श्रीमद्भागवतमहापुराणम् :: दशमः स्कन्धः[पूर्वार्धः]
अथ पञ्चत्रिंशोऽध्यायः
युग्मगीतम् - गोचारणाय वनं गतस्य भगवतो गोपीजकृतं गुणगानम्

श्रीशुक उवाच - 
गोप्यः कृष्णे वनं याते तमनुद्रुतचेतसः । 
कृष्णलीलाः प्रगायन्त्यो निन्युर्दुःखेन वासरान् ॥ १ ॥ 

श्रीगोप्य ऊचुः - 
वामबाहुकृतवामकपोलो 
     वल्गितभ्रुरधरार्पितवेणुम् । 
कोमलाङ्‌गुलिभिराश्रितमार्गं 
     गोप्य ईरयति यत्र मुकुन्दः ॥ २ ॥ 

व्योमयानवनिताः सह सिद्धै-
     र्विस्मितास्तदुपधार्य सलज्जाः । 
काममार्गणसमर्पितचित्ताः 
     कश्मलं ययुरपस्मृतनीव्यः ॥ ३ ॥ 

हन्त चित्रमबलाः श्रृणुतेदं 
     हारहास उरसि स्थिरविद्युत् । 
नन्दसूनुरयमार्तजनानां 
     नर्मदो यर्हि कूजितवेणुः ॥ ४ ॥ 

वृन्दशो व्रजवृषा मृगगावो 
     वेणुवाद्यहृतचेतस आरात् । 
दन्तदष्टकवला धृतकर्णा 
     निद्रिता लिखितचित्रमिवासन् ॥ ५ ॥ 

बर्हिणस्तबकधातुपलाशै- 
     र्बद्धमल्लपरिबर्हविडम्बः । 
कर्हिचित् सबल आलि स गोपै- 
     र्गाः समाह्वयति यत्र मुकुन्दः ॥ ६ ॥ 

तर्हि भग्नगतयः सरितो वै 
     तत्पदाम्बुजरजोऽनिलनीतम् । 
स्पृहयतीर्वयमिवाबहुपुण्याः 
     प्रेमवेपितभुजाः स्तिमितापः ॥ ७ ॥ 

अनुचरैः समनुवर्णितवीर्य 
     आदिपूरुष इवाचलभूतिः । 
वनचरो गिरितटेषु चरन्ती- 
     र्वेणुनाऽऽह्वयति गाः स यदा हि ॥ ८ ॥ 

वनलतास्तरव आत्मनि विष्णुं 
     व्यञ्जयन्त्य इव पुष्पफलाढ्याः । 
प्रणतभारविटपा मधुधाराः 
     प्रेमहृष्टतनवः ससृजुः स्म ॥ ९ ॥ 

दर्शनीयतिलको वनमाला- 
     दिव्यगन्धतुलसीमधुमत्तैः । 
अलिकुलैरलघु-गीतामभीष्ट- 
     माद्रियन् यर्हि सन्धितवेणुः ॥ १० ॥ 

सरसि सारसहंसविहङ्‌गा- 
     श्चारुगीतहृतचेतस एत्य । 
हरिमुपासत ते यतचित्ता 
     हन्त मीलितदृशो धृतमौनाः ॥ ११ ॥ 

सहबलः स्रगवतंसविलासः 
     सानुषु क्षितिभृतो व्रजदेव्यः । 
हर्षयन् यर्हि वेणुरवेण 
     जातहर्ष उपरम्भति विश्वम् ॥ १२ ॥ 

महदतिक्रमणशङ्‌कितचेता 
     मन्दमन्दमनुगर्जति मेघः । 
सुहृदमभ्यवर्षत् सुमनोभि- 
     श्छायया च विदधत् प्रतपत्रम् ॥ १३ ॥ 

विविधगोपचरणेषु विदग्धो 
     वेणुवाद्य उरुधा निजशिक्षाः । 
तव सुतः सति यदाधरबिम्बे 
     दत्तवेणुरनयत् स्वरजातीः ॥ १४ ॥ 

सवनशस्तदुपधार्य सुरेशाः 
     शक्रशर्वपरमेष्ठिपुरोगाः । 
कवय आनतकन्धरचित्ताः 
     कश्मलं ययुरनिश्चिततत्त्वाः ॥ १५ ॥ 

निजपदाब्जदलैर्ध्वजवज्र- 
     नीरजाङ्‌कुशविचित्रललामैः । 
व्रजभुवः शमयन् खुरतोदं 
     वर्ष्मधुर्यगतिरीडितवेणुः ॥ १६ ॥ 

व्रजति तेन वयं सविलास 
     वीक्षणार्पितमनोभववेगाः । 
कुजगतिं गमिता न विदामः 
     कश्मलेन कबरं वसनं वा ॥ १७ ॥ 

मणिधरः क्वचिदागणयन् गा 
     मालया दयितगन्धतुलस्याः । 
प्रणयिनोऽनुचरस्य कदांसे 
     प्रक्षिपन् भुजमगायत यत्र ॥ १८ ॥ 

क्वणितवेणुरववञ्चितचित्ताः 
     कृष्णमन्वसत कृष्णगृहिण्यः । 
गुणगणार्णमनुगत्य हरिण्यो 
     गोपिका इव विमुक्तगृहाशाः ॥ १९ ॥ 

कुन्ददामकृतकौतुकवेषो 
     गोपगोधनवृतो यमुनायाम् । 
नन्दसूनुरनघे तव वत्सो 
     नर्मदः प्रणयिनां विजहार ॥ २० ॥ 

मन्दवायुरुपवात्यनकूलं 
     मानयन् मलयजस्पर्शेन । 
वन्दिनस्तमुपदेवगणा ये 
     वाद्यगीतबलिभिः परिवव्रुः ॥ २१ ॥ 

वत्सलो व्रजगवां यदगध्रो 
     वन्द्यमानचरणः पथि वृद्धैः । 
कृत्स्नगोधनमुपोह्य दिनान्ते 
     गीतवेणुरनुगेडितकीर्तिः ॥ २२ ॥ 

उत्सवं श्रमरुचापि दृशीना- 
     मुन्नयन् खुररजश्छुरितस्रक् । 
दित्सयैति सुहृदासिष एष 
     देवकीजठरभूरुडुराजः ॥ २३ ॥ 

मदविघूर्णितलोचन ईषन्- 
     मानदः स्वसुहृदां वनमाली । 
बदरपाण्डुवदनो मृदुगण्डं 
     मण्डयन् कनककुण्डललक्ष्म्या ॥ २४ ॥ 

यदुपतिर्द्विरदराजविहारो 
     यामिनीपतिरिवैष दिनान्ते । 
मुदितवक्त्र उपयाति दुरन्तं 
     मोचयन् व्रजगवां दिनतापम् ॥ २५ ॥ 

श्रीशुक उवाच - 
एवं व्रजस्त्रियो राजन् कृष्णलीला नु गायतीः । 
रेमिरेऽहःसु तच्चित्तास्तन्मनस्का महोदयाः ॥ २६ ॥ 


इति श्रीमद्‍भागवते महापुराणे पारमहंस्यां 
संहितायां दशमस्कन्धे पूर्वार्धे वृन्दावनक्रीडायां 
गोपिकायुगलगीतं नाम पञ्चत्रिंशोऽध्यायः ॥ ३५ ॥