F.M.DOSTOYEVESKİ
“Her şey insanın
elindedir, insan salt korkaklık yüzünden ne fırsatlar kaçırıyor.
Bu artık bilinen bir gerçek, .merak
edilecek bir şey: acaba
insanlar en çok neden korkarlar? Her halde her şeyden çok
yeni bir adım atmaktan , kendi söyleyecekleri yeni bir adım
atmaktan korksalar gerek.”
“ Ufak tefek şeyler,
ama önemli olanda ufak tefek şeylerdir. Her zaman her şeyi
mahveden işte bu ufak tefek şeylerdir.”
“Sefalete düşmüş bir
kimseyi toplumun dışına atmak için sopayla kovmazlar da, süpürgeyle
süpürürler: bu ,onu daha çok alçaltmak içindir. Hakları
da yok değil; çünkü sefalete düşünce kendi kendimi ilk
aşağılayacak benim.”
“Sevdiğimiz varlık
mutlu olsunda , ne çıkar, varsın hayatımız mahvolsun. Üstelikte
cizvitlerden öğrenilmiş , kendimize has bir takım yargılar
uydurur, galiba geçici bir zaman için kendimizi yatıştırır,
gayeye ulaşmak için gerçekten
böyle davranmak gerektiğine kendimizi inandırırız.”
“Yalan sevimli bir şeydir.
Çünkü insanı gerçeğe ulaştırır. Hayır, burada insanın
çanını sıkan şey, yalnız yalan söylemeleri değil , ama
kendi yalanlarına kendilerini de inandırmalarıdır.”
“Beceriklilik; gökten
hazır olarak inmez, büyük emeklerle elde edilir.”
“Bilgi ise
, herkesten önce kendini sev, der. Çünkü; dünyada herşey
özel menfaat temeli üzerine kurulmuştur. Yalnız kendini
seversen , hem işlerini gerektiği gibi yaparsın, hemse
kaftanın sağlam olur. Ekonomik
gerçekler ise , şunu ilave eder; bir toplumda özel işler
ne kadar tıkırında giderse , bir başka deyimle kaftanlar
ne kadar bütün kalırsa , o toplumun temelleri öylesine sağlam
genel işleri de öylesine düzenli olur.”
“SUÇ; sosyal düzenin
uygunsuzluğuna karşı bir protestodur.”
“Hayaletler , hortlaklar
, öteki dünyanın parçaları , bölümleridir, onların başlangıcıdır.
Sağlam bir adamın hortlakları görmesine sebep yok. Çünkü
sağlam bir adam , her şeyden çok yeryüzünün çocuğudur.
Bu hesapça da yaratılış kanunları gereğince , yalnız dünyaya
mahsus bir yaşayış sürmek zorundadır. Ama, bu sağlam
adam biraz hastalanabilirse , organizmada hüküm süren
normal yeryüzü düzeni
biraz bozuluverince , hemen öteki dünyaya ait parçalar
görmesi de mümkün bir hal almaya başlar. Adamın hastalığı
arttığı nispette , öteki dünya ile olan teması da o
nispette artar. Böylece insan tamamıyla öldüğü zaman doğrudan
öteki dünyaya göçer ..”
“Alçak, tavanların
,daracık odaların insan ruhunu , yüreğini sıktığını
bilirimsiniz?”
“Nihayet
kadın kalbini fetheden en güçlü ve en güvenilir bir çareye
başvurdum. Bu, hiçbir zaman, hiç kimseyi aldatmayan
herkesin üzerinde kesin bir etkisi olan bir çare idi. Bu çarenin
övme olduğunu siz de bilirsiniz. Dünyada acık yüreklilikten
daha zor hiçbir şey yoktur, ama övmekten de daha kolay bir
şey yoktur. Övme ne kadar kaba olursa olsun , söylenenlerin
yarısı dinleyene mutlaka gerçek gibi gelir ve bu, toplumun
her tabakasında böyledir. Hatta dünyanın en namuslu bir
bakiresini bile övme ile baştan çıkarmak kabildir.”
“Aşk;
onları diriltilmiş , birinin kalbi ötekinin kalbine tükenmez
bir hayat kaynağı olmuştu.”