ஶ்ரீமத்பாகவதமஹாபுராணம் :: இரண்டாம் ஸ்கந்தம் :: அத்யாயம் 10.
பாகவதத்தின் பத்து லக்ஷணங்கள்
த்3விதீயஸ்கந்தே4: அத2 த3ஶமோऽத்4யாய:
ஶ்ரீஶுக உவாச
அத்ர ஸர்கோ3 விஸர்க3ஶ்ச ஸ்தா2நம் போஷணமூதய:|
மந்வந்தரேஶாநுகதா2 நிரோதோ4 முக்திராஶ்ரய:|| 1
த3ஶமஸ்ய விஶுத்3த்4யர்த்த2ம் நவானாமிஹ லக்ஷணம்|
வர்ணயந்தி மஹாத்மான: ஶ்ருதேநார்தே2ன சாஞ்ஜஸா|| 2
பூ4தமாத்ரேந்த்3ரியதி4யாம் ஜன்ம ஸர்க3 உதா3ஹ்ருத:|
ப்3ரஹ்மணோ கு3ணவைஷம்யாத்3 விஸர்க3: பௌருஷ: ஸ்ம்ருத:|| 3
ஸ்தி2திர் வைகுண்ட2 விஜய: போஷணம் தத3நுக்3ரஹ:|
மந்வந்தராணி ஸத்3த4ர்ம ஊதய: கர்மவாஸனா:|| 4
அவதாராநுசரிதம் ஹரேஶ்சாஸ்யாநுவர்திநாம்|
ஸதாமீஶகதா2: ப்ரோக்தா நாநாக்2யாநோப ப்3ரும்ஹிதா:|| 5
நிரோதோ4ऽஸ்யாநுஶயன மாத்மன: ஸஹ ஶக்திபி4:|
முக்திர் ஹித்வான்யதா2 ரூபம் ஸ்வரூபேண வ்யவஸ்தி2தி:|| 6
ஆபா4ஸஶ்ச நிரோத4ஶ்ச யதஶ்சாத்4யவஸீயதே|
ஸ ஆஶ்ரய: பரம் ப்3ரஹ்ம பரமாத்மேதி ஶப்3த்3யதே|| 7
யோऽத்4யாத்மிகோऽயம் புருஷ: ஸோऽஸாவேவாதி4தை3விக:|
யஸ்தத்ரோப4யவிச்சே2த3: புருஷோ ஹ்யாதி4 பௌ4திக:|| 8
ஏகமேகதராபா4வே யதா3 நோபலபா4மஹே|
த்ரிதயம் தத்ர யோ வேத3 ஸ ஆத்மா ஸ்வாஶ்ரயாஶ்ரய:|| 9
புருஷோऽண்ட3ம் விநிர்பி4த்3ய யதா3ஸௌ ஸ விநிர்க3த:|
ஆத்மநோऽயநமன்விச்ச2ந்நபோऽஸ்ரா க்ஷீத் ஸு சி:ஶுசீ:|| 10
தாஸ்வவாத்ஸீத் ஸ்வஸ்ருஷ்டாஸு ஸஹஸ்ர பரிவத்ஸரான்|
தேந நாராயணோ நாம யதா3ப: புருஷோத்3ப4வா:|| 11
த்3ரவ்யம் கர்ம ச காலஶ்ச ஸ்வபா4வோ ஜீவ ஏவ ச|
யத3நுக்3ரஹத: ஸந்தி ந ஸந்தி யது3பேக்ஷயா|| 12
ஏகோ நாநாத்வமன்விச்ச2ன் யோக3தல்பாத் ஸமுத்தி2த:|
வீர்யம் ஹிரண்மயம் தே3வோ மாயயா வ்யஸ்ருஜத் த்ரிதா4|| 13
அதி4தை3வமதா2த்4யாத்ம மதி4பூ4த மிதி ப்ரபு4:|
யதை2கம் பௌருஷம் வீர்யம் த்ரிதா4பி4த்3யத தச்ச்2ருணு|| 14
அந்த: ஶரீர ஆகாஶாத் புருஷஸ்ய விசேஷ்டத:|
ஓஜ: ஸஹோ ப3லம் ஜஜ்ஞே தத: ப்ராணோ மஹாநஸு:|| 15
அநுப்ராணந்தி யம் ப்ராணா: ப்ராணந்தம் ஸர்வ ஜந்துஷு|
அபாநந்தமபாநந்தி நரதே3வ மிவாநுகா3:|| 16
ப்ராணேன க்ஷிபதா க்ஷுத் த்ருட3ந்தரா ஜாயதே ப்ரபோ4:|
பிபாஸதோ ஜக்ஷதஶ்ச ப்ராங்முக2ம் நிரபி4த்3யத|| 17
முக2தஸ்தாலு நிர்பி4ந்நம் ஜிஹ்வா தத்ரோபஜாயதே|
ததோ நாநா ரஸோ ஜஜ்ஞே ஜிஹ்வயா யோऽதி4க3ம்யதே|| 18
விவக்ஷோர் முக2தோ பூ4ம்நோ வஹ்நிர் வாக்3 வ்யாஹ்ருதம் தயோ:|
ஜலே வை தஸ்ய ஸுசிரம் நிரோத4: ஸமஜாயத|| 19
நாஸிகே நிரபி4த்3யேதாம் தோ3தூ4யதி நப4ஸ்வதி|
தத்ர வாயுர் க3ந்த4வஹோ க்4ராணோ நஸி ஜிக்4ருக்ஷத:|| 20
யதா3ऽऽத்மனி நிராலோகமாத்மானம் ச தி3த்3ருக்ஷத:|
நிர்பி4ந்நே ஹ்யக்ஷிணீ தஸ்ய ஜ்யோதிஶ் சக்ஷுர் கு3ணக்3ரஹ:|| 21
போ3த்4யமானஸ்ய ருஷிபி4ராத்மநஸ் தஜ்ஜிக்4ருக்ஷத:|
கர்ணௌ ச நிரபி4த்3யேதாம் தி3ஶ: ஶ்ரோத்ரம் கு3ணக்3ரஹ:|| 22
வஸ்துநோ ம்ருது3காடி2ன்ய லகு4 கு3ர்வோஷ்ணஶீததாம்|
ஜிக்4ருக்ஷதஸ்த்வங் நிர்பி4ந்நா தஸ்யாம் ரோமமஹீருஹா:|
தத்ர சாந்தர்ப3ஹிர் வாதஸ்த்வசா லப்3த4கு3ணோ வ்ருத:|| 23
ஹஸ்தௌ ருருஹதுஸ்தஸ்ய நாநா கர்மசிகீர்ஷயா|
தயோஸ்து ப3லவாநிந்த்3ரஶ்ச ஆதா3நமுப4யாஶ்ரயம்|| 24
க3திம் ஜிகீ3ஷத: பாதௌ3 ருருஹாதேऽபி4காமிகாம்|
பத்3ப்4யாம் யஜ்ஞ: ஸ்வயம் ஹவ்யம் கர்மபி4: க்ரியதே ந்ருபி4:|| 25
நிரபி4த்3யத ஶிஶ்நோ வை ப்ரஜாநந்தா3ம்ருதார்த்தி2ன:|
உபஸ்த2 ஆஸீத் காமாநாம் ப்ரியம் தது3ப4யாஶ்ரயம்|| 26
உத்ஸிஸ்ருக்ஷோர் தா4துமலம் நிரபி4த்3யத வை கு3த3ம்|
தத: பாயுஸ்ததோ மித்ர உத்ஸர்க3 உப4யாஶ்ரய:|| 27
ஆஸிஸ்ருப்ஸோ: புர: புர்யா நாபி4த்3வாரமபானத:|
தத்ராபாநஸ்ததோ ம்ருத்யு: ப்ருத2க்த்வமுப4யாஶ்ரயம்|| 28
ஆதி3த்ஸோரந்நபாநாநாமாஸன் குக்ஷ்யந்த்ரநாட3ய:|
நத்3ய: ஸமுத்3ராஶ்ச தயோஸ்துஷ்டி: புஷ்டிஸ்ததா3ஶ்ரயே|| 29
நிதி3த்4யாஸோராத்மமாயாம் ஹ்ருத3யம் நிரபி4த்3யத|
ததோ மனஸ் தத்ஶ்சந்த்3ர: ஸங்கல்ப: காம ஏவ ச|| 30
த்வக் சர்ம மாம்ஸ ருதி4ர மேதோ3மஜ்ஜாஸ்தி2 தா4தவ:|
பூ4ம்யப்தேஜோமயா: ஸப்த ப்ராணோ வ்யோமாம்பு3வாயுபி4:|| 31
கு3ணாத்மகாநீந்த்3ரியாணி பூ4தாதி3ப்ரப4வா கு3ணா:|
மன: ஸர்வவிகாராத்மா பு3த்3தி4ர் விஜ்ஞானரூபிணீ|| 32
ஏதத்3 ப4க3வதோ ரூபம் ஸ்தூ2லம் தே வ்யாஹ்ருதம் மயா|
மஹ்யாதி3பி4ஶ்சாவரணை ரஷ்டபி4ர் ப3ஹிராவ்ருதம்|| 33
அத: பரம் ஸூக்ஷ்மதமமவ்யக்தம் நிர்விஶேஷணம்|
அநாதி3மத்4யநித4னம் நித்யம் வாங்மனஸ: பரம்|| 34
அமுனீ ப4க3வத்3ரூபே மயா தே அநுவர்ணிதே|
உபே4 அபி ந க்3ருஹ்ணந்தி மாயாஸ்ருஷ்டே விபஶ்சித:|| 35
ஸ வாச்யவாசகதயா ப4க3வான் ப்3ரஹ்மரூபத்4ருக்|
நாமரூபக்ரியா த4த்தே ஸகர்மாகர்மக: பர:|| 36
ப்ரஜாபதீன் மநூன் தே3வாந்ருஷீன் பித்ருக3ணான் ப்ருத2க்|
ஸித்3த4 சாரண க3ந்த4ர்வான் வித்3யாத்4ராஸுர கு3ஹ்யகான்|| 37
கிந்நராப்ஸரஸோ நாகா3ன் ஸர்பான் கிம்புருஷோரகா3ன்|
மாத்ரு ரக்ஷ:பிஶாசாம்ஶ்ச ப்ரேதபூ4தவிநாயகான்|| 38
கூஷ்மாண்டோ3ன்மாத3 வேதாளான் யாதுதா4நான் க்3ரஹாநபி|
க2கா3ன் ம்ருகா3ன் பஶூன் வ்ருக்ஷான் கி3ரீன் ந்ருப ஸரீஸ்ருபான்|| 39
த்3விவிதா4ஶ்சதுர்விதா4 யேऽன்யே ஜலஸ்த2லநபௌ4கஸ:|
குஶலாகுஶலா மிஶ்ரா: கர்மணாம் க3தயஸ்த்விமா:|| 40
ஸத்வம் ரஜஸ்தம இதி திஸ்ர: ஸுரந்ருநாரகா:|
தத்ராப்யேகைகஶோ ராஜன் பி4த்3யந்தே க3தயஸ்த்ரிதா4|
யதை3கைகதரோऽன்யாப்4யாம் ஸ்வபா4வ உபஹன்யதே|| 41
ஸ ஏவேத3ம் ஜக3த்3தா4தா ப4க3வான் த4ர்மரூபத்4ருக்|
புஷ்ணாதி ஸ்தா2பயன் விஶ்வம் திர்யங் நரஸுராத்மபி4:|| 42
தத: காலாக்3நிருத்3ராத்மா யத்ஸ்ருஷ்டமித3மாத்மன:|
ஸந்நியச்ச2தி காலோன க4நாநீகமிவாநில:|| 43
இத்த2ம்பா4வேன கதி2தோ ப4க3வான் ப4க3வத்தம:|
நேத்த2ம்பா4வேன ஹி பரம் த்3ரஷ்டு மர்ஹந்தி ஸூரய:|| 44
நாஸ்ய கர்மணி ஜன்மாதௌ3 பரஸ்யாநுவிதீ4யதே|
கர்த்ருத்வ ப்ரதிஷேதா4ர் த2ம் மாயயாரோபிதம் ஹி தத்|| 45
அயம் து ப்3ரஹ்மண: கல்ப: ஸவிகல்ப உதா3ஹ்ருத:|
விதி4: ஸாதா4ரணோ யத்ர ஸர்கா3: ப்ராக்ருத வைக்ருதா:|| 46
பரிமாணம் ச காலஸ்ய கல்பலக்ஷணவிக்3ரஹம்|
யதா2 புரஸ்தாத்3 வ்யாக்2யாஸ்யே பாத்3மம் கல்பமதோ2 ஶ்ருணு|| 47
ஶௌநக உவாச
யதா3ஹ நோ ப4வான் ஸூத க்ஷத்தா பா4க3வதோத்தம:|
சசார தீர்தா2னி பு4வஸ்த்யக்த்வா ப3ந்தூ4ன் ஸுது3ஸ்த்யஜான்|| 48
குத்ர கௌஷாரவேஸ்தஸ்ய ஸம்வாதோ3ऽத்4யாத்மஸம்ஶ்ரித:|
யத்3வா ஸ ப4க3வாம்ஸ்தஸ்மை ப்ருஷ்டஸ்தத்த்வமுவாச ஹ|| 49
ப்3ரூஹி நஸ்ததி3த3ம் ஸௌம்ய விது3ரஸ்ய விசேஷ்டிதம்|
ப3ந்து4த்யாக3நிமித்தம் ச ததை2வாக3தவான் புன:|| 50
ஸூத உவாச
ராஜ்ஞா பரீக்ஷிதா ப்ருஷ்டோ யத3வோசன் மஹாமுநி:|
தத்3வோऽபி4தா4ஸ்யே ஶ்ருணுத ராஜ்ஞ: ப்ரஶ்நாநுஸாரத:|| 51
|| இதி ஶ்ரீமத்3பா4க3வதே மஹாபுராணே பாரமஹம்ஸ்யாம் ஸம்ஹிதாயாம்
த்3விதியமஸ்கந்தே4 நைமிஷீயோபாக்2யாநே புருஷஸம்ஸ்தா2நுவர்ணநம் நாம த3ஶமோ அத்4யாய: || 10
இரண்டாம் ஸ்கந்தம் - பத்தாம் அத்யாயம் முற்றும்.
இரண்டாம் ஸ்கந்தம் முற்றும்
இதி த்3விதீய: ஸ்கந்த4: ஸமாப்த:
ஹரி: ௐ தத்ஸத்