..:: Anasayfaya Dönüş ::..
ÖZEL YETENEKLİ ÇOCUK KİMDİR ?
Özel yeteneklinin tanımı dünyadaki özel yetenekli çocuk sayısı kadar çeşitlidir. Zeka düzeyini ölçen testlerden yüksek puan almak bir belirtidir ancak bugün uzmanların çoğu, zeka testlerinin insan zihninin karmaşıklığını ölçmede yetersiz olduğunu düşünüyorlar. Ayrıca zekanın ölçülmesi çocuğun yeteneklerinin geliştirilmesinden neler yapılabileceğini göstermiyor. Özel yeteneklilik toplumsal ve kültürel değerlere göre farklı ele alınıyor. Dahi olarak kabul edilen Einstein’ın bir amazon ormanlarında yaşayan bir yerli olarak dünyaya geldiğini düşünün. Böyle bir ortamda onun ormanda hayatta kalabilmeyi sağlayan avlanma ve ormandaki tehlikelere karşı kendini koruyabilme gibi becerilere sahip olması daha geçerli olurdu. Başka değerlerin peşinde olan o yerli toplum için herhalde görelilik kuramının pek de bir değeri olmazdı. Özel yeteneklilik biraz da zamanla ilgili. Örneğin Leonardo Da Vinci 1960 larda Fransa’da yaşasaydı tanınmak için herhalde çok çaba sarf etmesi gerekecekti. Einstein kendi ülkesinde 50 yıl önce dünyaya gelseydi dünya onun sunduklarına pek de hazır olmayacaktı. Bireylerin yetenekleri toplumun onları kabule hazır buluşu ile çakışması gerekiyor.
Günümüzde hangi yetenekler az bulunuyor ve değerli olarak kabul ediliyor? Zeka testlerin verebilecekleri dışında hangi veriler bir çocuğun özel yetenekli olduğunu gösteriyor. Bunun için yapılan araştırmalara göre, öğrenme arzusu yüksek olan, dünyayı ve dünyanın nasıl işlediğini merak eden, yeni bir keşif karşısında heyecanlanabilen, bilgi parçacıklarını zihinlerinde toplayıp beli bir sonuca ulaşabilen kişiler özel yetenekli olarak sayılabilir. Gelişkin bir espri yeteneğine sahip olmanın da çoğu zaman özel yetenklilik için gösterge olduğu düşünülüyor. Ancak şunu da belirtmeden geçemeyeceğim. Burada espri yeteneği derken televizyonlarda izlediğimiz talk show lardaki esprilerden bahsetmiyorum zaten bu özel yetenkli kişilerin yaptığı espirileri çoğu zaman anlamak güçtür. Özel yeteneklileri bilmenin en kolay yolu davranışları izlemektir. A kişisinin kendisine yeni bir alfabe yada sayı şifresi geliştirmesi, b kişinin küçük yaşta uzun cümlelerle kendisini ifade edebilmesi, c kişisinin dikkat süresinin çok uzun olması, x kişinin gelişmiş bir sözcük dağarcığı olması, y kişinin ayrıntıları hatırlama yeteneğinin yüksek olması gibi. Burada sözü geçen örnekler başlangıç için iyi birer ipucu sayılabilir.
