"Benden önce de böyle şeyler oluyordu, ama insanlar kanıtlamak zor olacak diye dava açmaya çekiniyorlardı. Ben kendi okurlarım adına kitabımın adını herhangi bir reklam metninde görmek istemiyorum."

Yeni kuşak yazarların önde gelenlerinden, öykücü ve romancı Mahir Öztaş, Mercedes Benz AŞ şirketi ve şirketin reklam ajansı 3. Kuşak Reklam Ajansı'na karşı telif haklarını korumak için dava açtı.
Mahir Öztaş'ın, 1997'de yayımladığı Ruh İkizini Arar adlı öykü kitabının adının Mercedes marka otomobillerin reklam sloganı olarak seçilmesi üzerine açtığı dava henüz sonuçlanmadı.
Mahir Öztaş dava henüz sonuçlanmadığı için açıklama yapmıyor, şimdilik bekliyor. Kendisi de bir öykücü olan 3. Kuşak İletişim Hizmetleri AŞ Yönetim Kurulu üyesi Doğan Yarıcı da dava sonuçlanmadan açıklama yapmayacağını belirtiyor.
Edebiyata şiirle başlayan, sonra öyküleriyle dikkat çeken, Ay Gözetleme Komitesi (1987) adlı kitabıyla Sait Faik Hikaye Armağanı'na değer görülen, Soğuma adlı bir romanı yayımlanan Mahir Öztaş'ın Ruh İkizini Arar adlı öykü kitabı 1997'de Yapı Kredi Yayınları'nca yayımlandı. Mahir Öztaş, Mercedes otomobillerinin reklamlarında "Ruh ikizini arar" sözünün kullanılması yanı sıra, gene Mercedes kuruluşu tarafından yayımlanan bir şiir antolojisinde de kitabının adının "Her Ruh İkizini Arar" biçiminde kullanılması nedeneriyle dava açtı.
Edebiyatı bir meslek olarak gören ve dilediğince yazabilmek için mimarlık uğraşını bırakan Mahir Öztaş, "reklamcı şair" tartışmalarından sonra bu davanın kendisi açısından manevi ve ideolojik bir anlamı da olduğunu söylüyor. "Bundan sonra bu tip davaların artacağını sanıyorum," diyen Mahir Öztaş, şunları kaydediyor : "Benden önce de böyle şeyler oluyordu, ama insanlar kanıtlamak zor olacak diye dava açmaya çekiniyorlardı. Ben kendi okurlarım adına kitabımın adını herhangi bir reklam metninde görmek istemiyorum."
Konuyla ilgili olarak "Hürriyet" gazetesinde yayımlanan Yeşim Çobankent imzalı haberde de dava açılmasına yol açan suç duyurusu şöyle özetleniyor :
Mahir Öztaş'ın öykü kitabı Ruh İkizini Arar'ın adı, telif ücreti ödemeksizin, yazarın rızası alınmaksızın ve haksız yere menfaat temin etmek amacıyla Fikir ve Sanat Eserleri Yasası'na aykırı bir biçimde, Mercedes "S" Serisi otomobilin reklam kampanyasında "Her Ruh İkizini Arar" başlığı altında kullanıldı. Suçlanan tarafın kitabın adının başına bir "Her" sözcüğü ekleyerek suçun hukuki sonuçlarından kurtulmayı amaçladığı iddiası da dava tutanaklarında yer alıyor.
Öte yandan, suçlanan taraf, "Her Ruh İkizini Arar" adının "anonim ve evrensel" bir söz, daha doğrusu bir "deyim" olduğunu öne sürüyor. Bu deyimin mitolojide yer aldığını savunuyor ve İngilizcedeki "soulmate" ve Fransızcadaki "L'ame Soeur" sözlerini de kanıt olarak gösteriyor. Bu savın kanıtlanması için de Can Dündar ve Osman Giritli'nin yazılarından alıntılar da mahkemeye sunulmuş.
Yazar Mahir Öztaş ise, kitabının adının anonim olmadığını savunurken, "Benim bu ismi koyarken nereden esinlendiğimi açıklamak durumunda değilim, ama bu isim tamamen özgündür," diyor. Bu kullanımların daha da çok olduğunu, ama tümünün de kendi kitabı yayımlandıktan sonra ortaya çıktığını söyleyen Öztaş, bir edebiyat yapıtının anonimleşmesinin onun yalnızca başarısını gösterdiğini sözlerine ekliyor.
Mahir Öztaş, davanın Türkçe bir ad hakkında olduğunu kaydederek, "Ruh İkizini Arar"ı andıran İngilizce çevirinin ancak çevirmen tasarrufu olduğunu söylüyor.
Belli ki bu davanın sonucu, yazılarından başka dayanakları olmayan edebiyatçıların telif haklarının korunması yolunda büyük önem taşıyacak. Reklam sektöründeki yazı ve söz kirlenmesinin denetlenmesinde de böylece bir adım atılmış olacak mı?..

Türkiye'de 1934'ten sonra geçen 66 yılda 320.290 kitap yayımlanmış.
Bu arada nüfusa oranla en çok kitap 1973 yılında, en az kitap da 1995 yılında yayımlanmış.
1934 yılında 1530 çeşit kitap yayımlanırken, çok daha büyük nüfusa ulaştığımız 1999 yılında 9763 kitapla yetinmek zorunda kalmışız.
Bilkent Üniversitesi Türk Edebiyatı Bölümü öğrencileri Gül Sılacı ve Reyhan Tutumlu'nun yaptığı "Türkiye'de Kitap Okunuyor mu?" konulu araştırma, herkesin bildiği bir gerçeği çarpıcı sayılarla ortaya koyuyor :
Biz kitap sevmeyen bir toplumuz!
Sılacı ve Tutumlu'nun araştırmasına göre, 1934-39 yılları arasında kitap sayısı düzenli artarken İkinci Dünya Savaşı yıllarında belirgin bir duraklama yaşanmış. 1958'den sonra kitap sayısında başlayan artış 1973'e kadar sürmüş ve bu yıl kişi başına en çok kitap yayımlanan yıl olmuş.
Oysa 1980'den sonra kitap sayısında gözle görülür bir düşme başlıyor. 1999 yılında da en alt düzeye iniliyor .
12 Eylül döneminin kültür yaşamında yarattığı çöküntünün sayısal belgesi olan araştırma, ülkemizde okuma alışkanlığının gitgide azaldığını gösteriyor.

"En çok satan kitaplar"
ne anlatır?

Pandora kitabevi 2000 yılı içinde yayımlanan ve en çok satan kitapları açıkladı. Buna göre en çok satan kitap, Kostas Mourselas'ın Kızıla Boyalı Saçlar romanı oldu. Bunu da Ann Chamberlin'ın Safiye Sultan dizisi izlemiş. Üçüncü sırada da Amin Maalouf'un yeni çıkan Yüzüncü Ad : Baldassare'nin Yolculuğu romanı var.
Hiçbiri de şaşırtıcı değil.
Bu kitaplar ne zaman yayımlanırlarsa yayımlansınlar, her zaman en çok satan kitaplar listesinde kendilerine ayrılan yerleri alırlar. Dilerseniz sonra gelenleri de sıralayalım :
Marlo Morgan, Bir Çift Yürek
Ayşe Kulin, Füreya
Louis de Bernieres, Yüzbaşı Corelli'nin Mandolini
Elif Şafak, Mahrem
Ahmet Karcılılar,Gülden Kale Düştü
Helen Fielding, Bridget Jones'un Günlüğü 1, 2
Orhan Pamuk, Öteki Renkler
Paulo Coelho, Veronika Ölmek İstiyor
Araştırmaya göre, 2000 yılında 598 yayınevi tarafından en çok edebiyat, çocuk ve tarih türlerinde, 4745 çeşit kitap yayımlanmış.
Bunlar Pandora Kitabevi'nin bilgisayarından çıkan bilgiler. Belki başka kitabevlerinden başka sonuçlar alınacak. Şu var ki, bu kitaplar bile okur yığınlarının profilini tam olarak yansıtmıyor. İyi edebiyat okuru neredeyse marjinal bir topluluk olarak kalmış durumda. En çok satanlar listelerinde, sözgelimi Nermi Uygur'un, Memet Fuat'ın deneme kitapları, Hakan Savlı'nın şiir kitabı yer alırsa, o zaman bir şeylerin değişebileceğine de inanabiliriz.

Neleri önemsiyoruz?..

Hürriyetim tarafından yapılan anketlerin sonuçları…

Türkiye'de yılın kültür sanat olayı
Devlet Tiyatrosu oyuncularına TV dizileri yasaklandı % 46.0
Mayıs Sıkıntısı filmi çok sayıda ulusal ve uluslararası ödül aldı % 24.8
Yılmaz Güney "lumpen miydi" tartışmaları % 14.0
Yekta Kara, Kültür Bakanı tarafından görevinden alındı % 8.4
32 Büst İçin Yazılmış Yalanlar kitabı tartışma yarattı % 6.8

Dünyada yılın spor olayı
Sydney 2000 Olimpiyat Oyunları % 31.0
Formula 1'de Ferrari 21 yıl sonra şampiyon oldu : 20.9
Fifo 56.1 milyon 'a Real Madrid'e gitti % 20.7
Kasparov eski öğrencisine yenildi % 15.5
EURO 2000'de Fransa şampiyon oldu % 11.8

Türkiye'de yılın yaşam olayı
Nüfus sayımı yüzünden ev hapsi % 35.8
Zeugma'yı kurtarma kampanyası % 20.7
İstanbul metrosu açıldı % 19.8
Ağca'nın Türkiye'ye iadesi % 13.3
Kim 500 milyar ister yarışması % 10.3