ஶ்ரீமத்பாகவதமஹாபுராணம் :: ஐந்தாம் ஸ்கந்தம் :: அத்யாயம் 16.
புவன கோசத்தின் வர்ணனை
பஞ்சம: ஸ்கந்த4: அத2 ஷோட3ஶோऽத்4யாய:
ராஜோவாச
உக்தஸ்த்வயா பூ4மண்ட3ல ஆயாமவிஶேஷோ யாவதா3தி3த்யஸ்தபதி யத்ர சாஸௌ ஜ்யோதிஷாம் க3ணைஶ்சந்த்3ரமா வா ஸஹ த்3ருஶ்யதே|| 1
தத்ராபி ப்ரியவ்ரத ரத2சரண பரிகா2தை: ஸப்தபி4: ஸப்த ஸிந்த4வ உபகல்ருப்தா யத ஏதஸ்யா: ஸப்தத்3வீப விஶேஷ விகல்பஸ்த்வயா ப4க3வன் க2லு ஸூசித ஏததே3வாகி2லமஹம் மானதோ லக்ஷணதஶ்ச ஸர்வம் விஜிஜ்ஞாஸாமி|| 2
ப4க3வதோ கு3ணமயே ஸ்தூ2லரூப ஆவேஶிதம் மநோ ஹ்யகு3ணேऽபி ஸூக்ஷ்மதம ஆத்மஜ்யோதிஷி பரே ப்3ரஹ்மணி ப4க3வதி வாஸுதே3வாக்2யே க்ஷமமாவேஶிதும் தது3 ஹைதத்3 கு3ரோ அர்ஹஸ்யநுவர்ணயிது மிதி|| 3
ருஷிருவாச
ந வை மஹாராஜ ப4க3வதோ மாயாகு3ணவிபூ4தே: காஷ்டா2ம் மனஸா வசஸா வாதி4க3ந்துமலம் விபு3தா4யுஷாபி புருஷஸ் தஸ்மாத் ப்ராதா4ன்யேனைவ பூ4கோ3ளக-விஶேஷம் நாமரூபமான-லக்ஷணதோ வ்யாக்2யாஸ்யாம:|| 4
யோ வாயம் த்3வீப: குவலய கமல கோஶாப்4யந்தரகோஶோ நியுதயோஜன விஶால: ஸமவர்துலோ யதா2 புஷ்கரபத்ரம்|| 5
யஸ்மின் நவ வர்ஷாணி நவயோஜன ஸஹஸ்ராயாமானிஅஷ்டபி4ர் மர்யாதா3கி3ரிபி4: ஸுவிப4க்தானி ப4வந்தி|| 6
ஏஷாம் மத்4யே இலாவ்ருதம் நாமாப்4யந்தரவர்ஷம் யஸ்ய நாப்4யாமவஸ்தி2த: ஸர்வத: ஸௌவர்ண: குலகி3ரிராஜோ மேருர் த்3வீபாயாமஸமுந்நாஹ: கர்ணிகாபூ4த: குவலயகமலஸ்ய மூர்த4நி த்3வாத்ரிம்ஶத் ஸஹஸ்ரயோஜன விததோ மூலே ஷோட3ஶஸஹஸ்ரம் தாவதாந்தர்-பூ4ம்யாம் ப்ரவிஷ்ட:|| 7
உத்தரோத்தரேணேலாவ்ருதம் நீல: ஶ்வேத: ஶ்ருங்க3வாநிதி த்ரயோ ரம்யக ஹிரண்மய-குரூணாம் வர்ஷாணாம் மர்யாதா3கி3ரய: ப்ராகா3யதா உப4யத: க்ஷாரோதா3வத4யோ த்3விஸஹஸ்ர-ப்ருத2வ ஏகைகஶ: பூர்வஸ்மாத் பூர்வஸ்மாது3த்தர உத்தரோ த3ஶாம்ஶாதி4காம்ஶேன தை3ர்க்4ய ஏவ ஹ்ரஸந்தி|| 8
ஏவம் த3க்ஷிணேன இலாவ்ருதம் நிஷதோ4 ஹேமகூடோ ஹிமாலய இதி ப்ராகா3யதா யதா2 நீளாத3யோऽயுதயோஜநோத்ஸேதா4 ஹரிவர்ஷகிம்புருஷபா4ரதாநாம் யதா2ஸங்க்2யம்|| 9
ததை2வேலாவ்ருதமபரேண பூர்வேண ச மால்யவத்3 க3ந்த4மாத3 நாவாநீல நிஷ தா4யதௌ த்3விஸஹஸ்ரம் பப்ரத2து: கேதுமால ப4த்3ராஶ்வயோ: ஸீமானம் வித3தா4தே|| 10
மந்த3ரோ மேருமந்த3ர: ஸுபார்ஶ்வ: குமுத3 இத்யயுதயோஜன விஸ்தாரோந்நாஹா மேரோஶ்சதுர்தி3ஶமவஷ்டம்ப4கி3ரய உபக்ல்ருப்தா:|| 11
சதுர்ஷ்வேதேஷு சூதஜம்பூ3கத3ம்ப3 ந்யக்3ரோதா4ஶ்சத்வார: பாத3பப்ரவரா: பர்வதகேதவ இவாதி4 ஸஹஸ்ரயோஜநோந்நாஹாஸ்தாவத்3 விடபவிததய: ஶதயோஜன பரிணாஹா:|| 12
ஹ்ரதா3ஶ் சத்வார: பயோமத்4விக்ஷுரஸம்ருஷ்டஜலா யது3பஸ்பர்ஶிந உபதே3வக3ணா யோகை3ஶ்வர்யாணி ஸ்வாபா4விகாநி ப4ரதர்ஷப4 தா4ரயந்தி|| 13
தே3வ உத்3யாநாநி ச ப4வந்தி சத்வாரி நந்த3னம் சைத்ரரத2ம் வைப்4ராஜகம் ஸர்வதோப4த்3ர மிதி|| 14
யேஷ்வமர பரிவ்ருடா4: ஸஹ ஸுரலலநாலலாமயூத2பதய உபதே3வக3ணைருபகீ3யமான மஹிமான: கில விஹரந்தி|| 15
மந்த3ரோத்ஸங்க3 ஏகாத3ஶ ஶதயோஜநோத்துங்க3 தே3வசூத-ஶிரஸோ கி3ரிஶிக2ரஸ்தூ2லானி ப2லான்யம்ருதகல்பானி பதந்தி|| 16
தேஷாம் விஶீர்யமாணாநாம் அதி மது4ர ஸுரபி4 ஸுக3ந்தி4 ப3ஹுளா ருணரஸோ தே3ந அருணோதா3 நாம நதீ3 மந்த3ரகி3ரி ஶிக2ராந் நிபதந்தீ பூர்வேண இலாவ்ருதமுபப்லாவயதி|| 17
யது3பஜோஷணாத்3ப4வான்யா அநுசரீணாம் புண்யஜந வதூ4நாம் அவயவஸ்பர்ஶ ஸுக3ந்த4வாதோ த3ஶயோஜனம் ஸமந்தாத3நுவாஸயதி|| 18
ஏவம் ஜம்பூ3ப2லாநாமத்யுச்ச நிபாத விஶீர்ணாநாம் அநஸ்தி2 ப்ராயாணாமிப4காயநிபா4நாம் ரஸேன ஜம்பூ3 நாம நதீ3 மேரு மந்த3ர ஶிக2ராத3யுதயோஜநாத் அவநிதலே நிபதந்தீ த3க்ஷிணேநாத்மானம் யாவத் இலாவ்ருதமுபஸ்யந்த3யதி|| 19
தாவது3 ப4யோரபி ரோத4ஸோர்யா ம்ருத்திகா தத்3ரஸேநாநுவித்4யமாநா வாய்வர்கஸம்யோக3விபாகேன ஸதா3மரலோகாப4ரணம் ஜாம்பூ3நத3ம் நாம ஸுவர்ணம் ப4வதி|| 20
யது3 ஹ வாவ விபு3தா4த3ய: ஸஹ யுவதிபி4ர் முகுடகடக கடிஸூத்ராத்3யாப4ரணரூபேண க2லு தா4ரயந்தி|| 21
யஸ்து மஹாகத3ம்ப3: ஸுபார்ஶ்வநிரூடோ3 யாஸ்தஸ்ய கோடரேப்4யோ விநி:ஸ்ருதா: பஞ்சாயாமபரிணாஹா: பஞ்ச மது4தா4ரா: ஸுபார்ஶ்வஶிக2ராத் பதந்த்யோऽபரேணாத்மாநம் இலாவ்ருதம்அநுமோத3யந்தி|| 22
யா ஹ்யுபயுஞ்ஜாநாநாம் முக2நிர்வாஸிதோ வாயு: ஸமந்தாச் ச2தயோஜநம்அநுவாஸயதி|| 23
ஏவம் குமுத3நிரூடோ3 ய: ஶதவல்ஶோ நாம வடஸ்தஸ்ய ஸ்கந்தே4ப்4யோ நீசீநா: பயோத3தி4 மது4க்4ருதகு3டா3ந்நாத்3யம்ப3ர ஶய்யாஸநாப4ரணாத3ய: ஸர்வ ஏவ காமது3கா4 நதா3: குமுதா3க்3ராத்பதந்தஸ் தமுத்தரேணேலாவ்ருத முபயோஜயந்தி|| 24
யாநுபஜுஷாணாநாம் ந கதா3சித3பி ப்ரஜாநாம் வலீபலிதக்லமஸ்வேத3 தௌ3ர்க3ந்த்4ய-ஜராமயம்ருத்யுஶீதோஷ்ணவைவர்ண்யோபஸர்கா3த3யஸ்தாபவிஶேஷா ப4வந்தி யாவஜ்ஜீவம் ஸுக2ம் நிரதிஶயமேவ|| 25
குரங்க3குரர குஸும்ப4 வைகங்க த்ரிகூட ஶிஶிர பதங்க3-ருசக நிஷத4 ஶிநீவாஸ-கபிலஶங்க2 வைதூ3ர்ய ஜாருதி4-ஹம்ஸருஷப4 நாக3 காலஞ்ஜர நாரதா3த3யோ விம்ஶதி கி3ரயோ மேரோ: கர்ணிகாயா இவ கேஸரபூ4தா மூலதே3ஶே பரித உபக்ல்ருப்தா:|| 26
ஜட2ரதே3வகூடௌ மேரும் பூர்வேணாஷ்டாத3ஶ யோஜன ஸஹஸ்ரமுத3கா3யதௌ த்3விஸஹஸ்ரம் ப்ருது2துங்கௌ3 ப4வத:| ஏவமபரேண பவன பாரியாத்ரௌ த3க்ஷிணேன கைலாஸ கரவீரௌ ப்ராகா3யதாவேவ முத்தரத-ஸ்த்ரிஶ்ருங்க3 மகராவஷ்டபி4ரேதை: பரிஸ்ருதோऽக்3நிரிவ பரிதஶ் சகாஸ்தி காஞ்சனகி3ரி:|| 27
மேரோர் மூர்த4னி ப4க3வத ஆத்மயோநேர்மத்4யத உபக்லிருப்தாம் புரீமயுதயோஜன ஸாஹஸ்ரீம் ஸமசதுரஸ்ராம் ஶாதகௌம்பீ4ம் வத3ந்தி|| 28
தாமநு பரிதோ லோகபாலாநாமஷ்டாநாம் யதா2தி3ஶம் யதா2ரூபம் துரீயமானேன புரோऽஷ்டாவுபக்ல்ருப்தா:|| 29
||இதி ஶ்ரீமத்3பா4க3வதே மஹாபுராணே பாரமஹம்ஸ்யாம் ஸம்ஹிதாயாம் பஞ்சமஸ்கந்தே4 பு4வனகோஶ வர்ணநம் நாம ஷோட3ஶோऽத்4யாய:|| 16
பதினாறாம் அத்யாயம் முற்றும்.