| Hoofdstuk 5 Pagina 1 |
| Hoofdstuk 5 EEN INTERMEZZO: DE VERCORS IN DE TWEEDE WERELDOORLOG De grondslag van het verzet Voor Nederlanders is het wel eens moeilijk te begrijpen wat de rol van de Tweede Wereldoorlog voor Fransen is geweest. Nederland heeft zelf geen actieve rol in de Eerste Wereldoorlog gespeeld, waardoor Nederlanders vaak de neiging hebben om die als een soort intermezzo te beschouwen. Maar voor Fransen is La Grande Guerre de Eerste Wereldoorlog en niet de tweede. Gresse verloor in de Eerste Wereldoorlog zeventien jonge mannen op het slagveld. Op het standbeeld in het dorp bij de kerk staan ze allemaal genoemd. Je moet je eens voorstellen wat dat voor een dorp als Gresse betekend heeft, niet alleen in emotioneel, maar ook in economisch opzicht. Door dit verlies aan arbeidskrachten heeft Gresse na de Eerste Wereldoorlog een sterke stagnatie gekend. Overigens gold dat voor alle Franse dorpen op het platteland. Een aanzienlijk deel van de jonge mannen die het land vooruit hadden kunnen helpen waren er niet meer. |
 |
| Het gedenkteken van de Eerste Wereldoorlog in het dorp |
| De inval van de Duitse legers, het �chec van de Franse verdediging en het 'verraad' van Vichy bracht de Franse samenleving in een grote crisis. De ervaringen van de Tweede Wereldoorlog kunnen alleen tegen de achtergrond van de Eerste Wereldoorlog worden begrepen. In Frankrijk was mede daardoor een veel bredere basis voor verzet dan in een land als Nederland, waar het verzet geen wezenlijke rol heeft gespeeld. Aan de andere kant was er in Frankrijk ook een brede basis voor collaboratie: Vichy is daarvan het meest tekenende voorbeeld. De toestand in de Vercors De Vercors is een zeer ontoegankelijk gebied. Het is een kalkplateau waar maar enkele wegen toegang toe verschaffen. Dat heeft zeker bij de Maquis (of de R�sistance) een belangrijke rol gespeeld. De eerste afdelingen van de maquis in Frankrijk werden dan ook in Ambel, Men�e en Grimone, alle drie in de Vercors, opgericht. Deze groepen maakten het de Duitse bezetter lastig. De maquis had hier in feite een eigen leger met in juni 1944 enkele duizenden mensen. Ze hadden kampen in grotten en werden in hoge mate gesteund en geholpen door de boerenbevolking uit de dorpen. Op het plateau van de Vercors kwamen geen of nauwelijks Duitse soldaten. Door de landing van de Geallieerde troepen op 6 juni 1944 in Normandi� en de daarop volgende opmars door Frankrijk kreeg men weer hoop in heel Europa. Er werd gespeculeerd over allerlei acties om de Nazi-troepen in de rug aan te vallen. Een optie was het landen met luchtlandingstroepen op het plateau van de Vercors. Dat gebied was de facto toch min of meer in handen van de Maquis; men kon zo Geallieerde troepen aanvoeren en daarmede een tweede front openen. Dit plan werd bediscussieerd zowel in kringen van het verzet als in London. De Nazitroepen waren zich bewust van dit gevaar. Men besloot om zelf eerst orde op zaken te stellen. Op 13 juli werd Die en de Vercors gebombardeerd. Op 21 juli landden er 46 zweefvliegtuigen op het plateau bij Vassieux. De maquisards verwachtten Geallieerde toestellen en verwelkoomden de bemanning van de juist gelande toestellen. Dat waren echter SS-ers. De gevolgen waren er naar. De Nazitroepen probeerden met man en macht alle maquisards op te ruimen. Bovendien had men voldoende informatie over de hulp van de burgerbevolking aan de maquisards. Vassieux, La Chapelle en St. Nizier werden met de grond gelijk gemaakt. In ieder dorp werden burgers gefusilleerd, huizen werden in brand gestoken en maquisards gefolterd. Op 21 augustus arriveerden vanuit het zuiden de eerste geallieerde troepen in Die, van waaruit men de Vercors bevrijdde. Meer dan een maand had de slag op de Vercors geduurd. Meer dan 600 mensen werden er vermoord. Bij Vassieux ligt een grote begraafplaats waar mensen uit de omgeving liggen begraven. Deze begraafplaats geldt als het centrale monument voor de offers van de Nazibarbarij. |