श्रीमद्भागवतमहापुराणम् :: दशमः स्कन्धः[पूर्वार्धः]
अथैकविंशोऽध्यायः
वेणुगीतम् - भगवतो मधुरं वेणुनादमाकर्ण्य गोपीभिस्तद्गुणगानम्

श्रीशुक उवाच। 
इत्थं शरत् स्वच्छजलं पद्माकरसुगन्धिना। 
न्यविशद् वायुना वातं स गोगोपालकोऽच्युतः॥ 1 
 
कुसुमितवनराजिशुष्मिभृङ्‌ग 
     द्विजकुलघुष्टसरःसरिन्महीध्रम्। 
मधुपतिरवगाह्य चारयन् गाः 
     सहपशुपालबलश्चुकूज वेणुम्॥ 2  
     
तद् व्रजस्त्रिय आश्रुत्य वेणुगीतं स्मरोदयम्। 
काश्चित् परोक्षं कृष्णस्य स्वसखीभ्योऽन्ववर्णयन्॥ 3  

तद् वर्णयितुमारब्धाः स्मरन्त्यः कृष्णचेष्टितम्। 
नाशकन् स्मरवेगेन विक्षिप्तमनसो नृप॥ 4  

बर्हापीडं नटवरवपुः कर्णयोः कर्णिकारं  
बिभ्रद् वासः कनककपिशं वैजयन्तीं च मालाम्। 
रन्ध्रान् वेणोरधरसुधयापूरयन् गोपवृन्दैः  
वृन्दारण्यं स्वपदरमणं प्राविशद् गीतकीर्तिः॥ 5  

इति वेणुरवं राजन् सर्वभूतमनोहरम्। 
श्रुत्वा व्रजस्त्रियः सर्वा वर्णयन्त्योऽभिरेभिरे॥ 6  

श्रीगोप्य ऊचुः। 
अक्षण्वतां फलमिदं न परं विदामः 
     सख्यः पशूननु विवेशयतोर्वयस्यैः। 
वक्त्रं व्रजेशसुतयोरनवेणुजुष्टं 
     यैर्वा निपीतमनुरक्त-कटाक्षमोक्षम्॥ 7  
     
चूतप्रवालबर्हस्तबकोत्पलाब्ज 
     मालानुपृक्तपरिधान विचित्रवेषौ। 
मध्ये विरेजतुरलं पशुपालगोष्ठ्यां 
     रङ्‌गे यथा नटवरौ क्व च गायमानौ॥ 8  
     
गोप्यः किमाचरदयं कुशलं स्म वेणुः 
     दामोदराधरसुधामपि गोपिकानाम्। 
भुङ्‌क्ते स्वयं यदवशिष्टरसं ह्रदिन्यो 
     हृष्यत्त्वचोऽश्रु मुमुचुस्तरवो यथाऽऽर्याः॥ 9  
     
वृन्दावनं सखि भुवो वितनोति कीर्तिं 
     यद् देवकीसुतपदाम्बुज लब्धलक्ष्मि। 
गोविन्दवेणुमनु मत्तमयूरनृत्यं 
     प्रेक्ष्याद्रिसान्ववरतान्यसमस्तसत्त्वम्॥ 10  
     
धन्याः स्म मूढमतयोऽपि हरिण्य एता 
     या नन्दनन्दनमुपात्त विचित्रवेषम्। 
आकर्ण्य वेणुरणितं सहकृष्णसाराः 
     पूजां दधुर्विरचितां प्रणयावलोकैः॥ 11  
     
कृष्णं निरीक्ष्य वनितोत्सवरूपशीलं 
     श्रुत्वा च तत्क्वणितवेणुर्विचित्रगीतम्। 
देव्यो विमानगतयः स्मरनुन्नसारा 
     भ्रश्यत् प्रसूनकबरा मुमुहुर्विनीव्यः॥ 12  
     
गावश्च कृष्णमुखनिर्गतवेणुगीत 
     पीयूषमुत्तभितकर्णपुटैः पिबन्त्यः। 
शावाः स्नुतस्तनपयःकवलाः स्म तस्थुः 
     गोविन्दमात्मनि दृशाश्रुकलाः स्पृशन्त्यः॥ 13  
     
प्रायो बताम्ब विहगा मुनयो वनेऽस्मिन् 
     कृष्णेक्षितं तदुदितं कलवेणुगीतम्। 
आरुह्य ये द्रुमभुजान् रुचिरप्रवालान् 
     श्रृण्वत्यमीलितदृशो विगतान्यवाचः॥ 14  
     
नद्यस्तदा तदुपधार्य मुकुन्दगीतम् 
     आवर्तलक्षित मनोभवभग्न वेगाः। 
आलिङ्‌गनस्थगितमूर्मिभुजैर्मुरारेः 
     गृह्णन्ति पादयुगलं कमलोपहाराः॥ 15  
     
दृष्ट्वाऽऽतपे व्रजपशून् सह रामगोपैः 
     सञ्चारयन्तमनु वेणुमुदीरयन्तम्। 
प्रेमप्रवृद्ध उदितः कुसुमावलीभिः 
     सख्युर्व्यधात् स्ववपुषाम्बुद आतपत्रम्॥ 16  
     
पूर्णाः पुलिन्द्य उरुगायपदाब्जराग 
     श्रीकुङ्‌कुमेन दयितास्तनमण्डितेन। 
तद्दर्शनस्मररुजस्तृणरूषितेन 
     लिम्पन्त्य आननकुचेषु जहुस्तदाधिम्॥ 17  
     
हन्तायमद्रिरबला हरिदासवर्यो 
     यद् रामकृष्णचरणस्परशप्रमोदः। 
मानं तनोति सहगोगणयोस्तयोर्यत् 
     पानीयसूयवस कन्दरकन्दमूलैः॥ 18  
     
गा गोपकैरनुवनं नयतोरुदार 
     वेणुस्वनैः कलपदैस्तनुभृत्सु सख्यः। 
अस्पन्दनं गतिमतां पुलकस्तरुणां 
     निर्योगपाशकृत लक्षणयोर्विचित्रम्॥ 19  
     
एवंविधा भगवतो या वृन्दावनचारिणः। 
वर्णयन्त्यो मिथो गोप्यः क्रीडास्तन्मयतां ययुः॥ 20  


इति श्रीमद्‍भागवते महापुराणे पारमहंस्यां 
संहितायां दशमस्कन्धे पूर्वार्धे वेणुगीतं 
नामैकविंशोऽध्यायः ॥ 21 ॥