Reumatische aandoeningen

Indeling

Mogelijke symptomen

Beïnvloedende factoren

Behandeling

Klassieke behandelingen

Complementaire behandelingen

Natuurgeneeswijze

Voedselallergieën en -intoleranties

Verwante aandoeningen

RSI

Het computerstresssyndroom

Carpaaltunnelsyndroom

Fibromyalgie

Reuma is een verzamelnaam voor zo’n 300 aandoeningen, waarvan een beperkt aantal kunnen genezen worden; voor de andere kan pijn verlicht worden, verslechtering voorkomen worden of de afhankelijkheid van anderen verminderd worden.

Bijna de helft van alle volwassen Nederlanders heeft last van reumatische klachten.

Ontwikkelt zich op een leeftijd tussen 20 en 50j, komt bij vrouwen 3x zoveel voor als bij mannen, en meer bij ouderen. Er bestaat ook jeugdreuma.

Indeling:

Een mogelijke indeling die gehanteerd wordt in het boek ‘Leven met reuma’ (BRT-uitgave)

1. Artrose

2. Stofwisselingsziekten van bot en gewrichten

Ziekte van Paget
Osteoporose
Jicht
Pseudo-jicht

3. Inflammatoire bindweefselziekten

Reumatoïde artritis
Psoriasis-artritis
Lupus erythematodes
Sclerodermie
Polymaylgia reumatica

4. Spondylitis en reacteive artritis

Spondylitis ankylosnas
Reactieve artritis
Ziekte van Reiter
Gonococcenartritis
Yersinia enterocolitica artritis
Enteroartritis (reizigersdiarree)
Acuut gewrichtsreuma, reumatische koorts
Erythema nodosum en artritis
Virale ontsteking en reactieve artritis

5. Weke delen of abarticulair reuma

Periartritis van de schouder
Tenniselleboog
Hielspoor
Tunnelsyndromen
Tendinitis van de achillespees

6. Reuma bij kinderen (juveniele chronische artritis)

Mogelijke symptomen:

· Rode, gezwollen, pijnlijke gewrichten, die warm aanvoelen

· Ontsteking

· Vermoeidheid, zwakte, gebrek aan eetlust, gewichtsverlies, verhoging van de temperatuur

· Ochtendstijfheid, gevoel van ziek zijn

· Klachten hevigst na rustperiodes en verminderen bij beweging

· Pijn in borst en ademhalingsklachten

· Droge mond; droge, pijnlijke ogen

· Rode, pijnloze huidknobbeltjes op ellebogen, oren, neus, knieën, tenen of achterhoofd

· Misvorming gewrichten en verhardingen, knobbelvormingen en atrofie van spieren door inactiviteit op lange termijn

· Vroeger vaak erg actieve mensen

· Nevensymptomen: maag- en darmklachten, hartklachten, frigiditeit, potentiestoornissen, angst, depressie

In geval er sprake is van een verstoorde urinezuurstofwisseling:

“Bij reuma patiënten produceren de nieren meer urinezuur dan het lichaam kan uitscheiden. Dit urinezuur wordt in het lichaam opgeslagen totdat de weefsels verzadigd zijn en het urinezuur uitkristalliseert. De kristallen zetten zich af in de gewrichten en veroorzaken daar een acute ontsteking van het synoviaalvlies. Afweercellen, vooral witte bloedcellen, komen massaal op het aangetaste gewricht af en binden daar een vergeefse strijd aan met de kristallen, waarbij toxische stoffen vrijkomen. Dit is zeer pijnlijk. De ontsteking kan ook naar andere omliggende weefsels uitbreiden. Het aangetaste synoviaalvlies produceert stoffen die het naburige kraakbeen, bot en alle andere weefsels zoals pezen van het gewricht kunnen vernietigen.

Door de overproductie van synoviaalvocht, zwelt het gewricht op en wordt een abnormale druk uitgeoefend op alle weefsels rondom het gewricht. De uraatkristallen kunnen zich ook afzetten in andere weefsels, in het bijzonder onder de huid, zichtbaar als witte, korrelige structuren die jichtknobbels worden genoemd, en in de urinewegen (urinesteen).

Ook calciumkristallen kunnen zich in en rondom de gewrichten afzetten. Dit kan een ontsteking veroorzaken die te vergelijken is met jicht en alle gewrichten kan aantasten, ook die in de voet. De aandoening versnelt het ontstaan van artrose. Als de calciumkristallen zich afzetten in de weefsels rondom het gewricht veroorzaken ze een peesontsteking en andere zeer pijnlijke ontstekingsreacties, vooral in de schouders.”

(naar: Reader’s Digest, Pijn te lijf)

Een verhoogd urinezuurgehalte in het bloed gebeurt door een verhoogde purineafbraak, eiwitrijke voeding, een purinerijke voeding, een verhoogde celafbraak in het lichaam (tumor, overgewicht, psoriasis, te drastisch afslankdieet, behandeling van bepaalde soorten kanker), hoge bloedvetwaarden, hoge bloeddruk, ischemische hartziekte, suikerziekte, een aangeboren enzymtekort. Purines zijn afbraakproducten van eiwitten uit de celafbraak in ons eigen lichaam of uit de voeding; deze purines worden zelf verder afgebroken tot urinezuur. Negentig procent van de urinezuur komt uit lichaamseigen afbraak, tien procent uit de voeding. Aan de andere kant kunnen we te maken hebben met een verminderde uitscheiding door de nieren als gevolg van nierziekten, alcoholgebruik, medicatie (laxativa, diuretica, aspirine), uitdroging, hypothyroïdie, enz.

Beïnvloedende factoren:

· Geslacht : meer vrouwen dan mannen lijden aan reumatische klachten

· Constitutie: sommige types zijn er meer vatbaar voor dan andere

· Erfelijkheidsfactor: het is echter niet zo dat, omdat men er aanleg voor heeft, dat men de ziekte ook daadwerkelijk moet krijgen; dit hangt af van o.a. voedingswijze, stress, enz.

· Haardinfecties: verscholen ontstekingen aan tanden, tandwortels, kaaksbeen of amandelen, sinussen

· Verstoring van het autonoom zenuwstelsel als gevolg van stress, zenuwspanningen of emotionele aandoeningen. Mede hierdoor kunnen mond-, keel-, neus- en darmslijmvliezen onregelmatige signalen ontvangen zodat het bacterieel evenwicht verstoord raakt. Ook kan het hormonaal stelsel in zijn werking uit balans raken door een verstoring tussen sympathicus en parasympathicus. Een te sterke en continue prikkeling van de sympathicus werkt bloedvatvernauwend, dit leidt tot een verminderde afvoer van afvalstoffen.

· Een verstoorde waterhuishouding door teveel zout dat de zuren in het lichaam houdt, een verkeerde voeding, een verstoord zuur-basenevenwicht, koffie dat de doorbloeding van de nieren verstoort, alcohol dat het zenuwstelsel ondermijnt, enz.

· Verstoring van het hormonaal evenwicht als gevolg van een verstoring tussen sympathicus en parasympathicus als gevolg van stress. Ok omdat vrouwen vatbaarder zijn voor reuma dan mannen, denkt men aan hormonale storingen.

· Onvoldoende doorbloeding waardoor spieren en gewrichten te weinig voedingsstoffen, zuurstof en warmte krijgen en te weinig afvalstoffen afgevoerd worden

· Te zware fysieke belasting van het lichaam met overbelasting van gewrichten en spieren

· Chronische belasting van bepaalde spieren, pezen, gewrichten (bvb RSI ten gevolge van veel werken aan computer; zie verderop onder RSI)

· Gebrek aan ergonomie: niet gebruiken van ergonomische toetsenbord/muis/zitmeubilair, verkeerde matras, slechte lattenbodem, slecht hoofdkussen, onaangepaste houding voor computerscherm of bij het TV-kijken. Zie ook www.sit-and-sleep.be en www.backshop.nl

· Onaangepast woningen en meubilair: te lage tafels, stoelen of zetels, te lage deurhendels, te lage WC’s, te lage lavabo’s, te lage spiegel enz. Architecten bouwen nog steeds huizen op basis van standaarden volgens de lengte van mensen van de jaren ’60. Idem voor meubelmakers. Onder de architecten en meubelmakers zijn er bovendien geen lange mensen, anders zouden ze zelf wel voelen dat er iets niet klopt. Zie ook: http://www.productergonomie.be/onderzoek/dinbelg.htm

· Verkeerde lichaamshoudingen (zie rugschool, zie ergonomie) houden in dat men honderden keren per dag de rug verkeerd belast, wat op lange termijn leidt tot functionele en anatomische problemen vb inzakkingen tussenwervelschijven, hernia, lumbago, isiasch, artrose, spierspanningen, lage rugpijn,...

· Een bekkentorsie met als gevolg ongelijke lengte van de benen, leidt tot spanningen op spieren, pezen, gewrichten, wervels. Zie www.dewegnaargezondheid.com

· Hyperlaxiteit van de gewrichten speelt een nadelige rol, zie verderop

· Te zwakke buik- en rugspieren dragen bij tot verkeerde lichaamshouding en belasting van spieren, pezen, gewrichten, wervels. Deze spieren kunnen best getraind worden onder leiding van fysiotherapeuten die werken met hiervoor aangepaste trainingstoestellen, het zgn. David Back-programma. Deze training wordt bovendien vergoed door het ziekenfonds mits voorschrift door een arts in de fysische geneeskunde. Voor adressen zie www.david.de

· Een vervuilde darm als gevolg van de klassieke Westerse voeding heeft invloed op het ontstaan van reumatische aandoeningen

· Ziektes zoals nieraandoeningen, psoriasis, kanker, hormonale storingen, stofwisselingsstoornissen zoals diabetes

· Een vochtige omgeving en koudeprikkels kunnen reuma doen uitlokken en toenemen

· Mogelijks een virus

· Bepaalde medicamenten zoals plaspillen, cytostatica, laxativa

· Overgewicht

· Te weinig drinken

· Te snel afvallen

· Ongezonde voeding waarbij vooral een verstoord zuur-basenevenwicht een belangrijke rol speelt, een te eiwitrijke voeding, en purinerijke voedingsmiddelen. Ook het gebruik van alcohol en koffie kent hier een nadelige werking.

· Een reuma-aanval kan voorkomen na of bij een zware psychische belasting

· Een belangrijke onderkende factor zijn voedingsallergieën en –intoleranties, zie verderop

Behandeling:

Gericht op verlichting van pijn en ontsteking, voorkoming van misvorming en behoud van de gewrichtsfunctie.

Klassieke behandelingen:

· De arts kan pijnstillers en ontstekingsremmers zoals aspirine, paracetamol, cortico-steroïden, enz. voorschrijven. Hetzelfde geldt voor methotrexaat, immuunsuppressiva, penicillamine, antimalariamiddelen,…

· Urinezuurverlagende medicatie

· Zalf/lotion met capsaïcine tegen lichte gewrichtspijn

· Bijengif zou niet werkzaam zijn volgens sommige bronnen. Andere ondervinden dat mensen met reumatoïde artritis een tijdelijke ontstekings- en pijnvermindering kennen gedurende een aantal dagen of weken. Men mag echter niet allergisch zijn voor bijensteken. Hetzelfde geldt voor behandeling met mierenzuur.

· Goudtabletten of –injecties

· Immobilisatie van gewrichten

· Verwijdering van aangetaste synoviale membranen

· Erg aangetaste gewrichten kunnen vervangen worden door kunstgewrichten

· Kinesitherapie

· Inspuitingen met Zeel, Rheuma-Heel, Neuralgo-Rheum-Injeel o.a. van Heel (homeopathisch arts)

Complementaire behandelingen:

Deze aanvullende behandelingen vervangen geen klassieke behandelingen en zijn bedoeld als aanvullende zelfzorg of advies. Raadpleeg steeds uw huisarts.

Warmte (verbetering van de doorbloeding en afvoer van afvalstoffen)

· Warme of koud kompressen (ngl soort reuma)

· Hydrotherapie: warm water zorgt voor verlichting van de klachten

· Nemen van een warme douche of warm bad (waar men badolie kan aan toevoegen bvb Kneipp’s badolie voor spieren en gewrichten met jeneverbes)

· Dragen van warme kleding en warm ondergoed

· Zorg voor voldoende verwarming in huis

· Vakantie nemen in warme landen, liefst in kuurvorm

· Ontspanningsmassages

· Driemaal per week 30-tal minuten intensieve lichaamsbeweging of sport

· Gebruik van een infraroodlamp thv pijnlijke plekken

· Gebruik van een warmtekussen voor de rug of de schouders

· Gebruik van een revulsivum, dit is een warmtegevende zalf (met bvb paprika, gember, wintergreen, kamfer, mosterd, lavendel, jeneverbes, kaneel, zoethout, muskaat,...)

· Vermijden van koude en vochtige plaatsen

· Gebruik van wollen dekens

Voeding

· Aandacht voor gezond afslanken

· Omega-3 vetzuren (vooral EPA) remmen de aanmaak van ontstekingsstoffen zoals prostaglandine E2. Deze vetzuren zijn vnl. te vinden in vette vis en lijnzaadolie (vb. Barlean’s Flax Seed Oil).

· Lijst purinerijke voedingsmiddelen (te vermijden) in mg urinezuur-equivalent per 100g

Bouillon (3500), alle vlees, vis, gevogelte, wild, worst en schelpdieren (100 tot 700 mg)

Volkorenbrood (40), knäckebrod (60), rijst (0)

Groenten: vnl erwten, bonen incl soja en linzen (40-400), kolen (broccoli, bloemkool, groene kool, rode kool, spruitjes) (30-65), rode biet, spinazie, mais, veldsla, prei, asperge, selder (30-65), paddenstoelen (25-80), champignons (60)

Fruit: dadels (15), aardbeien (12)

Pinda’s (100), amandelen (30), walnoten (25)

Bier (10-15)

· Lijst oxaalzuurrijke voedingsmiddelen in mg per 100g (hoge waarden te vermijden):

Spinazie (571), rabarber (537), rode biet (72), bonen (44), postelein, donker brood (21), stekelbes (19), framboos (16), aardbeien (16), braambessen (13), pruimen (12)

chocolade, choco, chocomelk, ovomaltine (11-98); zwarte thee (china, india) (12,5)

≤ 10 mg per 100 gram (mag gebruikt worden):

aubergine, artisjokken, rode kool, groene kool, selder, bloemkool, spruitjes, wortelen, aalbes peterselie, savooikool, koolrabi, andijvie; abrikozen, druiven, kersen, peren, sinaasappel

Opgelet: hiervan bevatten een aantal groenten dan weer purine of een zuuroverschot (schuingedrukt)

· Gebruiken van voedingsmiddelen rijk aan salicylzuur (op voorwaarde dat men niet allergisch is aan salicylzuur), dit werkt pijnstillend en ontstekingsremmend

Lijst salicylzuurijke voedingsmiddelen (aan te raden, maar niet bij allergie voor salicylzuur)

Rozijnen, framboos, aalbes, braambes, abrikoos, bosbes, johannesbes, avocado, guave, grapefruit, kers, moerbei, sinaasappel, nectarine, wijndruif

Aardappel, andijvie, witlof, radijs, paprika, courgette, augurk, aubergine

Currypoeder, paprikapoeder, tijm, dille, muskaatnoot, anijs, salie, kaneel, honing, kruidnagel, mosterdpoeder, rozemarijn, selderpoeder, honing, gember

· Matig met eiwitrijke voeding, bij voorkeur geen vlees, charcuterie, gevogelte

· Letten op een goed zuur-basenevenwicht , het belangrijkste voedingsprincipe

· Zoutarm

· Stoelgangbevorderend

· Zorgen voor een goede waterhuishouding

· Aandacht voor de kalkstofwisseling; magnesium-calciumbalans; vermijden van kalkrovers

· Vermijden van geraffineerde suiker/vetten/zetmelen (patisserie, snoep, choco, confituur...)

· Zorgen voor een normaal gewicht

Drank

· Voldoende drinken om de urinezuren te kunnen uitscheiden en de vorming van nierstenen te voorkomen. Een regel is 30 ml per kg lichaamsgewicht. Iemand van 60kg zou dus 1,8 liter water moeten drinken.

· Geen koffie, alcohol, bier, wijn, frisdranken, zwarte thee

· Mineraalarm water bvb Spa Reine, Mont Roucous, Montcalm, Volvic

· Gebruik van een kruidenthee met uitgezochte reuma-kruiden

· Zie ook de tekst op de site ‘Wat zullen we drinken?”

Ontspanning

· Veel rust en slaap, ev. 8 uur ’s avonds en 2 uur overdag (siesta)

· Volgen van cursus relaxatie

· Massage

· Veel lichaamsbeweging, welke vorm hangt af van de lichamelijke mogelijkheden en kan besproken worden met arts of kinesist

· Creatieve hobby vb tekenen, schilderen, boetseren, keramiek, grafiek, beeldhouwen, kalligrafie, bloemschikken,...

· Ergotherapie

· Tuinieren

Kruidenpreparaten

· Om te bepalen welke kruiden het beste geschikt zijn, dient men een apotheker of natuurarts te raadplegen, mede gezien sommige kruiden niet kunnen gebruikt worden in combinatie met bepaalde medicamenten.

· Er bestaan kruidenpreparaten met ontstekingsremmende en pijnstillende planten: bvb. etherische olie van muskaatboom-zaad, berk en klimop-blad (uitwendig), en inwendig van duivelsklauw-wortel (pijnstillend), canadese fijnstraal-kruid (urinezuurverwijderende eigenschappen), zwarte aalbes-blad, -knop en –bes of moerasspirea-kruid (salicylzuur). Opgelet: sommige kruiden voor uitwendig gebruik zijn blaartrekkend (mosterd, paprika, gember enz).

· Mariadistel-kruid kan ingeschakeld worden om urinezuren af te drijven via de gal.

· Men kan brandnetelbladpoeder gebruiken omwille van zijn vele gunstige eigenschappen: bloedzuiverend, stimuleren van verplaatsing van urinezuren vanuit de weefsels naar de bloedbaan en van de urinezuuruitscheiding langs de nieren, aanbreng van mineralen zoals calcium. Te verkrijgen bvb bij Groene Dag Ninove (www.groenedag.org ) (verzendingsdienst). Dit geldt eveneens voor heermoespoeder, dat vaak in capsules wordt verkocht wegens de slechte smaak bvb Equisetum arvense capsules 220mg (Soria) of in extract vb. Simple Extract equisetum arvense in glyc.extr. 50ml (Soria); brandnetelbladpoeder heeft een vrij neutrale smaak.

· Blaaswier bevat veel mineralen zoals jodium, fosfor, mangaan, calcium, natrium, kalium, chloor, ijzer, silicium, zwavel, borium, magnesium, broom e.a Bij klachten van het bewegingsstelsel, overgewicht, kraakbeen, gewrichten, beenderen, spieren. Activering van de schildklier. Gebruik bij hyperthyroïdie en bij magere personen is afgeraden. Er kunnen overgevoeligheidsreacties optreden. Door de slechte smaak wordt het in capsules ingenomen. Te verkijgen bij Herboristerie ’t Cruydhuys in Lichtervelde (met verzendingsdienst).

· Chrysanthemum zorgt voor afvoer van overtollig vocht in het lichaam en gaat vochtophoping tegen; bovendien bindt het vrije radicalen en werkt bloedvatversterkend.

· Zalf of tinctuur met arnica (valkruid) kan zwelling rond gewrichten bij sommigen doen afnemen, als men niet allergisch is voor arnica.

· Gember of gemberextracten werken de productie van prostaglandinen en leukonutriënten, (verantwoordelijk voor zwelling, pijn en ontsteking) tegen door het neutraliseren van de enzymen cyclo-oxygenase en lipoxygenase.

· Leggen van kleipleisters op pijnlijke plaatsen

Kruidenthee

Best een combinatie van een waterafdrijvend kruid (bvb. heermoes, berkeblad), een doorbloedingverbeterende kruid (vb. meidoornbloesem), een zenuwversterkende kruid (vb. melisse, hop, lavendel), een zweetbevorderend kruid (bvb. vlierbloesem, tijm), een ontstekingsremmend kruid (moerasspirea, berkenblad, zwarte bes-blad), een pijnstillend kruid (duivelsklauw-wortel, moerasspirea), een urinezuurdrijvend kruid (heermoes-kruid, brandnetel-kruid, zwarte bes-blad), een smaakgevend kruid (lavendel, anijs, gember).

Men kan ook standaard kruidenthee’s vinden bij de apotheker voor reuma, bvb van Kneipp.

Wie zijn leven lang koffie heeft gedronken en niet houdt van thee, kan leren thee drinken door het toevoegen van honing en het eventueel toevoegen van een smaakgevend kruid/builtje bvb. anijs, lavendel, gember.

Keukenkruiden

Knoflook, ui, basilicum, kervel, selderij, peterselie, rozemarijn, tijm

Voedingsaanvullingen

· Om te bepalen welke voedingsaanvullingen het beste geschikt zijn, dient men een apotheker of natuurarts te raadplegen, mede gezien sommige niet kunnen gebruikt worden in combinatie met bepaalde medicamenten.

· De resultaten in experimenten met kraakbeenextracten en glucosamine, die kraakbeen zouden beschermen en opbouwen, zijn hoopvol

· MSM bvb Mannavitaal

· Collageen voor de gewrichten vb Collagen II (Nutrisan)

· Gewrichtsgelatine (bouwstof voor bindweefsel, beenderen, kraakbeen, ligamenten, huid, haar, nagels) vb Mariandl gelatinaat met calcium, magnesium en ijzer

· Organisch silicium met heermoes, brandnetel, glucosamine en MSM bvb Fytosil van Bioradix (of Falruin) zie www.bioradix.be of Sil 26 (Dexsil Laboratories) zie www.dexsil-labs.com

· Vitamine D liefst geëmulgeerd (bvb Bio-D-mulsion van Energetica Natura): ontstekingsremmend, kalkstofwisseling

· Een goed supplement met organische vitaminen, mineralen, glucosamine, chondroïtine, MSM vb Mincartil van Soria

· Drainage van toxines met bvb Trias-C of Detox-kit en Lymphomyosoot van Heel (homeopathisch arts) of Composor 7 Renasor (Soria) of Composor 19 Depursor (Soria) of Fytofin zuiveringskuur (Soria)

· Selenium (Soria of Orthica)

· SAM Protect (Nutrisan) met S-adenosylmethionine tosylaat disulfaat werkt ontstekingsremmend, kraakbeenregenererend, antidepressief. Niet combineerbaar met MAOI’s of andere antidepressiva. Alleen te gebruiken op advies van een arts.

Lichaamsbeweging

· Regelmatig lichaamsbeweging : oefeningen, fysiotherapie, zwemmen, yoga, wandelen e.d. houdt de gewrichten soepel, bevordert de weefseldoorbloeding en maakt het bot sterker. Vloeiende bewegingen zijn gunstig, bvb t’ai chi, chi gong, Feldenkreis,... Zie ook de tekst over lichaamsbeweging op de site.

Lichaamshouding

· Houdingsanalyse door een kinesist die bvb de spierkettingen volgens Busquet gevolgd heeft, met aangepast oefenprogramma om bepaalde spieren te rekken en andere te versterken

· Loop- en ganganalyse bvb in het UZA om te weten te komen waar er onevenwichten zijn, zodat aangepast schoeisel of zolen kan aanbevolen worden

· Volgen van rugschool (meestal een drietal lessen) om inzicht te krijgen in verkeerde lichaamshoudingen en verkeerd gebruik van de rug en om gewoontes aan te passen

· Behandeling van eventuele bekkentorsie bvb door propioceptieve zolen (zie www.aost.be van Patrick Goris) of door Dornmassage (zie www.dewegnaargezondheid.com )

· Aanpassing van zit- en slaapmeubilair, matras, hoofdkussen, houding aan de computer (voor gratis advies zie www.sit-and-sleep.be )

· Training van rug- en buikspieren onder toezicht van fysiotherapeuten, zie www.david.de

· Aanpassing van hoogte van stoelen, tafels, zetels, bed enz. in functie van lichaamslengte

· Medische trainingtherapie en isometrische oefeningen (kinesist) ter behandeling van hyperlaxiteit

Auto-immuunziekte

Reuma wordt ook beschouwd als een auto-immuunziekte. Waar het bij infecties om gevaarlijke, lichaamsvreemde aanvallers van buitenaf gaat (bacteriën, schimmels, virussen,...) en bij allergieën om meestal ongevaarlijke aanvallers (allergenen), bij auto-immuunziekten herkennen de patrouillerende immuuncellen bepaalde structuren, weefsels, cellen niet meer als lichaamseigen maar als lichaamsvreemd zodat deze worden aangevallen. Men kan dit makrokosmisch vergelijken met een burgeroorlog, waar de soldaten van een land op hun eigen bevolking beginnen schieten, waarmee ze het land op de rand van een ineenstorting brengen.

Bepaalde lichaamscellen kunnen zichzelf niet meer als lichaamseigen identificeren en zijn van het lichaam vervreemd geraakt. Om dit te begrijpen kunnen we naar de orgaansymboliek kijken, bvb te vinden in de boeken van dr. Rüdiger Dalhke (Ziekte als symbool; De zin van ziekzijn; Agressie als uitdaging,...). Zo kunnen we vermoeden dat mensen onbewust de gevoelens, thematiek of problemen die samenhangen met het betreffende weefsel of orgaan onderdrukken, niet erkennen of aanvaarden en aldus er vervreemd van raken. Opdracht is dus deze thematiek in het bewustzijn te brengen, deze onder ogen te zien, ernaar te luisteren, de mouwen op te stropen en te trachten er te leren mee omgaan, te beleven, erkennen, aanvaarden, zich ermee te verzoenen en uit te drukken en aldus te integreren in de persoonlijkheid. Of: dit te laten deel worden van het geheel, dus: geheeld worden.

Dit vereist moed, eerlijkheid, durf en inzet, en mogelijks enige begeleiding.

Laten we nu eens kijken naar de thematiek die gepaard zou kunnen gaan met reuma.

Psychologische thema’s (symboliek, analogie):

· Beweeglijkheid, soepelheid, flexibiliteit (spieren, gewrichten) versus starheid, rigiditeit, strakheid, dwangmatigheid, perfectionisme, hardheid, overdreven nauwgezetheid, overdreven morele opvattingen, onvermogen zich aan te passen (innerlijke onbeweeglijkheid) die vaak in lichamelijke beweeglijkheid wordt overgecompenseerd

· Rust versus onrust, van de hak op de tak springen

· Agressie (pijn, zuren) tegenover anderen versus agressie tegen zichzelf (auto-immuunziekte), afgeremde agressie. Schuldgevoelens ivm het voelen van kwaadheid, agressie, haat, verontwaardiging enz wegens het niet erkennen, accepteren van deze gevoelens bij zichzelf omwille van hoge morele maatstaven en ‘sociale onwenselijkheid’. Compensatie van deze schuldgevoelens door anderen te dienen, grote hulpvaardigheid en opoffering. Geblokkeerde agressie die zich kristalleert in de gewrichten en musculatuur. Er ontstaat soms een vreemde combinatie van de ander dienen en de ander overheersen (graag willen dat de ander zich gedraagt zoals jij wil) of ‘welwillende tirannie’. Vrouwen hebben het in het algemeen moeilijker om hun agressieve gevoelens te erkennen, beleven en uitdrukken.

· Te braaf, te zacht, geen vlieg kwaad kunnen doen, geen slecht zien in andere mensen, voetveeg, dweil; anderen die van je profiteren, de vuilbak zijn van anderen, er wordt over je heen gelopen, er wordt geen rekening met jou gehouden.

· Egoïsme versus altruïsme, helperssyndroom, overdreven hulpvaardigheid, zelfopoffering, zelfverwaarlozing; anderen vinden het vanzelfsprekend dat je altijd voor hen klaarstaat.

· Articulatie (Latijn: articulus = gewricht), uitdrukking, expressie versus suppressie, onderdrukking, beheersing, geremdheid, neiging tot neerslachtigheid, de-pressie, masochisme

· Uitvluchten, smoesjes, projectiemechanismen, slachtofferdenken, heldhaftig standhouden, martelaar, schuld zoeken bij uiterlijke omstandigheden, bij anderen, allerhande verwijten versus onder ogen zien van eigen motieven en tekortkomingen of gebreken

· Loslaten versus vasthouden aan zaken uit het verleden, vervlogen thema’s, niet verwerkte zaken (urinezuurkristallen, knobbels)

· Vertrouwen in de ander versus autoritair gedrag, heerszucht, overbezorgdheid voor het welzijn van de ander

· Er alleen voor staan, alleen staan met je eigen zorgen en problemen, eenzaamheid, koude versus warmte, menselijke warmte, gezelschap, gezelligheid, delen van je gevoelens, gedeelde smart is halve smart, gedeelde vreugde is dubbele vreugde

· Gebrek aan doorzettingsvermogen, gebrek aan aanpassingsvermogen, eerzucht, hoogdravende ideeën, onrealistische verwachtingen

· Ontevredenheid, verdriet, teleurstelling in anderen en de wereld

· Op zoek naar/tekort aan aandacht, waardering, erkenning, liefde, bewondering van anderen ipv jezelf de liefde en aanvaarding te schenken die je verdient

Lichamelijke ziekte maakt eerlijk en confronteert ons met zaken die we niet graag zien of liever niet willen horen, m.a.w. met onze schaduw.

Indien een thema of thema’s van toepassing zijn, kan men naast eventuele psychotherapie ook complementair Bachremedies gebruiken of homeopathie om allerlei ‘ongewenste’ gevoelens die men niet wil of kan erkennen of beleven een plaats te geven in het leven en te leren uitdrukken. Aldus kan men komen tot meer soepelheid, gezond egoïsme, expressie en loslaten en kan dit ‘deel van het geheel’ geïntegreerd worden in de persoonlijkheid, m.a.w. ‘ge-heeld’ worden.

Leer je ‘onaangename’ gevoelens uit te drukken, durf jezelf te verdedigen als je gekwetst, beledigd, aangevallen, respectloos bejegend wordt. Leer het conflict aan te gaan, ruzie te maken; dit is in het begin werkelijk onaangenaam en geeft veel stress maar leidt uiteindelijk tot een gunstig resultaat: anderen leren met jou rekening te houden, in te zien dat je ook grenzen hebt, dat je niet alles als vanzelfsprekend aanneemt en dat ze jou met respect moeten behandelen. Niet: “Ik zou moeten dat mens eens zeggen wat ik ervan denk”, maar wel: “Ik ga dat mens eens zeggen wat ik ervan denk”.

Als men zich niet verdedigt tegen kwetsende, beledigende, respectloze opmerkingen en handelingen, blijft men ermee zitten; en dat keert zich op lange termijn tegen zichzelf (auto-immuunziekte). De agressie van anderen wordt dan omgezet in agressie tegen zichzelf.

Neem stap voor stap je leven zelf in handen en geef jezelf liefde, ontspanning, plezier, waardering; je bent immers de moeite waard, je hoeft jezelf niet te bewijzen. Je bent het waard omdat je er bent, omdat je bestaat, zonder voorwaarden, onvoorwaardelijk. Vergeet het idee dat je pas iets waard bent, dat je pas iemand bent als je beantwoordt aan allerlei voorwaarden en verwachtingen. Je hoeft niet hard te zijn voor jezelf, noch voor anderen; wees zacht voor jezelf, verwacht niets van anderen en laat onrealistische verwachtingen, te hoge morele maatstaven, teleurstellingen los; steek de energie die je in anderen steekt in jezelf, laat de anderen hun eigen weg gaan, heb vertrouwen in hun mogelijkheden en in hun eigen weg. Wees niet kwaad of teleurgesteld op anderen omdat ze niet doen wat jij wil, jou niet de waardering, erkenning of liefde geven die je verlangt, en zoek deze in jezelf. Wees zacht voor anderen en voor jezelf, heb begrip voor jezelf en anderen, geef jezelf een kans en geef anderen een kans, en ontplooi je gaven en talenten, werk aan de verwezenlijking van je roeping.

Zie dienaangaande ook de teksten op de website:

Omgaan met agressie

Afwijzing in de kinderjaren

Eigenwaarde

Zeg maar JA tegen jezelf

Geweldloze communicatie

Voor meer literatuur en inzicht in psychosomatiek verwijs ik naar:

Beerlandt, C., De sleutel tot zelf-bevrijding, Petiet, Tiel, 1996

Dalhke, R., dr. & Dethlefsen, T., dr., De zin van ziek zijn, Ankh-Hermes, Deventer

Dalhke, R., dr., Agressie als uitdaging, Ankh-Hermes, Deventer

Andere mogelijkheden

· Sommige mensen ondervinden beterschap dankzij acupunctuur, homeopathie, reflexzonetherapie, elektro-acupunctuur, modderbehandelingen, neuraaltherapie, podo-orthosiologie, shiatsu- en drukpuntmassage, Mora-kleurentherapie, laserbehandeling, verblijf in een kuuroord,...

· Een reeks hoge darmspoelingen olv een arts kan een gunstige invloed op de gezondheid hebben

· Behandeling van haardinfecties of chronische ontstekingen (vb laten trekken van ‘dode’ tanden) kan een gunstige invloed op de gezondheid hebben

Natuurlijke gezondheidszorg

Ontstekingen, haardinfecties (tanden, amandelen, sinussen,…), littekens, geïrriteerde slijmvliezen door een verstoord bacterieel evenwicht (mond, keel, neus, darm), vervuilde darmen, een verstoorde waterhuishouding of zuur-basenevenwicht, de kalkstofwisseling, onvoldoende doorbloeding, overgevoeligheid van de galblaas die mee zuren uitscheidt en het onvermogen om voldoende zuren uit te scheiden spelen een rol. Verder mag men bij reuma de invloed van het autonoom zenuwstelsel niet onderschatten, met name een overbelasting van het sympathisch zenuwstelsel door stress, psychische spanningen, emotionele aandoeningen, enz.

Een aanpassing van de voeding is het belangrijkste advies bij reuma en meer in het bijzonder een drastische wijziging van het verstoord zuur-basenevenwicht als gevolg van een klassieke voeding, maar ook het verbeteren van het vermogen om zuren af te voeren is nodig. De typische Westerse voeding rijk aan geconcentreerde voedingsmiddelen (kaas, vlees, vis, charcuterie, choco, patisserieproducten, granen, snoep,...) en het grote aantal mensen dat aan reuma lijdt, kan ons doen besluiten dat reuma een beschavingsziekte is, ook rekening houdend met het koude klimaat en het gebrek aan beweging of – in het andere geval - teveel werken en belasten van het lichaam.

Daar reuma meer bij vrouwen voorkomt, speelt ook een hormonale invloed een rol, meer in het bijzonder van de bijnieren en de pijnappelklier (epifyse), een antagonist van de hypofyse. De epifyse houdt verband met de seksuele en geestelijke rijping, de hormonale werking, het biologisch ritme; door onvoldoende werking van deze klier in de hersenen zou het kunnen dat een remming ontstaat van het ontzuringsproces in de nieren.

Men ziet vaak dat reumapatiënten veel vlees, kaas en granen eten, die reuma juist aanwakkeren door hun hoog zuuroverschot. De afbraakproducten van eiwitrijk voedsel zoals ureum en urinezuur worden door de nieren uitgescheiden. De nieren kunnen echter overbelast raken of onvoldoende functioneren en zo kunnen urinezuurkristallen onvoldoende worden weggefilterd uit het bloed naar de urine en in gewrichten opgestapeld raken. Een eiwitarme voeding is dan ook aangeraden.

Ook volle rijst heeft door zijn hoog zuuroverschot een ongunstige invloed. Verder dient men een aantal zaken te vermijden zoals koffie, zwarte thee, zout, suiker, alcohol, tabak. Dit kan voor sommige mensen een hele opdracht zijn. Het lijkt wel alsof hun wereld instort.

Men dient best purinerijke voedingsmiddelen te vermijden. Het gaat hier om vis, orgaanvlees, alcohol, gevogelte, schaaldieren, bouillon, gistextracten. In het bijzonder reumapatiënten zouden best overwegen over te schakelen naar een vegetarische voeding of toch in elk geval niet elke dag vlees, gevogelte of vis te eten.

Een gunstige invloed kan men ondervinden van pompoen: door zijn hoog basenoverschot hét voedingsmiddel bij uitstek voor reumalijders. Verder in het bijzonder van augurk, courgette, komkommer, aardappel, rode paprika, tomaat, selderstelen en eigenlijk fruit en groente in het algemeen, met uitzondering van purinerijke en oxaalzuurrijke voedingsmiddelen.

Men dient ook veel te drinken, met name mineraalarm water (vb. Spa Reine, Montcalm), fruit- of groentesappen, kruidenthee.

Knoflook en ui hebben ontstekingswerende eigenschappen maar zijn ongunstig voor mensen met een gevoelige maag of darmen. Honing en raathoning zijn zeker aan te bevelen door hun zenuwversterkende en ontstekingswerende eigenschappen.

Een gezonde voeding is rijk aan antioxidanten zoals vitamine A, C, E en selenium en zink. Deze vangen vrije radicalen of reactieve verteringsproducten en dat beschermt de gewrichten.

Reumapatiënten dienen ook best hun zenuwstelsel te versterken door het gebruik van bvb. tarwekiemen, honing, stuifmeelpollen, tarwekiemolie, organische vitamine B (vb van Soria).

Ook het gebruik natuurlijke voedingssupplementen zoals chlorella, spirulina, barley green, luzernescheuten, enz. is aan te raden. Een uitstekende combinatie is het bekende ABC-poeder (alfalfa, barley, chlorella), te verkijgen bij Groene Dag te Ninove (met verzendingsdienst).

Bij het overschakelen op een gezonde voeding kunnen zich zuiveringsreacties en een reumatische opstoot voordoen. Het hangt van de ernst van de toestand van de patiënt af en hoe hij/zij op het dieet reageert. Daarom is de combinatie met een goede kruidenthee of kruidenpreparaat aangeraden, veel bewegen en een goede slaap en ontspanning.

Een verbetering van het zuur-basenevenwicht heeft talrijke gunstige effecten. Maar het kan ook nodig zijn om haardinfecties in het lichaam te laten behandelen, littekens te laten ontstoren, enz. en om psychische spanningen aan te pakken door bvb. ontspanningsoefeningen, het oplossen van problemen, gesprekstherapie, Bachbloemen, enz.

Het gebeurt regelmatig dat reuma uitbreekt na een zware psychische belasting zodat er in dat geval meer nodig is dan alleen voedingstherapie.

Voedselallergieën en –intoleranties

In verband met het immuunstelsel is bijzonder belangrijk het onderzoek naar al dan niet gemaskeerde voedselallergieën en –intoleranties. De bekende immunoloog Dr. Van Montfort stelt dat ong. 45% van de Westerse bevolking lijdt aan een voedselintolerantie en dat overgevoeligheidsreacties daarmee de meest voorkomende oorzaak zijn van chronische ziektebeelden in de industrielanden. Ze kunnen de grootst mogelijke waaier aan symptomen en ziektes veroorzaken waarvan men er veel totaal niet in verband zou brengen met de voeding of drank die men gebruikt. We denken hierbij bvb aan reumatische aandoeningen, CVS, diabetes, MS, ADHD, postpoliomyelitis, eczema, psoriasis en andere huidaandoeningen, teveel maagzuur, constipatie, diarree, lekkende darm of leaky gutt, ziekte van Crohn, snurken, migraine, hoofdpijn, slaapapnoe, krampen, gewrichtspijnen, obesitas, schildklierproblemen, aderverkalking, hoge bloeddruk, te hoge cholesterol, oogproblemen, sinusitis, rhinitis, oorontsteking, vermoeidheid, slaapproblemen, enz.

Ook het scala aan mogelijke psychische symptomen en gevolgen van deze allergieën en intoleranties is indrukwekkend, van depressie tot psychose toe.

Als arts of therapeut loopt men een groot risico te dweilen met de kraan open, omdat men mensen jarenlang kan behandelen zonder de ware oorzaak van hun problemen te kennen, om nog niet te denken aan de financiële gevolgen hiervan voor de patiënt.

Zoals u weet, slaat de overheid in haar gezondheidsbeleid de bal vaak mis. Het veronachtzamen van dit gigantische probleem en het niet vergoedbaar maken van bvb. de wetenschappelijk aan de strengste Duitse medische criteria beantwoordende ImuPro 300 test voor voedselovergevoelig-heden, is onbegrijpelijk. De gedocumenteerde verbeteringen van de lichamelijke en psychische gezondheid naar aanleiding van het opvolgen van dieetadviezen obv de resultaten van een ImuPro 300 onderzoek zijn op zijn zachtst gezegd opzienbarend.

Zie voor meer hierover de site van dr. Van Montfort: www.cigmtr.nl

Hoe kan men zich laten testen op allergieën?

Er zijn een aantal klassieke mogelijkheden:

· De anamnese. Hieruit kan de arts soms al een mogelijke boosdoener vermoeden.

· Plakproeven
Wanneer een contactallergie vermoed wordt kunnen de zogenaamde epicutane allergietesten of 'plakproeven'. Bij dit onderzoek worden de verdachte allergenen op de rug aangebracht onder pleisters. De stoffen dienen 48 uur contact te maken met de huid en daarna worden ze verwijderd. Ten tijde van het verwijderen en 24 uur daarna wordt de huid geïnspecteerd. Bij een reactie op de allergenen ontstaat op de plek roodheid en zwelling, en soms zelfs een blaar. In principe kunnen alle stoffen worden getest die worden verdacht van het veroorzaken van contactallergie. Er is een standaard reeks van te testen stoffen ontwikkeld waar Europeanen het meest frequent allergisch op reageren: de zgn. Europese Standaardreeks.

· Priktesten
Priktesten zijn zinvol wanneer een allergie vermoed wordt op voedsel (ei, melk, pinda etc.) of luchtwegallergenen (stuifmeel, huisstofmijt etc.). Een druppeltje allergeen-extract wordt op de huid gedruppeld, en vervolgens wordt met een naald door het druppeltje heen in de huid geprikt, zodat er een kleine hoeveelheid van de allergene stof in de huid terecht komt. Na korte tijd (15-45 minuten) ontstaat bij een allergie roodheid en zwelling van de huid ter hoogte van de prikplaats. Hoe groter de zwelling hoe meer de geteste persoon allergisch is voor de geteste stoffen.

· Bloedtesten
Allergie voor voeding en luchtwegallergenen kan óók worden vastgesteld met een bepaling van een bepaald soort eiwitten in het bloed, het IgE. Deze test wordt ook wel RAST-test genoemd. Meestal is deze test iets minder betrouwbaar dan de huidpriktest.

· Geen enkele allergietest geeft voor 100% duidelijkheid: een negatieve uitslag hoeft niet altijd te betekenen dat er geen allergie is, dit noemen wij dan een vals negatieve uitslag. Een positieve uitslag kan betekenen dat er wel sprake is van een allergie, maar dat de gevonden allergie niet de klachten veroorzaakt. In de meeste gevallen kan toch een betrouwbare uitspraak worden gedaan wanneer de testuitslag en de anamnese goed op elkaar aansluiten. De 'gouden test' is de eliminatie-provocatietest: deze test houdt in dat het contact met het verdachte allergeen wordt gestopt (eliminatie). Wanneer de klachten verminderen of verdwijnen kan de patient dan eventueel weer aan het verdachte allergeen worden blootgesteld (provocatie). Wanneer de klachten dan weer terugkomen is het echte bewijs voor een allergie geleverd. Echter: deze eliminatie-provacatie testen moeten ALTIJD onder supervisie van een deskundige worden uitgevoerd. Wanneer heftige allergische reacties verwacht kunnen worden is supervisie van een gespecialiseerd arts noodzakelijk.

(Bron: http://www.huidinfo.nl/allergie.html)

Er bestaan ook andere mogelijkheden, zoals:

· Electro-acupunctuurtoestel naar dr. Voll (EAV): hiermee kan men in principe duizenden stoffen testen

· Quintsysteme: dit is de meest gesofisticeerde vorm van EAV waarmee men ook onderliggende emotionele oorzaken van allergieën kan testen. Met dit toestel kan men ook ineens behandeld worden (zie www.holopathie.nl).

· NAET: Nambudripad’s Allergy Eleminating Techniques. Dit is een techniek gebaseerd op de combinatie van kinesiologische spiertesten op allergenen en van acupunctuur. Met deze techniek kan men op 25u tijd van een allergie of intolerantie af geraken. Zie ook http://www.naeteurope.com/

· TAT: Tapas Acupressure Technique. Eveneens een techniek om van allergieën af te geraken. Zie http://www.tatlife.com/ of http://www.realisatietrainingen.nl/pb/tat/index.html

Zie voor meer uitleg ook de tekst over allergieën en intoleranties op de website.

Bron:

Dries, J., Reuma zelf overwinnen, Arinus, Genk, s.a.

Dries, J., Voedingstherapie deel 2, Arinus, Genk, 2000

Houben, J., Kruidenadviezen, Arinus, Genk, 1998

Haneveld, G.T., Atrium geneeswijzer, Atrium, Alphen aan den Rijn, 1997 (ISBN 9061138264)

Koninklijke Apothekersvereniging Antwerpen, Folder 32 “Reumatoestand”

Margodt, J., Fytotherapie, Arinus, Genk, s.a.

Rasker, J.J., Reuma en alternatieve behandelingsmethoden, Arko, Houten (ISBN 9072047192)

Reader’s Digest, Pijn te lijf, Uitgeversmaatschappij The Reader’s Digest NV, Amsterdam/Brussel, 2000

Reader’s Digest, Gezonde spieren, botten en gewrichten, Uitgeversmaatschappij The Reader’s Digest NV, Amsterdam/Brussel, 2000

S.n., Folder “Reumatische aandoeningen – Gember voor een leven vol actie!”, s.d.

Veys, E. et alt., Leven met reuma, BRT-instructieve omroep, Brussel, 1987

http://www.nice-info.be/html/PROF/prof_setNN.htm?http://www.nice-info.be/html/PROF/NUTRINEWSONLINE/NN0902reumaIN.htm

http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=art&art_id=135

www.cigmtr.nl

ã [email protected] laatste aanpassing 28 januari 2009

www.geocities.com/lucasvo

Verwante aandoeningen

Hypermobiliteit of hyperlaxiteit

“Het bewegingsbereik van een gewricht vertoont sterke interindividuele verschillen. Redenen hiervoor zijn onder andere de erfelijke collageenstructuur in de gewrichtskapsels en ligamenten, erfelijke vorm van de benige gewrichtsoppervlaktes en de neuro-musculaire tonus. Hypermobiliteit van gewrichten is een gevolg van abnormale (hyper)laxiteit van ligamenten, gewrichtskapsels en tussenwervelschijven.

Hypermobiliteit op zich is een toestand waarin men zich bevindt en geen ziekte. Gewrichtshyperlaxiteit kan in sommige sporten zelfs een voordeel zijn. Het kan echter wel leiden tot gegeneraliseerde gewrichtspijn (arthralgia) of locale symptomen zoals frequente enkeldistorsies, knie-effusies (waterknie), schouderontwricthingen en wederkerende episodes van rugpijn. Gewrichtsstabiliteit daarentegen reduceert het risico op kwetsuren. De term hypermobiliteitssyndroom wordt gedefinieerd als een combinatie van hypermobiliteit met arthralgia, lage rugpijn, frequente dislocaties of distorsies en is meestal het gevolg van een erfelijke aandoening van bindweefsel.

Mensen met hypermobiliteit lopen een verhoogd risico op vroegtijdige osteo-arthrose of tussenwervelschijfdegeneratie. Mensen die bovengenoemde rugklachten niet ontwikkelen ervaren meestal een spontane verbetering met toenemende leeftijd (tussen 30 en 40 jaar), wanneer ze hun juveniele hyperlaxiteit verliezen. Bij mensen met hyperlaxiteit is het vooral van belang veel van houding te wisselen: actief zitten is hier heel belangrijk. Ook moet men tijdens de nachtrust voldoende makkelijk van houding kunnen wisselen.”

(Bron: Puttemans, A. & alteri, Gezond zitten en slapen, Leuven)

Hier voeg ik aan toe de bevinding van dr. J. Beunk, dat fosfor in koemelk (en cola) te goed opneembaar is en dit veroorzaakt o.a. lengtegroei, slappe banden en spieren.

Daarbij komt ook nog dat de calcium in koemelk nauwelijks opneembaar is omdat het gaat om een anorganische verbinding nl. calciumcarbonaat. (in: Arts en Apotheker, mei 2002, pp.5-6). Hier vinden we dus een verklaring voor de overdreven lengtegroei van jongeren én voor de zwakke ligamenten. Voeg hierbij nog de factor erfelijkheid en hyperlaxiteit en je hebt een broze mix van spieren, ligamenten en beenderen...

R.S.I.

Repetitive Strain Injury wordt veroorzaakt door een langdurige statische spierbelasting en door kortcyclische, repetitieve belastingen die schade toebrengen aan pezen, zenuwen, spieren en andere zachte lichaamsweefsels. Bewegingen zijn repetitief als zij gedurende minimaal 2 uur per dag of minimaal 1 uur achter elkaar worden uitgevoerd. Elk beroep heeft zijn specifieke R.S.I.’s die het gevolg zijn van de fysieke belasting eigen aan het beroep. Langdurig beeldschermwerk is echter tegenwoordig de grootste beroepsgebonden risicofactor. De klachten worden tevens verergerd door een verkeerde techniek te gebruiken bij het typen en een slechte, statische houding die onnodige stress veroorzaakt op pezen en zenuwen in de handen, pols, armen en zelfs op de schouders en de nek.

Slechts in 10% van de gevallen kan men een duidelijk omlijnde dignose stellen, zoals: tenniselleboog, golfarm, supraspinatus-tendinitis, zenuw-inklemming, een muispols... In de meeste gevallen spreekt men echter van een samengestelde verwonding of Cumulative Trauma Disorder. Meestal breiden de klachten zich tevens uit naar de oorspronkelijk niet-gekwetste hand, arm of schouders, hetgeen wijst op de rol van de hersenen bij R.S.I. De ontwikkeling van R.S.I. verloopt in drie fasen. De eerste fase houdt in dat je klachten ontwikkelt tijdens het werk, maar de pijn stopt zodra je ophoudt met werken. In fase twee krijg je ook in het weekend en tijdens de vakantiedagen last van de aandoening. In de derde fase zijn de klachten chronisch geworden. Denken we hierbij onder andere aan de volgende klachten:

· Verstrakking, ongemak, stijfheid, pijn of branderig gevoel in de handen, polsen, vingers, armen en schouders

· Tintelingen, koude in de hand of vingergevoelloosheid

· Onhandigheid of krachtverlies en coördinatieverlies van de handen

· Pijn die tot slapeloosheid leidt

· Nood aan het masseren van de handen, polsen en armen

(Bron: Puttemans, A. & alteri, Gezond zitten en slapen, Leuven)

Carpaaltunnelsyndroom (CTS)

“herhaaldelijk en langdurig werken achter een toetsenbord kan leiden tot het CTS, een vorm van R.S.I. De aandoening komt het meest voor bij beroepsmuzikanten en bij beeldschermwerkers die met gebogen polsen achter het toestenbord en de muis zitten. In de handwortelbeentjes bevindt zich een tunnel waar de mediaanzenuw en de pezen doorlopen. Als je je vingers en je hand beweegt, wrijven die pezen tegen de rand van de tunnel aan. Op zich is dat geen probleem, maar door het herhaaldelijk en intensief gebruik van muis en toetsenbord, kunnen de pezen ontsteken en zwellen. Dit verhoogt de druk op de mediaanzenuw. Op die manier kunnen chronische spier- en zenuwkwetsuren ontstaan.

Het eerste symptoom is dat je vingers beginnen te tintelen, vaak uren nadat je gestopt bent met werken. Door dat tijdsverloop wordt vaak niet het verband gelegd met de activiteiten die CTS kunnen veroorzaken. Als je de problemen laat aanslepen kunnen je vingers en handen op de duur zelfs gevoelloos worden. Mensen met een vergevorderd geval van CTS hebben vaak erg dunnen polsen omdat spieren en pezen weggekwijnd zijn.”

(Bron: Puttemans, A. & alteri, Gezond zitten en slapen, Leuven)

Het computerstresssyndroom

Door de toenemende automatisering zijn talrijke taken in het arbeidsmilieu sterk veranderd. Zware, dynamische inspanningen worden meer en meer vervangen door zittend, schijnbaar licht uit te voeren werk. Uit studies blijkt dat 80 tot 85% van de werktijd op kantoor wordt uitgevoerd in een statische, zittende houding. Momenteel werkt 35 tot 40% van de beroepsbevolking in de geïndustrialiseerde landen regelmatig aan beeldschermen en dat neemt nog steeds sterk toe. Beeldschermwerk wordt gekenmerkt door een langdurig werken in dezelfde zithouding, gecombineerd met kortcyclische, repetitieve handelingen, waarbij statisch spierwerk ter hoogte van de nek, schouders en rug vereist is om de lichaamspositie te behouden. Door het zitten zou het werk minder vermoeiend zijn en zou het comfort van de werknemer verhoogd worden maar...

Naast de problemen ter hoogte van de lage rug, worden in toenemende mate klachten gerapporteerd ter hoogte van de schouders, enke, polsen en handen. Ook visuele problemen zoals vermoeide ogen, branderige ogen, droge ogen, oogirritatie en troebel zicht komen frequent voor bij computergebruik.

(Bron: Puttemans, A. & alteri, Gezond zitten en slapen, Leuven)

Fibromyalgie

“FM is een aandoening die pijnklachten vanuit bindweefsel en spierweefsel veroorzaakt. Deze aandoening komt meestal voor bij vrouwen en de klachten openbaren zich vaak tussen het 25^e en 40^e levensjaar. FM wordt gekenmerkt door gegeneraliseerde pijn en stijfheid in het houdings- en bewegingsapparaat, chronische vermoeidheid en een gestoorde slaap.

Hoewel de pijnklachten in het hele bewegingsapparaat voor kunnen komen, zijn ze meestal geconcentreerd in de nek- en schouderregio, het gebied van de lumbale wervelkolom en de knieën. Slaapstoornissen uiten zich in verschillende malen wakker worden. De patiënt wordt ’s ochtends niet uitgerust wakker, heeft last van ochtendstijfheid en voelt zich geradbraakt. De aanwezigheid van pijnlijke drukpunten op bepaalde plaatsen in het houdings- en bewegingsapparaat wordt karakteristiek genoemd voor FM. Deze pijnlijke drukpunten worden in de moderne literatuur tenderpoints en myofasciale triggerpoints genoemd.

Waarschijnlijk ontstaat de pijn ten gevolge van langdurige overbelasting en microtrauma van de cervicale en lumbale wervelkolom. De pijn die in deze diepgelegen structuren ontstaat, uit zich in oppervlakkig gelegen structuren van dezelfde segmentale innervatie en is vooral geconcentreerd in spierbuiken en peesinserties. In de weefsels waarin referred pain tot uiting komt, ontstaat een gestoorde circulatie, een veranderde consistentie van het bindweefsel, hypertonie, enz.

Mechanische factoren lijken in ieder geval belangrijk te zijn. Verkeerde houdingen in rust en bij bewegen, verkeerde belastingen van spieren, lijken in dit opzicht van belang te zijn. Het bedsysteem, de slaaphouding en dergelijke kunnen tekortschieten in ergonomische zin. Foutieve slaaphoudingen of ongeschikte slaapsystemen kunnen ook de symptomatologie onderhouden.”

(Mannekens, P., Rug en bed : slaapsystemen en de preventie van rugklachten, De Tijdstroom, Genk, 1996, p. 44-45)

“Fibromyalgia is een chronische, onzichtbare systeemaandoening, die zeer complex en moeilijk te begrijpen is. Het is geen spiertoestand. Het is een dysfunctie van de informatiesubstanties, zoals neurotransmittors, hormonen, peptides en andere biochemische boodschappers, die de communicatie verzorgen tussen lichaam en hersenen. Het veroorzaakt hypersensitiviteit voor alle soorten van stimuli, waardoor tevens pijn kan versterkt worden. Griepachtige algemene pijn is daarbij een symptoom van FM. Het lijkt alsof het lichaam geen echte rust kent maar constant overprikkeld wordt, als een radio met een volumeregelaar die op maximum is blijven steken. Tevens heb je 11 van de 18 specifieketenderpoints, verdeeld over de 4 kwadranten van het lichaam, die bij compressie aanleiding geven tot pijn. Een belangrijk symptoom van FM is verder een dysfunctionele slaap: de alfa-delta slaap anomalie. Wanneer je een dieper slaapnieveau bereikt, dringen alpha-golven binnen en trekken je terug naar oppervlakkige slaap of maken je wakker. Hierdoor krijg je geen verfrissende slaap en mis je de herstellende werking en biochemisceh regulatie van de delta-golven.

Personen met FM lijden aan een chronisch slaaptekort en kunnen daardoor onvoldoende recupereren van de lichamelijke en menstale belasting van overdag. Het komt vaak voor in combinatie met het chronische myofaciale pijn syndroom, hetgeen een neuromusculaire chronische pijnconditie is met trigger points die onverdraaglijke pijn kunnen veroorzaken. Deze triggerpoints kunnen overal op het lichaam voorkomen en lokken zeer vele symptomen uit zoals gerefeerde pijn, spierspasmen, impotentie, tandengeknars tijdens de slaap, pijnlijke maandstonden. De vernauwde en rigide myofascia kunnen zenuwen, bloed- of lymfevaten afknellen. Mensen met MPS moeten langdurige inactiviteit zeker vermijden om pijnlijke spierstijfheid te vermijden. MPS kan tevens symptomen uitlokken zoals extreme duizeligheid, migraines, onhandigheid en kuitkrampen. Evenals pijn in gelocaliseerde delen van het lichaam: rug, handen, nek en andere delen. Beide gevallen (FM en MPS) geven aanleiding tot ernstige ochtendstijdheid. De symptomen fluctueren echter constant o.i.v. verscheidene stimuli. De symptomen kunnen erg uitgesproken zijn maar geen enkele gebruikelijke diagnostische testen, zoals X-ray of bloedtesten kan FM of MPS aantonen. Er bestaat geen genezing voor beide syndromen.”

(Bron: Puttemans, A. & alteri, Gezond zitten en slapen, Leuven)

www.geocities.com/lucasvo

Dit artikel werd met de meeste zorg samengesteld. Niettemin is het nooit geheel uitgesloten dat de informatie door tijdsverloop, recent wetenschappelijk onderzoek of andere oorzaken onjuist, onvolledig of achterhaald is. De auteur kan niet aansprakelijk gesteld worden voor enige directe of indirecte gevolgen voortvloeiend uit de gegevens. Dit artikel is niet bedoeld als vervanging voor een medische diagnose en medische zorg door een arts. De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd zijn arts te raadplegen bij enigerlei klachten of symptomen.

Suggesties, commentaar en reacties zijn steeds welkom op het vermelde e-mailadres.