psikoloji

Konunun devam� i�in
butona bas�n�z.

�ukurda Saklanan Bilin�

B�t�n isteklerimiz idde bilin�d�� olarak ba�lar ve e�er ahlaki de�er yarg�lar�m�z ve toplumsalla�ma s�recimizde ��rendiklerimiz izin verirlerse egonun bilincine girerler.

Susamak her insan i�in biyolojik bir gereksinimdir (Freud'a g�re bilin�alt� b�y�k oranda biyolojik itkilerden olu�ur). Bu biyolojik d�rt�m�z�n idde hazalmaya y�nelmi� hali bir bardak su al�p i�mek kadar basittir. Ancak elbette idimizde olu�an her iste�imiz bu kadar basit ve masum de�ildir. Kimi isteklerimiz toplum veya i�imizdeki polisimiz taraf�ndan bilin� d�zeyine asla ��kar�lmadan �ukurda saklan�r. Ensest, anne veya babay� yoketme, �ld�rme gibi hi� de masum olmayan d�rt�ler bilin�li olarak hayatlar�m�za girmeden idin en karanl�k dehlizlerinde �zenle sakl� tutulurlar. �dde sakl� tutmalar� gerekenleri bilince ta��yanlar ise psikotik veya psikopatlard�r.

�ocuklar da toplumsalla�ma s�reci i�inde zamanla olu�turduklar� polisleri tam olarak g�reve ba�layana kadar bu gruba dahildir asl�nda. �ocuk oldu�u i�in affedilen ve masum g�r�len �eyler zamanla ego taraf�ndan denetim alt�na al�n�r, al�namad�� taktirde ki�i toplum taraf�ndan gerekti�i �ekilde cezaland�r�l�r.

Neredeyse her erkek �ocuk k��k ya�larda annesinin arkada�lar�n�n bacaklar�n� seyrederken yakalan�r ve bu masum bir �ocuk oyunu �ekline d�n��t�r�l�r ancak eri�kin bir erkek ayn� �eyi yapt��nda taciz veya rontgencilikle su�lan�r. �d hepimizin i�inde ya�ayan ilkel bir �ocuktur asl�nda. ��inde atalar�m�zdan kalma korkular�m�z, insan olman�n binbir �e�it y�z�, biyolojimizin emretti�i hazlar sakl�d�r.

Beynimizin biryerlerinde g�n ��na ��kmadan benli�imizi etkileyen bir par�am�zd�r idimiz: �nsan� Meryem Ana' yla fantastik d��ler kurmaya s�r�kleyebilecek g��l� par�am�z. Freud bilin�d��n�n kendi yasalar�n� kabul ettirdi�ine inan�yordu. Bu yasalar uyan�kl��n, eri�kinli�in, s�zdizimsel mant��n yasalar�ndan farkl�yd� ve bir�ok y�nden �ocuk mant��na daha yak�nd�.

Hep demez miyiz �ocuklar eri�kinlerden daha d�r�st diye, i�te nedeni belki de id denen �ukurlar�n�n hen�z tam dolmam�� olmas�ndand�r.

Cinsel Taciz Nedir ?..

Cinsel tacizin tan�m� konusunda tart��malar s�rmektedir, ancak �ok �zetle daha ya�l� ya da otorite konumundaki ya da g�venilen birisinin ger�ekle�tirmesi ve bundan doyum sa�lamas� ile karakterizedir. Cinsel taciz direkt ya da indirekt olabilir.

Vaginal, anal, oral cinsel ili�ki, g��sleri, kal�alar� ok�amak, cinsel i�eri�i olan �p�c�k direkt cinsel taciz grubuna girer.

�ndirekt cinsel taciz, cinsel ili�ki teklifi, a��k�a cinsel organ�n� g�sterme, ya da kurban�n cinsel organ�n� seyretme, ��plak foto�raflama, ya da eri�kinlerin cinsel ili�kisini seyretmeye zorlama gibidir.

�ngiltere de bu tart��malar 1987 de ba�lad�. �nl� bir televizyon yap�mc�s� bu konuyu i�ledikten sonra 3 g�n i�inde 60.000 telefon ald�. �o�unlu�u �ocukluklar�nda ya�ad�klar� tacizi anlatan eri�kinlerdi. Bu olaydan sonra olaya agresif yakla��ld� ve bir �ok �ocuk ailelerinden ayr�ld� bu belki de tacizin kendisinden daha yaralay�c� oldu.

�o�u kurban (taciz ma�duru) ileriki y�llarda bu durumu �nemsemez ya da s�k�nt�lar� ile taciz aras�nda bir ba� kuramaz. Bir grup aradaki ili�kiyi kurar ancak ya�ad�� olayla ilgili hissetti�i utan� duygusu bu hat�ralar� bast�rmas�na ve yard�m aramamas�na neden olur ancak bunun bedelini �e�itli bedensel a�r�lar, kendine g�vensizlik, kabuslar, depresyon, cinsel sorunlar gibi �e�itli farkl� �ikayetlerle �der. Cinsel taciz ya�am�� olanlar i�in bir �ok durum tetikleyici olabilir (sald�rgan�n �l�m�, evlilik, �ocuk do�umu, evin soyulmas�, y�ld�n�m� gibi). Flashback'ler ya da kabuslarla hat�ralar geri d�nebilir.

�ocukken ya da daha sonra ya�anm�� cinsel taciz �o�unlukla ki�i fark�nda olsa da, olmasa da ciddi bir ruhsal yaralanma olup etkisi �o�unlukla uzun y�llar, hatta �m�r boyu s�rebilir.

E�er bu ki�iler durumun fark�nda de�il ya da inkar i�inde ise genellikle a�a��daki belirtiler i�in yard�m ararlar.

Depresif bulgular: Su�luluk, utan�, d��k �zg�ven, giderilemeyen bir kay�p duygusu.

Anksiyete (s�k�nt�): Genel anksiyete, fobiler, panik, travma semptomlar� (kabuslar, flashback=anl�k hat�rlamalar, dissosiasyon=yabanc�la�ma hissi belirtileri.

Cinsel sorunlar: Cinsel i�lev bozukluklar�, ka��nma, cinsel agresif ve kompulsif (zorunlu tekrarlay�c�) davran��lar, cinsel kimlik karma�as� ve genel cinsel tatminsizlik.

Ki�ileraras� problemler: Yak�n ili�ki kurma ya da s�rd�rmede zorluk. Tatminsiz ili�kilere s�rekli girme kal�b� (taciz �iddet dolu), iste�i, erkek ya da kad�nlara g�venmeme, izolasyon, ana-babal�k yapamama, zay�f sosyal ili�kiler.

Kendine zarar verme davran�� kal�b�: Uyu�turucu kullanma, yeme bozuklu�u, sigara basma, jilet kullanma, intahar giri�imi, kendine gev�eme ve rahatlama i�in zaman ay�rmama.

Alg�lama bozukluklar�: G�lge �ekilleri g�rme, ayak sesleri duyma, birisinin dokundu�unu hissetme.

Somatik �ikayetler: Cinsel b�lgede a�r�, migren, uzun s�reli uyku bozuklu�u

Agresif davran��lar: Cinsel taciz, sald�r�, ya da antisosyal davran��lar.

Russell(1986) aile i�i, d��, direkt, indirekt olarak kat�lanlar�n %54��n�n 18 ya��ndan �nce cinsel tacize u�rad��n� bildirmi�tir

Psikiyatrik nufusta yap�lan �al��malarda bu oran %26-40't�r.

Kontrol grubuyla yap�lan �al��malarda: Eri�kin kurbanlar�n daha fazla evlilik, aile fiziksel ve cinsel problemleri oldu�u g�sterilmi�tir.

Zor delikanl�l�k d�nemi, az cinsel aktivite, cinsel s�k�nt�, su�luluk , tatminsizlik, artm�� ya�am travmas�, alkole erken ba�lama ve �ok daha zor b�rakabilme, daha fazla depresyon, d��k �z g�ven, az giri�kenlik, daha fazla C�B, ve daha fazla fiziksel ve cinsel tacize u�rama. ..

Penetrasyonla (girme) sonlananlarda farkl� olarak cinsel tatminsizlik, bo�anma ve dini inan�s�zl�k belirlenmi�tir.

Bir �al��mada (ensest survivors) grubun %50 si halen o g�nlerin etkisini zaman zaman hissettiklerini, %27si �ok hissettiklerini bildirmi�lerdir.

En s�k rastlanan taciz tipi nedir ?

Cinsel b�lgeye dokunma k�zlarda %52, erkeklerde %45, oral genital kontakt %38. Ba�ka bir ara�t�rmada her iki cins i�in; %39 ok�ama, %17 cinsel ili�ki,.%10 ili�kiye te�ebb�s

�li�ki olmu�sa, hem erkek, hem k�zlar i�in anal yol daha s�kt�r.

Pedofilikler: (cinsel olarak �ocuklarla uyar�lanlara) denir. Bulgular�n �o�u tutuklanm�� olanlarla ilgilidir. Ancak pedofilikler �ok dikkatli davrand�klar�ndan ancak %1�i yakalanmaktad�r, o y�zden genellemek g��t�r. �o�unlukla ya erkek, ya da k�z �ocuklar�n� tercih ederler. Her iki grupla da ilgilenenlerin say�s� olduk�a azd�r. �o�unlu�u evlidir, ancak s�k s�k bo�an�rlar.

�ocuk cinsel tacizini artt�ran etmenler

      1-D��k gelir
      2-�ocu�un sosyal izolasyonu
      3-�vey baba
      4-Daha �ok tutucu g�r�nen babalar
      5-�ocuklar�na fiziksel olarak dokunmayan babalar
      6-Anne yoklu�u
      7-E�itimi d��k anne
      8-Cinsel konularda cezaland�r�c� anne

Tacize u�rayan ne hisseder?

   1- �Her �ey gizli kalmal�� (aile y�k�labilir)

      2- �aresizlik, sevgi objesini kaybetme korkusu; kendini su�lama ve kendinden nefret etme.

      3- Tutsakl�k ve s�reklilik varsa �ocuk bu duruma adapte olabilmek i�in uzun d�nemde patolojik ba��ml�l�k, kendine zarar verme davran��lar�, dissosiasyon (yabanc�la�ma hissi), �o�ul ki�ilik gibi savunma mekanizmalar� geli�tirir.
      Bir �ocuk i�in onu �nemsemeyen, zarar veren bir ana-baba imaj� dayan�lamayacak kadar ac� bir durumdur, o nedenle �ocuk tacizi kendisinin provake etti�ini d��nmeye ba�lar.

     4-�tiraf: �o�unlukla olmaz, olursa babaya inanmak �zellikle annenin i�ine gelir.

     5-Geri �ekilme; itiraf ba�lad��nda olaylar�n b�y�mesi �zerine �o�unlukla geri �ekilir

Tacize u�rayan erkekler ne hisseder ?

Erkek ma�durlar�n durumu

     1- ��ekinirler ��nk� erkeklere g�re erkek kurban olamaz e�er olurlarsa kad�nlar kadar incinmezler�

      2- �Daha ya�l� bir kad�nla birlikte olmak bir ayr�cal�kt�r ve taciz ancak bir erkek taraf�ndan ger�ekle�tirilirse tacizdir� inan�� ok s�kt�r.

      3-Kendini koruyamama ve intikam alamama ile ilgili utan� duygusu daha fazlad�r.

      4-Telafi edici ma�o davran��lar.

      5-Erkek kimli�inin alg�lanmas� ile ilgili g��l�kler, duygusal yak�nl�k ve feminen davran��lardan ka��nma.

      6- Taciz esnas�nda ayn� cinsle birlikte olundu�unda ili�kiden zevk alma ya da pasif kalma ile ilgili kafa kar��kl��.

      7-Taciz esnas�ndaki �aresizli�i telafi etmeye y�nelik g��/kontrol dinamikleri ile ilgili denemeler.

      8-Erkeklerin duygular�n belli etmeme gereklili�ine uygun olarak duygular� d��lama.

      9-Sonu� ve i�erikle fazlaca ilgilenerek duygular� reddetme e�ilimi.

�zetle erkek,olay taciz de olsa stim�lasyona (uyar�ma) ba�l�ysa, kurban bu durumdan zevk alabilir ve bu nedenle kurban�n �fkesi kendine y�nelir ve kendini yeterince korumad��ndan, kendisini daha az erkek hisseder. Bunu kompanse (telafi) etmek i�in abart�l� ma�o davran��lar, homofobik (homoseks�ellikten nefret), cinsel agresif davran��larda bulunabilir, hatta cinsel sald�r�lara kalk��abilir.

Ruhsal olarak en �ok yaralanma ve yard�m arama hangi durumlarda ortaya ��kar ?

      -G�� ve �iddet kullan�lm�� olmas�
      -Sald�rgan�n daha ya�l� olmas�
      -Akrabal��n olmas�
      -Erken ya�ta ba�lamas�
      -Uzun s�rmesi
      -Genel duygusal aile yetmezli�i
      -Anne yak�nl��n�n olmamas�. (Annenin kendi duygusal ihtiya�lar� i�in kurban� kullanm�� olmas�.)
      -Son tacizde ya��a b�y�k olmak.

Nas�l uyum sa�lan�r?

      Tacizde anlam aramak

      Kendine g�veni artt�rmak (olanlara ra�men ba�armak-iyi hissetmek)
      Ya�anm�� olan olay �zerinde kontrol kazanmaya �al��mak.

Yukar�dakilerden birisi sa�lanabilirse daha az depresyon, daha fazla kendine g�ven ve daha fazla sosyallik kazan�ld�� d��n�lmektedir.

Tacize u�rama olas�l�� i�in y�neltilebilecek sorular

     1.�ocukken size korkutucu, rahats�z edici bir bi�imde dokunan oldu mu?

      2. �stemedi�iniz halde size cinsel ili�ki teklif edildi mi?

      3. Sizi cinsel anlamda kullanan ya da inciten oldu mu?

      4. S�k s�k kabuslar�n�zda zarar g�ren �ocuklar, ka�ma ya da �l�m sahneleri g�r�yor musunuz ?

      5. S�k s�k �ocu�unuza zarar verilece�i ya da kendi �ocu�unuzu incitme endi�esi ya��yor musunuz?

      6. Zaman zaman ge�mi�inizin ba�kas�na ait oldu�u ya da tan�d��n�z bir �ocu�un bir yabanc� olabilece�i hissine kap�l�yor musunuz?

      7. Yaln�z olmak ya da ka�amayaca��n�z yerlerde olmaktan korkuyor musunuz?

      8. Ger�ek olmad��n� bildi�iniz halde evde, ya da i�inizde k�t� birilerinin oldu�u hissine kap�l�yor musunuz?

      9. Ger�ek olmad��n� bildi�iniz halde zaman zaman sanki biri sizi �a��r�yor ya da ayak sesleri duyuyor hissine kap�l�yor musunuz?

     10. Ger�ek olamayaca��n� d��nd��n�z halde birilerinin size dokundu�u ya da itti�i hissini zaman zaman ya��yor musunuz?

�lk 3 sorudan herhangi birine ya da sonraki sorular�n en az�ndan yar�s�na "evet" dediyseniz sizin cinsel tacize u�ram�� olma ihtimaliniz bu sorulara "hay�r diyenlere g�re olduk�a fazlad�r ya da hat�rlad��n�z ancak �nemsemedi�iniz taciziniz sizi tahmininizden �ok fazla etkiliyor olabilir.

[email protected]