ถิ่นกำเนิดและนิเวศวิทยาของพืชตระกูลส้ม
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และลักษณะประจำพันธุ์
สภาพสิ่งแวดล้อมและปัจจัยที่มีผลต่อการผลิตส้ม
โรค
แมลงศัตรู และปัญหาอื่นๆที่พบ
การตลาดนับว่าเป็นส่วนสำคัญที่สุดหลังจากทำการปลูกส้มจนได้ผลผลิตแล้วสิ่งสำคัญ ก็คือ
ทำอย่างไรที่จะให้ผลผลิตนั้นแปรเปลี่ยนเป็นเงินหรือรายได้ให้กับผู้ลงทุนให้ได้อย่างคุ้มค่ามากที่สุด
กระบวนการแห่งความสำเร็จของการตลาดจะต้องทำให้สมบูรณ์ทั้งคัวสินค้าคือส้มที่มีคุณภาพ รูป
ลักษณ์สวยงามและรสชาดถูกปากผู้กิน ราคาเหมาะสม การกระจายตลาดที่ดี มีการส่งเสริมการขาย
เพื่อให้ตราสินค้านั้นๆ ติดตาและติดใจ หากชาวสวนสามารถดำเนินการตามส่วนผสมของหลักการ
ตลาดทั้ง 4 ประการนี้ครบถ้วนและมีประสิทธิภาพแล้ว การทำสวนจะมีโอกาสประสบความสำเร็จแม้
จะมีคู่แข่งเกิดขึ้นมากมายในระยะยาวต่อไปก็ตาม
ปัจจุบันปริมาณส้มที่ผลิตได้ในประเทศไทยยังไม่เพียงพอต่อความต้องการบริโภค จึงนับ
เป็นโอกาสที่ดีของการเพิ่มขยายพื้นที่การผลิต ประเทศไทยมีศักยภาพในการผลิตส้มได้หลาก หลาย
ชนิด และมีความสามารถที่จะส่งออกด้วย แต่ต้องคำนึงถึงชนิดและพันธุ์ส้มที่ตลาดแต่ละแห่ง มีความ
ต้องการเป็นหลัก รวมทั้งเรื่องความปลอดภัยจากสารพิษตกค้าง ซึ่งเมื่อผลจากข้อตกลงของ องค์การค้า
โลก (World Trade Organization : WTO) เริ่มใช้แล้วนั้น สิ่งที่อาจนำมาเป็นตัวปิดกั้น จึงมิใช่กำแพง
ภาษี แต่เป็นเรื่องของความปลอดภัยจากสารพิษตกค้าง ดังนั้น หากประเทศไทยซึ่ง รวมทั้งชาวสวน
ส้มได้เริ่มเตรียมมาตรการในสิ่งเหล่านี้ตั้งแต่บัดนี้ จะสามารถช่วยลดปัญหาหรือ พร้อมที่จะแก้ไขได้
ง่ายขึ้นในอนาคต
