|
__________
Umeen
Saila

__________

| |
A r
t i z a r r a


Ezaugarri
Orokorrak
Artizarra da, llargiaren ondoren, Lurretik hurbilen
dagoen argizagia. Merkurioaren eta Lurraren artean dago kokatua. Antzinatetik
ezagutzen du gizakiak, neurriz gaineko distira baitu (Eguzkia eta llargia izan
ezik beste edozein argizagirena bitu baino handiagoa dena). Sartaldean arratsean
ikus daiteke, eta sortaldean egunsenti inguruan. Horregatik, Merkuriori bezala,
bi izen eman zizkioten grekoek: Phospherus edo goizeko izarra, eta Hesperus edo
arratseko izarra. Geroago erromatarrek, Benus, maitasunaren jainkosaren izena
ezarri zioten.

Azalera

Etengabeko hodeiak egoteak galarazi du
Artizarreko azalaldearen zernolakoak
ezagutzea. 1980 ondoko hamarralditik aurrera baizik ez da hasi gizona haren
berri jakiten, erradar seinaleen bidez hodeizko
estalkia zulatu denean.
Artizarraren
gainaldea aski interesgarria da, beste planeta guztietakoez bestelako
ezaugarriak baititu. Haren ehuneko 60 zabaldi hedatu kizkurtuek hartzen dute,
oraindik zehazki ezagutzen ez diren egitura biribilak dauzkatenak. Haien artean
badira ziur aski sumendi egiturak, meteorito talkaz sortutako kraterrak eta
sakongune tektonikoak. Zabaldi horien gainean lau alderdi menditsu goititzen
dira.

Osagaiak
eta Barne egitura
Venera IX eta Venera X sobietar zundek, biek 1975.
urtean, bidali zituzten Aztizarraren azalaldeko argazkien azterketek argi eta
garbi erakusten dute Artizarra basaltikoa dela nolakotasunez. Hortaz,
Artizarraren azalaldea, osagaien aldetik, Lurreko lehorraren azalaren kidekotzat
har daiteke.
Artizarraren dentsitate handiak adierazten duenez,
guneak burdina asko izan behar du. Magnetisrno gabeziaren zergatikoa planeta
honen errotazio guztiz geldia dela dirudi.
Laburbilduz,
azal, mantu eta gune bereziak dituen planeta da Artizarra, eta antz handia du
Lurrarekin.

©
2000 Beristain Industries.
Todos
los derechos reservados. |