حسين قلجي:سازمانهاي غير دولتي

پيشنهادات مقدماتي امريكا براي يك سازمان بين‌المللي عمومي در 18 جولاي 1944 و يا توافقات دامبارتن‌اوكس (Dumbarton Oaks) كه بين چهار قدرت بزرگ يعني امريكا, انگلستان, شوروي و چين در 7 اكتبر 1944 حاصل شد, هيچ يك اشاره‌اي به نقش سازمانهاي بين‌المللي غير دولتي نداشت غير از يك مورد كه آنهم در كارگزاريهاي تخصصي سازمان ملل آمده بود.[11]

با اين حال هيأت نمايندگان امريكا در كنفرانس سان فرانسيسكو نمايندگاني از 42 سازمان ملي را به عنوان مشاور در بر مي‌گرفت. اين هيأت نمايندگان شامل اقشار زير بود: قشر كارگر, حقوقي, كشاورز, تجار, زنان، كليسا, بازنشستگان و گروههاي شهري و اجتماعي. پيشنهاد اين هيأت درباره بند مشورت سازمانهاي بين‌المللي و ECOSOC منجر شد به گنجاندن ماده 71 در منشور كه NGO ها را با اين بيان مجاز مي‌كند:[12]

«شوراي اقتصادي اجتماعي مي‌تواند در مورد مشاوره با سازمانهاي غير دولتي كه در حوزه صلاحيتهايش هستند به توافقات سودمند برسد. هر يك از توافقات در شرايط مقتضي هم مي‌تواند يا سازمانهاي ملي ايجاد شود البته بعد از رأيزني با اعضاي سازمان ملل كه علاقمند هستند.»

هنگام برگزاري كنفرانس سازمان ملل در مورد محيط زيست و توسعه در سال 1992 حدود 1420 سازمان بين‌المللي غير دولتي نمايندگاني براي شركت در كنفرانس ريو فرستادند اين در حاليست كه تقريباً 25000 فعاليت و مشاركت از سوي 9000 سازمان بين‌المللي غير دولتي فضايي جهاني را از NGO هاي هم جهت ايجاد كرده بود.

جدول شماره 1

تعداد سازمانهاي بين‌المللي غير دولتي در موقعيت مشورتي با شوراي اقتصادي و اجتماعي سازمان ملل

سال

عمومي

تخصصي

متفرقه

جمع

1948

1968

143

222

377

1991

354

533

928

1993

376

560

978

1995

436

563

1068

1996

499

646

1126

1997

602

666

1356

منبع: سازمان ملل. گزارش ساليانه دبير كل 8 س 1998 با عنوان: فعاليت سازمانهاي غير دولتي

با افزايش علاقه به مشورت با سازمانهاي غير دولتي, در سال1993 ECOSOC يك بازنگري در ترتيبات مشورتي با NGO ها را درخواست كرد. اين عمل در جهت توسعه قوانين مرتبط با مشاركت NGO ها در كنفرانسهاي سازمان ملل, ترتيبات عملي كميته‌هاي NGO و سهم NGO ها در دبيرخانه صورت گرفت.[13] در 35 جولاي 1996 در چهل و نهمين نشست ECOSOC قطعنامه‌اي در مورد به روز كردن ترتيبات مشورت با NGO ها به تصويب رسيد. همانند دو قطعنامه قبلي در اين قطعنامه ترتيبات اينگونه مشخص شده است:[14] حالت مشورتي عمومي (سازمانهايي كه مرتبط با فعاليتهاي عمومي شورا هستند و به طور گسترده معّرف بيشتر كشورها هستند), حالت مشورتي خاص (سازمانهايي كه داراي صلاحيت تخصصي در حوزه‌هاي فعاليت شورا هستند) و حالت متفرقه (سازمانهاي مفيد ديگر) و به برخي ديگر از سازمانها حق حضور در جلسات و دريافت اسناد داده شده است.

ECOSOC در دهه 90 مدت زيادي با مجمع عمومي و دبيرخانه درباره مسئله وارد كردن NGO ها در ساختار سازمان ملل دست و پنجه نرم كرده و سرانجام در ژوئن 2004 اعضاي برجسته دبيرخانه گزارش خود را در مورد جامعه مدني و روابط سازمان ملل منتشر كرد كه بيان مي‌داشت: سازمان ملل بايد:

· به مشاركت و همكاري بيشتر توجه كند

· تكيه خود را بر دولتهاي بیطرف بگذارد

· گفتگوي ميان شوراي امنيت و NGO را تضمين نمايد

· با نمايندگان NGO ها ارتباط بيشتري داشته باشد.

همچنين اين گزارش پيشنهاد مي‌كرد يك هيأت كوچكي تحت نظر مجمع عمومي و دبيرخانه با مسئوليت فراهم كردن همكاري و همگرأيي بيشتر ايجاد شود. اين هيأت تنها شامل نمايندگان NGO ها و جامعه مدني نخواهد شد بلكه نمايندگان منتخب تجار و كميته‌اي در مسائل محلي را نيز در بر مي‌گيرد.[15]

واكنش سازمانهاي غير دولتي به اين پيشنهادات بسيار متفاوت و متغيير بوده است. از علاقه‌مندي نسبت به امكان نزديك شدن به مجمع عمومي تا ترس از اينكه تنها حركتي در كاهش نقش تجارت آزاد در ساختار سازمان ملل باشد.

1 2 3

Hosted by www.Geocities.ws