---
---
---
Konstanty Ildefons (przybrane imię poetyckie) Gałczyński
to wybitny polski poeta, tłumacz i satyryk. Urodził się 23 I 1905 r. w
Warszawie. Ojciec jego był technikiem kolejowym, a matka - córką właścicielki
restauracji. Miał młodszego o 11 miesięcy brata, który zmarł w 1921 r.
na szkarlatynę. Po wybuchu I wojny światowej Gałczyński wraz z rodziną
ewakuowany został do centralnej Rosji (konkretnie - do Moskwy). Przebywał
tam w latach 1914-1918 uczęszczając do polskiej szkoły. Tu powstały jego
pierwociny poetyckie.
Po powrocie do Warszawy kontynuował naukę oraz współpracował
ze szkolnymi pisemkami. Pierwszy wiersz wydrukował w 1923 r. W tym samym
roku zdał maturę oraz rozpoczął studia na wydziałach filologii klasycznej
i angielskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Lata studiów były dla niego okresem
terminowania poetyckiego.
W 1925 roku stracił pierwszego z rodziców - ojca.
Matka zmarła zaś 13 lat później - w 1938 roku. W latach 1926-1928, po karnym
usunięciu ze szkoły podchorążych, odbył służbę wojskową w stopniu szeregowca
w jednostce stacjonującej w Berezie Kartuskiej. Po powrocie do Warszawy
związał się z grupą literacką "Kwadryga" oraz współpracował z tygodnikiem
satyrycznym "Cyrulik Warszawski". W 1930 r. ożenił się z Natalią Awałow,
studentką filologii francuskiej, córką Rosjanki i Gruzina. Stała się ona
liryczną bohaterką większości jego erotyków. Ze związku tego urodziła się
w 1936 r. córka Kira.
Pierwszą pracę zarobkową podjął w 1928 r. w Polskim
Towarzystwie Emigracyjnym. Następnie pracował jako urzędnik cenzury w Komisariacie
Rządu w Warszawie (1930) oraz jako referent kulturalny w polskim konsulacie
w Berlinie (1931-1933). Z Berlina wrócił do Warszawy decydując się żyć
wyłącznie z pracy literackiej, po czym szybko przeniósł się do Wilna, pisując
do miejscowej prasy i radia (1934-1936). Uzyskawszy propozycję współpracy
z tygodnikiem "Prosto z mostu" osiadł w 1936 r. w Aninie pod Warszawą.
Był to czas rosnącej popularności poety.
W sierpniu 1939 r. Gałczyński został powołany do
służby wojskowej. Lata wojny spędził w obozach jenieckich, głównie w Altengrabow
pod Magdeburgiem. Po wyzwoleniu dużo podróżował. Przebywał m.in. w Paryżu,
Brukseli i Rzymie. Do kraju powrócił w 1946 r. W latach 1946-1948 mieszkał
w Krakowie. Nawiązał współpracę z tygodnikiem "Przekrój", "Tygodnikiem
Powszechnym", "Odrodzeniem", "Szpilkami" oraz krakowskim kabaretem satyrycznym
"Siedem Kotów". W 1948 r. przebywał krótko w Szczecinie, gdzie doznał pierwszego
zawału serca, po czym osiadł na stałe w Warszawie. Zamieszkiwał tam do
końca życia, nie licząc przerw spowodowanych dłuższymi, wakacyjnymi wyjazdami,
m.in. do Nieborowa pod Arkadią i do leśniczówki Pranie nad jeziorem Nidzkim
na Mazurach.
Na lata powojenne przypada pełny rozkwit twórczości
Gałczyńskiego. W czerwcu 1950 r. spotkał się z atakami ze strony krytyki
oficjalnej na warszawskim Zjeździe Związku Literatów Polskich. Zjazd wydał
dotkliwą dla niego decyzję, jaką był zakaz druku. Został on zniesiony 15
XII 1951 r. Pomimo chwil depresji poeta zachował jednak swą aktywność twórczą
do końca życia. Drugiego ataku serca doznał w czerwcu 1952 r. Trzeci natomiast
zawał pokonał jego 48-letni organizm. Zmarł 6 XII 1953 r. Pochowany został
w Warszawie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.
K. I. Gałczyński żył niezwykle pracowicie. Napisał setki
wierszy, wiele poematów, powieści, monologi estradowe, słuchowiska radiowe
oraz teksty piosenek. Jego twórczość cechuje nastrojowy liryzm. Przesycona
jest ona fantastyką i absurdalnym humorem. Jako satyryk drwił z tradycyjnych
kompleksów inteligencko-mieszczańskich. Od głębokich tonów liryki przechodził
swobodnie do beztroskiej zabawy słownej, od ciętej satyry - do pobłażliwej
drwiny, od zachwytów nad codziennością - do tonów uroczystych. Respektował
tradycję i sięgał do folkloru miejskiego.
Debiutował wierszem "Szturm" na łamach dziennika "Rzeczpospolita" pod
pseudonimem Mieczysław Zenon Trzciński (1923). Sam Gałczyński uważał jednak,
że jego pierwszym liczącym się wierszem był "Wiatr w zaułku", opublikowany
tego samego roku na łamach efemerycznego pisma "Twórczość Młodej Polski".
Rok 1923 wiąże się również z jego debiutem prozatorskim - opowiadaniem
"Zdarzenie doktora Brauna".
W bogatym dorobku literackim poety znajdują się
m.in.: powieść satyryczna (nawiasem mówiąc - jego debiut książkowy) "Porfirion
Osiełek czyli Klub Świętokradców" (1929), poematy "Koniec świata" (1930)
i "Ludowa zabawa. Komiczniak poetycki" (1934), "Utwory poetyckie" (1937),
"Wiersze" (1946), zbiory "Zaczarowana dorożka" (1948) i "Ślubne obrączki"
(1949). Jest autorem rozpoczętego w 1945 cyklu utworów satyrycznych
w ramach "Najmniejszego Teatru Świata ZIELONA GĘŚ" oraz cyklu felietonów
"Listy z fiołkiem" (drukowanych pod pseudonimem Karakuliambro w latach
1946-1950). Podczas II wojny światowej i niewoli powstały jego patriotyczne
i nostalgiczne wiersze ("Pieśń o żołnierzach z Westerplatte", "Pieśń o
fladze", "List jeńca", "Matka Boska Stalagów"). W swym dorobku posiada
także utwory dla najmłodszych ("Elektryczne schody", "Wiersze dla dzieci",
"Młynek do kawy"). Znany jest jako autor popularnych piosenek, np. pieśni
"Ukochany kraj".
U schyłku życia poety dominował w jego twórczości
nurt refleksji dotyczących funkcji i roli sztuki, co znajduje odzwierciedlenie
w takich wierszach jak "Śmierć Andersena", "Na śmierć Halasa", "Wielkanoc
Jana Sebastiana Bacha", a zwłaszcza w poematach "Niobe" (1951) i "Wit Stwosz"
(1952). Na krótko przed śmiercią, w ulubionej olsztyńskiej leśniczówce
Pranie napisał piękny cykl wierszy pt. "Pieśni". Stanowią one swoisty testament
poetycki, podsumowanie własnej twórczości poety.
Muzeum K. I. Gałczyńskiego mieści się w leśniczówce
Pranie. Odbywają się w niej letnie koncerty poetycko-muzyczne "Muzyka u
Gałczyńskiego", jak również doroczne ogólnopolskie spotkania młodych recytatorów
i inscenizatorów scenek "ZIELONEJ GĘSI" oraz wierszy "Poezja u Gałczyńskiego".
---
Wybrane utwory K. I. Gałczyńskiego
oraz grafiki ilustrujące jego życie i twórczość
---
- 1934 - Gaałczyński i jego żona Natalia
- 1937 - Szczęśliwy tatuńcio
- 1944 - Wojenne budowanie nadziei
- 1947 - Czas wspominania rodzinnych korzeni
- 1947 - Artystyczne powożenie zaczarowaną
dorożką
- 1948 - Twórca najmniejszego teatrzyku
świata
- 1949 - U przyjaciół po piórze zza południowej
granicy
- 1950 - Jego Mazury
- 1952 - Leśniczówka Pranie nad Jeziorem
Nidzkim
- 1953 - Kraj przez poetę tak ukochany
- 1953 - Testament poetycki Gałczyńskiego--
---
---
Powrót na stronę główną
This page hosted by 
Get your own Free Home Page
