| TRALLAITA
Cumpà Micu,.... senza offisa ah.... ma comu mi cuntastuvu a zì Carmilla ci fagistuvu nà mara-aziori.... MASTRU MICU (serio) avidi ragiuri cumpà Nèu... e vi juru chi mi dispiagi assai assai,... ma sabiti Carmilla a ragiura all'antiga, penza chi a vita subra stà terra nun lèsti mai e vò sempri risparmijà e travaglijà !! TRALLAITA sabidi comu èvi cumpà Micu, a pinzamu a chillu modu comu a vosra mugliè, tutti chilli chi ntà vita hamu patudu, chi hamu sempri travagliadu, allùa vuìmu metti carcòsa i parti pirchè ni scantàmu chi a vicchiaja poi nà passamu trista... (nel frattempo donna Carmela, che era distesa sulla poltrona dal lato opposto della stanza, si sveglia e ascolta con attenzione la discussione) MASTRU MICU sì giustu èvi, ma quannu ijò si cunvinci chi grazi a Diu stàvi discritillu, havi a pinziuritta e càrchi surdittu di cantu, chi havi fà di chiù? pirchè s'àvi sagrifigà? Eccu, èu diju chistu èvi giustu chi ogni òmu quannu èvi giùviru hàva travaglià, ma èvi macàja giustu chi quannu rriva l'ùa da pinziori s'àva ripusà e macaja s'ava piglià carchi svaghittu.... pirchè ntà giuvintù nun su potti piglià datu chi avia travaglià.... !! E' giustu? TRALLAITA Evi giustissimu cumpà Micu (gli altri posano le carte e ascoltano attentamente il discorso, annuendo)... ma vui n'avìdi parràdu ccù vosra mugliè? Ci l'avidi dittu tuttu chissu? MASTRU MICU Cui èu? migliara di voti, ma illa nun vò senti stù discursu... disgi chi a nà certa età s'ava stè o fuguàu e n'avimu risparmijà a sarudi.... e nun fà paccìi TRALLAITA Nun avi tortu a cummà Carmilla quannu disgi chistu.... però s'ava renni cuntu chi un òmu havi drittu a sò libirtà.... chi ogni tantu hava nèsci ccù l'amigi... chi s'ava diverti.... UDU Giustu.... giustissimu... e ìa chistu chi èu ci disgìa sempri a mè mugliè, ma illa nò vosi mai capì.... e mi disgia chi èu ìa un bacchittuaèzzu... nzèa o jornu chi ni spartimmu. E ùa, vididi, ppì nun ni sabè ntènni bori illa stavi ccù sò mèdri e èu suru.... (Carmela ascolta sempre attentamente stando sdraiata sulla poltrona) MASTRU MICU Caru cumpà Carmillu èu nun vogliu rrùvà a ssù puntu, pirchè èu senza a mè Carmillitta nun puissi campà... eccu èu vuìssi sùru illa mi si renni cuntu chi sbaglia quannu disgi chi s'àava travaglià nzèa all'urtimu.... èu diju sì... travaglià èvi giustu, pirchè un òmu chi àvi sempri travagliàdu comu a mèa; e vuadri u sabidi, senza fà ninti nun ci puissi stà.... però avissi fà suru travaglitti ppì passa tempu... di svagu.... di rilasso.... UDU (appoggiando la mano all'orecchio) ... comu digistuvu cumpà Micu? ... di l'assu.... MASTRU MICU Ma chi assu e assu.... cumpà Carmillu vui sidi gnuranti... ccù vui s'ava parrà suru u dialettu... e già... vui nun àda statu all'estiru comu a mèa (pavoneggiandosi) io fugi in America si nt'America longa... poi ntà Francia... ntà Sardegna... e propriu avennu cchi fà ccù chilla genti estira èu mi rinnì cuntu di tanti cosi... comu ppì esempiu chi tuttu u munnu nun èvi ccà a Nuvara.... nò, Nuvara èvi a nosra madri.... a nosra amiga chiù cara... nuàdri ccì vuìmu beri a stù paisi pirchè ni rigorda u passadu... a nosra giuvintù... l'anni chiù belli da nosra vita... di quannu ìumu caùsi e sgalliaumu a vaèlli vaèlli... nuàdri ci vuimu beri a stù paisi pirchè ccà riposo i nostri padri... pirchè ccà avimu l'affetti chiù cari... ma èvi sempri un paisi chi sò pregi e i sò difittelli.... e vui ni sabidi carcòsa... TRALLAITA Cumpà Micu mi stagidi fagennu scappà i lagrimi.... MASTRU MICU (riprendendo il discorso) ... èu comu vi disgìa vogliu beri a Nuvara ccussì comu vogliu beri a mè Carmillitta... sò i mè affetti chiù cari e mi vogliu godi ntà pagi ùa chi àju i cabilli jànchi e sugnu carrigu di fatta duluritti. A da mattèa invegi mi mi arzu e cincu ppì sbuglià e jì campègna comu vò Carmilla, èu mi arzassi all'ottu e mi nni ijssi tò chièu da Batia a piglià nà scarmitta i sùri e a gustà chillu bellu panorama chi si vidi di là... e invegi nò, Carmilla vò mi nni ijmu o Crabiàu... a mèdi u frèu.... a zappuijà... ed eccu l'erruri di Carmilla. Eu a capisciu, ppì illa tuttu u munnu èvi ccà.... illa ha campadu sempri ccà, ccussì....; nun ha mai nisciudu du paìsi... nun ha vistu nà bella città... nun corusci divirtimenti.... inzomma, illa ha travagliadu sempri e quindi nun si renni cuntu... (Zia Carmela che ha ascoltato attentamente il discorso, commossa si alza dalla poltrona, mentre Micu e compagni spaventati dalla sua comparsa si alzano....) CARMELA Micu.... oh Micu.... sciadu dù mè cori... hai ragiuri... èu nun capisciu ninti... t'haiu tignudu sempri srittu di sordi (e l'abbraccia piangendo) .... ma nun l'haiu fattu ppì male... no... giustu comu digivi tu, èu haiu sempri travagliadu.... èvi nà vita chi travagliu e nun corusciu àtru.... MASTRU MICU Brutta chiappa.... Carmilla... o Carmillitta... scusimi... pirdurimi èu t'haiu sempri trascuradu.... ma tu nun mi fagivi mai parrà! CARMELA Ua capisciu tanti cosi Micu.... sì.... mi rinnii cuntu ùa chi a vita èvi bella e chi èvi curta... e poi chi nnì resta? UDU Si cummà Carmilla ùa capistuvu comu èvi u munnu.... hada vistu? Eu m'àppa sparti ccù mè mugliè pirchè nun ni capimmu mai... nun ijumu d'accordiu pirchè nun parravumu mai di stì' cosi... vuìdi fà ùa vui u stissu ccù vosru maìdu?? CARMELA mai sia Diu.... chi digidi.... scansadiri Signuri.... COZETTA brava cummà Carmilla, finarmenti ragiuredi bòra.... MASTRU MICU (seccato rivolgendosi a Cozetta)... pirchè nun ha mai ragiurèdu? COZETTA Nun vogliu dì chissu, suru chi ùa èvi d'accordiu ccù vui..... e a penza comu vui.... U vididi, di mèa i genti disgio chi mi stàiju mangiènnu tuttu cosi,,,,, tutti chillu chi haiu..... giustu, veru èvi... ma èu l'uricu figliu chi avìa u pirdì ntà guerra, pòvu caùsu!!... e nun mi nni ristèo àdri... e allùa a ccù ccì l'haiu lassa i mè cusitti? e parenti?... nò! megliu mi mi mangiu èu.... CARMELA Giustu cumpà Turi.... giustu.... avidi raggiuri.... TRALLAITA U vididi cummè Carmilla chi vi cunvincistuvu macàija vui? Circamu mi ni risparmijàmu a sarudi e gudimini di chiù a vita e u nostru paisi chi tutti vuìmu beri.... ma digidimi cummè Carmilla avidi mai gordadu ccù l'occhiu di turista i nosri belli Chèsi? I murumenti? I panorami?.... a nosra bella rocca sarvatesta? MASTRU MICU Quannu mai, illa và suru a Chèsa e ci và suru ppì senti a Missa... nun guarda adru si nò u parrèu subra l'Artari... CARMELA veru èvi.... si veru... èvi.... TRALLAITA quantu belli cosi ci sò, eppuru nè carcuramu.... mittimu, u Tiatru.... chi billizza.... èvi l'uricu chi c'èvi ntà tutta a pruvincia.... MASTRU MICU e ùa u spasciào ccù chilla mpinnada chi cci figio... paìsci nà stalla... paìsci a stalla da signa Peppa Robagalluzzi.... a Rannazzia.... a nanna di Emiliu chi stagìa vigèu u Tiàtru.... spiràmu mu sistèmo viàdu.... mà.... su sdirrupo nò fàò chiù.... ni succedi comu chillu i Barciallora.... oh.... àvi vint'anni chi l'hao giustà.... CARMELA sì avidi ragiuri amigi mèi..... avidi raggiuri.... prima tanti cosi nè carcurava... nè capìa.... ùa, ntà nà vota mi staju svigliannu..... UDU brava a cummè Carmilla.. finarmenti capistuvu com'èvi u munnu.... CARMELA sì cumpà Carmillu.... veru èvi e da oij in poi vi prumettu chi èu e mè maìdu cangiamu vita,.... n'àmu a diverti, armamu festi i ballu.... schiticchiadi.... ni divirtimu, èu fazzu tuttu chillu chi vò illu, ni fagimu belli viaggitti, nun mi vogliu privà chiù di ninti.... mi ccattu du vistìtti nòvi, un bellu pàu i scarpi, nà bella burza..... e tanti cosi belli, tanti.... tantu a vita èvi curta a muènnu llesti tuttu cosi.... anzi.... spittadi.... spittadi ùa pigliu nà pàra i buttiglitti i vèu... di chillu boru... e nù mbivimu a nosra sarùdi... e cù nun vò mi nn'orba!... Anzi, ùa mettu quattru custitti i majàu subra u fògu, dù callozzi i sosizza e ni mangiamu a facci i cù nun vò... pigliu macaja du biscuttitti di chilli frischi chi figi stà mattèa.... dù cascùgli e cu si visti si visti.... e ni mangiamu a nosra sarudi.... MASTRU MICU Carmilla nun esagiramu ùa.... eh?.... và bèri?.... vacci alleggiu..... UDU e lassadia fà cumpà Micu.... nun vuìvu chissu? MASTRU MICU giustu.... disgidi... tantu nun èvi chi piglia du vosru.... CARMELA (indaffaratissima) .... spittadi chi pigliu quattru pumi barriotti,,, (si sente bussare alla porta ed entra commare Caterina) CATERINA E' pirmissu?.... cummà Carmilla chi succidìu? armastuvu fistiru? chi fò ah? MASTRU MICU brutta chiappazza.... ci mancava ùa macaija st'autra pìgua mangiatarissima... facci i sòa... si trova sempri all'ùa di mangià... ma chi senti u sciàu? CARMELA Cumma Cataèa ssittadivi.... ùa priparu macàja ppì vui.... CATERINA grazi... grazi... nun vuìssi èssi i disturbu... (e si siede) MASTRU MICU Guarda chi facci i bardò, si fà macaja prigà... CATERINA Ma chi fò cummà Carmilla, chi succidìu?... CARMELA cara cummaritta, oij èvi festa granni... èvi a vigiria di Sant'Antori, e Sant'Antori mi figi u miràcuru... CATERINA Miracuru ci fò? e chi fò ah?... chi fò?... CARMELA (tutta allegra, rivolta verso Caterina) cara cummar oji firarmenti capìi chi a vita èvi bella... chi Micu avìa raggiuri e chi èu sbagliava... ma da oij in poi i cosi cangio... tignidi ccà, mbividi... (e offre un bicchiere di vino a comare Caterina) MASTRU MICU (preoccupato dell'euforia di donna Carmela cerca di trattenere la sua espansività) ... Carmilla... trattegni... oh, ccussì unni ijmu firimu.... (tirandola per la veste e parlando sottovoce) alleggiu... nun ti nfugà si nnò cunsumadi simu.... !! CATERINA brava a cummè Carmilla... giustu parrastuvu... u maìdu èvi u cabu da casa (poi rivolta verso Mastro Mico con tono ironico) ...e àvi sempri raggiuri... mangiamu và.... mangiamu (e afferra del cibo che donna Carmela ha messo sul tavolo) MASTRO MICO (rivolto verso il pubblico) Madunnuzza èu a chista a smènnu, macaja mi fà a scèra... mi sughija... oh!.... gran zuccu di bagascia.... ! UDU (alzando il bicchiere colmo di vino) ... a sarùdi... e ppì cent'anni.... MASTRU MICU ppì cent'anni? di stù passu chisti ntòn misi mi sbarazzo nà casa... (mettendosi le mani ai capelli) ... sì, di stù passu mi consumo... ma cogliu viàdu... (mentre gli altri gozzovigliano, Carmela chiama Mastro Mico) CARMELA Micu vè ccà.... ssettiti vigèu i mèa.... vvè ccà.... ncucciòiti.... TRALLAITA (ridendo e con il bicchiere di vino in mano)... sì giustu èvi... ncucciuàdivi... caùsi ncucciuàdivi... MASTRU MICU (toccandosi la schiena dolorante) ... sì i caùsi... i crijatù i sittant'anni... i caùsi i l'Ansermi... i l'Arrài... CARMELA Micu, quari èvi chilla canzuretta chi tu canti sempri?... chilla chi fà... (canticchiando)... la vita è bella... (tutti attaccano a cantare la canzone "La vita è bella" e la devi goder... su hai i sordi, nun hai mancu pinzè... e su èvi amaru u distiru... un bicchieri di vèu fà tuttu così passà...!!!) (anche mastro Mico prende un bicchiere di vino e canta
in coro insieme agli altri!!)
- CALA LA TELA - |
(trascrizione a cura di Domenico Imbesi)