April 2003

[ Yahoo! ] options

Editorial

Bul tan dik
Green Mizoram
Evaluation
Laipui
Dokulha Hall ah
Dan leh hrai
Motor Vehical Act 1988
Mawlna hi
Kut hnathawh uar
Editor: PC Chuaudinga, Asst. Editor: J.Zahlira, Advertisement Ed : Glory Lalropuia, Cir. Manager: Lalsangkima & C.Zirnghinga

   

EVALUATION H.Lalnunsânga

  Khawvêl changkâng zêl leh hmasâwnna in ram kilkhâwr tak tak te pawh a thleng mêk zêl a. Kan ram pawh rawn thlengin, mimal nun leh chhûngkaw khawsak dân pawh a su her nasa ta hle mai. Ti ve ngial ila, keini ang naupan lai tak tak pawh khân kan changkân dân kha hniam tak a ni a. Kum sâwm chin hnuai lamah chuan kekawr ha lo kha majority kan ni a; chaw thing tlang vei lama kengin ding lamin tuthlawh, chaw mal bianga kai va chungin Ui êk leh bâwng êk-a sephûng kan lai tawrh tawrh mai a; kutsil leh inbual te chu duhthusâm a chhang khât a ni. Kum 20 vêl liam ta atang khân naupang sephung lai hmuh tûr pawh Lawngtlai-ah hian an vâng ta hle a nih kha.  

Kan naupan lai kha chuan (ti tawh mai ang) kan khuaah Pu F.Sângluaia (RIP) in Gramaphone a nei a. Nova lawngtuk thu te; Berâm bo thu leh Fapa tlânbo thu te, 78 RPM record chhah takah kan ngaithla a. Gramaphone ngaihthlâk kha tuichawiah te kan hlawh a, a pin tâtzum pha kha chu chang sâng tak kan ni a, neih ve lam kha chu a rim pawh a la nam chhin eih lo.

  Kum tam a ni lo. Mahse thangkhat lian hun liam ta kha han thlîr kîr teh. Hotupa (Primary zirtîrtu) in, "Naktûkah Pâwl thumin in hmuihmul lo mêt fai rawh u" a tih hun nên khân a inhlat miah lo a sin. Thingrem zaithei neih ve tumna rilru rêng rêng a pian chhin loh lai hun leh 1980 vêl kha han khaikhin la. Lawngtlai-ah 80 vêl kha chuan Tape Recorder nei kha i hre sêng tawh lo in ka ring tlat. AD 2000 hnu lam phei hi chuan Lawngtlai khaw puiah hian TV eng zât nge awm kan hre hlawm em? VCR leh Compact Disc nên in thu der der a ni lâwm ni?

  Mi thil chîkho leh hmasâwnna awmzia ngaihtuahtu te chuan mimal ang leh chhûngkua anga an hmasâwnna te hi a hlutzia zir chiangin an thil neih leh thawhchhuah te awmze nei lo a neih leh hman a ni nge tih leh awmze neiin tangkaiah hman a ni em tih hi an hisâp reng a, an in enfiah thîn. Bungrua leh thil hlu lam pawh, Essential needs leh luxury needs te an thliarhrang a. Hnam fing leh changkâng, hmasâwn tak takho ang chuan thil kan thlîrin kan kalpui thiam lo a nih pawhin, kan la tih ve tûr a nih chiang lâwk ila; kan neih theih ang tâwkah erawh chuan ngaihtuahna kan sên a hun ve tawh tih hriat a tha hle ang.

  Television kan nei a, beng vâr nân, thil zir nân, hmasâwn nân kan hmang ang a, enjoyment atân pawh hman a dik tho ang. Amaherawhchu hun hlu tam tak tûl lova min khawhral tîrtu atân te, inkhâwm thulh phah nân leh kal tlai phah nân te; zîng thawh hai fo khawp a men rei chilh te, mit chhe khawp a thlîr thîn kan nih chuan a dik lovang. Hmasâwnna tûra thil kan ruahman leh tih te hi zir chian nawn fo a tha a; he lam thilah ian mimal leh chhûngkua lam chu dahtha ila. Pâwl (Association) leh Kohhran, Sorkâr hmalâkna ang a thil ruahman leh thawh te hi a tha in a chhunzawm zêl tlâk em? Kan hlâwk puiin sum sênso nên a inmil em? Tih thlîrlêtna neih hi a pawimawh êm êm a, entîrna i han târlang teh ang.  

PAWL ANGA HMALAKNAAH: Student Association ten band huaihawt ta se, mipui te leh band huaihawttu te tuarna leh thawhrimna kha band hlawhtlinna khân a phû em? Kha band khân mipui tân (support) a hlawh tha em? Sorkârin a ngai pawimawhin a hlawhtling em? Tih te thlîrlêt lehna Evaluation neih hi hun lo kal leh zêl atân hmasâwnna min neihtîrtu a ni thei tih hi kan târlan duh chu a ni. Tlâwmngai pâwlin Sports meet a buatsaih a/ kum puanah Intodelh kum- Hnathawh uar kum a puang emaw pawh nise thil tha tak a ni phawt a. Chu thil avâng chuan tha leh hun, sum engemaw zât sên a ngai a. Enge kan an? Kan hlâwk pui em? A zawngchhang thlâk em? Hmasâwnna eng emaw tal kan nei em tih hre tûra thlîrlêtna neih te hi thil finthlâk a ni lo thei lovang.

KOHHRAN LAM: Kohhran hian Programme siam leh a hman dânah te thlîr lêt tûr leh zir zui tûr a ngah hmêl hlein ka ring. L.A. |KP meet te kha a ropui a, programme hlawhtling tak ni pawhin a thâwm thangvaah kha chuan a lang a ni. Mahse critic point of view atangin a tih chi fo em tih te, a hlawhtling tak meuh em tih te leh programme duan te kha hmasâwnna tûr kan nei em tih thlengin evaluation neih a that hmêl tlat a ni. Mi chhûtrilho chuan "Mob psychology hi a fingber lo" an ti mauh mai a, Bial Inkhâwmpui leh Assembly kum tina member pung zêl a nih kum tin te hi evaluate chi a ni em tih hi keini ang rual chuan kan hrethiam mang hua-ha hlei nêm! Chu mi kan hriat thiam loh avâng tak chuan a tûl a ni mial ang em?

Kohhran huang bâkah Khawtlâng leh (tlâwmngai pâwl) pâwl anga zu kan do dân te pawh hi chhût chian leh bihchian chu a tûl ti ka hre tam mai. Zu zawrh phalna permit pêk leh tlângzarh thu te hi Kohhran ngaihdân leh pâwl ang pawhin thil tih chi loh a la ni a. Hei vâng hian sorkâr pawh a la che ngam lo. Zu zawrh phalna Licence pêk ngaithiam lo hle si hian zu zuar te, zu rui te chu Kohhran lo thianghlim zâwk nân leh zahawm nân inthununna dân pawh lek ngam a ni chuang si lova, chhût chian tûr chu a awm hmêl tlat.  

SORKAR LAM: Hetia Voluntary Pensiona ka chhuah hma a, sorkâr hna chhe tê ka vawn ve laia ka thawhna Deptt a sorkâr hmalâk dân leh thil tih dân ka han chhui kîr a (deptt dang chu ka hre lo va). PWD, PHE, Rural Development leh S&WC deptt angah chuan kum chanve chhûnga hmalâkna leh hnathawh dân te sawiho leh evaluation hi neih thin a ni a, a tha ni ngei tûr a ni, an zawngchhang tlat a, kum tin an nei ziah mai.

  Ka hre lo emaw, ka hresual a, ka sawi sual a nih pawhin ngaihdam ka dîl lâwk a. LADC-ah hian term 6 hman ral a ni tawh a. Annual Plan sum chêng Vaibêlchhe nufa zet 1987 atang khân ruahman leh hman ral a ni tawh a; kum tin sum hman ral te chu ennawn leh thlîrlêt a nih ka hre lova. Neih ni se chuan kan budget system leh work execution system te hi danglamin ka ringa. Mipui lam chuan kan duh tâwk lo chuan ka ring a, Executive lam erawh an ngaihdân ka hre lo.

  Kum 1987 atang khân hetiang hi kan kumtin sum hmuhdân leh hmanral zât a ni.

1987-88 Rs 131.07 lakh 88-89 Rs 200 lakh

89-90 Rs 240.00 lakh 90-91 Rs 264.81 lakh

91-92 Rs 275.00 lakh 92-93 Rs 265.00 lakh

93-94 Rs 275.00 lakh 94-95 Rs 457.00 lakh

95-96 Rs 477.00 lakh 96-97 Rs 628.00 lakh

97-98 Rs 642.00 lakh 98-99 Rs 665.00 lakh

99-00 Rs 712.00 lakh 00-01 Rs 715.00 lakh

01-02 Rs 715.00 lakh 02-03 Rs 730.00 lakh

  Kum tina chêng vaibêlchhia hmang ral ziah si, chu sum hmanral dân leh hnathawh te a dik em? A tha tâwk em? Eng lai nge siam that ngai a, eng lai nge a ngai a kal la tha? Khawi chinah nge kalphung tharin i kal dâwn teh ang tih a rilru ka la hmu lo a, pawi ka ti hle. Mipui lam pawhin hei hi kan thlîr duh miah lovin kan ngaihven lo niin a lang bawka a vânduai thlâk.

  Kum 2002-03 Annual Plan-ah Rs 370 lakh kan nei a. First leh Second Instalment belhin Rs 500.18 min release sak a, hmanral a ni tawh a, chang lo in tam kha. Hetiang hi sum hmanna tûra ruahman leh hmang ngei tûra Mizoram sorkar-in sum min pêk chhan a ni a, tlêm i han târlang teh ang.  

Step lung remna Rs 1,00,000/-

Side drain siamna Rs 1,50,000/-

Retaining Wall Rs 60,000/-

Pavement siamna Rs 1,00,000/-

Culvert siamna Rs 1,00,000/-

Zun in sakna Rs 1,00,000/-

Êk in sakna Rs 1,00,000/-

Sa talhna in sakna Rs 5,000/-

Bûngtlâng (S) a Bus station repair-na Rs 5,000/-

Bazâr shed repairna Rs 90,000/- Mei kawng sialna Rs 5,000/-

Council Aw chhuahna Rs 10,000/- Thlai chi leina Rs 2,70,000/-

Cultural Meet buatsaihna Rs 10,000/- Lehkhabu chhutna Rs 1,00,000/-

Hmanlai thil hlui leh Research hmanrua lei nân Rs 1,00,000/-

Lai Documentary Film siamna Rs 50,000/-

Council Library leh Museum tihhmasâwn nân Rs 1,00,000/-

  Cauvery lui tui inchuhin mi state chu Prime Minister hma an thleng a, an ram tân chuan eng pawh an huam a. Kolodyne Hydel Project phase II tûr Mai luia thawh daih pawh kan pu te chuan an ngai pawimawh lo ni âwm tak a ni. Hêng LADC sum te hian mi zawng zawng min daih miah lova, a chang lo te pawh hian a hmanna dik leh dik lohah chuan i duhtui ang u.  

(Kan founder Editor Pu H.Lalnunsânga hi thuziak mi leh inchhiarzau thil chhui peih tak a ni a, tûn tumah pawh thil kan hriat belh leh theuh mai kan lâwm e-Ed)    

Motto:-

Kristian nun dan mawi chawisan

Hnam zia leh nihna humhalh

Ram leh hnam hmasawnna tur a thawh ho

                                                Site Designed & Hosted by: CIC Lawngtlai Block.   Contact Us:- [email protected]

Hosted by www.Geocities.ws

1