| Hoofdstuk 8 Pagina 1 |
| Hoofdstuk 8 DE ZOOGDIEREN VAN GRESSE De meeste zoogdieren die in de omgeving van Gresse voorkomen, zul je waarschijnlijk nooit te zien krijgen. Dat geldt bijvoorbeeld voor muizen, spitsmuizen, woelmuizen, Zevenslapers, Dassen en marters. Dassen en marters zijn vooral 's nachts actief; bovendien leven ze nogal verborgen. Muizen zijn klein, ze leven vaak in holen in de grond en komen er 's nachts pas uit. Wat makkelijker ligt het met soorten als Ree�n, Wilde zwijnen, Gemzen, Alpenmarmotten en Steenbokken. Deze soorten zijn groot en daardoor al gemakkelijk waarneembaar; bovendien zijn ze ook overdag actief. Ook de sporen van deze dieren zijn gemakkelijk te vinden en te herkennen. Tenslotte zijn er nog enkele soorten waarvan de kans dat je ze waarneemt erg klein is, maar als je ze ooit ziet dan zal je er nog dagen over praten. Het gaat hier om Lynx en Wolf. We zullen de verschillende zoogdieren die je mogelijk zou kunnen zien hierna kort bespreken. Wolf - le Loup Tot voor enkele jaren geleden gold de Wolf als uitgestorven in Frankrijk. Jagers hadden er alles aan gedaan om dat voor elkaar te krijgen. Maar in 1992 ontdekten parkwachters in het Nationaal Park Mercantour in de Alpes Maritimes niet ver van Nice zeven Wolven. Eerst was men er niet zeker van dat het hier inderdaad om Wolven ging, maar al spoedig stond onomstotelijk vast dat het Wolven waren. De consternatie was groot. De schaapherders uit deze regio's waren er als de kippen bij om te verklaren dat ze deze ondieren wel eens zouden uitroeien. De directie van het nationale park, die eigenlijk al langer met de gedachte speelde om de Wolf weer in het nationale park te introduceren, maakte echter duidelijk dat de Wolf op basis van internationale verdragen in geheel Europa een beschermde soort was en dat daarom iedereen die een Wolf doodde onherroepelijk voor de rechter gebracht zou worden. Daarmee was de commotie uiteraard niet voorbij. Er werden in de dorpen demonstraties gehouden tegen de Wolf, waaraan duizenden mensen deelnamen. Maar hoe men het ook wendde of keerde, de Wolven waren beschermd en bleven beschermd. Nu, in het jaar 2001, woedt er een hele strijd in Frankrijk over de bescherming van de Wolf. Men heeft destijds de internationale verdragen ter bescherming van alle in het wild levende zoogdieren ondertekend en daar hoort ook de Wolf bij. Men heeft zich nooit gerealiseerd dat zulke beesten nog eens in Frankrijk zouden opduiken. Nu ze er zijn is Leiden in last. Men probeert de bescherming te beperken tot enkele gebieden, zodat ze daarbuiten vogelvrij zijn. Het verleden heeft echter wel geleerd hoe dat uitpakt. Het laatste woord is hierover nog niet gesproken. In het nationale park Le Mercantour bevindt zich een grote populatie Steenbokken en Gemzen. De Wolven hebben hieraan uitstekende prooidieren, terwijl ze er ook geen probleem mee hebben enkele schapen van de niet goed beschermde kuddes op te peuzelen. Overigens krijgen de schaapherders een vergoeding van de staat wanneer zij kunnen aantonen dat ze verliezen leiden door predatie van Wolven. Elk jaar worden er enkele honderdduizenden Franse francs voor dit doel uitbetaald. De Wolven floreerden zeer goed en na enkele jaren waren er drie roedels met in totaal ongeveer 20 dieren. De eerste vraag is natuurlijk waar die Wolven plotseling vandaan kwamen. Er zijn in Zuid-Europa niet zo veel plaatsen waar Wolven voorkomen; eigenlijk alleen maar in Spanje-Portugal en in de Abruzzo niet ver van Rome. Spanje lag als herkomstgebied niet zo voor de hand, omdat de Pyrenee�n een forse barri�re zijn, dus dacht men het eerst aan de Italiaanse Wolven. Deze Wolven leven er in het Nationaal Park Abruzzo. Dat is ��n van de hoogste delen van de Apennijnen. De Wolven worden hier goed beschermd en deze populatie floreert. Als een Wolvenpopulatie groeit, trekken jonge dieren weg om nieuwe leefgebieden te koloniseren. Dat is nodig omdat anders de groep Wolven op den duur onvoldoende voedsel zou hebben. Een volwassen Wolf heeft vijf kg vlees per dag nodig. Als er te veel Wolven in een bepaald gebied zijn, kunnen ze dat niet meer bij elkaar gejaagd krijgen. Deze jonge Wolven zijn in staat om in korte tijd afstanden van honderden kilometers af te leggen. Dat is dan ook wat enkele jonge Wolven uit de Abruzzo hebben gedaan. In dit deel van Itali� liggen vier grote nationale parken; van zuid naar noord zijn dit de Abruzzo, Majella, Gran Sasso en de Monte Sibillini. Die hebben een totale oppervlakte van ongeveer 17.500 km2, dat is iets minder dan de helft van Nederland. Deze delen van de Apennijnen zijn nauwelijks meer bewoond; de meeste boeren zijn hier weggetrokken omdat ze niet meer kunnen concurreren met de boeren uit de vruchtbare vlaktes die bovendien dichter bij de bevolkingscentra liggen. De Wolven vonden hier een prima voedselgebied waar ze bovendien weinig confrontaties hadden met mensen. Vanuit het nationale park de Abruzzo zijn de jonge wolven door de andere parken naar het noorden getrokken. Toen de populatie ook daar toenam, zijn ze door Toscane en Liguri� verder getrokken en kwamen uiteindelijk in de Mercantour. In de tussenliggende gebieden in de Apennijnen komen nu op veel plaatsen Wolven voor. Dat zijn allemaal beesten die uit de Abruzzo zijn gekomen of het zijn beesten die afstammen van Wolven die daar vandaan kwamen. Plaatselijk doen zich problemen voor door kruising met wilde honden. Blijft natuurlijk de vraag hoe de Wolven het voor elkaar hebben gekregen om de verschillende vierbaans autowegen die op enkele plaatsen dwars door de Apennijnen gaan, over te steken. Overigens kun je natuurlijk ook de vraag stellen hoe men eigenlijk weet dat deze beesten vanuit de omgeving van Rome tot in Frankrijk zijn gekomen. Oorspronkelijk dachten de meeste kenners dat het onmogelijk zou zijn dat deze beesten ongezien en zonder om te komen de tocht vanaf de Abruzzo tot aan de Mercantour konden afleggen. Men heeft in de Mercantour echter reeds een dode Wolf gevonden en deze onderzocht, waarbij bleek dat dit beest precies hetzelfde DNA heeft als de Wolven uit de Abruzzo. Daarmee stond onomstotelijk vast dat het om dezelfde populatie gaat: de Wolven uit de Mercantour komen zonder twijfel uit de Abruzzo en hebben deze tocht zelfstandig afgelegd. Hiermee was ook duidelijk geworden dat Wolven zeer goed in staat zijn om nieuwe geschikte gebieden te koloniseren, zelfs op grote afstand van het oorspronkelijke leefgebied. Een absolute voorwaarde is wel dat de beesten goed beschermd worden en dat de populatie groeit. In dat geval moeten jonge Wolven op zoek naar nieuwe leefgebieden; zo werkt nu eenmaal het sociale systeem bij Wolven. Zoals de jonge Wolven in de Abruzzo op stap gingen toen het de populatie voor de wind ging, zo deden ook de jonge Wolven in de Mercantour. De laatste jaren vertrokken jonge beesten vanuit de Mercantour naar andere leefgebieden in Frankrijk. Ze zijn geconstateerd in de Cevennes, de Pyrenee�n, de Mauri�ne en sinds 1998 in de Belledonne, dat ten noorden van Grenoble ligt. Enkele tientallen kilometers ten noorden van Gresse leeft dus een roedel Wolven. |