ข้อมูลความรู้เรื่อง อาหารเด็ก

      รายการอาหารนี้เป็นเพียงแนวทางให้พ่อแม่ได้เข้าใจอาหารของลูกซึ่งไม่ควรซ้ำกันมาก เพราะจะทำให้เบื่อได้ง่าย ควรดัดแปลงได้ตามความเหมาะสมและความสะดวกในการจัดเตรียม เช่น ข้าวเหนียว หมูย่าง ไก่ย่าง เป็นต้น ถ้าเด็กปฏิเสธไม่กินอาหารชนิดใดก็ไม่ควรคะยั้นคะยอ เพราะจะทำให้เกิดความฝังใจและต่อต้านไม่ยอมกินอาหารชนิดนั้นต่อไป ควรเว้นช่วงเวลาให้ห่างพอสมควรหรือให้เด็กมีความพร้อมมากขึ้นแล้วลองใหม่ เด็กอาจจะยอมรับได้ดี เด็กไม่ชอบอาหารรสจัดหรือมีกลิ่นฉุน เช่น ต้นหอม ขึ้นฉ่าย จึงควรหลีกเลี่ยง

     พ่อแม่หลายคนอาจหนักใจที่ลูกไม่กินผัก ในรายการอาหารจึงได้กำหนดผักบางชนิดเป็นของว่าง โดยมิได้มุ่งให้เด็กกินในปริมาณมาก เพราะเด็กอาจจะยังไม่คุ้น เพียงแต่เป็นการเตือนให้นำผักมาให้เด็กหัดกินบ้างเท่าที่จะยอมรับได้ ลองนำมาชุบแป้งแล้วทอดให้กรอบ เป็นอาหารกินเล่น เช่น ใบตำลึงหรือผักบุ้งชุบแป้งทอด และในอาหารแต่ละชนิดควรเติมผักโดยหั่นเป็นชิ้นเล็กเพื่อให้เด็กเริ่มคุ้นและกินได้มากขึ้น พ่อแม่ที่มีลูกอยู่ในวัยนี้จึงควรให้ความสนใจ ดูแลเรื่องอาหารการกินของลูกให้ถูกต้อง เหมาะสม ให้ได้รับพลังงานและสารอาหารเพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย เพื่อให้ลูกมีร่างกายที่แข็งแรง มีการเจริญเติบโตตามวัย มีพัฒนาการทางสมองที่สมบูรณ์และสามารถเรียนรู้ได้ดียิ่งขึ้น ซึ่งจะส่งผลถึงการเป็นประชาชนที่มีคุณภาพของประเทศในอนาคต

เคล็ดลับในการป้อนอาหารเด็ก
เทคนิค หรือวิธีการป้อนอาหารให้ลูก ก็มีความสำคัญมากพอๆกับ อาหารที่คุณป้อนให้แก่ลูก การพยายามบังคับให้ลูกทานอาหารตามที่คุณแม่อุตส่าห์เตรียมไว้ให้ แม้เพียงแค่คำสองคำ ก็อาจกลายเป็นสงครามย่อยๆ ที่ไม่มีผู้ใดชนะ แต่คุณพ่อคุณแม่อาจไม่ต้องกังวลนัก ถ้ารู้จักวิธี และ เข้าใจในเรื่องการรับประทานอาหารของเด็กในแต่ละวัย

1. อย่าพยายามกำหนดว่าลูกจะต้องทานมากน้อยแค่ไหน ควรปล่อยให้ลูกเป็นผู้เลือกว่า เขาจะทานแค่ไหนจึงจะพอ แม้ว่าลูกอาจจะดูไม่อ้วนท้วน เหมือนลูกคนอื่นเขา และ ดูเหมือนว่าการทาน แต่ละคำช่างยากเย็นเหลือเกิน ก็อย่าได้พยายามไปบังคับ (หรือกรอกอาหารให้เข้าปากเด็ก) เพื่อให้ลูกทานให้ได้ เพราะร่างกายของเด็ก แต่ละคนจะมี การควบคุมตามธรรมชาติ ที่จะคอยบอกให้เด็กรู้สึกหิว หรืออิ่ม

การที่เด็กไม่ยอมทานอาหารจนหมดจาน ตามที่แม่ต้องการนั้น ส่วนใหญ่จะเป็นจากการที่เขารู้สึกอิ่มแล้ว (แต่คุณแม่อาจจะยังรู้สึกว่าไม่พอ) การพยายามยัดเยียด หรือบังคับ ให้เด็กทาน ทั้งๆ ที่เขา ไม่อยากทานนั้น จะทำให้เด็กกลับรู้สึกต่อต้านมากขึ้น โดยเด็กอาจ อม บ้วน หรือ อาเจียน ขย้อน ออกมา และ ในเด็กบางรายจะจับจุดได้ว่า ถ้าเขาไม่ยอมทานอาหาร ตามที่แม่ ต้องการจะทำให้เขาได้รับความสนใจ และได้เวลาของคุณแม่อย่างเต็มที่ เด็กจึงไม่ยอมกิน และ อมข้าวจนเละในปาก หรือ ทานข้าวคำหนึ่ง ต้องเดินตามป้อนกันรอบบ้านไป ครึ่งค่อนชั่วโมง คุณแม่ควรสังเกตอาการตอบสนองของเขาว่า ในขณะนี้เขากำลังหิว (ทำท่าคว้าช้อน หรือ อ้าปากอ้ำอยากทาน) หรือ กำลังจะอิ่มแล้ว เพื่อที่จะได้ปรับเปลี่ยน จังหวะการป้อน หรือ หยุดป้อน เมื่อเด็กทำท่าว่าไม่สนใจอาหารแล้ว (อิ่มแล้ว)

2. พยายามให้อาหารที่ได้สมดุล การเลือกสารอาหาร มาให้แก่เด็กนั้น ควรที่ จะพยายามจัดให้ได้ประมาณ 3 หมู่ ใน 5 หมู่ ในแต่ละมื้อ แต่ไม่ใช่ว่าต้องครบ 5 หมู่ ให้ได้ ในแต่ละครั้ง และ คอยผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันไป บ้างในแต่ละวัน หรือ หลายวัน แม้ว่าลูกจะทำท่า ไม่ยอมทานอาหารประเภทใดเป็นพิเศษ ก็ควรจะหาอาหารประเภทอื่นๆ ที่สามารถทดแทนกันได้มาให้ เช่น ไม่ยอมทานผักใบเขียว ก็อาจให้ทานผลไม้แทน หรือ ให้เป็นแครอท ฝักทอง หรือ ข้าวโพด (ที่ไม่เห็น เป็นสีเขียว) แทนได้ หรือไม่ชอบหมู ก็อาจใช้ ไข่,เต้าหู้, เนื้อปลาแทนได้

คุณพ่อคุณแม่จึงควรลองสำรวจดูเมนูอาหารของลูกว่ามีสารอาหารที่เป็นสมดุลแค่ไหน ไม่ใช่ว่าลูกจะทานแต่ข้าวไข่เจียว ก็เลยทำแต่ข้าวไข่เจียวให้ การพยายามให้มีอาหารต่างชนิดกันมาให้เด็กได้ลอง แม้ว่าในตอนแรกเด็กอาจจะยังไม่คุ้นและไม่ยอมทาน แต่ก็จะเป็นการฝึกเด็กให้คุ้นเคยไปทีละน้อย และต่อมาก็จะทานได้เอง

3. อย่าใช้ของหวานเป็นรางวัล หรือ เป็นการลงโทษเด็ก การบอกให้เด็กทานผักให้หมดจานแล้วจะได้ ไอสครีม หรือ ลูกกวาด นั้น ไม่ได้ทำให้เด็ก อยากทานผักง่ายขึ้น และ การที่เด็กจะต้องอดขนม เพราะไม่ทานอาหารหมดจาน ตามที่คุณแม่ ต้องการนั้นก็ไม่ได้ทำให้อะไรดีขึ้น เพราะ เด็กส่วนใหญ่จะรู้ว่า อย่างไรก็ตามเขาก็จะเป็นผู้ชนะ และ ได้ขนมทาน ในที่สุดอาจจากคุณตาคุณยาย หรือ พี่เลี้ยง นั่นเอง

การทำให้เด็กติดรสหวานตั้งแต่เล็ก อาจนำไปสู่ปัญหาการกินอื่นๆ เช่น ฟันผุ, โรคอ้วน เมื่อเด็กโตขึ้น คุณพ่อคุณแม่ควรใช้การให้รางวัลวิธีอื่น ที่ไม่ใช่ของหวานแทน เพื่อสนับสนุนให้เด็ก ชอบทำพฤติกรรมบางอย่างที่ดี เช่น การอนุญาตให้ออกไปเล่น ในสนามเด็กเล่น การได้ของเล่นชิ้นเล็กๆ หรือ การได้ดูรายการทีวี (หรือ วิดิทัศน์) ที่เด็กชอบจะดีกว่าการพยายามติดสินบนเด็ก ด้วยของหวานให้ทำอย่างที่ คุณพ่อคุณแม่ ต้องการ

4. อย่าเป็นกังวลจนเกินไปกับการที่ลูกจู้จี้เลือกมาก และ ไม่ยอมทานอาหารที่คุณจัดให้ เด็กทุกคน ในช่วงเวลาหนึ่ง ของการเจริญเติบโต จะมีลักษณะจู้จี้เลือกอาหาร ที่ทาน เพราะ เด็กจะเรียนรู้ ได้ว่าการทานอาหารนั้นเป็นกิจกรรมอย่างหนึ่ง ที่เขาสามารถมีอิทธิพล และควบคุมคนอื่นๆได้ (โดยเฉพาะคุณแม่)

ในช่วงที่เด็กกำลังเรียนรู้ที่จะทำอะไรเอง เด็กอาจจะจู้จี้เป็นพิเศษเรื่องการจัดวางอาหารในจาน เช่น ไม่เอาผักเขียว ฯลฯ ซึ่ง ไม่ว่าเด็กจะจู้จี้อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญ คือ ปฏิกิริยาที่คุณมีต่อเด็ก และการพยายามทำตามที่เด็กเลือกทำ จะทำให้เกิดการต่อต้านน้อยลง และ เด็กจะเริ่มทานได้เองมากขึ้น เช่น เด็กอาจไม่ชอบให้ใส่ผักในข้าว คุณก็อาจเปลี่ยนโดยเอาผักมาวางไว้ข้างๆ แทน ไม่เอาผักราดคลุกไปในข้าวให้เขา (เป็นการเตรียมการก่อน, ไม่ใช่คอยเลือกออกให้เห็นต่อหน้า) และ ปล่อยให้เขาลองทานดูเอง ซึ่งถ้าคุณพ่อคุณแม่ทำให้เด็กเห็นว่าคุณเองก็ทานผักอย่างสบายๆ และ ไม่ไปพยายามบังคับให้เขาทานอย่างคุณ ในเวลาต่อมาเด็กก็จะเริ่มลองทานผักเอง โดยอาจมาขอจากจานของคุณเองก็ได้ ในเด็กที่โตขึ้นมาอีกหน่อย คุณก็อาจฝึกให้เด็กได้ช่วยในการเลือกเมนูอาหาร และเตรียมอาหารในครัวบ้าง เพื่อให้เขารู้สึกภูมิใจที่ได้มีส่วนร่วม และจะทานอาหารจานโปรด ที่เขาได้มีส่วนช่วยทำได้ดีขึ้น

สิ่งสำคัญคือ อย่าได้วิตกกังวลไปจนเกินกว่าเหตุ เพราะการฝึกลูกให้ทานอาหารได้ดีนั้น ต้องใช้ความอดทน และ ความเข้าใจในพฤติกรรมเด็ก แต่ละอายุโดยใช้เวลาเป็นเดือนๆ ไม่ใช่ จะทำได้ตามใจเราภายในวันสองวัน ลูกจะไม่กลายเป็นเด็กขาดอาหารแน่นอน ถึงแม้เขาจะทานข้าวมื้อนี้ไม่หมดจานอย่างที่คุณต้องการ

--------------------------------------------------------------------------------
ขอขอบคุณข้อมูล http://www.thiswomen.com/Food/id958.aspx
พญ.จันท์ฑิตา พฤกษานานนท์
คลินืกเด็ก.คอม