lm

Sunčev sistem	Galaksija	Meteori	Asteroidi	Verovanja	Zanimljivosti
Rečnik	Vesti	Arhiva	Linkovi	Download	Kontakt

Rečnik "L M"

1-0 A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V Z Č

L
Linearni prečnik	Pravi prečnik nekog nebeskog objekta.
Loptasto zvezdano jato	To su pribli�no sferične skupine stotina hiljada pa čak i miliona zvezda. Najsvetlije loptasto zvezdano jato na noćnom nebu je Omega Centauri kojem se prečnik procenjuje na oko 620 svetlosnih godina. Za to jato se smatra da je jedno od najstarijih (15 milijardi godina). Loptasta jata u na�oj galaksiji sadr�e najstarije zvezde i nalaze se raspoređene na sferičnom halou oko galaksije.
M
Magnituda	[prividna veličina, apsolutna veličina]
Maglina	Oblak međuzvezdanog gasa i pra�ine. Ovaj se naziv u pro�losti upotrebljavao i za objekte za koje se danas zna da su galaksije (npr. "velika maglina" u Andromedi koja se danas naziva Andromedina galaksija). Postoji nekoliko vrsta maglina; emisijske, koje svetle pod utjiajem ultraljubičastog zračenja; refleksijske, koje reflektuju zračenje zvezda; i apsorpcijske, koje se vide kao tamne siluete na svetlećoj pozadini. I neki drugi objekti koji se sastoje od svetlećeg gasa nazivaju se maglinama, pre svega se misli na planetarne magline i ostatke supernova.
Magnetosfera	"Spolja�nja granica" planete. Njen oblik i veličina zavise od jačine magnetskog polja i od Sunčevog vetra. Magnetosfera je ograničena magnetopauzom, spljo�tenom na strani prema Suncu, a izdu�enom u dugačak rep na suprotnoj strani. Oblasti prostora u kojima su zarobljene naelektrisane čestice su radijacioni pojasevi. Oni oko Zemlje nazivaju se Van Alenovi pojasevi.
Magnetne bure	Iznenadne smetnje u Zemljinom magnetskom polju, koje se ogledaju u smetnjama za radio-veze, kao i u varijacijama igle u kompasu. Njih izazivaju naelektrisane čestice koje �alje Sunce u doba hromosferskih erupcija sa zaka�njenjem od oko 24 časa.
Male planete	Nebeska tela koja su po svim karakteristikama, sem po veličini, slična velikim planetama. Misli se pre svega na asteroide ili na planetoide.
Mafei 1 i 2	Dve galaksije otkrivene na infracrvenim pločama u 1968. godini i identifikovane u 1970. godini kao članovi lokalnog skupa.
Međuzvezdani medij	Međuzvezdani medij je difuzna materija unutar galaksija između pojedinih zvezda koje su tipično udaljene nekoliko svetlosnih godina jedna od druge. Pretpostavlja se da je masa međuzvezdanog medija u na�oj galaksiji barem desetina ukupne mase. Spiralne galaksije kao �to je i na�a imaju značajnije količine međuzvezdane materije dok je eliptične imaju vrlo malo ili uop�te nemaju. Međuzvezdani oblaci su mesta gde se stvaraju nove zvezde.
Međuzvezdana pra�ina	To su male čestice u međuzvezdanom mediju. Po veličini mogu biti od 0.005 do 1 mikrometra i u osnovi su pome�ane sa gasom u međuzvezdanom medijumu. S obzirom da čini samo 1% mase tipičnog međuzvezdanog medija pra�ina apsorbuje puno svetlosti i emituje puno infracrvenog zračenja u poređenju sa gasom. Prilikom apsorpcije svetlosti koja dolazi od obli�njih zvezda, međuzvezdanoj pra�ini se podi�e temperatura do nekoliko desetina stepeni iznad apsolutne nule. Na tim temperaturama pra�ina emituje termalno zračenje sa najvećim intenzitetom u infracrvenom području. Temperature iznad 1500 K uni�tavaju međuzvezdanu pra�inu. Međuzvezdana pra�ina je najče�će sastavljena od grafita (najče�ći oblik ugljenika) i silikata gvo�đa, aluminijuma, kalcijuma i magnezijuma. Zbog polarizacijskog efekta smatra se da barem neke čestice nisu loptastog oblika. Smatra se da je najveći deo međuzvezdane pra�ine nastao od materijala kojeg su izbacile zvezde crveni divovi.
Mlečna staza, Mlečni put, Kumova slama	To je naziv za na�u galaksiju. Na noćnom nebu se vidi kao magličasta traka koja se njime prote�e pa je po tome i dobila svoj naziv. Sa Zemlje se na�a galaksija vidi na ovaj način jer se mi nalazimo na jednom od njenih krajeva pa kao da je vidimo sa strane. Ukoliko bi je videli odozgo ili odozdo videli bi je kao spiralnu galaksiju. Mlečna staza je najsjajnija na mestu njenog sredi�ta koje se sa Zemlje vidi u smeru sazve�đa Strelca. Ostala sazve�đa kroz koja se prote�e Mlečni put su; Perzej, Kasiopea, Labud, Orao, Strelac, �korpion, Kentaur, Jedro, Bik i Kočija�. Prečnik na�e galaksije je 100 000 svetlosnih godina i sadr�i odprilike 200 milijardi zvezda. Centralna izbočina joj je debela 10 000 s.g.,a disk samo 1000 s.g. U spiralnim kracima se nalaze područja stvaranja novih zvezda. Gustoća materije između krakova je manja za faktor 2 ili 3 u poređenju sa gustoćom u kracima. Centar galaksije je jako naseljen i prečnik mu je oko 50 000 s.g. Ovaj centralni sferični deo se naziva galaktički halo i u njemu se nalaze neke od najstarijih zvezda u na�oj galaksiji. Sunce se nalazi na udaljenosti od oko 28000 s.g. od sredi�ta i zajedno sa celom galaksijom rotira oko njenog sredi�ta i potrebno mu je 220 miliona godina da napravi jedan krug. Iz razloga �to se svi delovi galaksije ne okreću podjednako na�a galaksija konstantno menja svoj oblik.

Hosted by www.Geocities.ws