|
Solunum yollarında salgıların (balgamın) temizlenmesi nasıl
yapılır?
Göğüs Fizyoterapisi
Kistik
fibrozisli hastalarda en önemli sorunlar solunum sistemi ile ilgili
olanlardır. Bu sorunlar esas olarak balgamın solunum yollarını
tıkaması, mikropların çoğalması için uygun ortam oluşturması sonucu
solunum sistemi enfeksiyonlarının oluşmasına bağlıdır. Fizyoterapi
ile balgamın solunum yollarından temizlenmesi, enfeksiyonları
önleyerek akciğerlerdeki hasarın oluşmasını engeller ve geciktirir.
Fizyoterapi programı değişik tedavi şekillerinden oluşur:
Perküsyon (göğüse vurma):
Avuç
uygun şekilde tutularak çocuğun göğsüne vurulması ile balgamın
akciğerlerden sökülmesi sağlanır. Değişik pozisyonlarda vurularak
kenarlarında bal olan bir kavanoza ters çevirilip vurulduğunda balın
sökülmesi gibi balgamın akciğerlerden atılmasına çalışılır.
Pozisyon değişikliği:
Çocuğu
değişik pozisyonlarda tutarak, yerçekiminin etkisi ile balgamın
akciğerlerden çıkarılmasıdır.
Vibrasyon (titreşim):
Perküsyon sonrası çocuk öksürtülerek balgam çıkartılırken çocuğun
sırtına titreşim yapılarak balgamın çıkarılmasına yardımcı olunur.
Öksürme:
Her
pozisyonda perküsyon yapıldıktan sonra çocuğun öksürmesi balgam
çıkarmasına yardımcı olur. Derin soluk alınıp, derin ve tam nefes
verilmesi de balgam sökülmesinde oldukça etkili bir yöntemdir.
Egzersiz yapma:
Kistik
fibrozisli hastalar diğer çocuklar gibi yüzme, koşma, bisiklete
binme, ağırlık kaldırma gibi sporları yapabilirler. Çocukların
değişik pozisyonlarda egzersiz yapmaları, zıplamaları, bir yere
asılarak sallanmaları, amuda kalkmaları, göğsün hareketliliği için
oldukça önemlidir. Hastalar spor yaptıkları sürece daha aktif
yaşarlar ve balgamları daha kolay sökülür. Ailelerin çocukları spor
yapmaya teşvik etmeleri gerekir.
Günlük fizyoterapi programı
Kistik
fibrozisli hastaların ailelerinin göğüs fizyoterapisini günlük
olağan programlı işleri arasına koymaları gerekir. Tercihen ailede
fizyoterapiyi birden fazla kişinin uygulaması gerekir. Günlük olarak
değişik pozisyonlarda işlem yapılmalı, balgamın fazla çıkarıldığı
pozisyonlarda işleme daha uzun süre devam edilmelidir. Solunum yolu
enfeksiyonları olduğunda fizyoterapi sayısı ve süresi
artırılmalıdır.
Balgamı yumuşatmak için solunum yolu ile verilen ilaçların göğüs
fizyoterapisinden önce verilmesi balgam çıkarılmasını kolaylaştırır.
Yine işlemin beslenmeden tercihen bir saat sonra yapılması işlem
sırasında olabilecek kusmaları azaltır. Çocuklar balgamlarını
yutabildiklerinden fizyoterapi sırasında çocuğun öksürmesi ve
balgamını yutması işlemin etkisiz olduğunu göstermez. Göğüs
fizyoterapisi sırasında balgamda kan görülmesi durumunda işleme ara
verilmeli ve izleyen merkeze bilgi verilmelidir.
Uzm.
Dr. Ayşe Tana Aslan
Çocuk
Sağlığı Ve Hastalıkları / Göğüs Hastalıkları Ünitesi
Yazının alındığı yer: http://www.hacettepem.org.tr/makaleler.php?a=&b=11&mNo=84
| 
