ஶ்ரீமத்பாகவதமஹாபுராணம் :: ஆறாம் ஸ்கந்தம் :: அத்யாயம் 16.
சித்ரகேது வைராக்யமடைதலும், சங்கர்ஷணதேவரைத் தர்சனம் செய்தலும்
அத2 ஷோட3ஶோऽத்2யாய:
ஶ்ரீஶுக உவாச -
அத2 தே3வருஷீ ராஜன் ஸம்பரேதம் ந்ருபாத்மஜம்|
த3ர்ஶயித்வேதி ஹோவாச ஜ்ஞாதீநாமநுஶோசதாம்|| 1
ஶ்ரீநாரத3 உவாச -
ஜீவாத்மன் பஶ்ய ப4த்3ரம் தே மாதரம் பிதரம் ச தே|
ஸுஹ்ருதோ3 பா3ந்த4வாஸ்தப்தா: ஶுசா த்வத்க்ருதயா ப்4ருஶம்|| 2
களேவரம் ஸ்வமாவிஶ்ய ஶேஷமாயு: ஸுஹ்ருத்3வ்ருத:|
பு4ங்க்ஷ்வ போ4கா3ன் பித்ரு ப்ரத்தாநதி4திஷ்ட2 ந்ருபாஸனம்|| 3
ஜீவ உவாச -
கஸ்மிஞ்ஜன்மன்யமீ மஹ்யம் பிதரோ மாதரோऽப4வன்|
கர்மபி4ர் ப்4ராம்யமாணஸ்ய தே3வதிர்யங் ந்ருயோனிஷு|| 4
ப3ந்து4ஜ்ஞாத்யரி மத்4யஸ்த2 மித்ரோதா3ஸீந வித்3விஷ:|
ஸர்வ ஏவ ஹி ஸர்வேஷாம் ப4வந்தி க்ரமஶோ மித2:|| 5
யதா2 வஸ்தூநி பண்யாநி ஹேமாதீ3நி ததஸ்தத:|
பர்யடந்தி நரேஷ்வேவம் ஜீவோ யோனிஷு கர்த்ருஷு|| 6
நித்யஸ்யார்த2ஸ்ய ஸம்ப3ந்தோ4 ஹ்யநித்யோ த்3ருஶ்யதே ந்ருஷு|
யாவத்3 யஸ்ய ஹி ஸம்ப3ந்தோ4 மமத்வம் தாவதே3வ ஹி|| 7
ஏவம் யோநிக3தோ ஜீவ: ஸ நித்யோ நிரஹங்க்ருத:|
யாவத்3 யத்ரோபலப்4யேத தாவத் ஸ்வத்வம் ஹி தஸ்ய தத்|| 8
ஏஷ நித்யோऽவ்யய: ஸூக்ஷ்ம ஏஷ ஸர்வாஶ்ரய: ஸ்வத்3ருக்|
ஆத்மமாயாகு3ணைர் விஶ்வம்மாத்மானம் ஸ்ருஜதே ப்ரபு4:|| 9
ந ஹ்யஸ்யாஸ்தி ப்ரிய: கஶ்சின் நாப்ரிய: ஸ்வ: பரோऽபி வா|
ஏக: ஸர்வதி4யாம் த்3ரஷ்டா கர்த்ரூணாம் கு3ணதோ3ஷயோ:|| 10
நாத3த்த ஆத்மா ஹி கு3ணம் ந தோ3ஷம் ந க்ரியாப2லம்|
உதா3ஸீநவதா3ஸீன: பராவர த்3ருகீ3ஶ்வர:|| 11
ஶ்ரீஶுக உவாச -
இத்யுதீ3ர்ய க3தோ ஜீவோ ஜ்ஞாதயஸ்தஸ்ய தே ததா3|
விஸ்மிதா முமுசு: ஶோகம் சி2த்வா ऽऽத்ம ஸ்நேஹஶ்ருங்க2லாம்|| 12
நிர்ஹ்ருத்ய ஜ்ஞாதயோ ஜ்ஞாதேர் தே3ஹம் க்ருத்வோசிதா: க்ரியா:|
தத்யஜுர் து3ஸ்த்யஜம் ஸ்நேஹம் ஶோகமோஹப4யார்தித3ம்|| 13
பா3லக்4ன்யோ வ்ரீடி3தாஸ் தத்ர பா3லஹத்யாஹதப்ரபா4:|
பா3லஹத்யாவ்ரதம் சேருர் ப்3ராஹ்மணைர் யந்நிரூபிதம்|
யமுநாயாம் மஹாராஜ ஸ்மரந்த்யோ த்3விஜபா4ஷிதம்|| 14
ஸ இத்த2ம் ப்ரதிபு3த்3தா4த்மா சித்ரகேதுர் த்3விஜோக்திபி4:|
க்3ருஹாந்த4 கூபாந்நிஷ்க்ராந்த: ஸர:பங்காதி3வ த்3விப:|| 15
காளிந்த்3யாம் விதி4வத் ஸ்நாத்வா க்ருதபுண்ய ஜலக்ரிய:|
மௌனேன ஸம்யத ப்ராணோ ப்3ரஹ்மபுத்ராவவந்த3த|| 16
அத2 தஸ்மை ப்ரபந்நாய ப4க்தாய ப்ரயதாத்மனே|
ப4க3வாந்நாரத3: ப்ரீதோ வித்3யாமேதாமுவாச ஹ|| 17
ௐ நமஸ்துப்4யம் ப4க3வதே வாஸுதே3வாய தீ4மஹி|
ப்ரத்3யும்நாய அநிருத்3தா4ய நம: ஸங்கர்ஷணாய ச|| 18
நமோ விஜ்ஞான மாத்ராய பரமாநந்த3 மூர்தயே|
ஆத்மாராமாய ஶாந்தாய நிவ்ருத்த த்3வைத த்3ருஷ்டயே|| 19
ஆத்மாநந்தா3நுபூ4த்யைவ ந்யஸ்த ஶக்த்யூர்மயே நம:|
ஹ்ருஷீகேஶாய மஹதே நமஸ்தே விஶ்வமூர்தயே|| 20
வசஸ்யுபரதேऽப்ராப்ய ய ஏகோ மனஸா ஸஹ|
அநாமரூபஶ்சின்மாத்ர: ஸோऽவ்யாந்ந: ஸத3ஸத்பர:|| 21
யஸ்மின் இத3ம் யதஶ்சேத3ம் திஷ்ட2த்யப்யேதி ஜாயதே|
ம்ருண்மயேஷ்விவ ம்ருஜ்ஜாதிஸ் தஸ்மை தே ப்3ரஹ்மணே நம:|| 22
யன்ன ஸ்ப்ருஶந்தி ந விது3ர் மநோ பு3த்3தீ4ந்த்3ரியாஸவ:|
அந்தர்ப3ஹிஶ்ச விததம் வ்யோமவத் தன்னதோऽஸ்ம்யஹம்|| 23
தே3ஹேந்த்3ரிய ப்ராண மநோதி4யோऽமீ
யத3ம்ஶவித்3தா4: ப்ரசரந்தி கர்மஸு|
நைவான்யதா3 லோஹ மிவாப்ரதப்தம்
ஸ்தா2நேஷு தத்3 த்3ரஷ்ட்ரபதே3ஶமேதி|| 24
ௐ நமோ ப4க3வதே மஹாபுருஷாய மஹாநுபா4வாய மஹாவிபூ4திபதயே ஸகலஸாத்வத பரிவ்ருட4நிகர கரகமல குட்3மலோபலாலித சரணாரவிந்த3யுக3ள பரம பரமேஷ்டி2ன் நமஸ்தே|| 25
ஶ்ரீஶுக உவாச -
ப4க்தாயைதாம் ப்ரபந்நாய வித்3யாமாதி3ஶ்ய நாரத3:|
யயாவங்கி3ரஸா ஸாகம் தா4ம ஸ்வாயம்பு4வம் ப்ரபோ4|| 26
சித்ரகேதுஸ்து வித்3யாம் தாம் யதா2 நாரத3 பா4ஷிதாம்|
தா4ரயாமாஸ ஸப்தாஹமப்3ப4க்ஷ: ஸுஸமாஹித:|| 27
ததஶ்ச ஸப்தராத்ராந்தே வித்3யயா தா4ர்யமாணயா|
வித்3யாத4ராதி4பத்யம் ஸ லேபே4ऽப்ரதிஹதம் ந்ருப|| 28
தத: கதிபயாஹோபி4ர் வித்3யயேத்3த4மநோக3தி:|
ஜகா3ம தே3வதே3வஸ்ய ஶேஷஸ்ய சரணாந்திகம்|| 29
ம்ருணாலகௌ3ரம் ஶிதிவாஸஸம் ஸ்பு2ரத்
கிரீடகேயூரகடித்ரகங்கணம்|
ப்ரஸந்ந வக்த்ராருண லோசனம் வ்ருதம்
த3த3ர்ஶ ஸித்3தே4ஶ்வர மண்ட3லை: ப்ரபு4ம்|| 30
தத்3த3ர்ஶன த்4வஸ்தஸமஸ்த கில்பி3ஷ:
ஸ்வஸ்தா2மலாந்த:கரணோऽப்4யயான்முனி:|
ப்ரவ்ருத்3த4 ப4க்த்யா ப்ரணயாஶ்ருலோசன:
ப்ரஹ்ருஷ்டரோமாநமதா3தி3புருஷம்|| 31
ஸ உத்தமஶ்லோக பதா3ப்3ஜ விஷ்டரம்
ப்ரேமாஶ்ருலேஶை ருபமேஹயன் முஹு:|
ப்ரேமோபருத்3தா4கி2ல வர்ணநிர்க3மோ
நைவாஶகத் தம் ப்ரஸமீடி3தும் சிரம்|| 32
தத: ஸமாதா4ய மநோ மநீஷயா
ப3பா4ஷ ஏதத் ப்ரதிலப்3த4 வாக3ஸௌ|
நியம்ய ஸர்வேந்த்3ரிய பா3ஹ்யவர்தனம்
ஜக3த்3கு3ரும் ஸாத்வத ஶாஸ்த்ர விக்3ரஹம்|| 33
சித்ரகேதுருவாச -
அஜித ஜித: ஸமமதிபி4:
ஸாது4பி4ர் ப4வான் ஜிதாத்மபி4ர் ப4வதா|
விஜிதாஸ்தேऽபி ச ப4ஜதாம்
அகாமாத்மநாம் ய ஆத்மதோ3ऽதிகருண:|| 34
தவ விப4வ: க2லு ப4க3வன்
ஜக3து3த3யஸ்தி2திலயாதீ3னி|
விஶ்வஸ்ருஜஸ் தேம்ऽஶாம்ஶாஸ் தத்ர
ம்ருஷா ஸ்பர்த4ந்தே ப்ருத2க3பி4மத்யா|| 35
பரமாணு பரமமஹதோ:
த்வமாத்3யந்தாந்தரவர்தீ த்ரயவிது4ர:|
ஆதா3வந்தேऽபி ச ஸத்த்வாநாம்
யத்3 த்4ருவம் ததே3வாந்தராலேऽபி|| 36
க்ஷித்யாதி3பி4ரேஷ கிலாவ்ருத:
ஸப்தபி4ர் த3ஶகு3ணோத்தரை ரண்ட3கோஶ:|
யத்ர பதத்யணுகல்ப:
ஸஹாண்ட3 கோடி கோடிபி4ஸ்தத3நந்த:|| 37
விஷய த்ருஷோ நரபஶவோ
ய உபாஸதே விபூ4தீர் ந பரம் த்வாம்|
தேஷாமாஶிஷ ஈஶ தத3நு
விநஶ்யந்தி யதா2 ராஜகுலம்|| 38
காமதி4யஸ்த்வயி ரசிதா
ந பரம ரோஹந்தி யதா2 கரம்ப4 பீ3ஜாநி|
ஜ்ஞாநாத்மன்யகு3ணமயே
கு3ணக3ணதோऽஸ்ய த்3வந்த்3வ ஜாலாநி|| 39
ஜிதமஜித ததா3 ப4வதா
யதா3ऽऽஹ பா4க3வதம் த4ர்ம மனவத்3யம்|
நிஷ்கிஞ்சநா யே முனய
ஆத்மாராமா யமுபாஸதேऽபவர்கா3ய|| 40
விஷமமதிர் ந யத்ர ந்ருணாம்
த்வமஹமிதி மம தவேதி ச யத3ன்யத்ர|
விஷமதி4யா ரசிதோ ய:
ஸ ஹ்யவிஶுத்3த4: க்ஷயிஷ்ணுரத4ர்மப3ஹுல:|| 41
க: க்ஷேமோ நிஜபரயோ:
கியானர்த2: ஸ்வபரத்3ருஹா த4ர்மேண|
ஸ்வத்3ரோஹாத் தவ கோப:
பரஸம்பீட3யா ச ததா2த4ர்ம:|| 42
ந வ்யபி4சரதி தவேக்ஷா
யயா ஹ்யபி4ஹிதோ பா4க3வதோ த4ர்ம:|
ஸ்தி2ர சர ஸத்வ கத3ம்பே3ஷ்வ-
ப்ருத2க்3தி4யோ யமுபாஸதே த்வார்யா:|| 43
ந ஹி ப4க3வந் ந க4டிதமித3ம்
த்வத்3த3ர்ஶநாந்ந்ருணாமகி2ல பாபக்ஷய:|
யந்நாமஸக்ருத் ஶ்ரவணாத்
புல்கஸகோऽபி விமுச்யதே ஸம்ஸாராத்|| 44
அத2 ப4க3வன் வயமது4நா
த்வத3வலோக பரிம்ருஷ்டாஶயமலா:|
ஸுரருஷிணா யது3தி3தம்
தாவகேன கத2மன்யதா2 ப4வதி|| 45
விதி3தமனந்த ஸமஸ்தம்
தவ ஜக3தா3த்மநோ ஜனைரிஹாசரிதம்|
விஜ்ஞாப்யம் பரமகு3ரோ:
கியதி3வ ஸவிதுரிவ க2த்3யோதை:|| 46
நமஸ்துப்4யம் ப4க3வதே
ஸகல ஜக3த் ஸ்தி2தி லயோத3யேஶாய|
து3ரவஸிதாத்மக3தயே
குயோகி3நாம் பி4தா3 பரமஹம்ஸாய|| 47
யம் வை ஶ்வஸந்தமநு விஶ்வஸ்ருஜ: ஶ்வஸந்தி
யம் சேகிதாநமநு சித்தய உச்சகந்தி|
பூ4மண்ட3லம் ஸர்ஷபாயதி யஸ்ய மூர்த்4நி
தஸ்மை நமோ ப4க3வதேऽஸ்து ஸஹஸ்ர மூர்த்4நே|| 48
ஶ்ரீஶுக உவாச -
ஸம்ஸ்துதோ ப4க3வாநேவ மனந்தஸ்தம் அபா4ஷத|
வித்3யாத4ரபதிம் ப்ரீதஶ் சித்ரகேதும் குரூத்3வஹ|| 49
ஶ்ரீப4க3வான் உவாச -
யந்நாரதா3ங்கி3ரோப்4யாம் தே வ்யாஹ்ருதம் மேऽநுஶாஸனம்|
ஸம்ஸித்3தோ4ऽஸி தயா ராஜன் வித்3யயா த3ர்ஶநாச்ச மே|| 50
அஹம் வை ஸர்வபூ4தாநி பூ4தாத்மா பூ4தபா4வன:|
ஶப்3த3 ப்3ரஹ்ம பரம் ப்3ரஹ்ம மமோபே4 ஶாஶ்வதீ தநூ|| 51
லோகே விததமாத்மாநம் லோகம் சாத்மநி ஸந்ததம்|
உப4யம் ச மயா வ்யாப்தம் மயி சைவ உப4யம் க்ருதம்|| 52
யதா2 ஸுஷுப்த: புருஷோ விஶ்வம் பஶ்யதி சாத்மநி|
ஆத்மானமேக தே3ஶஸ்த2ம் மன்யதே ஸ்வப்ந உத்தி2த:|| 53
ஏவம் ஜாக3ரணாதீ3நி ஜீவஸ்தா2நாநி சாத்மன:|
மாயாமாத்ராணி விஜ்ஞாய தத்3 த்3ரஷ்டாரம் பரம் ஸ்மரேத்|| 54
யேன ப்ரஸுப்த: புருஷ: ஸ்வாபம் வேதா3த்மனஸ்ததா3|
ஸுக2ம் ச நிர்கு3ணம் ப்3ரஹ்ம தமாத்மானம் வேஹி மாம்|| 55
உப4யம் ஸ்மரத: பும்ஸ: ப்ரஸ்வாப ப்ரதிபோ3த4யோ:|
அன்வேதி வ்யதிரிச்யேத தஜ்ஜ்ஞானம் ப்3ரஹ்ம தத் பரம்|| 56
யத் ஏதத்3 விஸ்ம்ருதம் பும்ஸோ மத்3பா4வம் பி4ன்னமாத்மன:|
தத: ஸம்ஸார ஏதஸ்ய தே3ஹாத்3 தே3ஹோ ம்ருதேர் ம்ருதி:|| 57
லப்3த்4வேஹ மாநுஷீம் யோநிம் ஜ்ஞான விஜ்ஞான ஸம்ப4வாம்|
ஆத்மானம் யோ ந பு3த்3த்4யேத ந க்வசித் ஶமமாப்நுயாத்|| 58
ஸ்ம்ருத்வேஹாயாம் பரிக்லேஶம் தத: ப2லவிபர்யயம்|
அப4யம் சாப்யநீஹாயாம் ஸங்கல்பாத்3 விரமேத் கவி:|| 59
ஸுகா2ய து3:க2மோக்ஷாய குர்வாதே த3ம்பதீ க்ரியா:|
ததோऽநிவ்ருத்தி ரப்ராப்திர் து3:க2ஸ்ய ச ஸுக2ஸ்ய ச|| 60
ஏவம் விபர்யயம் பு3த்3த்4வா ந்ருணாம் விஜ்ஞாபி4மாநிநாம்|
ஆத்மனஶ்ச க3திம் ஸூக்ஷ்மாம் ஸ்தா2னத்ரய விலக்ஷணாம்|| 61
த்3ருஷ்ட ஶ்ருதாபி4ர் மாத்ராபி4ர் நிர்முக்த: ஸ்வேன தேஜஸா|
ஜ்ஞான விஜ்ஞான ஸந்துஷ்டோ மத்3ப4க்த: புருஷோ ப4வேத்|| 62
ஏதாவாநேவ மநுஜைர் யோக3 நைபுண பு3த்3தி4பி4:|
ஸ்வார்த2: ஸர்வாத்மநா ஜ்ஞேயோ யத்பராத்மைக த3ர்ஶனம்|| 63
த்வமேதத் ஶ்ரத்3த4யா ராஜன்நப்ரமத்தோ வசோ மம|
ஜ்ஞான விஜ்ஞான ஸம்பன்னோ தா4ரயந்நாஶு ஸித்4யஸி|| 64
ஶ்ரீஶுக உவாச -
ஆஶ்வாஸ்ய ப4க3வாநித்த2ம் சித்ரகேதும் ஜக3த்3கு3ரு:|
பஶ்யதஸ்தஸ்ய விஶ்வாத்மா ததஶ்சாந்தர்த3தே4 ஹரி:|| 65
||இதி ஶ்ரீமத்3பா4க3வதே மஹாபுராணே பாரமஹம்ஸ்யாம் ஸம்ஹிதாயாம் ஷஷ்ட2ஸ்கந்தே4 சித்ரகேதோ: பரமாத்மத3ர்ஶனம் நாம ஷோட3ஶோऽத்4யாய: || 16 ||
ஆறாம் ஸ்கந்தம் - பதினாறாம் அத்யாயம் முற்றும்.