Deprem matematiği
üzerinde çalışan jeofizikçiler, deprem tahmini
konusunda yanlış varsayımlarda bulunulduğunu
söylüyor. Kendi sonuçlarına göre büyük bir
depremin bir yerleşimi vurma fırsatı her zaman
söylenegeldiği gibi artacağına, azalıyor.
Bir çok jeofizikçi
bir depremin zamanını ve yerini tam olarak tahmin
etmekten vazgeçmişlerse de, belli bir zaman içinde
bir yerde deprem olup olmayacağı hala
araştırılıyor. Varsayım, bir yerde olan son büyük
depremden bu yana uzun zaman geçtiyse, yeni bir
depremin daha kısa bir süre içinde olacağı
doğrultusunda. Aslında mantık çok açık: Depremler
oluşur, çünkü dünyanın tentonik plakalarının
yavaşça sıkışması kayalar üzerinde gerilme
yaratır; kayalar kırılana dek. Böylece, büyük bir
deprem olasılığının zamanla nasıl "geliştiğinin"
anlaşılması amacıyla yapılan sismik kayıtların
analizi, gelecek bir depremin kabaca tahminini
mümkün kılar.
California
Üniversitesi'nden Lean Knopoff ve Didier Sornette
yeni çalışmalarında bu yaklaşımla ilgili ciddi
kuşkuların bulunduğunu dile getiriyor.
Çalışmalarına göre, yeni depremin oluşma şansı
zaman içinde artmak yerine aynı kalıyor, hatta
azalıyor. Araştırmaları, gelecekteki bir olayın
olasılığının geçmişteki olaylardan nasıl
etkilendiğini gösteren Bayes'in kuramına
dayanıyor. Sornett'e göre, bir sonraki olayın
zamanının tahminini, olaylar arasındaki sürede
görülen dalgalanmalar hakkında ne bilindiğine
bağlı. Bu dalgalanmaların doğası ise depremler
arasındaki zaman aralığı olasılığın yoğunluğuna
bağlı.
Bazı bölgelerde
periyodik sayılabilecek bir düzen içinde küçük
depremler oluşur. Bu durumda, zaman geçtikçe
deprem olasılığının artmasına yol açan basit bir
olasılık yoğunluğu vardır. Ancak başka
bölgelerdeyse, olasılık yoğunluğu Poisson
dağılımını takip ediyor. Sornetto ve Knopoff'a
göre bu durumda zaman içinde bir başka deprem olma
olasılığı sabit kalıyor. Yani en son ne zaman
deprem olduğunun hiç bir önemi yok. Daha da
garibi, daha başka olasılık yoğunluklarının, uzun
bir süre deprem olmazsa deprem oluşma ihtimalinin
azalacağını gösterdiğini bulmuşlar.
Araştırmacılar bu yapının, birçok fayın birbirini
etkilediği bölgelere uygulanabileceğini
düşünüyor.
Ancak Sornette ve
Knopoff olasılık yoğunluklarının kolaylıkla yanlış
hesaplanabileceğini söylüyor. Örneklem için
kullanılan zaman dilimine bağlı olarak, sismik
kayıtlar farklı farklı olasılık yoğunlukları
verebilir. Sornette'e göre sonuç, zaman
aralıklarındaki dalgalanmalar hakkında yapılan
varsayımlara çok duyarlı. O'na göre
jeofizikçiler, doğru olasılık yoğunluğunu
bulabilmek için geniş bir alan üzerinde
olabildiğince çok depremin, zamanlamasını ve
merkezini incelemeliler.