||||||||||||||||||||ANASAYFA||||||||||||||||||||
||GMDSS|| ||INMARSAT|| ||CYRO PUSULA|| ||NAVTEX|| ||EPIRB|| ||COSPAS-SARSAT|| ||DSC|| ||ECHO SOUNDER||
||CAS MODUL|| ||GPS|| ||HIPERBOLIK SEYIR|| ||PARAKETELER|| ||RADAR|| ||RDF|| ||SATNAV|| ||TELEKS||
COSPAS-SARSAT SİSTEMİ
COSPAS - SARSAT sisteminde 121,5 ve 406 MHz’ de yayın yapan beacon’ ların yerini tespit etmek için düzenlenmiş uydu - arama - kurtarma yardım sistemidir. Bazı özel beaconlar 243 MHz frekansta yayın yapar. Fakat bu sinyaller sadece SARSAT uydularca cevaplanır, ve tüm LUT’ lar (Location unit terminal) bu frekansı dinleyecek cihazlarla donatılmamıştır. Aynı görevi 121,5 MHz’ de görür.
Sistem karada, havada ve denizde meydana gelecek tehlike durumlarında SAR sorumluluğu ile dünyada tüm organizasyonlara hizmet vermek amacıyla kurulmuştur.
COSPAS - SARSAT Kanada, Fransa, ABD ve Rusya’ nın işbirliği ile kurulan uydu sistemidir.
Ayrıca COSPAS - SARSAT gösterir ki düşük yükseklikli ve kutupsal yörüngeli uydularla küresel kaplama sağlamak tarama ve tehlike sinyallerinin yerini tespit etmek mümkün olabilmektedir.
Sisteme alternatif olarak yalnızca A1 - A2 - A3 bölgeleri içinde bir gemi L - Band EPIRB‘ ler ile donatılabilir. Fakat yüzebilen 406 MHz, uydu EPIRB’ leri tüm SOLAS gemilerinde kullanıla bilinir.
BASİT SİSTEMİN KAVRAMI: Beacon olarak sistem üç beacon içerir.
1) ELT (uçan araçlar için)
2) EPIRB (deniz araçları için)
3) PLB (karasal kullanım için)
Bu üç beacon tarafından yayınlanan sinyaller uygun alıcı ve işlemcilere sahip kutupsal yörüngeli uydularca algılanır. Ardından bu sinyalleri LUT olarak adlandırılan yer istasyonuna yayınlanır. LUT’ lar sinyalleri beacon ların yerini saplamak için inceler. Bunu takiben bir alarm ve bununla birlikte yer bilgisi ile diğer bilgiler, RCC’ ye yada MCC istasyonuna iletilir. Diğer bir MCC yada SAR istasyonları da SAR faaliyetlerini başlatmaları için uyarılır. Yer bulma işlemi doppler prensibi ile gerçekleştirilir. Beacon tarafından yayınlanan taşıyıcı frekans uydu - beacon karşılıklı görürlük periyodu sürecince mantık olarak sabittir. Bugün kullanılan frekanslar 121,5 ve 406 - 406,1 MHz bandındadır. 406 MHz beaconları mesaj içersine tanıtım kodlarının katılması sebebiyle her ne kadar zorluk olarak çok az olsa da 121,5 MHz beaconlardan daha komplikedir. Doppler yer bulma yöntemini en uygun halde kullanmak için düşük yükseklikli kutupsala yakın uydular kullanılmaktadır. SARSAT uyduların yörünge yüksekliği 850 Km iken COSPAS uyduları 1000 Km yüksekliktedir. Düşük yükseklik bağlantı için düşük güç ihtiyacı ve ardıl geçişler arasında kısa boşluklarla sonuçlanır. Yaklaşık kutupsal yörünge ise tüm dünya üzerinde kapsama sağlar.
Doppler yer bulma kavramı, her beacon için 2 pozisyon bilgisi sağlar. Doğru pozisyon ve uydu dünya hattına göre aynasal pozisyon bu belirsizlik dünyanın dönüşü de katılarak hesap yapılmak suretiyle çözümlenir. Bu şekilde düzenlenen 406 MHz beaconlarda olduğu gibi beacon kararlılığı, yeteri kadar iyi ise doğru yer bilgisi tek bir geçiş ile tahmin edilir. Mevkii doğruluğu 46 MHz EPIRB’ ler için, önemli bir derece daha iyidir.
BİLDİRİ(Rapor) ETME BİÇİMLERİ: COSPAS - SARSAT sistemi küresel bildiri ve gerçek zaman olarak adlandırılan iki yer bulma ve tarama biçimi uygular. 121,5 MHz ve 406 MHz EPIRB’ lerin her ikisi de gerçek zaman biçiminde çalıştırılabilmesine rağmen küresel bildiri biçiminde yalnız 406 MHz beaconlar çalıştırıla bilinir.
a) Gerçek Zaman 121,5 MHz Tekrarlayıcı Veri Sistemi:
Eğer bir LUT’ ta beaconlar uydu kapsam sahasında ise, gemi uydu tekrarlayıcısı 121,5 MHz sinyallerini direk olarak sinyallerin alındığı, işlendiği kıyı istasyonuna yayınlar. Bu sebeple dünya çapında gerçek zaman bildiri biçimi olası olmayan bir şekilde erişimdir.
b) Gerçek Zaman 406 MHz İşlenmiş Veri Sistemi:
İlk önce uydu 406 MHz beacon sinyallerini alır. Doppler kayması hesaplanır ve beacon sayısal verileri beacon sinyalinden ayrılır. Sayısal veriler olarak biçimlendirilmiş, zaman etiketli bilgiler ve uydu kapsam sahasındaki LUT’ a gerçek zaman yayın olarak transfer edilir. Veriler uyduda daha sonraki küresel bildiri yayını için ardıl olarak kayıt edilir.
c) Küresel 406 MHz bildiri Biçimi:
406 MHz sistemi LUT’ ca sonraki kabul ve dinleme için gemi verilerini kayıt edilmesi ile küresel bildiri sağlar. Her uydu EPIRB’ i, bu sebeple işlevsel tüm LUT’ larca saptanmış olur.
UYDU EPİRBLER
a) 121,5 MHz EPIRB
Genel olarak bu EPIRB’ ler adından da anlaşılacağı gibi 121,5 MHz de çalışır. Gemi, hafif kurtarma araçları ve gemilerde kullanılan bu EPIRB’ ler uluslar arası sivil havacılık örgütünce belirlenen ve ulusal özellikler taşımalıdır. EPIRB sinyalleri aynı zamanda SAR birimlerine yer bilgisi ve uçan araçlarda da uçuş üstü görüntüleme sağlar.
b) 406 MHz EPIRB
406 MHz sisteminin gelişimi 121,5 MHz sisteminin kesim aksaklıklarının giderilmesince üslenmiştir. Yeni EPIRB’ ler uydu taraması ve doppler yer bulma özelliklerini taşıyacak şekilde tasarlanmıştır. Ayrıca aşağıdaki özellikleri de taşımalıdır.
Ø Kesin yer bulmayı sağlamak ve çelişkileri önlemek,
Ø Arttırılmış sistem kapasitesi, örneğin kapsamaya giren bir uyduya ardıl olarak yayın yapmak,
Ø Küresel bildiri,
Ø Her beacon için tek kimlik,
Ø Tehlike bilgisinin katılması,
406 MHz uydu EPIRB’ leri her 50 sn.’ de bir 0,5 sn. süreyle 5 wattlık radyo frekans yayınlarlar. Yüksek peak gücü yer keşfi ihtimalini arttırarak geliştirilmiş frekans kararlılığında düzeltilmiş yer bulma kesinliği sağlar. Düşük nöbet saykılı, uydu kapsam alanında taranabilen aktif hale gelmiş, 90 beacon kapasitesi ile, iyi birçok yönlü giriş yeteneği sağlar
406 MHz EPIRB’ in önemli bir özelliği, tehlikedeki birimin ülke yada bağlı bulunduğu birimi, tehlikedeki birimin kimliğini ve tehlikenin türü ve EPIRB’ ler için yer bulma protokolünce kodlanmış gemi seyir donanımları tarafından saplanmış, gerekli gibi daha fazla bilgi sağlayacak kodlanmış verileri sayısal olarak yayına katmasıdır.
Belirtilen bu beacon elle yada otomatik olarak aktif gelir.
UZAY KISMI
SAR gemi aletleri COSPAS ve SARSAT uyduları ile aşağıdaki biçimlerde çalışır.
Ø Gerçek zaman biçimi: 121,5 MHz tekrarlayıcı
Ø Gerçek zaman biçimi: 406,025 MHz veri işleme
Ø Küresel bildiri biçimi: 406,025 MHz kayıtlı veri yayını
Uydu donanımı aşağıdaki cihazları içerir:
Ø 121,5 MHz alıcıları
Ø 406,025 MHz alıcı / işlemci ve hafıza birimi
Ø 1544,5 MHz uydu yer vericisi.
a) 121,5 MHz Vericisi:
Bu birim 25 KHz band genişliğine sahiptir. Otomatik seviye kontrolü (ALC) değişmez bir çıkış seviyesini devam ettirmek için kullanılmıştır.
b) 406,025 MHz Alıcı / işlemcisi:
Alıcı / işlemcinin fonksiyonları şunlardır:
Ø Beaconlardan alınmış sayısal mesajların demodülasyonu,
Ø Alınan frekansın düzenlenmesi,
Ø Ölçümlerin zaman etiketlenmesi,
Tüm bu veriler LUT’ lar ile bağlantının iskeleti için çıkış sinyaline dahil edilmiştir. Bu iskelet (biçim) gerçek zaman biçiminde 2400 bps olarak yayınlanmış ve hafızaya sonraki haberleşme için kayıtlanmıştır. Gemi hafızası, aynı formatta ve aynı oranda gerek zaman biçimi gibi boşaltılmıştır. LUT’ lar bu nedenle, yörüngesel devire giriş sırasında gelen kayıtlı beacon mesajlarını direkt bir şekilde alır.
COSPAS - SARSAT uydularından, 406 MHz beacon sinyallerinin kayıtlanmış ve sonradan boşaltırmış verilerin alınmasının LUT’ lar için küresel averaj cevap zamanı şarttır. Bu olay için en iyi dürüm yaklaşık 30 dakika en kötü 2 saattir.
b) 1544,5 MHz Uydu yer vericisi:
1544,5 MHz vericisi 406 MHz alıcı işlemcilerinden ve diğer COSPAS - SARSAT bantlarında işletilen alıcılardan giriş kabul eder. Yer otoritesi ile uygun güç seviyesi ayarlar. Bir düşük frekans taşıyıcı ile birleşik sinyali faz modüle eder. Güç seviyesini yükseltir. Uydudan yere bağlantı antenine sürer.
KARASAL BÖLÜMÜ
1)EPIRB
2)NAVTEX
3)TRANSPONDER
4)LUT
5)MCC
RADAR TRANSPONDER:Herhangi bir nedenle gemiyi terkederek can kurtarma Araçlarına binen gemi mürettebatı ve yolcuların aranması ve kurtarılmasında Önemli rolü olan , 9 GHz bandında çalışan gemi veya uçak radar sinyallerine cevap Verecek şekilde teçhiz edilmiş olan bu cihazlar suya düştüğü zaman otomatik olarak Çalışma özelliğine sahiptir. Bu özelliklerinden dolayı RADAR ekranlarında SES ve GÖRÜNTÜ veren sinyaller oluşturur ve Arama / Kurtarma operasyonları için gerekli bir cihazdır.
LUT:(Local user terminal) Yer istasyonu olan LUT’un görevi COSPAS SARSAT Uyduları tarafından alınıp kendisine gönderilen bilgileri alıp işleyerek yayını yapan EPIRB’in coğrafi konumunu belirleyerek bu bilgiyi MCC’ye göndermektir.
MCC:(Mission control centre)Sistemdekiher mahalli terminaller tarafından(LUT) akan tenik , idari ve hareket bilgilerinin odak noktasıdır, işlenen bilgiler MCC’de son bir değerlendirmeden geçirilerek uygun SAR birimlerine ve diğer MCC lere iletilir. MCC lerin görevi COSPAS / SARSAT sisteminin verimli çalışmasını sağlayan fonksiyonları eksiksiz yerine getirmektir.
Ozet olarak bu koordinasyonda görev alan birimler ve istasyonlar
SAR: Search And Rescue (Arama ve Kurtarma)
RCC: Rescue Coordination Center ( Kurtarma koordinasyon Merkezi)
CES:Coast Earth Station ( uydu yer istasyonu)
SES:Ship Earth Station (Uydu Yer istasyonu)
CRS:Coast Radio Station ( Sahil Radyo istasyonu)
LUT: Local User Terminal(Yerel kullanım terminali)
MCC:Mission Control Centre (Görev Kontrol Merkezi)
EPIRB: Emergency Position Indicatıon Radio Beacone’ lardır.
||GMDSS|| ||INMARSAT|| ||CYRO PUSULA|| ||NAVTEX|| ||EPIRB|| ||COSPAS-SARSAT|| ||DSC|| ||ECHO SOUNDER||
||CAS MODUL|| ||GPS|| ||HIPERBOLIK SEYIR|| ||PARAKETELER|| ||RADAR|| ||RDF|| ||SATNAV|| ||TELEKS||
||FAXIMILE|| ||TESTER OTO|| ||SONAR|| ||STAREC||
||||||||||||||||||||ANASAYFA||||||||||||||||||||
Hazırlayan
Ertan Korhan KARASU