Symptomen:
· Pijn onder in de rug; chronische pijnen vb ten gevolge van ingezakte wervel(s)
· Verkorting van de lichaamslengte, kromme houding
· Pols-, arm- heup-, wervelbreuken zelfs door een geringe belasting of schok
4 x zoveel vrouwen als mannen lijden eraan, blank meer dan zwart; ook Aziatische, Noord-Europese en tengere mensen lopen meer risico.
Oorzaken:
Verlies
aan botmassa/botdichtheid door verlies aan mineralen nodig voor de botvorming,
zoals fosfor en vooral calcium.
Onvermogen van de beenderen om de calcium te gebruiken. Hierdoor worden de beenderen poreuzer,
brozer, meer breekbaar. Osteoporose
brengt een daling van de levenskwaliteit met zich mee.
Bij
type
1 gaat het om vrouwen na de overgang of bij jongere vrouwen bij wie de
eierstokken zijn verwijderd. Hier speelt
de daling in het oestrogeengehalte een belangrijke rol. Oestrogeen remt de botafbraak. Bij vrouwen boven de 45 heeft 1 op 4 last van
deze vorm, die vooral optreedt in de eerste tien jaar na de overgang.
Type
2, de ouderdomsosteoporose, treft
mannen en vrouwen, meestal boven de 70 jaar.
Er is een grotere of snellere botafbraak dan aanmaak van nieuw bot. Deze mensen krijgen soms te weinig calcium
binnen via de voeding en nemen het slecht op in de darm. Bij de man zou een tekort aan androgenen ook
een rol spelen.
Ontkalking
is op zich niet pijnlijk, maar eventuele pijn is het gevolg van scheurtjes of
breuken in het botweefsel. De rug- en
lendenwervels, die het zwaarst belast worden, worden het sterkst aangetast.
Secundaire
osteoporose komt bij minder dan 5% van de mensen voor en is het gevolg van een
andere aandoening (vb chronische nierinsufficiëntie, hormonale aandoeningen) of
gebruik van bepaalde geneesmiddelen (vb corticosteroïden, barbituraten).
Juveniele
osteoporose bij kinderen en jongvolwassenen is zeldzaam en de oorzaak is niet
bekend.
Men
stelt vast dat de hoeveelheid calcium die we dagelijks innemen vaak meer dan
voldoende is, terwijl ontkalking van de botten toch een ernstig probleem is.
Beïnvloedende factoren :
Aanleg, medicatie, ziektes,
gewoontes
1. Erfelijkheidsfactor: het is echter niet zo dat, als men ergens aanleg voor heeft, dat men de ziekte ook daadwerkelijk moet krijgen; dit hangt af van o.a. voedingswijze, stress, levensomstandigheden, enz.
2. Onderliggende aandoening : hyperthyreoïdie, vroegtijdige menopauze (<45j), chronische longziekten, ziekte van Cushing, reumatoïde artritis, suikerziekte, malabsorptie, anorexia nervosa
3. Langdurig gebruik van corticosteroïden of heparine
4. Langdurige behandeling met urinedrijvende middelen.
5. Medicijnen voor maag- en darmklachten bevatten vrij veel magnesium- of aluminiumzouten; Mg bindt zich aan Ca.
6. Daling van de oestrogeenspiegel na menopauze. Dit is een natuurlijk verschijnsel maar de vele andere factoren hebben echter een grotere invloed. De arts kan een oestrogeenvervangende behandeling voorschrijven, hoewel dit niet vanzelfsprekend is gezien mogelijke bijwerkingen en risico’s (oa hoger risico op borstkanker).
7. Onvoldoende aanmaak van hormonen, zoals bijschildklierhormoon, groeihormoon, calcitonine, oestrogeen, testosteron.
8. Gebrek aan lichaamsbeweging. Een bedlegerig persoon verliest 1% botmassa per week.
9. Roken: tabak veroorzaakt een daling van de botaanmaak, een snellere afbraak van oestrogenen, en kan de menopauze vervroegen
10. Te weinig buitenkomen, sedentair leven, binnenzitters, huismussen (voldoende blootstelling aan zonlicht is noodzakelijk ivm vorming vitamine D)
11. Homeopathie : mogelijks tuberculinisch miasma
Voeding
12. Ondergewicht
13. Overgewicht (belasting op wervels, gewrichten, ligamenten)
14. Onvoldoende calcium in de voeding
15. Onvoldoende magnesium in de voeding
16. Er is een verband tussen Calcium, Magnesium en Fosfor. Een hoge consumptie van vlees en zuivel brengt veel eiwitten, verzadigde vetten en fosfor aan. Verzadigde vetten hebben een remmende werking op de opname van Calcium en Magnesium. Een hoge eiwitopname verhoogt de Calciumuitscheiding; dit geldt ook voor fosfor, dat ook voorkomt in frisdranken.
17. Als de kalkspiegel daalt, verhoogt de kans op infecties (verkoudheden e.d.)
18. Verstoord zuur-basenevenwicht in de voeding. Een eiwitrijke voeding scheidt niet alleen teveel Ca uit via de urine maar verstoort ook het zuur-basenevenwicht. De meeste eiwithoudende voedingsmiddelen zijn rijk aan niet-metalen die zich tijdens de stofwisseling omzetten in metabole zuren, die de zuurgraad (pH) van het bloed bedreigen. Als tegenreactie gaat het organisme op zoek naar Ca en haalt die dan uit het bot en de tanden. Deze ontzurende werking van calcium is ook bekend in de land- en tuinbouw.
19. Alcohol, koffie, suiker, frisdranken: demineraliserend en verzurend, leidt tot onttrekking van calcium uit de beenderen om te ontzuren
20. Een deel van het calcium is door industriële bewerking en bereidingen in de keuken inactief geworden. Inactieve mineralen kunnen wel teruggevonden worden in het bloed maar kunnen niet deelnemen aan biochemische of energetische processen.
21. Een aantal voedingsfouten zorgt voor een te grote uitscheiding van calcium via de urine:
22. Onvoldoende maagzuurafscheiding door het maagslijmvlies vertraagt een efficiënte opname.
23. Een tekort aan vitamine D in de voeding of door te weinig buitenlucht kan ook de calciumstofwisseling verstoren.
24. Een verstoorde Ca-fosforverhouding is steeds nadelig. Een teveel aan fosfor doet de behoefte aan Mg stijgen, verstoort de Ca-huishouding en zorgt voor Ca-gebrek. Tegenover 2 delen Ca staat 1 deel fosfor. Het toevoegen van fosfor aan vlees, conserven en frisdranken is schadelijk. Bovendien belemmert het ook de opname van zink en koper.
25. Zuivelproducten en Ca : een discussiepunt. Zuivelproducten worden traditioneel aangeraden als kalkleveranciers. Er bestaan echter ook andere geluiden hieromtrent. Het calcium zou moeilijk opneembaar zijn door de caseïne (het melkeiwit dat het grootste aandeel heeft van de eiwitten in melk), door de sterilisatie of pasteurisatie. Voor een aantal mensen met aanleg voor slijmvorming (astma, mucovicidose,…), kunnen zuivelproducten slijmvormend werken, wat dan weer leidt tot absorptieproblemen. Andere mensen hebben dan weer een allergie of intolerantie voor de producten. Voor een uitvoerige bespreking van melkproducten, zie de tekst op de website.
26. Hier voeg ik aan toe de bevinding van dr. J. Beunk, dat fosfor in koemelk (en cola) te goed opneembaar is en dit veroorzaakt o.a. lengtegroei, slappe banden en spieren. Daarbij komt ook nog dat de calcium in koemelk nauwelijks opneembaar is omdat het gaat om een anorganische verbinding nl. calciumcarbonaat. (in: Arts en Apotheker, mei 2002, pp.5-6). Hier vinden we dus een verklaring voor de overdreven lengtegroei van jongeren én voor de zwakke ligamenten. Voeg hierbij nog de factor erfelijkheid en eventuele hyperlaxiteit en je hebt een broze mix van spieren, ligamenten en beenderen...
27. Om osteoporose te voorkomen is een calciumrijk dieet vooral belangrijk in de kinder- en tienerjaren en op jongvolwassen leeftijd wanneer de botmassa nog toeneemt. Een fastfood- en suiker/snoepdieet op jonge leeftijd zorgt ervoor dat de botten niet de optimale dichtheid bereiken en dat men meer kans loopt later osteoporose te krijgen.
28. Gebrek aan foliumzuur, vitamine B6 en vitamine B12 verhogen de kans op osteoporose. Dit komt omdat deze de homocysteïnespiegel doen dalen.
29. Hyperhomocysteïnemie is een risicofactor voor hart- en vaatziekten en cerebrovasculaire ziektes, maar ook voor osteoporosefracturen. Het essentiële aminozuur methionine wordt gedemethyleerd tot homocysteïne, dat dan weer kan geremethyleerd worden tot methionine of omgezet worden tot cysteïne. Een tekort aan B6, B12 en foliumzuur lijdt tot stijging van de homocysteïnespiegel. Men schat dat het risico op fracturen toeneemt vanaf >14 micromol per liter. Men vermoedt dat homocysteïne het crosslinken van collageen in botweefsel vermindert, wat de collageenmatrix aantast en botstructuur verzwakt. Verder vermoedt men dat homocysteïne pro-inflammatoir werkt in botweefsel, wat de osteoclasten activeert. Factoren die bijdragen tot hyperhomocysteïnemie zijn: weinig groente en fruit eten, te weinig B6, B12 en foliumzuur, alcohol, koffie, roken, menopauze, mannelijk geslacht, leeftijd, hoog gebruik van methioninerijke eiwitten, psoriasis, hypothyroïdie, diabetes, nierinsufficiëntie, malabsorptie, reumatoïde artritis, Heilocbacter pylori, sommige vormen van kanker, sommige genmutaties, gebruik van diuretica, anit-epileptica, methotrexaat, fibraten, metformine, niacine, theofylline, sulfasalazine, de pil, cholestyramine.
Stress
30. Stress verhoogt de behoefte aan mineralen. Een te sterke en continue prikkeling van de sympathisch zenuwstelsel werkt bloedvatvernauwend, dit leidt tot een verminderde afvoer van afvalstoffen, en een verminderde aanvoer van voedingsstoffen.
31. Verstoring van het hormonaal evenwicht als gevolg van een verstoring tussen sympathicus en parasympathicus als gevolg van stress.
Lichaamshouding
32. Onvoldoende doorbloeding waardoor spieren en gewrichten te weinig voedingsstoffen, zuurstof en warmte krijgen en te weinig afvalstoffen afgevoerd worden
33. Te zware fysieke belasting van het lichaam met overbelasting van gewrichten en spieren (vb postbode, vuilkarbelader, wegenwerker)
34. Chronische belasting van bepaalde spieren, pezen, gewrichten (bvb RSI ten gevolge van veel werken aan computer; zie verderop onder RSI)
35. Verkeerde lichaamshoudingen (zie rugschool, zie ergonomie) houden in dat men honderden keren per dag de rug verkeerd belast, wat op lange termijn leidt tot functionele en anatomische problemen vb inzakkingen tussenwervelschijven, hernia, lumbago, isiasch, artrose, spierspanningen, lage rugpijn,...
36. Een bekkentorsie met als gevolg ongelijke lengte van de benen, leidt tot spanningen op spieren, pezen, gewrichten, wervels. Zie www.dewegnaargezondheid.com
37. Hyperlaxiteit van de gewrichten speelt een nadelige rol in de lichaamshouding, zie de tekst over reuma op de website.
38. Te zwakke buik- en rugspieren dragen bij tot verkeerde lichaamshouding en belasting van spieren, pezen, gewrichten, wervels. Deze spieren kunnen best getraind worden onder leiding van fysiotherapeuten die werken met hiervoor aangepaste trainingstoestellen, bvb. het zgn. David Back-programma. Deze training wordt bovendien vergoed door het ziekenfonds mits voorschrift door een arts in de fysische geneeskunde. Voor adressen zie www.david.de
39. Gebrek aan ergonomie: niet gebruiken van ergonomische toetsenbord/muis/zitmeubilair, verkeerde matras, slechte lattenbodem, slecht hoofdkussen, onaangepaste houding voor computerscherm of bij het TV-kijken. Al deze zaken dragen bij tot een extra belasting en spanning voor spieren, gewrichten, pezen, ligamenten, wervelkolom. Zie ook www.sit-and-sleep.be en www.backshop.nl
40. Onaangepast woningen en meubilair: te lage tafels, stoelen of zetels, te lage deurhendels, te lage WC’s, te lage lavabo’s, te lage spiegel enz. Architecten bouwen nog steeds huizen op basis van standaarden volgens de lengte van mensen van de jaren ’60. Idem voor meubelmakers. Onder de architecten en meubelmakers zijn er bovendien geen lange mensen, anders zouden ze zelf wel voelen dat er iets niet klopt. Zie ook: http://www.productergonomie.be/onderzoek/dinbelg.htm
Adviezen:
Naast de klassieke
behandeling die u kunt volgen onder begeleiding van uw arts, zetten we hier
enkele aanvullende adviezen uit de natuurlijke gezondheidszorg op een rijtje:
Voedingsadviezen:
1. Verhoging van calcium (noten, sesamzaad, groenten,...), magnesium (noten, bananen) en vit.D (champignons, paddenstoelen) in de voeding
2. Ontspanningsoefeningen en verbeteringen aan de voeding kunnen bijdragen tot een regulering van de afscheiding van maagzuur.
3. Een goed zuur-basenevenwicht in de voeding is doorslaggevend voor een goede opname van calcium : 80% voedingsmiddelen met basenoverschot (fruit, groenten, aardappelen, melk, karnemelk, yoghurt, room, honing) en 20% met zuuroverschot (kaas, kwark, vlees, vis, granen, olie, boter, noten, peulvruchten, soja). Zie de tekst over het zuur-basenevenwicht op de site.
4. Voedingsmiddelen rijk aan calcium : zuurkool, sesamzaad, noten (vnl amandelen, hazelnoten), peterselie, groene kool, prei, broccoli, venkel, waterkers, tuinkers, bieslook,…
5. Voedingsmiddelen rijk aan vitamine D: paddenstoelen, volle melkproducten, eidooier, lever
6. Natuurlijke, zo weinig mogelijk bewerkte voeding. Meer groente en fruit eten, meer noten en vooral sesamzaad.
7. Beperk het gebruik van kaas, wegens het zuuroverschot. Melkproducten zoals yoghurt, karnemelk hebben een basenoverschot.
8. Beperk het gebruik van vlees tot bvb eenmaal om de 2 dagen. Gebruik zeker geen charcuterie. Zie ook de tekst over vlees op de website.
9. Gebruik ook honing in plaats van suiker. Honing bevat waardevolle mineralen, vitaminen, enzymen. Een andere mogelijkheid is melasse, zie de tekst op de website.
10. Beperken of vermijden van fastfood, suiker en zijn variaties, alcohol, zout, koffie, zwarte thee, frisdrank, te veel eiwitrijke voeding, voedingsmiddelen rijk aan oxaalzuur of fytinezuur.
11. Probeer rauwe melkproducten te gebruiken en geitenmelk; het calcium hierin zou beter opneembaar zijn. Gebruik volle melkproducten, omwille van de vitamine D, maar met mate. Ook al is het calcium in melk niet goed opneembaar, het calcium in volle melk wordt beter opgenomen dan uit magere melk. Geef bovendien de voorkeur aan verzuurde melkproducten.
12. Zorg dat u en uw kinderen en tieners voldoende calcium binnenkrijgen door calciumrijke groente, fruit, aardappelen, noten en zaden; vermijden van calciumrovers zoals koffie, suiker, alcohol, snoep, tabak; voldoende lichaamsbeweging ipv uren voor TV en PC te zitten. De botdichtheid neemt toe tot ongeveer 30 jaar, daarna neemt deze weer langzaam af.
13. Vermijd suiker in uw voeding; blijf weg uit de patisserie.
14. Vermijd voedingsmiddelen rijk aan oxaalzuur (in mg per 100g): spinazie (571), rabarber (537), rode biet (72), bonen (44), postelein, donker brood (21), stekelbes (19), framboos (16), aardbeien (16), braambessen (13), pruimen (12), zuring, chocolade, choco, chocomelk, ovomaltine; zwarte thee (china, india), rapen, cola
15. Streef naar een normaal gewicht. Voor meer informatie over ondergewicht en overgewicht, zie de desbetreffende teksten op de website.
16. Voor het hormonaal evenwicht, is het gebruik van lijnzaadolie aan te bevelen, bvb. Barlean’s Essential Woman Oil of Flaxseedoil.
17. Rijk aan silicium: brandnetelbladpoeder, heermoespoeder, bamboescheuten
18. Rijk aan magnesium, dat een belangrijke bijdrage levert aan de verhoging van de botdensiteit : sesamzaad, zonnebloempitten, cashewnoten, amandelen, paranoten, boekweit, gerst, gierst, banaan, papaya, passievrucht, gedroogde vruchten
19. Rijk aan vitamine K, een co-factor voor de gamma-carboxylase enzymen betrokken bij de calciumhuishouding: zuurkool, bloemkool, rode kool, broccoli, spruitjes, donkergroene bladgroenten, tarwekiemen, waterkers, haver
Kruidenadviezen
· Remineraliserende kruiden: blaaswier, heermoes, brandnetel, alfalfablad, gerstegroen, kamutblad, paardebloemblad, spirulina, chlorella.
Blaaswier en heermoes hebben een slechte smaak en worden daarom vaak in capsules verkocht. Brandnetelbladpoeder heeft echter een neutrale smaak, irriteert niet, is rijk aan calcium, silicium, ijzer en andere mineralen, en kan worden toegevoegd aan soep (niet meekoken), groentensap, puree, platte kaas enz. Kan bekomen worden bij Groene Dag (verzendingsdienst), zie info en prijzen op www.groenedag.org Zie op de site ook de tekst over de ‘groene supplementen’, brandnetel, paardebloemblad, alfalfascheuten en –blad, gerstegroen, spirulina, chlorella.
· Blaaswier bevat veel mineralen zoals jodium, fosfor, mangaan, calcium, natrium, kalium, chloor, ijzer, silicium, zwavel, borium, magnesium, broom e.a Bij klachten van het bewegingsstelsel, overgewicht, kraakbeen, gewrichten, beenderen, spieren. Activering van de schildklier. Gebruik bij hyperthyroïdie en bij magere personen is afgeraden. Er kunnen overgevoeligheidsreacties optreden. Door de slechte smaak wordt het in capsules ingenomen. Te verkijgen bij Herboristerie ’t Cruydhuys in Lichtervelde (met verzendingsdienst).
· Chlorella, een groene micro-zoetwateralg en een bijzonder complete voedingsbron voor de mens. Het bevat alle vitamines behalve vitamine D. Bevat in het bijzonder meer vitamine B12 dan orgaanvlees, en veel bètacaroteen. Ook bevat één soeplepel chlorella 3 maal zoveel ijzer als de Dagelijks Aanbevolen Hoeveelheid. Het bevat 60% eiwit, dat is het hoogste eiwitgehalte van elk voedsel. Het bevat ook de grootste hoeveelheid omega-3-vetzuren en chlorofyl van alle zoet- en zoutwateralgen; deze helpen de “slechte cholesterol” te verlagen. Onderscheidt zich door zijn grote hoeveelheid volwaardig eiwit, natuurlijke DNA/RNA, dat helpt het verouderingsproces te vertragen, chlorofyl en chlorella groei factor. Chlorofyl reinigt de darmen en het bloed, versterkt de wand van maag en darmen, heeft een antibacteriële en antischimmel werking. Werkt als een chelator voor zware metalen. De groei factor zorgt voor een verbetering van het vermogen om weefsels te herstellen en heeft een gunstige invloed op de darmflora. Eveneens te verkrijgen bij www.groenedag.org Chlorella kan eventueel gecombineerd worden met andere waardevolle ‘groenen’ zoals bvb alfalfabladpoeder, gerstegroen in het bekende ABC-poeder (alfalfa, barley, chlorella) van Groene Dag.
· Andere bronnen van mineralen: luzernescheuten, rooibosthee, honing, stuifmeelpollen, melasse. Zie de desbetreffende teksten op de website.
Lichaamsbeweging en lichaamshouding
· Breng een paar keer per week een half uur door in het zonlicht, dit maakt vitamine D aan in het lichaam.
·
Veel lichaamsbeweging, welke vorm hangt af van
de lichamelijke mogelijkheden en kan besproken worden met arts of kinesist
· Yoga, wandelen, zwemmen, fietsen, fysiotherapie, enz. Lichaamsbeweging stimuleert de opname van calcium door de beenderen. Een zittend leven of bedlegerigheid leidt tot bot- en spierafbraak. Zwemmen verhoogt echter niet de botdichtheid omdat deze activiteit niet belastend is voor de beenderen.
·
Een bekkentorsie met als gevolg ongelijke lengte
van de benen, leidt tot spanningen op spieren, pezen, gewrichten, wervels. Behandeling van eventuele bekkentorsie bvb
door propioceptieve zolen (zie www.aost.be
van Patrick Goris) of door Dornmassage (zie www.dewegnaargezondheid.com )
·
Houdingsanalyse door een kinesist die bvb de
spierkettingen volgens Busquet gevolgd heeft, met aangepast oefenprogramma om
bepaalde spieren te rekken en andere te versterken
·
Volgen van rugschool (meestal een drietal
lessen) om inzicht te krijgen in verkeerde lichaamshoudingen en verkeerd
gebruik van de rug en om gewoontes aan te passen
·
Training van rug- en buikspieren onder toezicht
van fysiotherapeuten, zie www.david.de
·
Aanpassing van hoogte van stoelen, tafels,
zetels, bed enz. in functie van lichaamslengte
·
Medische trainingtherapie (kinesist) ter
behandeling van eventuele hyperlaxiteit van gewrichten en wervelkolom
· Zorg voor een aan jou aangepaste matras, lattenbodem, hoofdkussen; zie hiervoor www.sit-and-sleep.be (gratis advies)
· Zorg voor ergonomisch verantwoord computermateriaal en een juiste zithouding aan de PC; zie www.backshop.nl en www.sit-and-sleep.be
Warmte (verbetering van de
doorbloeding)
·
Warme of koud kompressen
·
Hydrotherapie: warm water zorgt voor verlichting
van de klachten
·
Nemen van een warme douche of warm bad (waar men
badolie kan aan toevoegen bvb Kneipp’s badolie voor spieren en gewrichten met
jeneverbes)
·
Dragen van warme kleding en warm ondergoed
·
Zorg voor voldoende verwarming in huis
·
Vakantie nemen in warme landen, liefst in kuurvorm
·
Ontspanningsmassages
·
Driemaal
per week 30-tal minuten intensieve lichaamsbeweging of sport
·
Gebruik
van een infraroodlamp thv pijnlijke plekken
·
Gebruik
van een warmtekussen voor de rug of de schouders
·
Gebruik
van een revulsivum, dit is een warmtegevende zalf (met bvb paprika, gember,
wintergreen, kamfer, mosterd, lavendel, jeneverbes, kaneel, zoethout,
muskaat,...)
·
Vermijden
van koude en vochtige plaatsen
·
Gebruik
van wollen dekens
Ontspanning
· Volgen van een cursus relaxatie. Zie ook de tekst over relaxatie op de website.
· Creatieve hobby’s zoals tekenen, schilderen, boetseren, beeldhouwen, grafiek, kalligrafie, bloemschikken, tuinieren, enz
· Zorg voor voldoende slaap en rust
Voedingssupplementen ter ondersteuning van de gezondheid
Dienen onder supervisie van een arts of deskundige te worden geadviseerd
· Cofactoren voor een goede opname van calcium in de darm en inbouw in het bot en voor het bot: vitamine C, D, K, vitamine B’s, magnesium, zink, mangaan, koper, boor, fosfor, silicium, insitol, L-lysine, zwavel, selenium, fluor, jodium, essentiele vetzuren
· Enkele typische osteoporosesupplementen: Osteo Global (Vitafytea), Osteo-B-Plus (Energetica Natura), Bone Protect (Orthica); Living Calcium met de noodzakelijke cofactoren voor een goede opname van calcium uit de darm, vlotte inbouw van calcium in de botten en een verdere optimalisatie van de botmineralisatie (Nutrisan)
· Vitamine D (vb Bio-D-mulsion van Energetica Natura)
· Vitamine K vb Bio-K-Mulsion (Energetica Natura), niet bij gebruik van bloedverdunners. Een combinatie van vit D en K vindt men in NutriMK7 (Nutrisan).
· De huisarts kan calciumsupplementen voorschrijven, hormonale substitutietherapie, fluormedicatie.
· Extra foliumzuur, vitamine B6 en B12 doen de homocysteïnespiegel in het lichaam dalen.
· De arts kan in geval van menopauzale klachten fyto-oestrogenen voorschrijven, zoals bvb NutriSoy (Nutrisan), MenoHop (Metagenics) of andere. Dit dient echter per individu beoordeeld te worden. Niet geschikt bij vrouwen die ostrogeen-afhankelijke kanker hebben of gehad hebben of tamoxifen gebruiken of gebruikt hebben.
· Ipriflavon is een derivaat van soja-isoflavonen. Het heeft een fyto-oestrogene werking, gaat botontkalking tegen en doet de botdichtheid toenemen, zelfs bij vrouwen na de overgang. Een arts beoordeelt de individuele geschiktheid van dit supplement.
· Urticalcintabletten van Dr. Vogel verbeteren de opname van calcium.
· Vaak wordt een calciumsupplement voorgeschreven in de vorm van een anorganische verbinding (vooral calciumcarbonaat = krijt); deze worden echter slecht opgenomen. Veel beter is een organische verbinding, zoals bvb calciumcitraat in Ca/Mg-Zyme (Energetica Natura) of als hydroxyapatiet (Living Calcium van Nutrisan)
· Ontzuringsmiddelen vb Acid Drain van Vitafytea
· Inositol opent de calciumkanalen op de celmembranen zodat het calcium in de cel kan geraken
· L-lysine is betrokken bij de botstofwisseling en –groei
· Magnesium bvb Magnecaps Plus; Magnelevures (Unda), zie de tekst over magnesium op de site.
· Er zijn talrijke glucosamine- en chondroïtinesupplementen, een uitmuntende vorm is Chondronorm (Nutrisan)
· De hoeveelheid silicium in het lichaam neemt bij veroudering af en dit heeft gevolgen voor de huid (rimpels, verslapping, uitdroging), haar (verlies), nagels (verbrokkeling), beenderen (demineralisatie), wondheling (vertraagd), tanden en tandvlees. Silicium in tabletvorm wordt slecht opgenomen en kan best in colloïdale vorm worden gebruikt vb Cellfood Silica (Nutrisan). Niet in contact brengen met glas of metaal.
Drinkbaar organisch
silicum met heermoes, brandnetel, glucosamine en MSM bvb Fytosil van Bioradix
(of Falruin) zie www.bioradix.be of Sil 26 van Dexsil Laboratories, zie www.dexsil-labs.com . Niet in contact brengen met glas of metaal. Zie ook de tekst over silicium op de website.
Drank
· Maak geen gebruik van mineraalrijk (o.a. kalkrijk) water; de anorganische mineralen zijn alleen door een plant opneembaar, niet door de mens. De mineralen in het water zijn eerder een belasting voor het lichaam, o.a. voor de nieren. Als de mens mineralen wil opnemen, moet hij dit doen in organische vorm, dwz via groente, fruit, enz. Drink mineraalarm water zoals Spa Reine, Montcalm, Volvic, Mont Roucous.
· Vermijd koffie, alcohol, zwarte thee, chocomelk, frisdranken.
· Kweek jezelf de gewoonte aan om kruidenthee te drinken
· Zie ook de tekst “Wat zullen we drinken, zeven dagen lang?” op de website.
Woning
· Aanpassen van de woninginrichting om het risico op vallen en breuken te verminderen: matten, traplopers verwijderen; betere verlichting, voldoende ruimte om te passeren zodat men niet tegen meubels, tafels enz gaat stoten.
· Zorg ervoor dat je tafels, stoelen, bed, bureau, werktafel, keukenblad, enz op een voor jou ergonomisch verantwoorde hoogte staan zodat je niet de hele dag moet bukken en in slechte houdingen staan, zitten of liggen
Psychosomatische component
In het lichaam worden structuren die weinig of niet gebruikt worden afgebroken (vanuit het biologisch efficiëntieprincipe) bvb spieren, beenderen. Vergelijk de arm- of beenspieren nadat ze in de gips hebben gelegen. Analoog aan de achteruitgaande lichamelijke beweeglijkheid bij het ouder worden en in de huidige sedentaire moderne levenswijze, vinden we vaak ook een achteruitgaande geestelijke beweeglijkheid of flexibiliteit.
Beter is het zich niet te laten leiden door strakke, rigide morele, religieuze of opvoedkundige normen, waarden en principes, door wat anderen zeggen of zouden kunnen zeggen of denken, wel door eigen intuïtie, gezond verstand, talenten, gaven, creativiteit. Laat alle dogma’s, taboes, principes achterwege, wees soepel, flexibel en geef ruimte aan je eigen behoeften, verlangens en ontwikkeling.
Minderwaardigheidsgevoelens, schuldgevoelens, hoge morele maatstaven, zelfveroordelend, religieuze dogma’s en principes, niet echt zichzelf kunnen of mogen zijn, aanpassingssyndroom, zich onwaardig vinden, te kritisch voor zichzelf en anderen.
Geef jezelf een kans, warmte, vertrouwen, genegenheid. Wees soepel en verdraagzaam en laat anderen leven zoals zij willen, maak je over hen geen zorgen, ook niet over wat zij over jou zeggen of denken.
In het afgeven van kalk vinden we een analogie en plaatsvervangende lichamelijke uitdrukking met het kwijfraken van ballast op psychisch vlak. Men dient dus vrijwillig overbodig geworden ballast af te leggen, los te laten. In die levensfase treedt er spontaan met de jaren een verinnerlijking op van de ziel, er wordt minder aandacht besteed aan het uiterlijke zoals in de jonge jaren. Elke leeftijdsfase kent zijn thema’s, ontwikkeling, waarde en schoonheid.
Zie hieromtrent voor meer informatie de boeken van dr. R. Dalhke.
Als hulp in de begeleiding hieromtrent kan gebruik gemaakt worden van Bachremedies, zie hiervoor de tekst op de website.
Bronnen :
Atrium Geneeswijzer, Wellness bv, Laren, 1997 (ISBN 90 218 3682 3)
Belgische Vereniging voor Osteoporosepatiënten vzw, Brochure “Geef osteoporose geen kans”
Berkow, R., Merck
Manual Medisch Handboek, Bohn Stafleu
Van Loghum, Houten, 2000 (ISBN
9031330698)
CM, Folder “Osteoporose, Dienst GVO CM, Brussel
Dalhke, R., Ziekte als symbool, Elmar, Rijswijk, 1998
De liberale mutualiteit, jan/febr. 2000, Osteoporose
Diamond, H. & M., Een leven lang fit
Dries, J., Bio-energetische voedingsleer, Arinus, Genk, 1999
Dries, J., Voedingstherapie, deel 1 en 2, Arinus, Genk, 2000
Franckaert, D., Pathologie, Arinus, Genk, s.a.
Koninklijke Apothekersvereniging van Antwerpen, Folder “Kalk in het skelet”
Margodt, J., Fytotherapie, Arinus, Genk, s.a.
Merck Sharp & Dohme, Brochure over osteoporose
Petrioni, P., De complete familiegids voor alternatieve geneeskunde, Terra/Lannoo, Warnsveld/Tielt, 1996 (ISBN 90 209 2996 1)
Reader’s Digest, Gids voor geneeswijzen, Uitgeversmaatschappij The Reader’s Digest, Amsterdam/Brussel, 1999 (ISBN 90 6407 529 8)
Reader’s Digest NV, Gezond leven, Natuurlijk genezen, Natuurlijke remedies, Uitgeversmaatschappij The Reader’s Digest NV, Amsterdam/Brussel, 1999 (ISBN 90 6407 559 X)
Reader’s Digest NV, Pijn te lijf, Uitgeversmaatschappij The Reader’s Digest, Amsterdam/Brussel, 2000 (ISBN 90 6407 557 3)
Timmer, S., Teveel homocysteïne is slecht voor onze botten, in: Folia Orthica, 2006 n°1, pp.18-21
Vogel, A. De Kleine Dokter, Sijthof/UGN, Elburg/Amsterdam, 1987 (ISBN 90 218 3682 3)
Belgische Vereniging voor Osteoporosepatiënten vzw, Langstraat 8, 2140 Antwerpen,
tel. 03/2725227, fax 03/2722193.
© [email protected] laatste aanpassing 29 januari 2009
Dit artikel werd met de meeste zorg samengesteld. Niettemin is het nooit geheel uitgesloten dat informatie door tijdsverloop, recent wetenschappelijk onderzoek of andere oorzaken onjuist, onvolledig of achterhaald is. De auteur kan niet aansprakelijk gesteld worden voor enige directe of indirecte gevolgen voortvloeiend uit de gegevens. Dit artikel is niet bedoeld als vervanging voor een medische diagnose en medische zorg door een arts. De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd zijn arts te raadplegen bij enigerlei klachten of symptomen.
Suggesties, commentaar en reacties zijn steeds welkom op het vermelde e-mailadres.