Metabool syndroom of syndroom X

 

 

Kern van het metabool syndroom is toenemende ongevoeligheid van de insulinereceptoren op de celwand voor insuline. 

Door de voedingsvertering komt glucose via de dunne darm in het bloed.  Hierop reageert de pancreas door insuline te produceren.  Op de celwand bevinden zich insulinereceptoren, die als reactie op het toekomen van insuline op de receptor (het zgn sleutel-slot principe), een signaal geeft naar de kern, die meer glucosepompen zal produceren die met de celmembraan zullen versmelten.  Deze laten dan de glucose in de cel binnen waar ze verwerkt wordt in de mitochondriën.  Deze glucosestofwisseling staan onder invloed van de genexptressie in de kern, die zelf beïnvloed wordt door transcriptiefactoren.  De glucose wordt in de spieren  en de lever opgeslagen als bron van energie.

 

In feite gaat het bij het metabool syndroom om een reeks van processen die foutlopen.  Naast onvoldoende receptorgevoeligheid als gevolg van onvoldoende soepelheid van de celwand, kan ook de signaaloverdracht naar de celkern gebrekkig lopen, waardoor te weinig glucosepompen worden geproduceerd, die moeilijk in de celwand kunnen dringen, zodat deze hun taak niet kunnen uitvoeren.

Een te hoog insulinegehalte bevordert ook, via een ander receptormechanisme, ontstekingen, waardoor de glucosestofwisseling wordt gehinderd, wat leidt tot een te hoog glucosegehalte in het bloed.

 

Oorzaken en beïnvloedende factoren:

 

·        Het typische Westerse, pro-inflammatoire dieet

·        Een te vetrijke voeding leidt tot verspreiding van vetten over het hele lichaam, waardoor spieren de glucose moeilijker kunnen opnemen en het glucosegehalte in het bloed stijgt, waardoor de pancreas extra insuline produceert om de spieren toch meer te openen voor de opname van glucose.  Dit leidt tot een belasting en uitputting van de pancreas, verstoring van de leverfuncties, cholesterolverhoging, diabetes, afzetting van vetten op de vaatwanden, enz.

·        Een verstoord dag-nachtritme door te laat gaan slapen, ploegenwerk

·        Aanleg voor diabetes of hartziekten

·        Te weinig lichaamsbeweging cq sport

·        Overgewicht tot obesitas toe

·        Verstoorde hormonale balans

·        Roken

 

Deze risicofactoren versterken elkaar.  Als er 2 factoren op u van toepassing zijn, neemt het risico niet met een factor twee, maar vier of zelfs zes toe.

 

De incidentie van metabool syndroom schat men op

·        30% van de mannen tussen 40-50j,

·        40% van de mannen tussen 50-60j

·        20% van de vrouwen tussen 40-50j

·        35% van de vrouwen tussen 50-60j

·        boven 60j steken de vrouwen de mannen voorbij

·        15% van de bevolking tussen 25-50j

 

Wordt in verband gebracht met :

·        Overgewicht

·        Obesitas

·        Hart- en vaatziekten

·        Depressie

·        Onstekingen

·        Kanker

·        Insulineresistentie

·        Diabetes type 2

·        Erectiestoornissen

 

Aanwijzing voor het syndroom zijn min.3 van 5 markers (door arts te diagnosticeren):

1.      Nuchtere glycemie > 100mg/dl

2.      Triglyceriden > 150mg/dl

3.      Bloeddruk > 130/80 mm Hg

4.      HDL-cholesterol < 40 mg/dl voor mannen en < 50mg/dl voor vrouwen

5.      Middelomtrek > 94 cm bij mannen en > 80 cm bij vrouwen

 

Therapeutische mogelijkheden:

Manieren om het insulinegehalte te verlagen, hyperglycemie te vermijden, de gevoeligheid van de insulinereceptoren te verbeteren, het aantal glucosepompen in de celmembraan te verhogen, de omzetting van glucose in glycogeen te stimuleren, ontstekingen te bestrijden:

1.      Meer lichaamsbeweging

2.      Aanpassingen aan het voedingspatroon o.a.:

·        Vermijden van geraffineerde suiker/zetmelen/vetten en hun variaties op het thema

·        Vermijden van frisdranken omwille van de suiker en koolzuurgas, alcohol (bier, wijn, likeuren,...) omwille van de beïnvloeding van de bloedsuikerspiegel; koffie en zwarte thee wegens de negatieve invloed op de insulineafgifte

·        Vermijden van slechte vetten

·        Afslanken in geval van overgewicht

·        Invoeren van goede vetten in het voedingspatroon (avocado, olijven, olijfolie, noten, zaden, pitten, eidooier, cocosvet, rode palmolie, tarwekiemolie, lijnzaadolie, enz.)

·        Verminderen gehalte omega-6 vetzuren en verhogen gehalte omega-3 vetzuren (lijnzaadolie, vette vis), wat de soepelheid van de celmembranen zal verbeteren

·        Onderzoek naar en vermijden van voedselallergieën en –intoleranties, die het immuunsysteem belasten, het darmepitheel beschadigen, een magnesiumtekort veroorzaken, en bijdragen tot ontstekingen allerhande

·        Een voeding rijk aan vezels/ballaststoffen

·        Veel groente, fruit en kiemen bvb alfalfascheuten

·        Een goed zuur-basenevenwicht, het belangrijkste voedingsprincipe

·        Toevoeging van de zgn green foods bvb. chlorella, alfalfablad, barley green, kamutgras,..., te verkrijgen bij Groene Dag (met verzendingsdienst).  Ik raad omwille van de synergie aan het ABC-poeder (alfalfablad, barley green, chlorella)

·        Extra vitamine E dmv tarwekiemolie en verse groene bladgroente

·        Vitamine D gehalte verhogen door gebruik van paddenstoelen, eidooier, melkvetten

·        Voldoende jodium dmv spirulina, vis,...

·        Voldoende co-enzyme Q10; spinazie is de rijkste plantaardige bron van Q10.

·        Vermijden van additieven zoals kleurstoffen, bewaarstoffen zoals zout e.a. en pesticiden, herbiciden

·        Voeding met lage glycemische index

·        Het toepassen van voedselcombinaties zorgt voor een vermindering van de belasting van de pancreas, wat zeker bij diabetes een prioriteit is, evenals zink, chroom, vitamine B

·        Vroeg op de avond eten; laat eten zorgt ervoor dat de glucose niet meer wordt verbrand maar in vet wordt omgezet

 

3.      Goede voedingsaanvullingen, met aandacht o.a. voor voldoende vitamine B, zink, magnesium, chroom, vitamine D, omega-3 vetzuren of een complex hiervan bvb. UltraMeal bij beginnend metabool syndroom, UltraMeal Plus met plantensterolen of UltraMeal Plus 360 (Metagenics) bij gevorderd metabool syndroom  met acacia-extract en hopextract met gerduceerde iso-alfazuren als selectieve kinaseresponsmodulatoren ter ondersteuning van de insulinegevoeligheid en vetgehalteparameters (niet bij gebruik van bloedverdunners of allergie voor één van de bestanddelen).

4.      Vitamine D best in geëmulgeerde vorm, is een krachtige ontstekingsremmer bvb Bio-D-mulsion (Energetica Natura)

5.      Zorgen voor een regelmatige slaap

6.      Stop met roken!

7.      Kruidenadviezen:

• Gebruik van bepaalde keukenkruiden en specerijen met anti-inflammatoire en antioxidante eigenschappen, bvb. gember, curcuma, rozemarijn, basilicum, tijm, kruidnagel, waterkers, citroenmelisse, mierikswortel, knoflook, oost-indische kers
• Siberische ginseng, zoethout-wortel, zwarte bes, maca, panax ginseng hebben een natuurlijk corticoïdeneffect
• Kruidenthee met bvb. naar keuze: hulst-blad, kamille-bloem, hennepnetel-kruid, longkruid-blad, driekleurig viooltje-bloem met kruid, ogentroost-kruid, brandnetel-kruid, heermoes-kruid, pepermunt-kruid, senne-blad, breukkruid-kruid, bosbes-blad, dennen-toppen, helmkruid-kruid, kaasjeskruid-blad met bloem, goudsbloem-bloem, valkruid-kruid, moerasspirea-kruid, zoethout-wortel, hop-bellen, salix alba, canadese fijnstraal
• Zwarte bes-blad, knop en bes; zwarte populier-knop, boswellia serata, uncaria tormentosa (cat’s claw); harpagophytum (duivelsklauw) werken ontstekingsremmend en pijnstillend
• Kruiden voor de bijnieren: hop-bellen, akkerhoningklaver, passiebloem-blad, goudsbloem-bloem, kersen-bloesem, basilicum-kruid, bernagie-kruid, appel-bloesem, pepermunt-kruid, hondsdraf-kruid, selderij-kruid, rozemarijn-blad, anijs-zaad, aardbei-blad, malrove, valkruid-kruid, paardebloem-bloem, agrimonie-kruid, rozeblaadjes, berken-blad

 

 

Ik verwijs de geïnteresseerde lezer naar de teksten op de site over:

Ontstekingen en obesitas, ontstekingen en kanker, ontstekingen en allergieën

Pro- en anti-inflammatoire voeding

Voedingsallergieën en –intoleranties

Gezonde vetten en cholesterol

Wat zullen we drinken, zeven dagen lang?

 

Geraadpleegde literatuur:

Metagenics, wetenschappelijke informatie

Dries, J., Voedingstherapie, Arinus, Genk, 2000

Margodt, J., Fytotherapie, Arinus, Genk, 2000

S.n., Syndroom X, in: Inovita nr.11, najaar 2008, pp. 6-8

Van der Velde-Riswick, N., Orthomoleculaire aanpak van het metabool syndroom, in: Folia Orthica, 2007 n°1, pp. 16-17

Verhelst, G. Groot handboek geneeskrachtige planten, Mannavita, Wevelgem, 2004

 

© [email protected]

www.geocities.com/lucasvo

 

Dit artikel werd met de meeste zorg samengesteld.  Niettemin is het nooit geheel uitgesloten dat informatie door tijdsverloop, recent wetenschappelijk onderzoek of andere oorzaken onjuist, onvolledig of achterhaald is.  De auteur kan niet aansprakelijk gesteld worden voor enige directe of indirecte gevolgen voortvloeiend uit de gegevens.  Dit artikel is niet bedoeld als vervanging voor een medische diagnose en medische zorg door een arts.  De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd zijn arts te raadplegen bij enigerlei klachten of symptomen.

Suggesties, commentaar en reacties zijn steeds welkom op het vermelde e-mailadres.