Venera

Druga po redu planeta Sunčevog sistema polazeći od Sunca.To je najsvetlija planeta (posle Sunca i Meseca najsvetliji objekat na nebu). Od svih planeta Venera se najvi�e primiče Zemlji (na 40 miliona kilometara �to je jedno oko 1000 razdaljina Meseca od Zemlje). Konačno, Venera je unutra�nja planeta.

Predanja i verovanja

U nasem narodu Venera se zove Večernjača i Zornjača  po�to se vidi uveče odnosno u zoru. Zovu je i Danica jer se  ponekad vidi i po danu. Narod ističe njenu lepotu pa ka�e za lepu �enu da je lepa kao zvezda Danica.

Veneru pominje i Varon kada ka�e da je Eneja, trojanski junak, ploveći ka Italiji, gledao pred sobom danju ovu 'zvezdu'.

A 1797. nakon �to je Napoleon pokorio Italiju, Venera se videla po danu i to u podne. Napoleonove pristalice su ovo protumačile kao nebeski znak za dela koja je počinio njihov vođa i ovu planetu su nazvali zvezdom osvajača Italije.

 

Orbita

Po�to Venerina putanja le�i unutar Zemljine orbite oko Sunca za nas je Venera uvek blizu Sunca. Od Sunca se udaljava najvi�e 47�. Zato Veneru vidimo uveče na zapadu ili ujutro na istoku (ona naime prati Sunce ili mu pak predhodi). Zatim, ovaj polo�aj unutra�nje planete omogućava da vidimo promene mena Venera (�to je prvi opazio Galilej 1610.) kao i kod Meseca. Za posmatranje te pojave dovoljan je i mali teleskop. Vrlo retko se mo�e pratiti i prolaz Venere ispred Sunca. Zadnji put je to bilo moguće 6. oktobra 1882. a nov prelaz ce biti tek 8. juna 2004. i zatim 6. juna 2012.

 

Atmsfera

Venera ima gustu atmosferu, ispunjenu blje�tavim slojem oblaka. Atmosferu je otkrio čuveni ruski nučnik Lomonosov 1761. prilikom prolaza Venere ispred Sunca. Atmosfera se sastoji uglavnom od ugljendioksida (90%), kiseonika i vodene pare (1,5%), te azota (7%). Atmosferski pritisak je za na� pojam izuzetno visok - preko 90 atmosfera. Toliki pritisak vlada u na�im okeanima na dubini od oko 1000 metara. Temperaturne razlike su minimalne na Veneri �to je rezultat staklene ba�te koja je opet posledica visokog procenta ugljendioksida u atmosferi. Atmosfera se prostire do visine od 400 km.

Reljef

Gusti oblaci nad Venerom sprečavaju da se teleskopima sa Zemlje uoče detalji Venerinog reljefa. Ipak reljef ove planete je danas dosta poznat zahvaljujući svemirskim sondama koje su upućene ka Veneri. Neke od njih su poslale ne�to fotografija sa same povr�ine planete. Međutim, mape Venere su stvorene na osnovu radarskih osmatranja ovih sondi.

Povr�ina Venere je prilićno mlada - najstariji krateri su nastali pre svega 800 miliona godina (raćunajući na starost Sunčevog sistema i vreme nastanka planeta to je tek nedavna pro�lost). Postojanje atmosfere i visok atmosferski pritisak uzrok su specifičnog isgleda udarnih kratera u poređenju sa kraterima recimo Meseca. Pre svega mali meteoriti nisu u stanju da dospeju do tla Venere jer potpuno sagore u atmosferi. Zbog toga malih udarnih kratera na Veneri i nema. Veliki meteoriti, koji pre�ive put kroz atmosferu udaraju o tle, ali istisnut materijal se ne rasprostire daleko od mesta udara (kao npr. kod Meseca), već se talozi oko nastalog kratera. Postoje forme reljefa koje su očigledno vulkanskog porekla: tokovi lave, male kupole do 3 km u prečniku, te velike vulkanski kupe prečnika i po vi�e stotina kilometara.

Zatim postoje i korone (formacije slične kraterima) i formacije koje po izgledu podsećaju na paučinu.

Inače 20% Venerine povr�ine čine nizije. To su oblasti koje le�e ispod prosečnog nivoa planete (s obzirom da na Veneri nema vode od čije povr�ine bi se merila visina, odn. dubina, za tu svrhu se koristi prosečan prečnik Venere). Oko 70% je na nivou prosečnog prečnika, a 10% čine visoravni, dakle delovi tla iznad prosečne visine.

 

Osmatranje

Venera je jedan od rado posmatranih objekata jer se lako pronalazi na nebu, a i malim teleskopom mogu se uočiti njene faze.

�ta ćemo i koliko videti zavisi od polo�aja Venere u odnosu na Sunce i Zemlju.

Kada je Venera u gornjoj konjukciji njen ceo disk je osvetljen (puna Venera), ali je s druge strane tada on mali, jer je Venera na najvećoj razdaljini od Zemlje. Uglovna veličina Venere u tom polo�aju iznosi jedva 10''.

 

 

U polo�aju 2 Venera nam je bli�a i njena uglovna veličina je veća (15''). Venera se tada nalazi istočno od Sunca, ali je mi mo�emo videti uveče na zapadu. Ujutro Sunce izlazi pre nje pa je svojom svetlo�ću zasenjuje.

Kada prođe 221 dan od gornje konjunkcije Venera dolazi u polo�aj najveće istočne elongacije i tada se za posmatrača sa Zemlje nalazi najdalje od Sunca, a ugao Sunce-Zemlja-Venera je 47�. Venera je tada u svojoj prvoj četvrti.

71 dan kasnije Venera sti�e u donju konjunkciju (polo�aj 5). Uglovna veličina je 64'', ali to je faza mlade Venere kada nam je okrenuta njena noćna strana, te u najboljem slučaju od Venere mo�emo videti samo njen tanak srp. Venera je inače najsvetlija u polo�ajima 4 i 6 tj. 30 dana pre i posle donje konjunkcije.

Ako se na�a planeta nalazi u ravni Venerine putanje u trenutku kada je Venera u donjoj konjunkciji postoji �ansa da pratimo prolaz Venere ispred Sunca (samo posebnom opremom za osmatranje jer gledanje direktno prema Suncu mo�e biti fatalno za oči). Međutim ovaj spektakl se retko dogdađa (vidite podatke gore)

71 dan posle donje konjunkcije Venera ulazi u fazu druge četvrti. Tu je Venera već zapadno od Sunca i na na�em nebu se mo�e videti u jutarnjim satima, na istoku pre izlaska Sunca.

A nakon sledećih 221 dana sti�e Venera ponovo u gornju konjunkciju. Vreme između dva prolaza kroz gornju konjunkciju (ili bilo koju svoju istu fazu) iznosi 583,92 dana i to je sinodička revolucija Venere.

Venera Usijana planeta

VRH

VRH