Sinusubok ng nabubulok at lumulubhang kalagayang pangkabuhayan ng mga mamamayan ang kakayahan ng pamahalaan na ikubli pa ang ganitong kasiraan sa isang bago at sariwang sisidlan.

Noong nakaraang taon, naabot umano ng ating ekonomiya ang pitong bahagdan ng paglago, ang pinakamalaki sa loob ng may tatlong dekada. Patuloy din ang paglakas ng piso kontra sa dolyar, umangat ang tiwala sa Pilipinas ng mga institusyong nagpapautang, at papasok ang daloy ng mga mamumuhunan, ayon sa Pangulo sa katatapos na World Economic Forum. Nakasandig umano ang mga ito sa matatag na mga repormang pampananalapi at pang-ekonomiya na inilatag ng kanyang pamahalaan, na sila ring inaasahang makatutulong maibsan ang maaaring maging bunga ng papahinang ekonomiya ng Estados Unidos.

Ngunit agad maitatanggi ang ganitong palara ng paglago ng pang-arawaraw na karanasan ng kalakhan ng mga Pilipino. Sa pagtingin ng pamahalaan sa mukha lamang ng ekonomiya na nais nitong makita, napag-iiwanan ang Pangulo, na isa ring ekonomista, sa malaon nang kinikilalang panukat ng pag-unlad ng ekonomiya ng anumang bansa: ang pag-angat ng kabuhayan ng mga mamamayan.

Tunay mang batayang pananda ng pag-unlad ang gross domestic product, na sukat ng kabuuang produksyon ng isang ekonomiya, napawawalang-saysay ito kung hindi naisasalin sa pagpapababa ng tindi ng kahirapan, pagpapaliit ng agwat sa pagitan ng mahihirap at mayayaman, at pagkakaroon ng sapat na pagkakataon upang makapagtrabaho ang mga mamamayan at mapayaman ang kanilang pamumuhay at pagkatao.

Sa resulta ng pinakahuling Family Income and Expenditure Survey ng pamahalaan, lumalabas na bumaba pa ang kita ng bawat pamilyang Pilipino (average family income) noong 2006 mula 2003. Kaakibat nito ang lalong pagliit ng kita ng pinakamahirap na 30 porsyento ng populasyon, na may 60 porsyento ng kita ang napupunta sa pagkain at wala na halos maipantustos sa iba pang pangunahing pangangailangan. Ayon pa sa hiwalay na pag-aaral, nasa pagitan ng 20 hanggang 45 porsyento lamang ng halagang kailangan ng isang pamilya bawat araw ang napupunan ng minimum na sahod ng manggagawa. Habang papahirap ang malaking bahagdan ng mga Pilipino, kinikita naman ng 10 porsyentong pinakamayayamang pamilya ang nasa ikatlong bahagi ng kabuuang kita ng lahat ng pamilya.

Kaya tila magiging kalabisan na para sa mga tao ang pagkakaroon pa ng mapagkukunan para sa edukasyon, kalusugan at seguridad, na pawang mga batayang serbisyong silang makapagpapaangat pa ng kanilang kabuhayan at pagpapahalaga sa sarili. Isang siklo, ang kawalan ng mga ito ang siya ring magbubunga ng lalong kahirapan.

Sa pagtaya naman ng pamahalaan ng dami ng mga Pilipinong walang hanapbuhay noong 2007 sa 2.7 milyon, hindi pa kabilang ang mga underemployed, o iyong napipilitang tumanggap ng trabahong hindi akma sa kanilang kakayahan. Sa lalong malaking bilang, hindi napapansing nangibang-bansa, at patuloy pang nadaragdagan, upang maghanap-buhay ang humigit-kumulang 10 milyong Pilipino, dahil sa pagkukulang ng ekonomiya na mabigyan sila ng sapat na mapagkakakitaan.

Sa harap ng ganitong hungkag na pag-unlad ng ekonomiya para sa karaniwang mamamayan, ang pamahalaan ang siya sanang inaasahang bubuo at magpapatupad ng palisiyang magpapaabot sa kanila ng nararapat na kaginhawahan. Ngunit, sa pagkakaila man o sa pag-ampat sa kahirapang pinagtatakpan, bigo ang pamahalaan, pangunahin dahil saktong taliwas sa kailangang aksyon ang kanyang ginagawa at pinahahalagahan.

Higit pang naiisip ng mga namumuno ang magdagdag ng iba pang buwisan upang mapalaki pa ang pondo ng pamahalaan para umano sa mga serbisyo nito, sa halip na pahusayin ang paghabol sa malalaking negosyong hindi nakababayad ng tamang buwis. Sa paniwalang tayo ay napapaloob sa isang “free enterprise economy,” hindi pinipigil ng pamahalaan ang walang habas na pagtaas ng presyo ng mga bilihin, pangunahin na ang mga produktong petrolyo; ang laksang pagpasok ng mas murang mga kalakal mula sa ibang bansa, dahilan upang mamatay ang sarili nating produksyon; at ang paglaking mga industriya ng murang paggawa, gaya ng business process outsourcing, sa halip na ng mga industriya at agrikultura.

Inuuna rin ng pamahalaan ang pagbabayad ng utang panlabas ng bansa sa pagbabahagi nito ng pondo sa iba’t ibang ahensiya, kaya hindi napaglalaanan nang buo ang mgaserbisyong may tiyak at pangmatagalang balik sa ekonomiya, kabilang na ang edukasyon at kalusugan. Sa ikamumura pa umano ng presyo ng mga serbisyo, at upang makadagdag din sa kita ng pamahalaan, tuluy-tuloy ang pagsasapribado ng mga pag-aari ng publiko gaya ng serbisyong pangkuryente. Lahat ng ito ay kasabay
ng malawakang pangungurakot ng matataas na pinuno sa malalaking proyektong pangkaunlaran. Sa huli, sa mga nasa pamahalaan bumabalik ang kapakinabangang nakatalaga para sa mamamayan.

Ibinabalik tayo ng lahat ng ito sa katotohanang ang tunay na pag-unlad ay hindi nasusukat sa mga talang batbat ng kasinungalingan, kundi sa kung paano natutugunan ang mga karapata’t pangangailangang makailang-ulit nang sa ati’y ipinagkait. At sa harap ng ganitong mga mekanismo ng panlilinlang, wala nang sasaklap pa sa pagpapatianod sa daluyong ng hungkag na pagsulong.

Dahil hindi naman makapagbubulag-bulagan ang mga Pilipino sa paghaharap sa kanila ng pamahalaan ng huwad na kaunlaran.#Philippine Collegian

<< back to home