| Hoofdstuk 3 Pagina 2 |
| De alpiene invloed Daarnaast is er nog een complicatie door het relief. De hoogte boven zeeniveau heeft een zelfstandige invloed op het klimaat van een gebied. De meeste klimatologen onderscheiden dan ook een apart alpien klimaat. De twee belangrijkste kenmerken van dit alpiene klimaat zijn de daling van de gemiddelde temperatuur en de stijging van de neerslag als je verder naar boven gaat. De invloed van de daling van de temperatuur moet je niet onderschatten. Voor iedere honderd meter die je naar boven gaat, daalt de gemiddelde temperatuur namelijk 0,6 graad Celsius; men noemt dat de thermische gradi�nt. Grenoble ligt op 200 meter en Gresse op 1200 meter; dat betekent dat het temperatuurverschil tussen die twee plaatsen gemiddeld zes graden is. De top van de Grand Veymont is ruim 2300 meter, zodat de gemiddelde temperatuur daar ongeveer 13 graden lager is dan in Grenoble. Als je in Europa van het noorden naar het zuiden gaat, neemt de temperatuur toe. Hoe verder naar het zuiden, hoe warmer. Men hanteert wel de vuistregel dat als je in de bergen een meter omhoog gaat, dat je dan het klimaat krijgt van een kilometer naar het noorden. Dat betekent dus dat het klimaat in Gresse, wat temperatuur betreft, overeenkomt met dat van Zuid-Zweden en dat het klimaat van de Grand Veymont ongeveer overeenkomt met dat van het noordelijkste puntje van Zweden. Als je dus op een zomerdag vanuit Gresse de Grand Veymont beklimt, kom je in het klimaat van Noord-Zweden terecht, en als je weer afdaalt ga je als het ware in Europa 1100 kilometer naar het zuiden. Deze invloed van de thermische gradi�nt is vooral in het voorjaar heel goed te zien. Dan bloeien op de weilanden rondom het dorp de crocussen, maar is de Pas de la Ville (1925 m) vaak nog onbereikbaar door de sneeuw. In oktober valt vaak de eerste sneeuw op de hellingen van de Veymont, terwijl het in het dorp nog relatief warm is. Het bestaan van deze verschillen heeft een grote invloed op de verscheidenheid aan planten en dieren die in de omgeving van Gresse voorkomen. Zodra we naar beneden gaan, komen er steeds meer Mediterrane soorten, terwijl verder naar boven alpiene soorten de overhand krijgen. |
| Het klimaat van Gresse Hoe pakt dit nu allemaal uit voor Gresse en de Vercors? De neerslag in Gresse is ongeveer 1200 mm; dat is bijna twee keer zoveel als in Nederland. Maar het aantal zonne-uren is veel hoger dan bij ons. Dat betekent dus dat als het regent of sneeuwt, dat er dan per uur ook meer valt dan bij ons. Dat is de invloed van de hoogte. De wind duwt de vochtige luchtmassa's tegen de hellingen omhoog en dan bakt het er wel uit. Maar de neerslag is nogal ongelijk over het jaar verdeeld. Onder invloed van het Middellandse-zeeklimaat zijn juli, augustus en februari de droogste maanden en november met 180 mm de natste. Mei is ook weer als gevolg van de Middellandse zee een vochtige maand; pas in juni neemt de neerslag flink af. De hoge novemberneerslag brengt bijna altijd flinke hoeveelheden sneeuw op de bergen, maar pas in de loop van december valt de eerste sneeuw in het dorp. Dat is dan vaak een forse hoeveelheid: ongeveer een halve meter is dan geen uitzondering. In veel gevallen is het dan nog te warm en de eerste sneeuw die blijft liggen, valt tussen half en eind december. Het is 'normaal' dat er in januari en februari een gesloten sneeuwdek in het dorp ligt. Maar net als in Nederland zijn winters niet allemaal hetzelfde. In de zomer wordt het, als gevolg van de alpiene ligging, nooit echt heet in Gresse. Een temperatuur boven de 30 graden is een grote uitzondering. Let wel: als het in Gresse 30 graden zou zijn, is het in Grenoble 36 graden en dat komt natuurlijk niet zo vaak voor. Maar de Mediterrane invloed is niet zo ver weg en een temperatuur van ruim 25 graden is in juli en augustus heel normaal. In de winter kan het fors vriezen. De temperaturen zijn echter aanzienlijk hoger dan in uitgesproken alpiene delen van Zwitserland en Oostenrijk. Terwijl ik dit in januari 2000 schrijf, is er bijvoorbeeld net een flinke koudegolf in de Alpen geweest. Een station op ongeveer 1800 meter in Zwitserland noteerde toen bijvoorbeeld - 41 graden. Zo'n temperatuur is in Gresse volstrekt ondenkbaar. Het is heel normaal als het in januari 's morgens vroeg zo'n veertien graden vriest, maar een temperatuur lager dan - 20 graden is uitzonderlijk. |
| De daling van de temperatuur verder naar boven heeft ook invloed op de neerslag. Als de wind de luchtmassa's tegen de berghellingen omhoog stuwt, daalt de temperatuur van deze lucht. Omdat koude lucht minder waterdamp kan bevatten dan warme lucht, ontstaan er wolken. Als deze nog verder omhoog geduwd worden door de wind, gaat het regenen of sneeuwen. Hoger gelegen gebieden hebben dan ook meer neerslag dan lager gelegen plaatsen. Gresse heeft in de winter gemiddeld meer sneeuw dan Monestier. Dat komt natuurlijk omdat het er kouder is, maar ook valt er so wie so meer. Als je naar boven gaat, wordt de sneeuwlaag steeds dikker. |
 |
| De thermische gradi�nt in Gresse |