रामऽपि रात्रिशेषेण तेनैव महदन्तरम् ।
जगाम पुरुषव्याघ्रः पितुराज्ञामनुस्मरन्॥ १॥

तथैव गच्छतस्तस्य व्यपायाद्रजनी शिवा ।
उपास्य स शिवां सम्ध्याम् विषयान्तं व्यगाहत॥ २॥

ग्रामान् विकृष्टसीमान्तान् पुष्पितानि वनानि च ।
पश्यन्नतिययौ शीघ्रं शरैरिव हयोत्तमैः॥ ३॥

शृण्वन् वाचो मनुष्याणां ग्रामसम्वासवासिनाम् ।
राजानं धिग्दशरथं कामस्य वशमास्थितम्॥ ४॥

हा नृशम्साद्य कैकेयी पापा पापानुबन्धिनी ।
तीक्ष्णा सम्भिन्न मर्यादा तीक्ष्णकर्मणि वर्तते॥ ५॥

या पुत्रमिदृशं राज्ञः प्रवासयति धार्मिकम् ।
वनवासे महाप्राज्ञं सानुक्रोशं जितेन्द्रियम्॥ ६॥

कथं नाम महाभागा सीता जनकनन्दिनी ।
सदा सुखेष्वभिरता दुःखान्यनुभविष्यति॥ ७॥

अहो दशरथो राजा निःस्नेहः स्वसुत प्रियम् ।
प्रजानामनघं रामं परित्यक्तुमिहेच्छति॥ ८॥

एता वाचो मनुष्याणां ग्रामसम्वासवासिनाम् ।
शृण्वन्नतिययौ वीरः कोसलान् कोसलेश्वरः॥ ९॥

ततो वेदश्रुतिं नाम शिववारिवहां नदीम् ।
उत्तीर्याभिमुखः प्रायादगस्त्याध्युषितां दिशम्॥ १०॥

गत्वा तु सुचिरं कालं ततः शीतवहां नदीम् ।
गोमतीं गोयुतानूपामतरत् सागरंगमाम्॥ ११॥

गोमतीं चाप्यतिक्रम्य राघवः शीघ्रगैर्हयैः ।
मयूरहम्साभिरुतां ततार स्यन्दिकां नदीम्॥ १२॥

स महीं मनुना राज्ञा दत्तामिक्ष्वाकवे पुरा ।
स्फीतां राष्ट्रावृतां रामो वैदेहीमन्वदर्शयत्॥ १३॥

सूत इत्येव चाभाष्य सारथिं तमभीक्ष्णशः ।
मत्तहंसस्वरः श्रीमानुवाच पुरुषर्षभः॥ १४॥

कदाहं पुनरागम्य सरय्वाः पुष्पिते वने ।
मृगयां पर्याटष्यामि मात्रा पित्रा च सम्गतः॥ १५॥

नात्यर्थमभिकाङ्क्षामि मृगयां सरयूवने ।
रतिर्ह्येषातुला लोके राजर्षिगणसम्मता॥ १६॥

राजर्षीणां हि लोकेऽस्मिन् रत्यर्थं मृगया वने ।
काले वृतां तां मनुजैर्धन्विनामभिकाङ्क्षिताम्॥ १७॥

स तमध्वानमैक्ष्वाकः सूतं मधुरया गिरा।
तं तमर्थमभिप्रेत्य ययौ वाक्यमुदीरयन्॥ १८॥


॥ इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये 
चतुत्विंशतिसहस्त्रिकायां संहितायाम् अयोध्याकाण्डे 
जानपदाक्रोशो नाम एकोनपञ्चाशः सर्गः ॥२-४९॥