श्रीमद्भागवतमहापुराणम् :: दशमः स्कन्धः[पूर्वार्धः]
अथ द्वादशोऽध्यायः
अघासुरवधः

श्रीशुक उवाच । 
क्वचिद् वनाशाय मनो दधद् व्रजात् 
     प्रातः समुत्थाय वयस्यवत्सपान् । 
प्रबोधयन् श्रृंगरवेण चारुणा 
     विनिर्गतो वत्सपुरःसरो हरिः ॥ 1 

तेनैव साकं पृथुकाः सहस्रशः 
     स्निग्धाः सुशिग्वेत्रविषाणवेणवः । 
स्वान् स्वान् सहस्रो परिसङ्‌ख्ययान्वितान् 
     वत्सान् पुरस्कृत्य विनिर्ययुर्मुदा ॥ 2 

कृष्णवत्सैरसङ्‌ख्यातैः यूथीकृत्य स्ववत्सकान् । 
चारयन्तोऽर्भलीलाभिः विजह्रुः तत्र तत्र ह ॥ 3 

फलप्रबालस्तबकसुमनःपिच्छधातुभिः । 
काचगुञ्जामणिस्वर्ण-भूषिता अप्यभूषयन् ॥ 4 

मुष्णन्तोऽन्योन्यशिक्यादीन् ज्ञातानाराच्च चिक्षिपुः । 
तत्रत्याश्च पुनर्दूराद्धसन्तश्च पुनर्ददुः ॥ 5 

यदि दूरं गतः कृष्णो वनशोभेक्षणाय तम् । 
अहं पूर्वमहं पूर्वमिति संस्पृश्य रेमिरे ॥ 6 

केचिद् वेणून् वादयन्तो ध्मान्तः शृङ्‌गाणि केचन । 
केचिद् भृङ्‌गैः प्रगायन्तः कूजन्तः कोकिलैः परे ॥ 7 

विच्छायाभिः प्रधावन्तो गच्छन्तः साधु हंसकैः । 
बकैरुपविशन्तश्च नृत्यन्तश्च कलापिभिः ॥ 8 

विकर्षन्तः कीशबालानारोहन्तश्च तैर्द्रुमान् । 
विकुर्वन्तश्च तैः साकं प्लवन्तश्च पलाशिषु ॥ 9 

साकं भेकैर्विलङ्‌घन्तः सरित्प्रस्रवसम्प्लुताः । 
विहसन्तः प्रतिच्छायाः शपन्तश्च प्रतिस्वनान् ॥ 10 

इत्थं सतां ब्रह्मसुखानुभूत्या 
     दास्यं गतानां परदैवतेन । 
मायाश्रितानां नरदारकेण 
     साकं विजह्रुः कृतपुण्यपुञ्जाः ॥ 11 

यत्पादपांसुर्बहुजन्मकृच्छ्रतो 
     धृतात्मभिर्योगिभिरप्यलभ्यः । 
स एव यद्‌दृग्विषयः स्वयं स्थितः 
     किं वर्ण्यते दिष्टमतो व्रजौकसाम् ॥ 12 

अथाघनामाभ्यपतन् महासुरः 
     तेषां सुखक्रीडनवीक्षणाक्षमः । 
नित्यं यदन्तर्निजजीवितेप्सुभिः 
     पीतामृतैरप्यमरैः प्रतीक्ष्यते ॥ 13 

दृष्ट्वार्भकान् कृष्णमुखानघासुरः । 
     कंसानुशिष्टः स बकीबकानुजः । 
अयं तु मे सोदरनाशकृत् 
	तयोर्द्वयोर्ममैनं सबलं हनिष्ये ॥ 14 

एते यदा मत्सुहृदोस्तिलापः 
     कृतास्तदा नष्टसमा व्रजौकसः । 
प्राणे गते वर्ष्मसु का नु चिन्ता 
     प्रजासवः प्राणभृतो हि ये ते ॥ 15 

इति व्यवस्याजगरं बृहद् वपुः 
     स योजनायाममहाद्रिपीवरम् । 
धृत्वाद्‍भुतं व्यात्तगुहाननं तदा 
     पथि व्यशेत ग्रसनाशया खलः ॥ 16 

धराधरोष्ठो जलदोत्तरोष्ठो 
     दर्याननान्तो गिरिशृङ्‌गदंष्ट्रः । 
ध्वान्तान्तरास्यो वितताध्वजिह्वः 
     परुषानिलश्वासदवेक्षणोष्णः ॥ 17 

दृष्ट्वा तं तादृशं सर्वे मत्वा वृन्दावनश्रियम् । 
व्यात्ताजगरतुण्डेन ह्युत्प्रेक्षन्ते स्म लीलया ॥ 18 

अहो मित्राणि गदत सत्त्वकूटं पुरः स्थितम् । 
अस्मत्सङ्‌ग्रसनव्यात्त व्यालतुण्डायते न वा ॥ 19 

सत्यमर्ककरारक्तं उत्तराहनुवद् धनम् । 
अधराहनुवद् रोधस्तत्प्रतिच्छाययारुणम् ॥ 20 

प्रतिस्पर्धेते सृक्किभ्यां सव्यासव्ये नगोदरे । 
तुंगशृंगालयोऽप्येतास्तद् दंष्ट्राभिश्च पश्यत ॥ 21 

आस्तृतायाममार्गोऽयं रसनां प्रतिगर्जति । 
एषामन्तर्गतं ध्वान्तमेतदप्यन्तः आननम् ॥ 22 

दावोष्णखरवातोऽयं श्वासवद् भाति पश्यत । 
तद्दग्धसत्त्वदुर्गन्धोऽप्यन्तरामिषगन्धवत् ॥ 23 

अस्मान् किमत्र ग्रसिता निविष्टा-
     नयं तथा चेद् बकवद् विनङ्‌क्ष्यति । 
क्षणादनेनेति बकार्युशन्मुखं 
     वीक्ष्योद्धसन्तः करताडनैर्ययुः ॥ 24 

इत्थं मिथोऽतथ्यमतज्ज्ञभाषितं 
     श्रुत्वा विचिन्त्येत्यमृषा मृषायते । 
रक्षो विदित्वाखिल-भूतहृत्स्थितः 
     स्वानां निरोद्धुं भगवान् मनो दधे ॥ 25 

तावत् प्रविष्टास्त्वसुरोदरान्तरं 
     परं न गीर्णाः शिशवः सवत्साः । 
प्रतीक्षमाणेन बकारिवेशनं 
     हतस्वकान्तस्मरणेन रक्षसा ॥ 26 

तान् वीक्ष्य कृष्णः सकलाभयप्रदो 
     ह्यनन्यनाथान् स्वकरादवच्युतान् । 
दीनांश्च मृत्योर्जठराग्निघासान् 
     घृणार्दितो दिष्टकृतेन विस्मितः ॥ 27 

कृत्यं किमत्रास्य खलस्य जीवनं 
     न वा अमीषां च सतां विहिंसनम् । 
द्वयं कथं स्यादिति संविचिन्त्य तत् 
     ज्ञात्वाविशत् तुण्डमशेषदृग् हरिः ॥ 28 

तदा घनच्छदा देवा भयाद् हाहेति चुक्रुशुः । 
जहृषुर्ये च कंसाद्याः कौणपास्त्वघबान्धवाः ॥ 29 

तच्छ्रुत्वा भगवान् कृष्णस्त्वव्ययः सार्भवत्सकम् । 
चूर्णीचिकीर्षोरात्मानं तरसा ववृधे गले ॥ 30 

ततोऽतिकायस्य निरुद्धमार्गिणो 
     ह्युद्‍गीर्णदृष्टेः भ्रमतस्त्वितस्ततः । 
पूर्णोऽन्तरंगे पवनो निरुद्धो 
     मूर्धन् विनिष्पाट्य विनिर्गतो बहिः ॥ 31 

तेनैव सर्वेषु बहिर्गतेषु 
     प्राणेषु वत्सान् सुहृदः परेतान् । 
दृष्ट्या स्वयोत्थाप्य तदन्वितः पुनः 
     वक्त्रान् मुकुन्दो भगवान् विनिर्ययौ ॥ 32 

पीनाहिभोगोत्थितमद्‍भुतं महत् 
     ज्योतिः स्वधाम्ना ज्वलयद् दिशो दश । 
प्रतीक्ष्य खेऽवस्थितमीशनिर्गमं 
     विवेश तस्मिन् मिषतां दिवौकसाम् ॥ 33 

ततोऽतिहृष्टाः स्वकृतोऽकृतार्हणं 
     पुष्पैः सुरा अप्सरसश्च नर्तनैः । 
गीतैः सुगा वाद्यधराश्च वाद्यकैः 
     स्तवैश्च विप्रा जयनिःस्वनैर्गणाः ॥ 34 

तदद्‍भुतस्तोत्रसुवाद्यगीतिका 
     जयादिनैकोत्सव मङ्‌गलस्वनान् । 
श्रुत्वा स्वधाम्नोऽन्त्यज आगतोऽचिराद् 
     दृष्ट्वा महीशस्य जगाम विस्मयम् ॥ 35 

राजन्नाजगरं चर्म शुष्कं बृन्दावनेऽद्‍भुतम् । 
व्रजौकसां बहुतिथं बभूवाक्रीडगह्वरम् ॥ 36 

एतत् कौमारजं कर्म हरेरात्माहिमोक्षणम् । 
मृत्योः पौगण्डके बाला दृष्ट्वोचुर्विस्मिता व्रजे ॥ 37 

नैतद् विचित्रं मनुजार्भमायिनः 
     परावराणां परमस्य वेधसः । 
अघोऽपि यत्स्पर्शनधौतपातकः 
     प्रापात्मसाम्यं त्वसतां सुदुर्लभम् ॥ 38 

सकृद् यदङ्‌गप्रतिमान्तराहिता 
     मनोमयी भागवतीं ददौ गतिम् । 
स एव नित्यात्मसुखानुभूत्यभि 
     व्युदस्तमायोऽन्तर्गतो हि किं पुनः ॥ 39 

श्रीसूत उवाच । 
इत्थं द्विजा यादवदेवदत्तः 
     श्रुत्वा स्वरातुश्चरितं विचित्रम् । 
पप्रच्छ भूयोऽपि तदेव पुण्यं 
     वैयासकिं यन्निगृहीतचेताः ॥ 40 

श्रीराजोवाच । 
ब्रह्मन् कालान्तरकृतं तत्कालीनं कथं भवेत् । 
यत् कौमारे हरिकृतं जगुः पौगण्डकेऽर्भकाः ॥ 41 

तद् ब्रूहि मे महायोगिन् परं कौतूहलं गुरो । 
नूनमेतद्धरेरेव माया भवति नान्यथा ॥ 42 

वयं धन्यतमा लोके गुरोऽपि क्षत्रबन्धवः । 
यत् पिबामो मुहुस्त्वत्तः पुण्यं कृष्णकथामृतम् ॥ 43 

श्रीसूत उवाच । 
इत्थं स्म पृष्टः स तु बादरायणिः 
     तत्स्मारितानन्तहृताखिलेन्द्रियः । 
कृच्छ्रात् पुनर्लब्धबहिर्दृशिः शनैः 
     प्रत्याह तं भागवतोत्तमोत्तम ॥ 44 


इति श्रीमद्‍भागवते महापुराणे पारमहंस्यां 
संहितायां दशमस्कन्धे पूर्वार्धे द्वादशोऽध्यायः ॥ 12 ॥