ஶ்ரீமத்பாகவதமஹாபுராணம் :: பதினொன்றாம் ஸ்கந்தம் :: அத்யாயம் 24.
சாங்கிய யோகம்
அத₂ சதுர்விம்ஶோऽத்₄யாய:

ஶ்ரீப₄க₃வாநுவாச -
அத₂ தே ஸம்ப்ரவக்ஷ்யாமி ஸாம்க்₂யம் பூர்வைர்விநிஶ்சிதம்|
யத்₃ விஜ்ஞாய புமான் ஸத்₃யோ ஜஹ்யாத்₃ வைகல்பிகம் ப்₄ரமம்|| 1

ஆஸீஜ்ஜ்ஞான மதோ₂ ஹ்யர்த₂ ஏகமேவாவிகல்பிதம்|
யதா₃ விவேகநிபுணா ஆதௌ₃ க்ருத யுகே₃ऽயுகே₃|| 2

தன்மாயா ப₂லரூபேண கேவலம் நிர்விகல்பிதம்|
வாங்‌மநோऽகோ₃சரம் ஸத்யம் த்₃விதா₄ ஸமப₄வத்₃ ப்₃ருஹத்|| 3

தயோ ரேகதரோ ஹ்யர்த₂: ப்ரக்ருதி: ஸோப₄யாத்மிகா|
ஜ்ஞானம் த்வன்யதமோ பா₄வ: புருஷ: ஸோऽபி₄ தீ₄யதே|| 4

தமோ ரஜ: ஸத்த்வமிதி ப்ரக்ருதேரப₄வன் கு₃ணா:|
மயா ப்ரக்ஷோப்₄யமாணாயா: புருஷாநுமதேன ச|| 5

தேப்₄ய: ஸமப₄வத் ஸூத்ரம் மஹான் ஸூத்ரேண ஸம்யுத:|
ததோ விகுர்வதோ ஜாதோऽஹங்காரோ விமோஹன:|| 6

வைகாரிகஸ் தைஜஸஶ்ச தாமஸஶ்சேத்யஹம் த்ரிவ்ருத்|
தன் மாத்ரேந்த்₃ரிய மனஸாம் காரணம் சித₃சின்மய:|| 7

அர்த₂ஸ் தன்மாத்ரிகாஜ்ஜஜ்ஞே தாமஸாதி₃ந்த்₃ரியாணி ச|
தைஜஸாத்₃ தே₃வதா ஆஸந்நேகாத₃ஶ ச வைக்ருதாத்|| 8

மயா ஸஞ்சோதி₃தா பா₄வா: ஸர்வே ஸம்ஹத்யகாரிண:|
அண்ட₃ முத்பாத₃யாமாஸுர் மமாயதன முத்தமம்|| 9

தஸ்மிந்நஹம் ஸமப₄வமண்டே₃ ஸலில ஸம்ஸ்தி₂தௌ|
மம நாப்₄யாமபூ₄த் பத்₃மம் விஶ்வாக்₂யம் தத்ர சாத்மபூ₄:|| 10

ஸோऽஸ்ருஜத்தபஸா யுக்தோ ரஜஸா மத₃நுக்₃ரஹாத்|
லோகான் ஸபாலான் விஶ்வாத்மா பூ₄ர்பு₄வ: ஸ்வரிதி த்ரிதா₄|| 11

தே₃வாநாமோக ஆஸீத் ஸ்வர்பூ₄தாநாம் ச பு₄வ: பத₃ம்|
மர்த்யாதீ₃நாம் ச பூ₄ர்லோக: ஸித்₃தா₄நாம் த்ரிதயாத் பரம்|| 12

அதோ₄ऽஸுராணாம் நாகா₃நாம் பூ₄மேரோகோऽஸ்ருஜத் ப்ரபு₄:|
த்ரிலோக்யாம் க₃தய: ஸர்வா: கர்மணாம் த்ரிகு₃ணாத்மநாம்|| 13

யோக₃ஸ்ய தபஸஶ்சைவ ந்யாஸஸ்ய க₃தயோऽமலா:|
மஹர்ஜனஸ்தப: ஸத்யம் ப₄க்தியோக₃ஸ்ய மத்₃‌க₃தி:|| 14

மயா காலாத்மநா தா₄த்ரா கர்மயுக்தமித₃ம் ஜக₃த்|
கு₃ணப்ரவாஹ ஏதஸ்மின் உன்மஜ்ஜதி நிமஜ்ஜதி|| 15

அணுர் ப்₃ருஹத் க்ருஶ: ஸ்தூ₂லோ யோ யோ பா₄வ: ப்ரஸித்₄யதி|
ஸர்வோऽப்யு ப₄யஸம்யுக்த: ப்ரக்ருத்யா புருஷேண ச|| 16

யஸ்து யஸ்யாதி₃ரந்தஶ்ச ஸ வை மத்₄யம் ச தஸ்ய ஸன்|
விகாரோ வ்யவஹாரார்தோ₂ யதா₂ தைஜஸ பார்தி₂வா:|| 17

யது₃பாதா₃ய பூர்வஸ்து பா₄வோ விகுருதேऽபரம்|
ஆதி₃ரந்தோ யதா₃ யஸ்ய தத் ஸத்யமபி₄ தீ₄யதே|| 18

ப்ரக்ருதிர் ஹ்யஸ்யோபாதா₃ந மாதா₄ர: புருஷ: பர:|
ஸதோऽபி₄வ்யஞ்ஜக: காலோ ப்₃ரஹ்ம தத் த்ரிதயம் த்வஹம்|| 19

ஸர்க₃: ப்ரவர்ததே தாவத் பௌவாபர்யேண நித்யஶ:|
மஹான் கு₃ணவிஸர்கா₃ர்த₂: ஸ்தி₂த்யந்தோ யாவதீ₃க்ஷணம்|| 20

விராண்மயாऽऽஸாத்₃யமானோ லோக கல்ப விகல்பக:|
பஞ்சத்வாய விஶேஷாய கல்பதே பு₄வனை: ஸஹ|| 21

அன்னே ப்ரலீயதே மர்த்யமன்னம் தா₄நாஸு லீயதே|
தா₄நா பூ₄மௌ ப்ரலீயந்தே பூ₄மிர்க₃ந்தே₄ ப்ரலீயதே|| 22

அப்ஸு ப்ரலீயதே க₃ந்த₄ ஆபஶ்ச ஸ்வகு₃ணே ரஸே|
லீயதே ஜ்யோதிஷி ரஸோ ஜ்யோதீ ரூபே ப்ரலீயதே|| 23

ரூபம் வாயௌ ஸ ச ஸ்பர்ஶே லீயதே ஸோऽபி சாம்ப₃ரே|
அம்ப₃ரம் ஶப்₃த₃ தன்மாத்ர இந்த்₃ரியாணி ஸ்வயோனிஷு|| 24

யோநிர்வைகாரிகே ஸௌம்ய லீயதே மனஸீஶ்வரே|
ஶப்₃தோ₃ பூ₄தாதி₃மப்யேதி பூ₄தாதி₃ர் மஹதி ப்ரபு₄:|| 25

ஸ லீயதே மஹான் ஸ்வேஷு கு₃ணேஶு கு₃ணவத்தம:|
தேऽவ்யக்தே ஸம்ப்ரலீயந்தே தத் காலே லீயதேऽவ்யயே|| 26

காலோ மாயாமயே ஜீவே ஜீவ ஆத்மனி மய்யஜே|
ஆத்மா கேவல ஆத்மஸ்தோ₂ விகல்பாபாய லக்ஷண:|| 27

ஏவமன்வீக்ஷ மாணஸ்ய கத₂ம் வைகல்பிகோ ப்₄ரம:|
மனஸோ ஹ்ருதி₃ திஷ்டே₂த வ்யோம்நீவார்கோத₃யே தம:|| 28

ஏஷ ஸாங்க்₂யவிதி₄: ப்ரோக்த: ஸம்ஶயக்₃ரந்தி₂பே₄த₃ன:|
ப்ரதிலோமாநு லோமாப்₄யாம் பராவர த்₃ருஶா மயா|| 29 ||

இதி ஶ்ரீமத்₃‍பா₄க₃வதே மஹாபுராணே பாரமஹம்ஸ்யாம் ஸம்ஹிதாயாம் ஏகாத₃ஶஸ்கந்தே₄ சதுர்விம்ஶோऽத்₄யாய:|| 24 ||

பதினொன்றாம் ஸ்கந்தம் - இருப்பத்தி நான்காம் அத்யாயம் முற்றும்.