ANTİHİSTAMİNİKLER
Histamin Nedir:
Vücuttaki dokuların çoğunda, mastosit adı verilen hücrelerin içinde
bulunan ve salgılandığında bazı etkileri olan kimyasal bir maddedir.
KBB'de en önemli yeri alerjik durumlarda aşırı miktarda salgılanarak
belirtilere yol açmasıdır. Histaminin en önemli etkileri damarlarda
genişleme, damar geçirgenliğinin artması ve damar dışına sıvı
çıkması, kaşıntı, ciltte kızarıklık olarak sayılabilir. Bu etkiler
KBB açısından önemli olan etkileridir. Bunun dışında alt solunum
yollarında, kalpte, mide barsak sisteminde ve merkezi sinir
sisteminde de etkileri vardır. Histamin etkisini göstermek için
dokularda bazı reseptörlere tutunur. Bu resptörler 2 tiptir ve H1 ve
H2 olarak isimlendirilir. KBB bölgesindeki reseptörler H1
reseptörleridir. H2 ise daha çok mide-barsak sisteminde bulunur.
Antihistaminik Ne Demektir:
Histaminin vücuttaki etkilerini ortadan kaldırmak için
dışarıdan verilen ilaçlara antihistaminik denir. Bu ilaçlar
histaminin dokularda tutunduğu reseptörlere, daha önce tutunarak
histaminin etki etmesini önler. Histamin reseptörlere tutunduktan
sonra verilen antihistaminikler ortaya çıkmış etkileri yok etmezler
ancak yeni oluşacak etkilere izin vermezler.
Kaç Tür Antihistaminik Vardır:
Mide barsak sistemini etkileyen H2 histamin
reseptörleri için kullanılan antihistaminikler bir tarafa
bırakıldığında KBB için kullanılan antihistaminikler kabaca
klasik antihistaminikler ve yeni kuşak antihistaminikler
olmak üzere 2 türdür. Klasik antihistaminikler genel olarak gün
içinde daha sık kullanılmak zorunda oldukları gibi yan etkileride
daha fazladır. Klasik antihistaminik olarak en sık difenhidramin,
yeni kuşak antihistaminik olarakta en sık Loratadin, Astemizol ve
Cetryzin sayılabilir.
Hangi Durumlarda Kullanılırlar:
Antihistaminiklerin en sık kullanıldıkları hastalık
alerjik rinittir. Bunun dışında alerjinin de rol oynadığı
düşünülen sinüzit ve üst solunum yolu infeksiyonlarında da
kullanılırlar. Başka ilaçlara veya bazı yiyeceklere bağlı olarak
gelişen alerjik solunum ve cilt problemlerinde de antihistaminikler
kullanılırlar. Her hasta değişik antihistaminiğe duyarlıdır. Bu
nedenle hangisinin seçileceği hastaya göre değişir. Birinden fayda
görmeyen hastaya diğeri verilir. Antihistaminikler genellikle
ağızdan kullanılmalarına rağmen parenteral (kas veya damar içi) ya
da burun spreyi şeklinde kullanılabilirler.
Yan Etkileri Nelerdir:
Klasik antihistaminiklerin en önemli yan etkisi olarak sedasyon
(uyku hali) sayılabilir. Bu nedenle özellikle araba kullanan ve iş
makineleri gibi tehlikeli olabilecek aletleri kullanan kişiler
uyarılmalıdır. Yeni kuşak antihistaminiklerde bu etki çok daha
azdır. Bunun dışında özellikle prostatı olan hastalarda şikayetinin
artması, göz içi basıncının artması (glokom), ağız kuruluğu,
tansiyon yükselmesi ve bazı kalp ve sinir sistemi yan etkileri
görülebilir. Bazen antihistaminikler sedasyon yerine uyarıcı etki
yaparak sinirlilik ve uykusuzluk hali oluşabilir. Bu durum hastaya
göre değişmektedir.
Yazının alındığı yer:
http://www.kbbhastanesi.com/ilaclar/antihistaminikler.htm
| 
