श्रीमद्भागवतमहापुराणम् :: द्वितीयः स्कन्ध
अथ तृतीयोऽध्यायः
नानाविधकामनासिद्धये नानादेवानामुपासनम्, शौनकप्रश्नः - तत्र भगवत्सेवापरायणेन्द्रियाणां प्रशंसनं च

श्रीशुक उवाच
एवमेतन्निगदितं पृष्टवान्यद्भवान्मम।
नृणां यन्म्रियमाणानां मनुष्येषु मनीषिणाम्॥ 1

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मणः पतिम्।
इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकामः प्रजापतीन्॥ 2

देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम्।
वसुकामो वसून्रुद्रान्वीर्यकामोऽथ वीर्यवान्॥ 3

अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदितेः सुतान्।
विश्वान्देवान्राज्यकामः साध्यान्संसाधको विशाम्॥ 4

आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत्।
प्रतिष्ठाकामः पुरुषो रोदसी लोकमातरौ॥ 5

रूपाभिकामो गन्धर्वान्स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम्।
आधिपत्यकामः सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम्॥ 6

यज्ञं यजेद्यशस्कामः कोशकामः प्रचेतसम्।
विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम्॥ 7

धर्मार्थ उत्तमश्लोकं तन्तुः तन्वन्पित्न्यजेत्।
रक्षाकामः पुण्यजनानोजस्कामो मरुद्गणान्॥ 8

राज्यकामो मनून्देवान्निरृतिं त्वभिचरन्यजेत्।
कामकामो यजेत्सोममकामः पुरुषं परम्॥ 9

अकामः सर्वकामो वा मोक्षकाम उदारधीः।
तीव्रेण भक्तियोगेन यजेत पुरुषं परम्॥ 10

एतावानेव यजतामिह निःश्रेयसोदयः।
भगवत्यचलो भावो यद्भागवतसङ्गतः॥ 11

ज्ञानं यदाप्रतिनिवृत्तगुणोर्मिचक्रम्
	आत्मप्रसाद उत यत्र गुणेष्वसङ्गः।
कैवल्यसम्मतपथस्त्वथ भक्तियोगः
	को निर्वृतो हरिकथासु रतिं न कुर्यात्॥ 12

शौनक उवाच
इत्यभिव्याहृतं राजा निशम्य भरतर्षभः।
किमन्यत्पृष्टवान्भूयो वैयासकिमृषिं कविम्॥ 13

एतच्छुश्रूषतां विद्वन्सूत नोऽर्हसि भाषितुम्।
कथा हरिकथोदर्काः सतां स्युः सदसि ध्रुवम्॥ 14

स वै भागवतो राजा पाण्डवेयो महारथः।
बालक्रीडनकैः क्रीडन्कृष्णक्रीडां य आददे॥ 15

वैयासकिश्च भगवान्वासुदेवपरायणः।
उरुगायगुणोदाराः सतां स्युर्हि समागमे॥ 16

आयुर्हरति वै पुंसामुद्यन्नस्तं च यन्नसौ।
तस्यर्ते यत्क्षणो नीत उत्तमश्लोकवार्तया॥ 17

तरवः किं न जीवन्ति भस्त्राः किं न श्वसन्त्युत।
न खादन्ति न मेहन्ति किं ग्रामे पशवोऽपरे॥ 18

श्वविड्वराहोष्ट्रखरैः संस्तुतः पुरुषः पशुः।
न यत्कर्णपथोपेतो जातु नाम गदाग्रजः॥ 19

बिले बतोरुक्रमविक्रमान्ये 
	न शृण्वतः कर्णपुटे नरस्य।
जिह्वासती दार्दुरिकेव सूत 
	न चोपगायत्युरुगायगाथाः॥ 20

भारः परं पट्टकिरीटजुष्टं 
	अप्युत्तमाङ्गं न नमेन्मुकुन्दम्।
शावौ करौ नो कुरुते सपर्यां 
	हरेर्लसत्काञ्चनकङ्कणौ वा॥ 21

बर्हायिते ते नयने नराणां 
	लिङ्गानि विष्णोर्न निरीक्षतो ये।
पादौ नृणां तौ द्रुमजन्मभाजौ 
	क्षेत्राणि नानुव्रजतो हरेर्यौ॥ 22

जीवञ्छवो भागवताङ्घ्रिरेणुं 
	न जातु मर्त्योऽभिलभेत यस्तु।
श्रीविष्णुपद्या मनुजस्तुलस्याः 
	श्वसञ्छवो यस्तु न वेद गन्धम्॥ 23

तदश्मसारं हृदयं बतेदं 
	यद्गृह्यमाणैर्हरिनामधेयैः।
न विक्रियेताथ यदा विकारो 
	नेत्रे जलं गात्ररुहेषु हर्षः॥ 24

अथाभिधेह्यङ्ग मनोऽनुकूलं 
	प्रभाषसे भागवतप्रधानः।
यदाह वैयासकिरात्मविद्या 
	विशारदो नृपतिं साधु पृष्टः॥ 25

॥ इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां 
द्वितीयस्कन्धे द्वितीयोऽध्यायः ॥