ஶ்ரீமத்பாகவதமஹாபுராணம் :: முதல் ஸ்கந்தம் :: அத்யாயம் 16.
பரீக்ஷித்தின் திக்விஜயமும் மற்றும் தர்மம்-பூமி ஆகியவற்றின் சம்பாஷணையும்
அத₂ ஷோட₃ஶோऽத்₂யாய:

ஸூத உவாச
தத: பரீக்ஷித்3 த்3விஜவர்யஶிக்ஷயா மஹீம் மஹாபா4க3வத: ஶஶாஸ ஹ|
யதா2 ஹி ஸூத்யாமபி4ஜாத கோவிதா3: ஸமாதி3ஶன் விப்ர மஹத்3கு3ணஸ்ததா2|| 1

ஸ உத்தரஸ்ய தநயாமுபயேம இராவதீம்|
ஜநமேஜயாதீ3ம்ஶ்சதுரஸ்தஸ்யாமுத்பாத3யத் ஸுதான்|| 2

ஆஜஹாராஶ்வமேதா4ம்ஸ்த்ரீன் க3ங்கா3யாம் பூ4ரித3க்ஷிணான்|
ஶாரத்3வதம் கு3ரும் க்ருத்வா தே3வா யத்ராக்ஷி கோ3சரா:|| 3

நிஜக்3ராஹௌஜஸா வீர: கலிம் தி3க்3விஜயே க்வசித்|
ந்ருபலிங்க3த4ரம் ஶூத்3ரம் க்4நந்தம் கோ3மிது2நம் பதா3|| 4

ஶௌநக உவாச
கஸ்ய ஹேதோர் நிஜக்3ராஹ கலிம் தி3க்3விஜயே ந்ருப:|
ந்ருதே3வ சின்ஹ்நத்4ருக் ஶூத்3ர கோऽஸௌ கா3ம் ய: பதா3ஹநத்|
தத்கத்2யதாம் மஹாபா4க3 யதி3 க்ருஷ்ண கதா2ஶ்ரயம்|| 5

அத2வாஸ்ய பதா3ம்போ4ஜ மகரந்த3லிஹாம் ஸதாம்|
கிமன்யை ரஸதா3லாபை ராயுஷோ யத3ஸத்3வ்யய:|| 6

க்ஷுத்3ராயுஷாம் ந்ருணாமங்க3 மர்த்யாநாம்ருதமிச்ச2தாம்|
இஹோபஹூதோ ப4க3வான் ம்ருத்யு: ஶாமித்ரகர்மணி|| 7

ந கஶ்சின் ம்ரியதே தாவத்3 யாவதா3ஸ்த இஹாந்தக:|
ஏதத3ர்த2ம் ஹி ப4க3வாநாஹூத: பரமர்ஷிபி4:|
அஹோ ந்ருலோகே பீயேத ஹரிலீலாம்ருதம் வச:|| 8

மந்த3ஸ்ய மந்த3ப்ரஜ்ஞஸ்ய வயோ மந்தா3யுஷஶ்ச வை|
நித்3ரயா ஹ்ரியதே நக்தம் தி3வா ச வ்யர்த்த2 கர்மபி4:|| 9

ஸூத உவாச
யதா3 பரீக்ஷித் குருஜாங்க3லேऽவஸத் கலிம் ப்ரவிஷ்டம் நிஜசக்ரவர்திதே|
நிஶம்ய வார்தாமநதிப்ரியாம் தத: ஶராஸநம் ஸம்யுக3ஶௌண்டி3ராத3தே3|| 10

ஸ்வலங்க்ருதம் ஶ்யாமதுரங்க3 யோஜிதம் ரத2ம் ம்ருகே3ந்த்3ரத்4வஜமாஶ்ரித: புராத்|
வ்ருதோ ரதா2ஶ்வத்3விபபத்தியுக்தயா ஸ்வஸேநயா தி3க்3விஜயாய நிர்க3த:|| 11

ப4த்3ராஶ்வம் கேதுமாலம் ச பா4ரதம் சோத்தரான் குரூன்|
கிம்புருஷாதீ3னி வர்ஷாணி விஜித்ய ஜக்3ருஹே ப3லிம்|| 12

தத்ர தத்ரோபஶ்ருண்வான: ஸ்வபூர்வேஷாம் மஹாத்மநாம்|
ப்ரகீ3யமாணம் ச யஶ: க்ருஷ்ண மாஹாத்ம்யஸூ சகம்|| 13

ஆத்மாநம் ச பரித்ராத மஶ்வத்தா2ம்நோऽஸ்த்ரதேஜஸ:|
ஸ்நேஹம் ச வ்ருஷ்ணிபார்தா2நாம் தேஷாம் ப4க்திம் ச கேஶவே|| 14

தேப்4ய: பரமஸந்துஷ்ட: ப்ரீத்யுஜ்ரும்பி4தலோசன:|
மஹாத4நாநி வாஸாம்ஸி த3தௌ3 ஹாரான் மஹாமநா:|| 15

ஸாரத்2ய பாரஷத3 ஸேவன ஸக்2யதௌ3த்ய வீராஸநாநுக3மன ஸ்தவந ப்ரணாமான்|
ஸ்நிக்3தே4ஷு பாண்டு3ஷு ஜக3த்ப்ரணதிம் ச விஷ்ணோர் ப4க்திம் கரோதி ந்ருபதிஶ்சரணாரவிந்தே3|| 16

தஸ்யைவம் வர்த்தமானஸ்ய பூர்வேஷாம் வ்ருத்திமன்வஹம்|
நாதிதூ3ரே கிலாஶ்சர்யம் யதா3ஸீத் தந்நிபோ3த4 மே|| 17

த4ர்ம: பதை3கேன சரன் விச்சா2யாமுபலப்4ய கா3ம்|
ப்ருச்ச2தி ஸ்மாஶ்ருவத3நாம் விவத்ஸாமிவ மாதரம்|| 18

த4ர்ம உவாச
கச்சித்3 ப4த்3ரேऽநாமயமாத்மனஸ்தே விச்சா2யாஸி ம்லாயதேஷன்முகே2ன|
ஆலக்ஷயே ப4வதீமந்தராதி4ம் தூ3ரே ப3ந்து4ம் ஶோசஸி கஞ்சநாம்ப3|| 19

பாதை3ர் ந்யூநம் ஶோசஸி மைகபாத3மாத்மாநம் வா வ்ருஷலைர் போ4க்ஷ்யமாணம்|
ஆஹோ ஸுராதீ3ன் ஹ்ருதயஜ்ஞபா4கா3ன் ப்ரஜா உத ஸ்வின் மக4வத்யவர்ஷதி|| 20

அரக்ஷ்யமாணா: ஸ்த்ரிய உர்வி பா3லான் ஶோசஸ்யதோ2 புருஷாதை3ரிவார்தான்|
வாசம் தே3வீம் ப்3ரஹ்மகுலே குகர்மண்யப்3ரஹ்மண்யே ராஜகுலே குலாக்3ர்யான்|| 21

கிம் க்ஷத்ரப3ந்தூ4ன் கலிநோபஸ்ருஷ்டான் ராஷ்ட்ராணி வா தைரவரோபிதானி|
இதஸ்ததோ வாऽஶநபாநவாஸ: ஸ்நாநவ்யவாயோன்முக2 ஜீவலோகம்|| 22

யத்3வாம்ப3 தே பூ4ரிப4ராவதார க்ருதாவதாரஸ்ய ஹரேர் த4ரித்ரி|
அந்தர்ஹிதஸ்ய ஸ்மரதீ விஸ்ருஷ்டா கர்மாணி நிர்வாணவிலம்பி3தானி|| 23

இத3ம் மமாசக்ஷ்வ தவாதி4மூலம் வஸுந்த4ரே யேன விகர்ஶிதாஸி|
காலேன வா தே ப3லிநாம் ப3லீயஸா ஸுரார்சிதம் கிம் ஹ்ருத மம்ப3 ஸௌப4க3ம்|| 24

த4ரண்யுவாச
ப4வான் ஹி வேத3 தத்ஸர்வம் யன்மாம் த4ர்மாநுப்ருச்ச2ஸி|
சதுர்பி4ர் வர்தஸே யேன பாதை3ர் லோகஸுகா2வஹை:|| 25

ஸத்யம் ஶௌசம் த3யா க்ஷாந்திஸ்த்யாக3: ஸந்தோஷ ஆர்ஜவம்|
ஶமோ த3மஸ்தப: ஸாம்யம் திதிக்ஷோபரதி: ஶ்ருதம்|| 26

ஜ்ஞானம் விரக்திரைஶ்வர்யம் ஶௌர்யம் தேஜோ ப3லம் ஸ்ம்ருதி:|
ஸ்வாதந்த்ர்யம் கௌஶலம் காந்திர் தை4ர்யம் மார்த3வமேவ ச|| 27

ப்ராக3ல்ப்4யம் ப்ரஶ்ரய: ஶீலம் ஸஹ ஓஜோ ப3லம் ப4க3:|
கா3ம்பீ4ர்யம் ஸ்தை2ர்யமாஸ்திக்யம் கீர்திர்மாநோऽநஹங்க்ருதி:|| 28

ஏதே சான்யே ச ப4க3வந்நித்யா யத்ர மஹாகு3ணா:|
ப்ரார்த்2யா மஹத்த்வமிச்ச2த்3பி4ர் ந வியந்தி ஸ்ம கர்ஹிசித்|| 29

தேநாஹம் கு3ணபாத்ரேண ஶ்ரீநிவாஸேன ஸாம்ப்ரதம்|
ஶோசாமி ரஹிதம் லோகம் பாப்மநா கலிநேக்ஷிதம்|| 30

ஆத்மானம் சாநுஶோசாமி ப4வந்தம் சாமரோத்தமம்|
தே3வான் பித்ருந் ருஷீன் ஸாதூ4ன் ஸர்வான் வர்ணாம்ஸ்ததா2ऽऽஶ்ரமான்|| 31

ப்3ரஹ்மாத3யோ ப3ஹுதித2ம் யத3பாங்க3மோக்ஷ காமாஸ்தப: ஸமசரன் ப4க3வத் ப்ரபந்நா:||
ஸா ஶ்ரீ: ஸ்வவாஸ மரவிந்த3வநம் விஹாய யத்பாத3ஸௌப4க3மலம் ப4ஜதேऽநுரக்தா|| 32

தஸ்யாஹமப்3ஜகுலிஶாங்குஶ கேதுகேதை: ஶ்ரீமத்பதை3ர் ப4க3வத: ஸமலங்க்ருதாங்கீ3|
த்ரீநத்யரோச உபலப்4ய ததோ விபூ4திம் லோகான் ஸ மாம் வ்யஸ்ருஜது3த்ஸ்மயதீம் தத3ந்தே|| 33

யோ வை மமாதிப4ரமாஸுரவம்ஶராஜ்ஞாம் அக்ஷௌஹிணீஶதமபாநுத3தா3த்ம தந்த்ர:|
த்வாம் து3:ஸ்த2மூநபத3மாத்மனி பௌருஷேண ஸம்பாத3யன் யது3ஷு ரம்யமபி3ப்4ர த3ங்க3ம்|| 34

கா வா ஸஹேத விரஹம் புருஷோத்தமஸ்ய ப்ரேமாவலோக ருசிரஸ்மித வல்கு3ஜல்பை:|
ஸ்தை2ர்யம் ஸமாநமஹரன் மது4மாநிநீநாம் ரோமோத்ஸவோ மம யத3ங்க்4ரி விடங்கிதாயா:|| 35

தயோரேவம் கத2யதோ: ப்ருதி2வீ த4ர்மயோஸ்ததா3 |
பரீக்ஷிந்நாம ராஜர்ஷி: ப்ராப்த: ப்ராசீம் ஸரஸ்வதீம்|| 36

இதி ஶ்ரீமத்3பா4க3வதே மஹாபுராணே பாரமஹம்ஸ்யாம் ஸம்ஹிதாயாம் ப்ரத2மஸ்கந்தே4
நைமிஷீயோபாக்2யாநே ப்ருத்2வீத4ர்மஸம்வாதோ3 நாம ஷோட3ஶோऽத்4யாய:||16||

முதல் ஸ்கந்தம் பதினாறாம் அத்யாயம் முற்றும்