सूत उवाच - 
अथोद्धवस्तु तान् दृष्ट्वा कृष्णकीर्तनतत्परान् । 
सत्कृत्याथ परिष्वज्य परीक्षितमुवाच ह ॥ 1 
 
उद्धव उवाच -
धन्योऽसि राजन् कृष्णैकभक्त्या पूर्णोऽसि नित्यदा । 
यस्त्वं निमग्नचित्तोऽसि कृष्णसंङ्‌कीर्तनोत्सवे ॥ 2  

कृष्णपत्‍नीषु वज्रे च दिष्ट्या प्रीतिः प्रवर्तिता । 
तवोचितमिदं तात कृष्णदत्ताङ्‌गवैभव ॥ 3  

द्वारकास्थेषु सर्वेषु धन्या एते न संशयः । 
येषां व्रजनिवासाय पार्थमादिष्टवान् प्रभुः ॥ 4  

श्रीकृष्णस्य मनश्चन्द्रो राधास्यप्रभयान्वितः । 
तद्विहारवनं गोभिर्मण्डयन् रोचते सदा ॥ 5  

कृष्णचन्द्रः सदा पूर्णस्तस्य षोडश या कलाः । 
चित्सहस्रप्रभभिन्ना अत्रास्ते तत्स्वरूपता॥ 6  

एवं वज्रस्तु राजेन्द्र प्रपन्नभयभञ्जकः । 
श्रीकृष्णदक्षिणे पादे स्थानमेतस्य वर्तते ॥ 7  

अवतारेऽत्र कृष्णेन योगमायातिभाविताः । 
तद्‌बलेनात्मविस्मृत्या सीदन्त्येते न संशयः ॥ 8  

ऋते कृष्णप्रकाशं तु स्वात्मबोधो न कस्यचित् । 
तत्प्रकाशस्तु जीवानां मायया पिहितः सदा ॥ 9  

अष्टाविंशे द्वापरान्ते स्वयमेव यदा हरिः । 
उत्सारयेन्निजां मायां तत्प्रकाशो भवेत्तदा ॥ 10  

स तु कालो व्यतिक्रान्तस्तेनेदमपरं श्रृणु । 
अन्यदा तत्प्रकाशस्तु श्रीमद्भागवताद् भवेत् ॥ 11  

श्रीमद्भागवतं शास्त्रं यत्र भागवतैर्यदा । 
कीर्त्यते श्रूयते चापि श्रीकृष्णस्तत्र निश्चितम् ॥ 12  

श्रीमद्भागवतं यत्र श्लोकं श्लोकार्द्धमेव च । 
तत्रापि भगवान् कृष्णो वल्लवीभिर्वराजते ॥ 13  

भारते मानवं जन्म प्राप्य भागवतं न यैः । 
श्रुतं पापपराधीनैरात्मघातस्तु तैः कृतः ॥ 14  

श्रीमद्भागवतं शास्त्रं नित्यं यैः परिसेवितम् । 
पिर्मातुश्च भार्यायाः कुलपङ्‌क्तिः सुतारिता ॥ 15  

विद्याप्रकाशो विप्राणां राज्ञां शत्रुजयो विशाम् । 
धनं स्वास्थ्यं च शूद्राणां श्रीमद्भागवताद् भवेत् ॥ 16  

योषितामपरेषां च सर्ववाञ्छितपूरणम् । 
अतो भागवतं नित्यं को न सेवेत भाग्यवान् ॥ 17  

अनेकजन्मसंसिद्धः श्रीमद्भागवतं लभेत् । 
प्रकाशो भगवद्‌भक्तेरुद्‌भवस्तत्र जायते ॥ 18  

सांख्यायनप्रसादाप्तं श्रीमद्‌भागवतं पुरा । 
बृहस्पतिर्दत्तवान् मे तेनाहं कृष्णवल्लभः ॥ 19  

अख्यायिकां च तेनोक्तां विष्णुरात निबोध ताम् । 
ज्ञायते सम्प्रदायोऽपि यत्र भागवतश्रुतेः ॥ 20  

बृहस्पतिरुवाच - 
ईक्षाञ्चक्रे यदा कृष्णो मायापुरुषरूपधृक् । 
ब्रह्मा विष्णुः शिवश्चापि रजः सत्त्वतमोगुणैः ॥ 21  

पुरुषास्त्रय उत्तस्थुरधिकारांस्तदादिशत् । 
उत्पत्तौ पालने चैव संहारे प्रक्रमेण तान् ॥ 22  

ब्रह्मा तु नाभिकमलादुत्पन्नस्तं व्यजिज्ञपत् । 
ब्रह्मोवाच - 
नारायणादिपुरुष परमात्मन् नमोऽस्तु ते ॥ 23  

त्वया सर्गे नियुक्तोऽस्मि पपीयान् मां रजोगुणः । 
त्वत्स्मृतौ नैव बाधेत तथैव कृपया प्रभो ॥ 24  

बृहस्पतिरुवाच - 
यदा तु भगवान् तस्मै श्रीमद्‌भागवतं पुरा । 
उपदिश्याब्रवीद् ब्रह्मन् सेवस्वैनत् स्वसिद्धये ॥ 25  

ब्रह्मा तु परमप्रीतस्तेन कृष्णाप्तयेऽनिशम् । 
सप्तावरणभङ्‌गाय सप्ताहं समवर्तयत् ॥ 26  

श्रीभागवतसप्ताह सेवनाप्तमनोरथः । 
सृष्टिं वितनुते नित्यं ससप्ताहः पुनः पुनः ॥ 27  

विष्णुरप्यर्थयामास पुमांसं स्वार्थसिद्धये । 
प्रजानां पालने पुंसा यदनेनापि कल्पितः ॥ 28  

विष्णुरुवाच - 
प्रजानां पालनं देव करिष्यामि यथोचितम् । 
प्रवृत्त्या च निवृत्त्या च कर्मज्ञानप्रयोजनात् ॥ 29  

यदा यदैव कालेन धर्मग्लानिर्भविष्यति । 
धर्मं संस्थापयिष्यामि ह्यवतारैस्तदा तदा ॥ 30  

भोगार्थिभ्यस्तु यज्ञादिफलं दास्यामि निश्चितम् । 
मोक्षार्थिभ्यो विरक्तेभ्यो मुक्तिं पञ्चविधां तथा ॥ 31  

येऽपि मोक्षं न वाञ्छन्ति तान् कथं पालयाम्यहम् । 
आत्मानं च श्रियं चापि पालयामि कथं वद ॥ 32  

तस्मा अपि पुमानाद्यः श्रीभागवतमादिशत् । 
उवाच च पठस्वैनत्तव सर्वार्थसिद्धये ॥ 33  

ततो विष्णुः प्रसन्नात्मा परमार्थकपालने । 
समर्थोऽभूच्छ्रिया मासि मासि भागवतं स्मरन् ॥ 34  

यदा विष्णुः स्वयं वक्ता लक्ष्मीश्च श्रवणे रतः । 
तदा भागवतश्रावो मासेनैव पुनः पुनः ॥ 35  

यदा लक्ष्मीः स्वयं वक्त्री विष्णुश्च श्रवणे रतः । 
मासद्वयं रसास्वादस्तदातीव सुशोभते ॥ 36  

अधिकारे स्थितो विष्णुर्लक्ष्मीर्निश्चिन्तमानसा । 
तेन भागवतास्वादस्तस्या भूरि प्रकाशते ॥ 37  

अथ रुद्रोऽपि तं देवं संहाराधिकृतः पुरा । 
पुमांसं प्रार्थयामास स्वसामर्थ्यविवृद्धये ॥ 38  

रुद्र उवाच - 
नित्ये नैमित्तिके चैव संहारे प्राकृते तथा । 
शक्तयो मम विद्यन्ते देवदेव मम प्रभो ॥ 39  

आत्यन्तिके तु संहारे मम शक्तिर्न विद्यते । 
महद्‌दुःखं ममैतत्तु तेन त्वां प्रार्थयाम्यहम् ॥ 40  

बृहस्पतिरुवाच - 
श्रीमद्भागवतं तस्मा अपि नारायणो ददौ । 
स तु संसेवनादस्य जिग्ये चापि तमोगुणम् ॥ 41  

कथा भागवती तेने सेविता वर्षमात्रतः । 
लये त्वात्यन्तिके तेनवाप शक्तिं सदाशिवः ॥ 42  

उद्धव उवाच - 
श्रीभागवतमाहात्म्य इमामाख्यायिकां गुरोः । 
श्रुत्वा भागवतं लब्ध्वा मुमुदेऽहं प्रणम्य तम् ॥ 43  

ततस्तु वैष्णवीं रीतिं गृहीत्वा मासमात्रतः । 
श्रीमद्भागवतास्वादो मया सम्यङ्‍निषेवितः ॥ 44  

तावतैव बभूवाहं कृष्णस्य दयितः सखा । 
कृष्णेनाथ नियुक्तोऽहं व्रजे स्वप्रेयसीगणे ॥ 45  

विरहार्त्तासु गोपीषु स्वयं नित्यविहारिणा । 
श्रीमागवतसन्देशो मन्मुखेन प्रयोजितः ॥ 46  

तं यथामति लब्ध्वा ता आसन् विरहवर्जिताः । 
नाज्ञासिषं रहस्यं तच्चमत्कारस्तु लोकितः ॥ 47  

स्वर्वासं प्रार्थ्य कृष्णं च ब्रह्माद्येषु गतेषु मे । 
श्रीमद्‌भागवते कृष्णस्तद्रहस्यं स्वयं ददौ ॥ 48  

पुरतोऽश्वत्थमूलस्य चकार मयि तद् दृढम् । 
तेनात्र व्रजवल्लीषु वसामि बदरीं गतः ॥ 49  

तस्मान्नारदकुण्डेऽत्र तिष्ठामि स्वेच्छया सदा । 
कृष्णप्रकाशो भक्तानां श्रीमद्‌भागवताद् भवेत् ॥ 50  

तदेषामपि कार्यार्थं श्रीमद्‌भागवतं त्वहम् । 
प्रवक्ष्यामि सहायोऽत्र त्वयैवानुष्ठितो भवेत् ॥ 51  

सूत उवाच - 
विष्णुरातस्तु श्रुत्वा तदुद्धवं प्रणतोऽब्रवीत् । 
परीक्षिदुवाच - 
हरिदास त्वया कार्यं श्रीभागवतकीर्तनम् ॥ 52  

आज्ञाप्योऽहं यथा कार्यः सहायोऽत्र मया तथा । 
सूत उवाच - 
श्रुत्वैतदुद्धवो वाक्यमुवाच प्रीतमानसः ॥ 53  

उद्धव उवाच - 
श्रीकृष्णेन परित्यक्ते भूतले बलवान् कलिः । 
करिष्यति परं विघ्नं सत्कार्ये समुपस्थिते ॥ 54  

तस्माद् दिग्विजयं याहि कलिनिग्रहमाचर । 
अहं तु मासमात्रेण वैष्णवीं रीतिमास्थितः ॥ 55  

श्रीमद्‌भागवतास्वादं प्रचार्यं त्वत्सहायतः । 
एतान् सम्प्रापयिष्यामि नित्यधाम्नि मधुद्विषः ॥ 56  

सूत उवाच - 
श्रुत्वैवं तद्वचो राजा मुदितश्चिन्तयाऽऽतुरः । 
तदा विज्ञापयामास स्वाभिप्रायं तमुद्धवम् ॥ 57  

परीक्शिदुवाच - 
कलिं तु निग्रहीष्यामि तात ते वचसि स्थितः । 
श्रीभागवतसम्प्राप्तिः कथं मम भविष्यति ॥ 58  

अहं तु समनुग्राह्यस्तव पादतले श्रितः । 
सूत उवाच - 
श्रुत्वैतद् वचनं भूयोऽप्युद्धवस्तमुवाच ह ॥ 59  

उद्धव उवाच - 
राजंशिचन्ता तु ते कापि नैव कार्या कथञ्चन । 
तवैव भगवच्छास्त्रे यतो मुख्याधिकारिता ॥ 60  

एतावत्कालपर्यंतं प्रायो भागवतश्रुतेः । 
वार्तामपि न जानन्ति मनुष्याः कर्मतत्पराः ॥ 61  

त्वत्प्रसादेन बहवो मनुष्या भारताजिरे । 
श्रीमद्भागवतप्राप्तौ सुखं प्राप्स्यन्ति शाश्वतम् ॥ 62  

नन्दनन्दनरूपस्तु श्रीशुको भगवानृषिः । 
श्रीमद्भागवतं तुभ्यं श्रावयिष्यत्यसंशयम् ॥ 63  

तेन प्राप्स्यसि राजंस्त्वं नित्यं धाम व्रजेशितुः । 
श्रीभागवतसञ्चारस्ततो भुवि भविष्यति ॥ 64  

तस्मात्त्वं गच्छ राजेन्द्र कलिनिग्रहमाचर । 
सूत उवाच - 
इत्युक्तस्तं परिक्रम्य गतो राजा दिशां जये ॥ 65  

वज्रस्तु निजराज्येशं प्रतिबाहुं विधाय च । 
तत्रैव मातृभिः साकं तस्थौ भागवताशया ॥ 66  

अथ वृन्दावने मासं गोवर्धनसमीपतः । 
श्रीमद्भागवास्वादस्तूद्धवेन प्रवर्तितः ॥ 67  

तस्मिन्नास्वाद्यमाने तु सच्चिदानन्दरूपिणी । 
प्रचकाशे हरेर्लीला सर्वतः कृष्ण एव च ॥ 68  

आत्मानं च तदन्तःस्थं सर्वेऽपि ददृशुस्तदा । 
वज्रस्तु दक्षिणे दृष्ट्वा कृष्णपादसरोप्रुहे ॥ 69  

स्वात्मानं कृष्णवैधुर्यान्मुक्तस्तद्‌भुव्यशोभत । 
ताश्च तन्मातरः कृष्णे रासरात्रिप्रकाशिनि ॥ 70  

चन्द्रे कलाप्रभारूपमात्मानं वीक्ष्य विस्मिताः । 
स्वप्रेष्ठविरहव्याधिविमुक्ताः स्वपदं ययुः ॥ 71  

येऽन्ये च तत्र ते सर्वे नित्यलीलान्तरं गताः । 
व्यावहारिकलोकेभ्यः सद्योऽदर्शनमागताः ॥ 72  

गोवर्धननिकुञ्जेषु गोषु वृन्दावनादिषु । 
नित्यं कृष्णेन मोदन्ते दृश्यन्ते प्रेमतत्परैः ॥ 73  

सूत उवाच - 
ये एतां भगवत्‌प्राप्तिं श्रुणुयाच्चापि कीर्तयेत् । 
तस्य वै भगवत्प्राप्तिर्दुःखहानिश्च जायते ॥ 74  

॥ इति श्रीस्कान्दे महापुराण् एकशीतिसाहस्र्यां संहितायां 
द्वितीये वैष्णवखण्डे परीक्षिद् उद्धवसंवादे 
श्रीमद् भागवतमाहात्म्ये तृतीयोऽध्यायः ॥ 3 ॥