|
DENEY ve GÖZLEM YAPMA
Gözlem Yapmak:
İyi ve güzel bir yazı
yazabilmek ve etkili
konuşabilmek için her
şeyden önce iyi bir
gözlemci olmak gerekir.
Gözlem; bakmak değil
görmek, doğanın canlı
cansız bütün
unsurlarını,
ayrıntılarıyla görmek
demektir. Gözlem; doğru
görmeyi, doğru tanımayı
öğretir. (E. KANTEMİR,
Yazılı ve Sözlü Anlatım,
s. 118)
Bir şeyi iyi
anlayabilmek için onun
kendi kendine ortaya
çıkan türlü
belirtilerini gözden
geçirmek işine
"Gözlem" denir.
Gördüklerimizi anlamak
ya da anlatmak için
gözlem yapılır.
(S. SARICA - M. GÜNDÜZ,
Güzel Konuşma Yazma, s.
99)
İnsanların çoğu,
kendilerinin iyi birer
gözlemci olduğunu
söylemelerine karşın,
iyi yazı yazamaz ya da
etkili konuşma yapamaz.
Öz eleştiri yapıldığı
takdirde görülecek ki,
insanlar; başta aile
olmak üzere, çevre, okul
ve en yakın arkadaşları
hakkında ayrıntılı
bilgilere sahip
değildir. Oysaki,
önceden derinlemesine
yapılan gözlemler, çevre
ve kişilerle uyumu
kolaylaştıracak,
iletişimi
hızlandıracaktır.
Bir dilencinin sokak
aralarında, dolmuş
kuyruklarında
dilenmesini; hele hele
dilenmekten utanan
yoksul insanların
toplumla ilişkilerini,
ruh hâllerini gözlem
yapmayan bir insan,
nasıl "yoksulluk"
konusunda yazı
yazabilir, konuşma
yapabilir?
Öyleyse, hangi konuda
yazı yazmak, konuşma
yapmak istiyorsak; o
konuyla ilgili önceden
gözlemlere sahip
olmalıyız. Bu
düşüncelerden hareketle;
siz de, ailenizi,
çevrenizi,
öğretmenlerinizi,
arkadaşlarınızı kolay
iletişim ve başarılı
olmak için mutlaka
gözlem yapmalısınız.
BİLİM:
Tarafsız gözlem ve
deneylerle elde edilen
düzenli bilgiler
topluluğudur.
Bilim Adamının
Özellikleri
-
Bilim adamı meraklıdır
ve iyi bir gözlemcidir.
-
Bilim adamı karalıdır.
-
Şüphecidir.
-
Çalışmalarının sonucuna
ulaşıncaya kadar
sürdürür.
-
Bilim adamı objegtif ve
titizdir.
-
Zamanını verimli
kullanır.
-
Düşünen ve yeni fikirler
üreten bir insandır.
-
Diğer bilim adamlarıyla
iş birliği içindedir.
Bilimsel Yöntem
Bir plan dahilinde
gözlem ve deneylere
dayanarak bilimsel
gerçekleri ortaya koyan
çalışmadır.Bilimsel
yöntemin temeli sorular
yöneltmek ve sorulara
yanıt aramaktır.
Bir bilim adamı
bilimsel yöntemle bir
problemi çözerken şu
yolu izler:
1-Problemin
belirlenmesi
2-Gözlem
yaparak verilerin
toplanması
3-Hipotezin
kurulması
4-Hipoteze
dayalı tahminler
yapılması
5-Kontrollü
deneyler yaparak
hipotezin doğrulanması
6-Deneylerin
sonucuna genellemeler
yapılması.
7-Teori
ve kanun.
Gözlem
Doğru olaylar hakkında
duyu organları veya araç
gereç yardımıyla elde
edilen gerçek bilgilere
gözlem
denir.Gözlem ikiye
ayrılır:
1-Nitel gözlem:Sadece
duyu organlarıyla
yapılır.Yanılma payı
yoktur.Sonuç kesindir.
Örnek:Şekerin
suda çözülmesi
2-Nicel
gözlem:Ölçü
aletleriyle
yapılır.Yanılma payı
yoktur.Sonuçlar
kesindir.Ayrıntılıdır.Bu
yüzdende güvenilir.
Örnek:Terazi
ile ağırlığın
belirlenmesi
Hipotez (Varsayım)
Probleme konulan geçici
çözüme
hipotez
denir.hipotez problemi
çözmek için yapılan
araştırma ve gözlemler
sonucu elde edilen
bilgilerin yardımıyla
kurulur.
Hipotezin Başlıca
Özellikleri:
-
Eldeki bütün verilere
uygun olmalı ve onları
açıklamalıdır.
-
Yeni gerçeklerin
tahminine olanak
sağlamalıdır.
-
Probleme çözüm
önermelidir.
-
Deney ve gözlemlere açık
olmalıdır.
-
Yeni deney ve
gözlemlerle denenebilir
olmalıdır.
Hipotezin Muhtemel
Üç Sonucu Vardır
1-Doğrudan
kanıtlanıp doğrudan
geçerli haline gelebilir
bir hipotez gözlem ve
deneylerle doğrulanırsa
teori değil gerçektir.
2-Yeni
gerçeklerle
desteklenerek teori veya
kanun haline gelebilir.
3-Çürütülüp
terkedilir.
Tahmin(yargı)
Tahmin hipotezden mantık
yoluyla çıkan
sonuçtur.Tahmin eğer
......... ise ........
dır. Kalıba uygun
olarak yapılır.
Kontrollü Deneyler
Deneye etki eden tüm
faktörler sabit
tutularak her seferinde
sadece bir faktörde
değişiklik yapılarak
düzenlenen deneylere
kontrollü deneyler
denir.Kontrollü deneyler
hipotezin yeterlilik ve
gerçekliliğinin
araştırılması amacıyla
yapılır.
Teori
Yeni bulgularla
desteklenmiş olduğu
bilim adamlarının çoğu
tarafından kabul edilen
hipoteze denir.Genel
olarak doğrudurlar.
Mutlak ve kesin sonuç
değildir. Teoriler
çürütülerek terk
edilirler. |
