|
Economía
A
AGRICULTURA:
Unha vez preparada a terra e abonada, utilizando soamente o
abono orgánico, esparexido a man e producido polos seus
propios animais, procédese á sementeira; aínda que
dependendo do producto que sexa sementarase en distinta época
do ano. Os prados, que non requiren sementeira, abónanse cada ano
utilizando cinza doméstica, costume moi antiga nesta aldea.
Os terreos son pequenos (minifundios) e o seu propietario cultívaos
directamente. As continuas divisións familiares reduciron
moito a superficie chegando a ser parcelas minúsculas. O sistema de cultivo empregado é o barbeito, o cal consiste
en deixar sen traballar as terras un ano. Este método impide
a recolección durante un ano polo que se empobréce o sistema
económico.
Os
productos máis característicos que son sementados son:
patacas, remolacha forraxeira, fabas, verza, cabaza, cogombro,
cabaciña, cebola, pemento, tomates, leituga, escarola, chícharo,
porro, coliflor, garavanzos, nabo e acelgas. Todos estes
productos seméntanse en poucas cantidades para o seu consumo
familiar. Para as plantacións utilizan o sistema de morteiro,
(remolacha, leituga e demais hortalizas, transplantándoas
posteriormente), sucos (patacas, legumes...).
Durante o proceso de crecemento realízanse diversas tarefas,
entre outras: escadar, entresacar, sulfatar, regar... Entre estes traballos o que máis evolucionou foi sulfatar,
debido á utilización de productos químicos que rematan
facilmente coas pragas. Antigamente o único praguicida
existente era exterminar os insectos un a un.
AVEÑOS DE LABRANZA:
As ferramentas usadas son tradicionais, posto que a mecanización
é practicamente nula, utilizando na maioría dos casos
animais, aínda que nos derradeiros anos foron introducidos
dous tractores. A preparación do terreo previo á sementeira, realízase coa
axuda do gando vacún que unxidos van tirando do arado que
rotura a terra. As vacas son unidas polo xugo que os protexe
cunha pel de can que cobre tamén a cabeza dos animais. Se se
desexa que algunha vaca non coma mentres estea traballando,
colócaselle un bocal que lle impedirá facelo.
A sementa da pataca constitúe unha tarefa moi delicada e de
longa preparación; unha vez arada a terra, o seguinte labor
é a de achanar, que consiste en abrir sucos para que a planta
non se rompa ao nacer; realízase coa rancilla, instrumento
tirado por unha parella de vacas. A continuación régase e tíranse
os anacos de pataca mesturados coa cal. Estes sucos son
tapados con terra do seguinte ata cubrir toda a superficie.
Unha vez rematado colócase unha presa de herba seca cravada
no chan cun pao, o cal serve para indicar aquilo que está
sementado (chámaselle pachiza).
A sega faise a man cunha fouce . A trilla faise cos manales e
mais os trillos tirados polas vacas. A máis característica de todas as ferramentas é o carro,
cunhas peculiaridades definidas: rodas macizas de madeira
unidas ao eixe tamén de madeira, de maneira que xiran o mesmo
tempo co que se consegue unha maior estabilidade, tendo en
conta os desniveis do terreo. Son baixos e estreitos e hai que
unir as dúas parellas de vacas para superar as fortes
pendentes. Outro elemento tamén moi utilizado na agricultura é o arado
feito en madeira de carballo e negrillo.
SISTEMA DE REGADÍO
A auga chega dun manancial e é canalizada mediante presas
feitas con polas e terróns ata as terras de traballo. No rego dos prados existe un costume tolerante que consiste no
"roubo" da auga de uns aos outros veciños. Por
exemplo: Un veciño canaliza a auga dende a presa ata a seu
prado, podendo a continuación ir outro detrás e sen ser
visto, cortarlla e canalizala ata o seu. Isto non ocorre no
verán porque a través do concello, todos os veciños amañan
o regueiro e sortean a auga para regar todos os cultivos do
verán.
A GANDERÍA:
Do mesmo modo que a agricultura a gandería é na súa
totalidade de subsistencia, aínda que nalgúns casos fanse
vendas a outras aldeas da zona. As principais especies existentes na aldea son:
1. Gando Vacún ou Bobino:
Na aldea existen dezaoito cabezas de gando vacún pertencentes
a un mesmo veciño. A raza máis típica é a do "país"
que ultimamente está sendo substituída por a "Parda
Alpina"e algunha pinta.
Antigamente tamén había un touro utilizado para a reproducción.
Do seu coidado encargábanse tódolos veciños que tiñan
vacas, sendo proporcional ao número de cabezas e multando os
que non querían realizar ese traballo. Tamén existían as
"beceras", consistían en coidar o gando en terreos
comunais entre tódolos veciños propietarios de vacas, dunha
forma rotativa e determinada, conforme ao número de cabezas.
Todo esto xa non existe hoxe, loxicamente porque todas as
vacas pertencen a unha soa persoa. O leite e a carne obtida
das vacas é principalmente para o consumo da familia aínda
que de vez en cando véndense entre amigos e a xente da zona.
2. Gando Ovino e Caprino:
Existen ó redor dunhas cento quince ovellas pertencentes tamén
ó mesmo veciño que as vacas. A ovella mais común é a
"churra",pequena e resistente ó clima e ó relevo
do terreo.O sistema de coidado era a "velia",semellante
á "becera". A penas hai cabras; saen en rabaño
coas ovellas. As crías de ovella e de cabra, son a principal
fonte de riqueza , así como a venda de la e tamén o seu
autoconsumo para calcetíns.
3. Gando Porcino:
Un apartado moi importante dentro da actividade gandeira é a
cría do porco, animal que polas súas características aprovéitase
practicamente na súa totalidade, serve de dieta alimenticia
ós veciños deste aldea, ó mesmo tempo que contribúe ó seu
abastecemento. A matanza ten lugar,xeralmente, no mes de
decembro, facéndose chourizos, xamóns, lombos...etc. O touciño
consúmese na súa totalidade, aproveitando parte del na
elaboración de xabón. Así mesmo, a manteiga é utilizada
como substituto do aceite, aínda que cada vez en menor
medida. A matanza cúrase ó fume, en cociñas que destacan
pola súa característica cor ennegrecida. Unha vez finalizada
a mesma inmediatamente cómprase unha nova cría, xeralmente
no mes de febreiro, que será cebada con productos de cultivo;
polo tanto, no mesmo momento que se pecha un ciclo, iniciase
outro novo que desembocará nunha próxima matanza.
4. Aves:
As aves de curral son abundantes, a súa carne e ovos utilízanse
para o consumo da familia.
5. Abellas:
Tamén é moi importante a explotación da abella. Hai un veciño
que se dedica ás colmeas para obter o mel. Ten 56 colmeas e
estas ademais de producir mel para o consumo familiar véndese
a amigos e coñecidos.
EXPLOTACIÓN DA LOUSA:
Un elemento moi importante para a economía do aldea é a
recente existencia dunha explotación de lousas, Pizarras España,
que lle paga á aldea unha cantidade de diñeiro ó ano. A
existencia desta canteira parece ter importancia para a aldea
xa que pode facer que retorne a xente da cidade á aldea en
busca de oportunidades de traballo, xa que a canteira ten gran
demanda de postos de traballo. O inconveniente é que se
produce un gran impacto ambiental.
CAZA E PESCA:
A pesar de tódolos traballos realizados pola xente para poder
subsistir diariamente, sempre lles quedan ratos libres que
dedican ó seu lecer. Hai un coto de caza maior e menor que pertence á xunta veciñal
da aldea e tamén hai pesca da troita no río Eria. A caza e a
pesca ademais de proporcionar diversión, tamén serven para
mellora-las condicións alimenticias da xente, polo que parece
ser necesaria para moitos dos veciños da aldea.
|
·
· 
· 
· 
· 
·