om zijn eigen bio-energie in stand te houden of te verhogen dient de mens voeding te gebruiken.  Als hij hoofdzakelijk bewerkt voedsel gebruikt, daalt zijn eigen bio-energie en dit geeft aanleiding tot verzwakking en ziektes.

De golflengte van deze energie, die bestaat uit trillingen, kan gemeten worden met een Lecher-antenne.  De verschillende organen hebben alle hun eigen golflengte en deze golflengten zijn verrassend genoeg ook te vinden in voedingsmiddelen en kruiden.  Heeft een voedingsmiddel een hoge amplitude of intensiteit op de golflengte van de lever, dan is dit voedingsmiddel geschikt om de lage amplitude op de golflengte van een verzwakte lever naar omhoog te brengen en dus een geneeskrachtige werking uit te oefenen.  Zo ziet men dat druiven goed zijn voor het hart, bananen voor het zenuwstelsel, pruimen voor de darmen, driekleurig viooltje voor de huid, enz.  Gekookt en gebakken voedsel hebben geen bio-energetische waarde meer; zo is bvb. brood eigenlijk dood voedsel.  Voor meer uitleg over bio-energie verwijs ik ook naar het stuk over bio-energetische kruidengeneeskunde op de site.

 

Zo komen we tot:

A. Basisvoedsel

B. Aanvulling

C. Ongeschikt voedsel

 

A. Onder rauwkost verstaat men:

fruit, bessen, watervruchten, groenten, noten, zaden, pitjes, gekiemde granen en zaden, paddenstoelen, rauwe melk en producten bereid van rauwe melk, rauwe eidooier, honing, stuifmeelpollen, koudgeperste olie, verse kruiden, vers geperste vruchten- en groentensappen, melkzuurgefermenteerde groenten, gedroogd fruit, gedroogde kruiden, zeewieren (nori, dulse,...), green foods zoals gedroogde chlorella, spirulina, gerstegroen, alfalfablad, kamutgras, enz.

Dit is de basisvoeding.

 

B. Dit kan aangevuld worden met

gekookte groente, aardappelen, granen, zuivelproducten,  peulvruchten. 

Als we ons basivoedsel aanvullen met deze voedingsmiddelen, spreken van een gemengde voeding.

 

C. Tot de ongeschikte voedingsmiddelen rekenen we

suiker en al zijn variaties (koeken, gebak, taart, cake, chocopasta, chocolade, confituur, snoep,...), zout, alcohol, koffie, zwarte thee, conserven, dierlijk vet, geprepareerde voeding, fastfood, geraffineerde granen, geraffineerde vetten, vis, vlees, enz.

 

De voordelen van rauwkost:

 

• Stimulering van het spijsverteringsstelsel
• Optimalisering van de stofwisseling
• Toevoer van alle nodige stoffen
• Voorkoming van tekorten
• Ontgiftende en reinigende werking
• Een goede natrium-kalium verhouding
• Versterking van het zenuwstelsel
• Versterking van de psychische weerstand
• Versterking van de immuniteit
• Regenererend
• Versterking van het zelfgenezend mechanisme
• Verhoging van de levenskracht (bio-energie)’

       (Dries, J., Voedingsleer, p.30-31)

 

Nadelen van rauwkost:

• Vraagt soms meer tijd om klaar te maken in vergelijking met conserven, charcuterie, boterhammen, choco, pindakaas, enz.
• Soms hogere prijs (in grootsteden vindt je in Marokkaanse en Turkse winkels groente en fruit tegen vaak veel lagere prijzen dan in de supermarkt)
• Groter volume en gewicht aan boodschappen
• Beperkte houdbaarheid
• Afkoelend in herfst, winter
• Het konijngevoel
• Voor bepaalde constitutietypes is veel rauwkost minder geschikt, zij gaan teveel vermageren en verzwakken; daarom dienen voor hen bepaalde aanpassingen te gebeuren bvb meer koolhydraten, meer vet, meer gekookte groente ipv rauwe, zorgen voor voldoende warmte ipv afkoeling, calorierijk fruit (banaan, dadels, druiven) ipv caloriearm fruit

 

2.  Voedselkeuze

 

De keuze van voedsel wordt in de dierenwereld bepaald door de anatomische en fysiologische kenmerken van het spijsverteringsstelsel.  Uit wetenschappelijke onderzoekingen o.a. van Richard Leakey jr, is gebleken dat de mens van nature een planteneter is, in het bijzonder een vruchteneter.  Dit blijkt uit zijn gebit, darmstelsel, manier en frequentie van eten, wijze van drinken en transpireren, enz.  Dit is reeds lang bekend, maar is nog steeds niet opgenomen in klassieke handboeken. 

Uiteraard kunnen we om praktische, financiële en/of sociale redenen afwijken van het ideale voedingspatroon, dat in onze streken nauwelijks haalbaar is.   Ook is het raadzaam dat mensen met een tengere lichaamsbouw matig zijn met rauwkost, omdat dit voor hen zorgt voor teveel afkoeling en kan leiden tot een verzwakking en vermagering.  In de winter is het voor iedereen beter niet teveel rauwkost te gebruiken vermits dit zorgt voor een extra afkoeling.

 

De vraag stelt zich of we nu allemaal vegetariër moeten worden?

Studies hebben uitgewezen dat vegetariërs minder last hebben van de klassieke westerse aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, diabetes, overgewicht, kanker, reuma enz.  Ze blijken ook langer te leven.  Voor het wereldvoedselprobleem zou het ook een immens verschil maken als mensen geen of minder vlees zouden eten, want de vleesconsumptie kost enorm veel landbouwgrond aan voeding voor het vee.

We stellen echter in de praktijk vast dat een aantal vegetariërs na een aantal jaren gaan lijden aan een aantal tekorten die gepaard gaan met een verzwakkende immuniteit, achteruitgaande bloedkwaliteit, ondergewichtsproblemen e.a.  Het gaat hier om tekorten zoals ijzer, B12, zink, koper, selenium, jodium, omega 3 vetzuur, bepaalde aminozuren, vet.

Wat is hiervan de oorzaak?

We denken hierbij aan factoren als

·        bepaalde onevenwichten in het voedingspatroon vb te weinig vet (frequent), te weinig eiwit (zeldzaam), te weinig eten

·        het feit iedereen sowieso nu eenmaal te weinig vitaminen en mineralen en sporenelementen binnenkrijgen (zie de tekst “Hebben we extra vitaminen en mineralen nodig?”)

·        het feit dat een groter aanbod aan ruwe vezels de opname van bepaalde vitaminen of mineralen afremt

·        het toch blijven gebruiken van vitaminen en mineralenrovers zoals koffie, fytinezuur, oxaalzuur, geraffineerde suiker en –zetmeel, bepaalde medicatie,...

·        gangbare degeneratie van de moderne mens agv culturele invloeden, stress, ziektes

·        geen rekening houden met de constitutie

·        het klimaat; we leven hier niet in onze oorspronkelijke biotoop (tropen-subtropen) waar de oorspronkelijke voeding overvloedig aanwezig is, maar in een biotoop die te koud en te vochtig is en waar we alleen kunnen overleven dankzij verwarming, kleren, enz.  De voeding dient rekening te houden met het klimaat.

·        problemen met de opname van voedingsstoffen in het lichaam tgv darmproblemen, constitutie, aanleg, ziekte,...

·        bodem arm aan bepaalde stoffen (vb selenium)

 

Het is dus realistisch om een gemengde voeding te gebruiken, waarin groente, fruit, noten de basis vormen, aangevuld met zuivelproducten, granen, kruiden, vette vis, en eventueel af en toe bepaalde soorten vlees. 

Hierbij worden dan gezondheidsondermijnende voedingsmiddelen en dranken zo veel mogelijk weggelaten, zoals geraffineerde suiker/zetmelen/vetten/zout en hun oneindig aantal variaties op het thema (snoep, patisserie, charcuterie), koffie, zwarte thee, fastfood, enz.

 

3. Biologisch gekweekte voedingsmiddelen

 

De gevolgen en de nadelen van de chemische landbouw zijn intussen genoegzaam bekend; denken we maar aan de vervuiling van het drinkwater en de verzwakking van de cultuurgewassen, de lagere voedingswaarde, enz.

Biologische landbouw en voeding voldoen aan bepaalde eisen op het gebied van milieu, natuur en landschap, het welzijn van dieren en productiemethoden. waarvan de minimale eisen internationaal zijn vastgelegd.

Kenmerk van die landbouwmethoden is dat er gepoogd wordt te werken met zo weinig mogelijk milieubelastende middelen en methoden. Men spreekt ook van duurzame landbouw.

 

Enkele verschillen met de gangbare landbouw:

 

• Geen chemische bestrijdingsmiddelen, wel mechanische onkruidbestrijding
• Geen gebruik van kunstmest, wel van organische mest en groenbemesters
• Een goed bodembeheer is essentieel.  Via bijvoorbeeld groenbemesters, dierlijke mest en grasklaverweiden worden structuur, mineralenbenutting, ziekte- en plaagwering en waterhoudend vermogen van de bodem verbeterd. 
• Gevarieerd bouwplan: vruchtwisselingschema's van vijf tot zeven jaar leiden tot een grotere variatie aan gewassen en minder uitputting van de bodem
• Gemengde bedrijven: bevorderen biodiversiteit,omdat bouwland en grasland dicht bij elkaar liggen
• Natuurgericht beheer:  kruidenrijke akkerranden, goed onderhouden houtwallen en andere natuurelementen bevorderen de biodiversiteit
• Beperkte grondbewerking
• Mengteelt en onderzaai
• Kleine percelen
• Meer teelt van zomergranen; gunstig voor de bio-diversiteit
• Het gebruik van genetisch gemodificeerde gewassen is niet toegestaan
• Er is meer natuur op een biologisch landbouwbedrijf dan op een gangbaar bedrijf
• Aandacht voor dierenwelzijn en leefomstandigheden, zo veel mogelijk biologisch diervoeder
• Het gebruik van groeihormonen tijdens het productieproces is verboden. Antibiotica mogen niet preventief worden toegediend, maar alleen wanneer een dier ziek is.
• Biologische voeding mag geen chemisch-synthetische, geur- kleur- en smaakstoffen bevatten en ook geen conserveringsmiddelen. Ook zijn er strenge eisen aangaande de etikettering

 

 

Voordelen:

 

• Milieuvriendelijke teelt
• Lange termijnvisie
• Minder gifstoffen is beter voor de gezondheid, minder belastend voor nieren, lever, lymfestelsel, enz.  Toxines kunnen bij een aantal mensen leiden tot het vasthouden van vocht of het produceren van extra vet om deze in op te slaan en de concentratie te verdunnen; dit draagt bij tot overgewicht
• Idealisme
• Smaakt beter
• Bevat meer vitaminen en mineralen
• Nu ook beschikbaar in supermarkten
• Een klassieke supermarkt (Colruyt) heeft naast haar eigen bio huismerk BioTime nu ook enkele volledig bio supermarkten: Bio Planet
• Keurmerken: EKO, Biogarantie, Demeter, Ecocert

 

Nadelen:

 

• Hogere prijs blijft het grootste struikelblok. Het prijsverschil zou niet bestaan als de prijs van de milieuvervuiling door de gangbare landbouw doorberekend  zou worden in de prijs van de producten. Door af en toe biologisch te eten helpt u de vraag te vergroten.

• Beperkt publiek/doelgroep
• In natuurvoedingswinkels is er zelden personeel dat degelijke gezondheidsstudies heeft gedaan zoals bvb. voedings- en gezondheidsconsulent, herborist, gezondheidstherapeut, naturopaat, enz.  Dit kunnen we echter ook zeggen van klassieke voedingswinkels.
• Gebrek aan samenwerking in de sector
• Gebrek aan commerciële strategie; boeken weinig vooruitgang
• Geen of zwaar onvoldoende promotie vanuit de overheid die nochtans met de handen in het haar zit door de gevolgen van de chemische landbouw voor het milieu, het drinkwater, het broeikaseffect, de gezondheid van mens en dier, enz.

 

Tips:

 

Grote nadeel blijft de hoge prijs.  Daarom kan men een gemengde voeding gebruiken, waarbij toch zeker die voedingsmiddelen die vetten bevatten van biologische kwaliteit zijn, gezien planten maar ook dieren de neiging hebben toxines uit het milieu in hun vetten op te slaan.  We hebben het dus over olie, boter, eieren, melkproducten, noten.  Ook is het nuttig aardappelen en granen van biologische kwaliteit te gebruiken, gezien het dagelijks gebruik.  Ook wortelen zijn aan te bevelen omwille van de opvallend betere smaak.  Salade wordt zwaar bespoten, ook dit is beter biologisch aan te kopen.  Vermijd champignons en aardbeien van de gangbare landbouw (zie de landbouwgif top tien op

http://www.ecoline.org/verde/infobladen/32bio.shtml

 

Bron:

http://www.biologischelandbouw.net/oz/oz2004_1.html

http://nl.wikipedia.org/wiki/Biologische_landbouw_en_voeding

http://www.biologica.nl/docs/200506171305377619.pdf.

 

 

4. Eten volgens de seizoenen

 

Door o.a. het gebruik van serres, methodes als drogen, invriezen, steriliseren, enz. kan men tegenwoordig zowat alles eten heel het jaar door.  In een natuurlijke voedingswijze maakt men zo weinig mogelijk gebruik van voedingsproducten en zoveel mogelijk van voedingsmiddelen die vers tijdens het seizoen beschikbaar zijn.

 

 

5. Eten volgens de voedselcombinaties en een goed zuur-/basenevenwicht.

 

Voor meer uitleg hierover verwijs ik naar de desbetreffende teksten op de website.

 

 

Rekening houdend met de cultuur, tradities, opvoeding en sociale situaties is het realistisch dat men komt tot een gemengde voeding en dus de nodige soepelheid aan de dag legt. 

Bij ziekte en de keuze voor voedingstherapie dient men een tandje bij te steken, allerlei gezondheidsondermijnende zaken weg te laten en het aandeel echt gezonde voedingsmiddelen te verhogen en het dieet aan te passen in functie van de constitutie, het temperament, de aanleg voor bepaalde aandoeningen, financiële en praktische mogelijkheden.

 

In het voorgaande hebben we het over algemene voedingsprincipes, maar het voedingspatroon dient bij voorkeur ook individueel aangepast te worden aan iemands constitutie, temperament en dispostie voor bepaalde aandoeningen.

 

 

Mogelijke individuele aandachtspunten:

 

Additieven

Purine

Oxaalzuur

Gluten

Fytinezuur

Biogene aminen

Salicylzuur

Nikkel

Nitraat

Tyramine

Cholesterol

Omega-3/6/7/9

Antioxidanten

Fytochemicaliën of bio-actieve substanties (fytosterolen, saponinen, glucosinolaten, polyfenolen, terpenen,…)

Fyto-oestrogenen

Zuren (vruchten-, melkzuren)

Genetisch gemanipuleerde voedingsmiddelen

Bereidingswijze

Hygiëne

Tekorten : vit., min., enzymen, aminozuren, vetzuren

Magnesium-calcium-fosfor balans

Natrium-kalium balans

Ballaststoffen

Vocht

Goedaardige bacteriën (probiotica)

Carcinogenen (nitraten, nitrieten, benzopyreen, zout, alcohol, tabak, chloor, xeno-oestrogenen,...)

Zware metalen (cadmium, lood, aluminium, kwik,...)

Goede vetten

Fermentatie (melk, soja, brood, granen)

Biologische kwaliteit

Aandeel groente – fruit in de voeding

Aandeel vers/rauw in de voeding

Soort werk

Leeftijd

Aandoeningen

Verkeerde opvattingen over voeding

 

 

Gezonde voedingsgroepen

 

In een gezonde voeding kunnen we stellen dat volgende voedingsgroepen dienen aanwezig te zijn:

 

1.      Groente

a.       Elke dag groene groente

b.      Zwavelrijke groente (cepaënengroep)

c.       Bittere groente

d.      Aardappelen of zoete aardappelen

e.       Andere groentes

2.      Fruit

3.      Noten, zaden, pitten

4.      Kiemen

5.      Paddenstoelen

6.      Zeewieren/algen

7.      Green foods

8.      Peulvruchten

9.      Keukenkruiden

10.  Bijenproducten

11.  Probiotica

12.  Melkproducten

13.  Granen bij voorkeur glutenvrij

14.  Gezonde vetten en oliën

15.  Vette vis (voor niet-vegetariërs)

 

Beoordelingscriteria

voor de kwaliteit van het voedingspatroon zouden we volgende criteria kunnen hanteren:

 

1.      Antioxidanten

2.      Verhouding zuur-basenevenwicht

3.      Fytochemicaliën

4.      Ballaststoffen

5.      Caloriën

6.      Voedselcombinaties

7.      Verhouding bio/niet-bio

8.      Additieven

9.      Drank

10.  Verhouding rauw/bereid

11.  Ongeraffineerd-volwaardig

12.  Verhouding natrium/kalium

13.  Eiwitgehalte

14.  Kwaliteit vetten

15.  Verhouding vitaminen- & mineralenleveranciers/-rovers

 

 

Voor de geïnteresseerde lezer verwijs ik naar de teksten op de site:

• Overzicht gezonde voedingsmiddelen
• Tips bij het eten van groente
• Tips bij het eten van fruit
• Afzonderlijke voedingsmiddelen vb aardappelen, noten, vetten,...
• Overschakelen naar een gezonde voeding
• Tandverzorging bij natuurlijke voeding

 

Geraadpleegde literatuur:

Dries, J., Vakstudie Voeding en Gezondheid, Nieuw Leven, Genk, 1986

 

© [email protected]

www.geocities.com/lucasvo

 

Dit artikel werd met de meeste zorg samengesteld.  Niettemin is het nooit geheel uitgesloten dat informatie door tijdsverloop, recent wetenschappelijk onderzoek of andere oorzaken onjuist, onvolledig of achterhaald is.  De auteur kan niet aansprakelijk gesteld worden voor enige directe of indirecte gevolgen voortvloeiend uit de gegevens.  Dit artikel is niet bedoeld als vervanging voor een medische diagnose en medische zorg door een arts.  De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd zijn arts te raadplegen bij enigerlei klachten of symptomen.

Suggesties, commentaar en reacties zijn steeds welkom op het vermelde e-mailadres.