İNTERNET TARAMASI

   İnternet taraması yapmasının en etkin yöntemi arama motorları kullanmaktır. Eğer bakacağınız siteyi bilmiyorsanız arama motorları, forumlar ve e-posta ile bulmaya çalışabilirsiniz.

ARAMA MOTORLARI

(BİLGİSAYARLI İLETİŞİM)

İÇİNDEKİLER

I.BÖLÜM

ARAMA MOTORU

I.1.ARAMA MOTORU TÜRLERİ

I.1.1.ROBOT ARAMA   

I.1.2.EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ

I.1.3.PORTAL YAPISINDA ARAMA

I.1.4.AKILLI ARAMA

I.1.5.ÇOKLU ARAMA

I.2.ARAMA SİTESİ TÜRLERİ

I.2.1.KATOLOG SİTELERİ

I.2.2.TAM METİN ARAMA SİTELERİ

I.2.2.1.TAM  METİN ARAMA SİTELERİNİN AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARI

I.2.2.2.BÜTÜN ARAMA SİTELERİ TAM METİN ARAMASI YAPABİLİRMİ?

I.3.BÜYÜK ARAMA SİTELERİ

II.BÖLÜM

ARAMA YAPMAK

II.1.ARAMA İPUÇLARI

II.2.YAYGIN ARAMA HATALARI

III.BÖLÜM

ARAMA MOTORU SİTELERİ

III.1.BAZI ARAMA MOTORLARINI ÖZETİ

III.2.TÜRKÇE ARAMA MOTORLARI

I.BÖLÜM

ARAMA MOTORU

Arama motoru, Web sitelerini dolaşarak içeriklerini inceleyen ve bu içerikleri sizin arama yapabilmeniz için uygun şekilde indeksleyen programlara verilen isimdir.

            I.1.ARAMA MOTORU TÜRLERİ

Arama motorları, asıl olarak ikiye ayrılır. Bir türde, aranacak sayfaları bilgisayar robotları indeksler. Diğer türde, insan gücü kullanılır ve editörler sizin için seçim yapar.

I.1.1.ROBOTLU ARAMA: Bu tür arama motorları, kendilerine kayıt yaptıran her web siteye birer robot gönderip, indeksini çıkarttırır. Bu tür arama motorlarında çok daha fazla ‘sonuçla’ karşılaşırsınız. İşte bu tür arama yapan motorlardan bazıları:

www.altavista.com

www.excite.com

www.hotbot.com

www.google.com

www.goto.com

I.1.2.EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ: Bu tür arama motorlarında çeşitli kategoriler vardır; ve bu katagorilere uygun web siteleri, arama motorunun editörleri seçer. Bu tür arama motorlarında kayıtlar, manuel olarak, tümüyle insan gücü kullanılarak tutulur. İşte bazıları

www.yahoo.com

www.looksmart.com

www.snap.com

www.infoseek.com

www.lycos.com

www.netbul.com

www.arabul.com

www.turkvista.com

www.tukturkiye.com

I.1.3. PORTAL YAPISINDA ARAMA: Tam anlamıyla bir arama motoru olmayan ama kapsamları bakımından her türlü içeriğe ulaşılabilecek sitelerdir.

America Online: www.aol.com

Mynet: www.mynet.com.tr

I.1.4. AKILLI ARAMA: En önemli özellikleri, araştırmacının sorular sormasına izin vermesi ve bulup getirdiği adresleri, en çok ziyaretçi çekenlerden en az çekenlere doğru sıralamasıdır.

www.askjeeves.com

I.1.5. ÇOKLU ARAMA: Sayısız Arama Motoru Servisini aynı sayfada sunan servisler (All in One). Pek çok arama motoru üzerinde arama yaparlar, daha hızlıdırlar.

www. webferret.com

I-2.ARAMA SİTESİ TÜRLERİ

Arama sitelerinin yaygın gruplanış şekline göre bunlar üç kategoriye ayrılabilirler:

I.2.1.KATALOG SİTELERİ:Katalog siteleri arama motorlarında indeksler seçili sayfalar için web sitesi sahiplerinin sağladığı özet bilgiler taban alınarak oluşturulur. Bunun içinde web sitesi sahiplerinin eşleştirilmesini istediği anahtar sözcükler de olabilir. Güncelleştirilme sıklığı belirtilmemiştir. Yahoo, LookSmart ve DMOZ: Open Directory Project bu kategorideki örneklerdendir.

I.2.2TAM METİN ARAMA SİTELERİ:Arama indeksleri 'robotlar' (sitedeki tüm sayfalara erişen programlar) tarafından döndürülen sonuçlar taban alınarak otomatik oluşturulur. Güncelleştirme sıklıkları her hafta ile birkaç ay arasında değişir. Altavista, Google ve HotBot bu kategorideki örneklerdendir.

I.2.2.1.Tam Metin Aramasının Avantajları Ve Dezavantajları:Sayfanın konusunu oluşturan kelimeler her zaman başlıkta bulunmayabilir veya Web sayfalarınız hazırlanırken anahtar kelimeler girilmemiş veya eksik girilmiş olabilir. Meta araması prensibine göre çalışan arama motorları bu durumda bu metinleri istenilen şekilde indeksleyemezler, tam metin araması yapan Web Dedektif gibi arama motorları ise bu tür syfaları tamamı ile inceledikleri için başlık veya anahtar kelimelerde atlanan ayrıntıları da yakalarlar. Tam metin araması yapan Web Dedektif, başlık, anahtar kelime ve metin içi kelimelerin önceliklerini akıllı teknolojisi sayesinde ayırt edebildiği için hiç bir dezavantaja sahip değildir, aranılan kelimelerin öncelikli yerlerde olanlarını ön sıralarda getirir ve sizi istenmeyen sonuçlarla boğuşmak zorunda bırakmaz.

I.2.2.2.Bütün arama motorları tam metin araması yapabilir mi?Hayır. Tüm arama motorları tam metin araması yapamazlar. Tam metin araması için iyi programlanmış bir arama motoru, başarılı bir database tasarımı ve yönetimi, güçlü sunucular ve yeterli depolama kapasitesi gereklidir. Bunların çok büyük fiziksel yatırımlar ve deneyimli programcılar gerektireceği açıktır. Bu nedenle bütün arama motorları tam metin araması yapamazlar.

I.2.3.BÜYÜK ARAMA SİTELERİ:Bu arama siteleri sorgunuzu alır ve aynı anda birden fazla arama motoruna geçirir. Bunlar birçok sonuç elde eder, işler, düzenler ve size sunar . Dogfile, Metafind ve Yahoo All-in-One bu kategorideki örneklerdendir.

II.BÖLÜM

ARAMA YAPMAK

II.1.ARAMA İPUÇLARI

Aramalarda ilk öneri, anahtar kelime seçiminde mümkün olduğunca kesin ve isabetli olmaktır. Yani hedefe ulaşmak için, aranılan konuyu tam tarif edecek başka tariflerde gereklidir. Örneğin; World Wide Web’in oluşumu ve tarihiyle ilgilenen biri, ‘Internet’ anahtar kelimesini aratmak fikrine kapılabilir. Google’ın arama kısmına ‘Internet’ yazıldığında ortaya 71 milyon sonuç çıkıyor. Bu nedenle diğer tanımlar oluşum, kaynak, tarih ve benzeri kelimeler olmalıydı. Ayrıca bu kavramlar, işe yarar sonuçların bulunabilmesi içinbirbiriyle bağlanmalıdır.

Bütün arama motorları, sözü edilen mantık bağlarını destekler. En basit ve çoğu arama motorlarında otomatik yerleştirilen bağ, amntıklı AND (ve) bağıdır. Arama motorunun, bağlı kavramların birlikte olduguj sonuçları göstermesi için, iki ya da daha fazla anahtar kelimeyi AND bağlamak mümkündür.kullanılan arama motorunun otomatik olaram devreye soktuğundan emin olmak için, yardım sayfasına bakmalı ya da en baştan işlemi elle girmeli. Genellikle izin verilen işlem kısaltmaları (+) veya & işaretidir. Başka somut kavramlar bu şekilde bağlandıgında  sonuçlar iyice sınırlanabilir. ‘İnternet AND geçmiş’ şeklinde yapılan bir arama her iki kavramında bulunduğu sayfaya yönelir. Tabii ki bu, har iki jelimenin mantıklı bir şekilde bağlı olduğu anlamına gelmez. Arama motoru yalnızca aranılan anahtar kelimenin var olup olmadığına bakar.

Başka bir mantık bağlantısı ise (I) işareti ile kısaltılan OR yani veyadır. OR ile yapılan aramalarda, sonuçlarda aranılan kelimenin hepsi değil en azından bir tanesi olması gerekir. Anlamca birbirine yakın ve her ikiside konuyla ilgili sözcükler yazıldığında amaca oldukça uygun cevaplar alıunabilir. Birbirindden farklı fakat aranan konu ile ilgili iki kelime bağlanıp arama motoruna verildiğimnde (örneğin ‘’internet’’ or ‘’w.w.w.’’), ya da (‘’harddissk or sabitdisk’’) gibi. Belirli sözcükleri barındıran web  sayfalarının sonuçlarda geçmesine istemiyorsak kısaltması eksi (-) olan  NOT (yok) kelimesi ile sağlayabiliyoruz. Örneğin Enzo Ferrari hakkında bilgi arandığında amaç italyan araba markasının kurucusu hakkında bilgi edinmek olduğu halde, sonuçlarda ‘’Michael schumacher’’ ilgili sitelerede rastlanılabilir. Bu sebeple anahtar kelimelerin ‘’Enzo Ferrari NOT Schumacher’’ şeklinde yazı9lmnwası gerekir.

Harfleri büyük yazmak bütün artama motorlarında anlamsız değildir. ‘’Bilgisayar’’ kelimesini arattığınızda bu kelimenin büyük yazıldığı metinlere ulaşırsınız. Ancak ‘’bilgisayar’’ yazıldıgında kelimenin hem küçük hemde büyük olarak geçtiği bütün kaynaklar listelenir.kelime parçalarını aramak için soru (?) ve yıldız (*) işaretleri kullanılır. Soru işareti (?) tek bir harfin yerini tutarken (?ence-bence, sence), yıldız işareti (*) birden fazla harfin yerini tutar (tele*-telefon, televizyon). Bir arama motoruna ‘’ve’’ ya da ‘’-dır’’ gibi kelimeleri aratmanın bir mantığı yoktur.

II.2.YAYGIN ARAMA HATALARI

- Tüm arama siteleri aslında aynıdır

 Arama sitelerinin yaygın gruplanış şekline göre bunlar üç kategoriye ayrılabilirler:

• katalog siteleri
• tam metin arama siteleri
• büyük arama siteleri

Not: Birçok portal sitesi de özelleştirilmiş arama servisleri sunar.

-Arama motorları Web sayfalarının tümünü inceler

Aslında: En iyi arama siteleri bile Web'deki içeriğin sadece belli bir alt kümesini içerir. 'Samanlığın' tümüne bakmadığınız için 'iğnenizi' bulamayabilirsiniz. Sizin içinde arama yaptığınız 'yığının' tüm içeriğe oranı sizi şaşırtacaktır. Bunu söylerken yangın duvarlarının (firewall) ardındaki ya da parolayla korunmuş bölümlerdeki sayfalar hesaba bile katılmıyor.

-Gereksinim duyduğum tüm bilgileri 'Web'de bulabilirim

Aslında: Web'in güncel bilgilerin çoğunu içermesine rağmen günlük tartışmaların çoğunun World Wide Web'de değil USENET'te gerçekleştiğini unutmayın. Hala yalnızca GOPHER yoluyla geçerli olan bir yığın bilginin olduğunu da aklınızda bulundurun.

-Arama sitelerinin/motorlarının Internet'te arama standartlarına uygun sorgulama dili kurallarını izlemesi gerekir

Aslında: Standartlar Internet'in çalışmasını sağlayan şeylerdir ama Internet'te arama standartı ya da standart sorgulama dili gibi bir şey yoktur. Sözdizimi ve kurallar siteden siteye değişiklik gösterir.

-Bir arama motoru başka bir arama motoru kadar iyi arar

Aslında: Her bir 'arama motoru' Internet'in farklı bir alt kümesini indeksler. Aramaların tümü de 'tam metin' araması şeklinde olmayabilir. 'Arama motoru' bilgiyi almak ve muhafaza etmek için kullanılan yazılım ve metodolojiyi belirtir.

-Tam metin araması yapan bir arama motoru istediğim şeyi her zaman bulur

Aslında: Var olduğunu bildiğiniz bir sayfayı birkaç anahtar sözcükle aramayı deneyin.... başka sorunuz var mı? Web sayfasının var olması onun belli bir arama veri tabanında olacağını garantilemez. Olsa bile arama servisinin döndürdüğü ilk 50 - 100 eşleşen bilgi listesinde olacağının bir garantisi yoktur.

-Yalnızca bir arama motorunu kullanmasını çok iyi bilseniz yeter

Aslında: Aradığınız konuya ve bilgi türüne bağlı olarak, 'her zaman arama yaptığınız' site en iyi seçenek olmayabilir.

-Arama becerilerimi şimdi çok iyi geliştirirsem gelecekte her şeye hazır olurum

Aslında: Internet'in kendisi gibi arama teknolojisi de sürekli değişmektedir. Yeni teknikler ve ipuçl arı olduğunu duyduğunuzda bunları araştırmayı ihmal etmeyin

 III.BÖLÜM

ARAMA MOTORU SİTELERİ

III.1.BAZI ARAMA MOTORLARININ ÖZETİ

Yahoo aslında bir rehberdir--konulara göre indekslenmiştir.  Tüm Web'in kataloğunu oluşturmayı ve organize etmeyi hedeflemiştir. Konuya göre arama yapın.  Aradığınız şeyin hangi konuda olduğunu biliyorsanız ve çok sayıdaki konu hiyerarşisi içinde konuyu nasıl bulabileceğiniz konusunda fikriniz varsa Yahoo başlayabileceğiniz en iyi yerdir.

Yahoo, eşleşen herhangi bir şey bulamazsa, sorgunuzu aranması için otomatik olarak Inktomi'ye gönderir. Yahoo sitesinde iş dünyasıyla ilgili mükemmel siteler de dahil olmak üzere çok çeşitli bölümler vardır. Yahoo'da aynı zamanda sohbet odaları, kişisel yayın sayfaları ve çeşitli türde bölgesel bilgi yer alır.

Excite kavram tabanlı bir arama motorudur. Sadece sizin belirttiğiniz ifadeyi birebir aramak yerine ne demek istediğinizi anlamaya çalışır. Bu durum Excite'a büyük esneklik sağlar. Infoseek ve Yahoo gibi Excite da hızla Web yayıncılığına girmektedir. Excite sitesi geniş Web rehberinin yanısıra arama yaparken en çok ilgilendiğiniz konuları belirtebileceğiniz "kişisel sayfa" seçeneğini de sunar.

AltaVista anahtar sözcüğe göre arama yapabileceğiniz güçlü bir arama motorudur.  İfadeyi tırnak işaret içine koyarsanız (örneğin "Steve Jobs" gibi) birden fazla sözcüğe göre de arama yapmanızı sağlar.  Alta Vista, aramayı özelleştirebileceğiniz birçok seçeneğe sahiptir.  Oldukça büyük, hızlı ve arama konusunda ustalaşmış web sörfçüleri arasında en beğenilenlerden biridir.  Diğer arama motorları gibi o da sağlık, haberler ve seyahat gibi yaygın arama konuları konusunda "zones" adı verilen katalog türünde kanallara dallanmaktadır.

Lycos oldukça büyük, tam ve kapsamlıdır.  Excite gibi Lycos da arama motoru olmasının yanında yavaş yavaş Web rehberi gibi davranmaya başlamaktadır.

Infoseek artık eskisinden daha büyük, daha hızlı ve daha doğru olan yeni bir arama teknolojisi kullanmaktadır. Yahoo, Lycos ve Excite gibi Infoseek de Web rehberi hizmeti sunmaktadır.

Webcrawler'ın yerine Excite AOL'ın arama motoru olarak kullanılmaktadır. Bu da arama motorları piyasasında daha ne kadar süre gözükeceği konusunda kafamızda sorular oluşturmaktadır.

HotBot (eskiden Inktomi olarak bilinen) hızlı olmasının yanısıra hoş bir görünüşe sahiptir. Hotbot, yakın zamanda PC Computing dergisinin yaptığı testlerde Excite, Infoseek ve AltaVista'yı geçerek iş dünyası ve profesyonel konularda en hızlı ve en doğru ürün olarak değerlendirilmiştir.

III.2.TÜRKÇE ARAMA MOTORLARI

·         NetBul

·         AraBul

·         Arama.com

·         Turkvista

·         İbis

·         Kurcala.com

KAYNAKÇA

-http://www.istanbul.edu.tr/iletim/genel/interaktif/arama.htm
-http://www.ayhandalgic.8m.com/arama.htm

-http://www.egitim.com/genel/0007/d_0007.internet.aramamotorlari.p01.asp?BID=02

-http://www.w ebdedektif.com/sorular_gen.shtml#1

-http://www.webdedektif.com/sorular_web.shtml

-http://www.elma.net.tr/c1000947r1000137.html-21.03.2002-10:12-perşembe

-http://www.elma.net.tr/rHp1000087.html

-http://www.webdedektif.com/sorular_tek.shtml

-CHIP dergisi 01/2002 sf.174