Jupiter

Jupiter Jupiter i njegova Velika crvena pega

Jupiter je najveća planeta Sunčevog sistema, peti po redu od Sunca. Posle Venere to je najsjajnija planeta koji se vidi sa Zemlje. Jupiter je ogromna lopta gasa 10 puta veća od Zemlje i desetine veličine Sunca. Masa mu je 0.1 posto mase Sunca odnosno dve trećine mase svih planeta Sunčevog sistema. Sastav mu je vrlo sličan Sunčevom (90% vodonika i 10% helijuma, vodena para, metan i amonijak u tragovima). Jupiter nema kruto jezgro u sredi�tu. Umesto toga kako idemo sve dublje kroz atmosferu gasovi se pretvaraju u tečnost a zatim u metalno tekuće stanje u kojem se elektroni oslobađaju atoma pa tečnost dobija svojstva metala. U atmosferi Jupitera se pojavljuju velike oluje praćene munjama. Najveća takva oluja se naziva Velika crvena pega i traje već najmanje 100 godina. Izvor unutarnje energije u Jupiteru koji je nastao prilikom njegovog stvaranja uzrok je da Jupiter emituje izmađu 1.5 i 2 puta vi�e toplote nego �to primi od Sunca. Godine 1955. otkriveno je da je Jupiter izvor jakog radio zračenja �to je bio jedan od dokaza da poseduje jako magnetsko polje otprilike 4000 puta jače od Zemljinog. Radio zračenje je prouzrokovano kretanjem vrlo brzih elektrona kroz Jupiterovo jako magnetno polje. Oko Jupitera kru�i 16 poznatih meseca. Najpoznatija su četiri velika meseca (Io, Europa, Ganimed i Kalisto) koje je otkrio Galileo Galilei i koji su po njemu dobili naziv Galilejevi mjeseci.

Jedan od Jupiterovih Galilejevih meseca. Povr�ina mu je sastavljena od leda. Najnoviji snimci svemirske letilice Galileo pokazale su da se na povr�ini leda nalaze velike raspukline po kojima se mo�e zaključiti da se ledena kora sastoji od velikih ploča koje su se najverovatnije u pro�losti kretale po sloju vode. Dana�nja temperatura na povr�ini Europe je vrlo niska i voda mo�e postojati jedino u obliku leda.

Najveći prirodni satelit u Sunčevom sistemu. Gustina mu je po prilici dvostruko veća od gustine vode i pretpostavlja se da je sastavljen od leda i silikatnih stena.

Prvi od četiri velika Jupiterova meseca. Nalazi se najbli�e Jupiteru i vrlo je vulkanski aktivan. Na njemu je otkriveno 8 velikih eruptivnih centara. Povr�ina mu je sastavljena od sumpora i čvrstog sumpor - dioksida.

Zadnji od četiri velika Jupiterova satelita, najtamniji i najmanje gustoće. Najverovatnije je većim delom sastavljen od vode u obliku leda.

VRH