A�LE ��� C�NSEL �ST�SMAR:
EP�DEM�YOLOJ�
" Prof.Dr.O�uz POLAT"
�o�u tesad�fen ba�ka bir ara�t�rma veya bir hastal���n semptomlar�n�n ara�t�r�lmas� s�ras�nda ortaya ��kmaktad�r. �o�unlukla annelerin �ocuklar�n okuldaki davran�� problemlerinin sonucu bir uzmana g�t�rmeleri s�ras�nda yap�lan ara�t�rmalarda ortaya ��kmaktad�r.
Olay�n kurbanlar�n�n su�luluk, utanma ve d��lanma korkular� olay�n bildirilmemesi ve g�n �����na ��kmamas�na neden olur. Bu olgular genellikle ba�ka ara�t�rmalar yap�l�rken tesad�fen ortaya ��kar�lmaktad�r.
�zerinde tart��ma konusu olan bir olay da d���k sosyoekonomik d�zeydeki ailelerde daha �ok g�r�ld���, bunun da moral de�erler, sosyallik kavramlar�n� daha az �nemseyen kesim olmas�ndan kaynaklanabilece�i �eklindedir.
G�r�lme s�kl��� �zerinde �ok sa�l�kl� bir de�erlendirme yoksa da �e�itli �al��malarda baz� rakamlar s�z konusudur. �ngiltere'de polise bildirilen olgular 1960lardan beri hep ayn� d�zeyde y�ll�k 300-350 olgu olarak kalmaktad�r.(Bluglass 1979)
1972 y�l�nda A.B.D'de 200.000-300 000 k�z �ocu�una cinsel temas ve 5000 baba-k�z ensest ili�kisi hesaplanm��t�r. Ger�ek insidans daha y�ksek olsa da, fiziksel istismara k�yasla, tan�nmas� daha zordur. Hasarlar�n psikolojik olma olas�l��� daha fazlad�r, fiziksel istismardan farkl� olarak r�za s�z konusudur.
Swanson (1968) %76 vakada, �ocu�un sald�rgan� bildi�ini ve % 60 vakan�n pek �ok defa tekrarland���n� bildirmi�tir. Jaffe (1975), 291 vakadan %15'inde fiziksel zarar�n s�z konusu oldu�unu bildirmi�tir. Ok�ama ve genel cinsel uyarmadan ba�layan, seks�el, aktiviteye kadar uzanan davran��lar s�z konusu olabilir.
1953 de Amerika'da yap�lan bir �al��mada 12000 kad�n ile yap�lan g�r��meler sonucu ensestin g�r�lme s�kl��� % 4 olarak saptanm��t�r.
1960'l� y�llarda cinsellik kavram�n�n daha rahat konu�ulmaya ba�lanmas� ile bu konudaki ara�t�rmalar�n artt��� ve rakamlarda y�kselme g�r�ld��� saptanmaktad�r. O y�llarda yap�lan bir ara�t�rma Amerika'da 12- 15 milyon kad�n�n ge�mi� d�nemlerde enseste maruz kald���n� ortaya ��karm��t�r.
Swanson (1968), seks�el istismar vakalar�n�n 1/3'n�n, Peterson'da 1/2'sinin alkoll�yken ger�ekle�ti�ini bildirmi�lerdir. Pek �ok kez, �ocuklar, karde�leri, akrabalar veya �vey ana-babalar ya da tan�mad�klar� ki�iler taraf�ndan istismar edilirler. Gagnon (1965) retrorespektif bir �al��mada k�z �niversite ��rencilerinin %26's�n�n 13 ya��ndan �nce cinsel istismara maruz kald���n�, bunlar�n ancak %6's�n�n resmen bildirilmi� oldu�unu rapor etmi�tir. Giaretto (1976), bu t�r istismar�n y�ksek ekonomik s�n�flarda daha s�k rastland���n� bildirmi�tir. (13,413, Dolar/y�l)
Fiziksel istismarda fakirli�in ve d���k sosyoekonomik s�n�f�n daha �nemli fakt�rler oldu�u, cinsel istismarda ise ki�ilik �zelliklerinin �nem kazand��� s�ylenebilir.
Sald�rgan�n Ki�ilik �zellikleri
Konuyla ilgili verilerin �o�u ensestte bulunan babalardan gelmektedir. Weinberg (1955) 3 kategori tan�mlam��t�r.
1- Ailede sosyal temas minimal olan i�e d�n�k ki�ilik.
2- Kar��l�kl� seks�alite ya�ayan ve e�i veya ailesiyle yumu�ak ba�lar kuramayan psikopatik ki�ilik.
3- Psikoseks�alitel a��dan ve sosyal a��dan immat�r, kendi �ocuklar�yla birlikte ba�ka �ocuklar� da istismar eden pedofilik ki�ilik.
Mohr (1962) bu son tipin, ya��tlar�yla ya�ad��� korku ve rahats�zl�ktan ka�arak ili�ki kurdu�unu savunmu�tur. Bunlar ili�kiden �ok, v�cut temas�n�, ok�amalar ve oral temas� tercih ederler. Heteroseks�el pedofiller k�zlara da ve o�lanlara da ilgi duyar.
Summit (1978) sald�rgan�n ki�ili�iyle ili�kili farkl� ensest tipleri tarif etmi�tir. Kad�n d��manl��� veya zorba tarz�nda ensest, �ocu�a tecav�z ve sap�k ensest bu tiplerdendir. Kad�n d��manl��� tarz�nda ensestte, kad�nlardan korkma ve nefret etme s�z konusudur. Bu erkeklerin, anneleriyle ya�ad�klar� bir �at��malar mevcuttur, �rza tecav�z veya kad�n� d�vme gibi �iddet eylemlerinde bulunurlar. K�zlar�na mallar�ym�� gibi davran�p, onlar� seks�el veya fiziksel olarak istismar edebilirler. Zorba tarz�nda ise babalarda, grandi�z bir hakimiyet, d�ven bir erkek rol� g�r�l�r. Bu asl�nda ba�ka alanlardaki yetersizli�in evde telafisidir.
�ocu�a tecav�z eden erkek ise kronik olarak antisosyal �iddet eylemlerinde bulunan, cinsel olarak kendini yeterli g�rebilmek i�in kurbanlar�n� korkutma zorunda olan biridir. Sap�k ensestte bulunanlar, �ocuklar yasak fantezilerin, �o�unlukla �ok partnerli ili�kilerin i�inde kullan�rlar. �ocuklar�n� fiziksel olarak istismar eden erkekler de kad�n d��man� erkekler gibi eve ve �ocuklara y�neltilen k�zg�nl�k ve zorba erkekler gibi grandioziteyi i�lerinde ta��rlar.
Ensestte bulunan annelere olduk�a nadir rastlan�r. Wahl (1960) ger�ekle�mi� iki vaka bildirmi�tir. Annelerden biri kronik alkoliktir. Ancak, coitus olmaks�z�n, ba�ka ba�tan ��kar�c� davran��lara daha s�k rastlan�r. B�yle davran��lar, ��plak bir halde o�ullar�n�n �n�nde gezmekten, ayn� yatakta genitaliteye ok�ayarak ve masturbasyon yaparak yatmaya kadar uzanr. Ensesti�z annelerin psikiatrik problemleri, ensesti�z babalar�nkinden daha a��rd�r, ��nk� anne-o�ul ensesti daha b�y�k bir tabudur. Annelerin ensesti�z tabular�, �ocuk bakma aktiviteleri i�inde, banyo yapt�r�rken, elbise de�i�tirirken, tuvalette yard�mc� olurken daha kolayca sublime etme f�rsatlar� vard�r.
Risk Fakt�rleri
Baba-k�z ensesti en s�k rastlan�lan ili�ki t�rlerinden birisidir. A�a��da risk fakt�rleri olarak d���n�len �zellikler belirtilmi�tir.
1- Alkolik baba
2- Al���lm���n d���nda ��pheci ya da ba�naz ve sofu baba
3- Vahi / otoriter baba
4- Annenin olmamas� veya ailede koruyucu g�� olmay� beceremeyen anne
5- Annenin ev i�lerini yapan ve anne rol�n� oynayan bir k�z �ocu�u
6- Anne-baban�n bitmi� ya da sorunlu cinsel ya�amlar�n�n olmas�
7- Baban�n kendi kontrol�n� s�n�rlayan fakt�rler: Madde ba��ml�l���, psikopatoloji, s�n�rl� zeka
8- K���k k�zda aniden geli�en ba�tan ��kar�c� tav�rlar�n varl���
9- �ocu�un insanlarla yak�n ili�ki kurulmas�na izin verilmemesi
10- Anne-baban�n yabanc�lara kar�� d��manca, paranoid bir tutum i�erisine girmesi
11- Anne veya baban�n ya da her ikisinin ailesinde daha �nce ensest ili�kinin varl���
12- Baban�n puberte d�neminde k�z�na kar�� a��r� k�skan�l�k g�stermesi |
