• DENİZ BALIKÇILIĞI

• TATLISU BALIKÇILIĞI

• GENEL ( DENİZ & TATLISU)

• MALZEME BİLGİSİ

• AV YERLERİ

• BALIĞIN SAKLANMASI,HAZIRLANMASI VE YEMEKLERİ

• Turna Avı için Malzeme

* İlk defa turna avına gelecek, yeni malzeme alacak ya da malzeme konusunda 
kuşkusu olan arkadaşlar için hafif bir peşrev geçelim:

- Tercihen 1.80 - 2.10 m iki parçalı kamış (Piyasada "Telescopic Star" marka 
1.80 ler yeterli; yaklaşık 9 Milyon TL). Daha iyisini alırsanız, bulursanız 
o da sizin bileceğiniz iş. Uzun kamış teknede başa bela olur benden 
söylemesi.

- Olta makinası: Bu işin sonu da yok fazla uzatmanın alemi de yok; ne varsa 
onu getirin sizi yolda bırakmasın yeter. Yeni alacaklar için ucuz ve güzel 
çözüm Alba Millenium-40; biraz daha pahalı ve çok daha güzel çözüm Alba 
KK-40. "Bende Shimano var"; "Daiwa var"; "yok efendim DAM var, Mitchell 
bilmemne var" vs diyenlerin zaten bu satırları okuması hata..

- Makinanızda en az 50 metre tercihan ip misina (0.18-0.25 ama en iyisi 
bence 0.22) sarılı halde olmalı . Eğer makinanızın yedek kafası varsa 
(birden fazla makara ile satılıyorsa) metal kafaya ip misinayı sarıyorsunuz. 
İp misina için piyasa da değişik fiyatlarda değişik modeller var. En ucuzu 
bile olsa monofilament misinadan 100 kere iyidir. Ama ille de monofilament 
kullanacaksanız 0.30-0.35 tercih edin. İlişkenler misinanızı kopardıkça "vay 
be 35 bile yetmedi" diyeceksiniz. (Benim eşim geçen yıl iki saat içinde 15 
milyonluk sasi ve kaşık gömdü; hemde 30 luk canavar gibi misinayla)

- Monofilament misina kullanacaklar yanlarında en az iki adet çelik bedenle 
geliyorlar. (Yeniler: bu ne diye mail falan atmayın; satıcıya söyleyin o 
verir. Zaten 250 bin lira falan)

- Yapay yem, kaşık vs....
-- En az iki üç tane zokasıyla birlikte hazır sasi (silikon balık). 
Düz beyaz, fosforlu beyaz, gri beyaz naturel reklerde. Suyun bulanık olması 
ihtimaline karşı bir ik tane de kırmızı, pembe fosforlu velhasıl çarpıcı 
renkte olmasında yarar var. "Bu renk balık olurmu, bunu yutmaz" gibi bölücü 
fikirlere itibar etmeyin. 10cm uzunluğunda olanlar gayet iyi.
-- Mepps Comet No:4 metalik üstü kırmızı benek döner kaşık. En az 
bir tane olsa ne güzel olur; biraz pahalı ama.. Alba ya da Remss gibi 
uyduruk kopyalarına boşuna para vermeyin; hatta o parayı bana verin daha 
iyi.
-- Mepps Aglia No:4 beyaz. Bu da pahalı ama çok iyi; benden 
söylemesi...
-- Yukarıdaki döner kaşıklardan almayacaksanız, "ben sizin 
tutuşunuzu seyrederim" diyorsanız en azından Alba'nın ayakkabı çekeceğine 
benzeyen ve birde onun düz tipi yalpalayan kaşıklardan bir iki tane 
alabilirsiniz. Ya en büyük balığı yakalarsınız ya da kas geliştirirsiniz.
-- Turna kepçesi birlikte avlanacığınız teknede illaki vardır; bence 
şimdilik almayın. Olmasa bile en kötü olasılıkla yakaladığınız balığı 
kaçırırsınız.
-- İnce uzun bir kargaburun ya da forcep gerekiyor. Geçen gün ben 
Praktiker'den 4 MTL'ye Profi marka upuzun bir model aldım; harika. Bu 
malzeme de teknedeki av arkadaşlarınızda olabilir. Sırası gelmişken: şu 
çizme için de praktiker'e bir bakın. 7MTL'ye fıstık gibi çizmeler var. Benim 
gibi baldırı kalın, pantalonunu çizmenin içine sokmakta sıkıntı çeken 
adamlar için özel, geniş bacaklı.
-- Livar,soğan çuvalı, tel bişey... Yakaladığınız balığa mukayyit 
olmanız açısından. (Tunç Abi: Sen stress yapma, olmasa da olur)

Şimdi bu bilgiler ışığında minumum sahip olmanız gereken malzemeleri birde 
ben sayacağım :
1.En az 5 adet 8-10cm silikon(plastik)yem , sasi diye tabir edilen.Beyaz mat 
2 tane olmak üzere diğerleri değişik renklerde olabilir .Bakınız resim 1
2.Kaşık olarak tabir ettiğimiz yemlerden birertane olursa iyi olur .Mepps , 
Remms , Alba marka kaşıkların herhangi bir tanesinin 4 numaralısı . Veyahut 
klasik büyük Alba kaşık olabilir . Bakınız resim 2
3.Pahalıdır fakat genel tabiri ile Rapala olarak tabir edilen sahte 
yemlerden bir tane edinebilirseniz iyi olur . Bakınız resim 3
4.Misina olarak ben ipmisina kullanıyorum Dynema SK 65 0,16mm veyahut 0.18 
.Normal misinalardan kullanacaksanız 0,35 mm bir misina almanız ve misina 
ile sahte yem arasına çelik tel - çelik beden diye tabir edilen 
aparatı mutlaka eklemek zorundasınız malum turnanın dişleri keskin ve misinayı 
kesebiliyor.
5.Orta boy bir kamış sizi hem tekneden hemde karadan idare eder .Makinenizde 
muhakkak vardır . Önemli olan en hafifini kullanmak malum sürekli atçek 
yapacaksınız.
6.Yakaladığınız balığı tekneye almak için iğneye fazla dolanma yapmayacak 
bir kepçe .Kıyıdan av yapacaksanız gerekli değil .
7.Yakaladığınız balığı içine koyacağınız bir livar .
8.İğneyi turnanın ağzından elinizi kesmeden almak için pense pens vb bir 
alet .

Kenan Özcan ve Tuncay Uyanık
 
 
 

Nasıl bir makina almalıyım?

Bu günlerde lüferin yaklasmasi  ile gecen sene bir cok balik tuttugum fakat her seferinde bana yürek hoplamasi yasatan ufak daiwa makinemi degistirmeye karar verdim. Bu niyetle birkaç balikcilik malzemesi
satıcısını dolastım...kafam iyice karisti...bi yerde rainbow diye bir makine buldum...8 bilyeli dedi satıcı 40 milyon tl...aklımda ise daiwa vardi benim kısık 'ta sordum 160 milyon dedi...5 bilyeliymis...sonra internette arastırdım biraz shimanolar 35-40 dolar...  sormak istedigim   iyi bir makine alırken dikkat etmemiz gereken
noktalar neler?bilya sayısı mı baska bi seyler mi var?
Tahmin ediyorum bu konu gecmistir daha evvelden grupta ama bütün aramalarima ragmen doyurucu bi cevap bulamadim arsivde...yardimci olursaniz sevinirim...
alakaniza simdiden tesekkürler
Birkut Hakarar ( Eylul 2003)
 

Nasıl bir makina almalısınız.

Birkut bey, rrr'lerin sayısından anladığım kadarıyla kafanız bir hayli bozulmuş. Çok da haklısınız. Shakespeare, milennium, kk70 ve SHIMONO (Shimano değil), dağıtmış biri olarak birkaç öneride bulunabilirim. Bir kez
alın, en az 10 yıl kullanın derim. Rainbow diye bir makara markası yok, sadece Türkiye'de öyle bir makara var. Bunlar Çin yapımı, akıntıya karşı 3-5 istavrit çektiğinizde kas yaptıracak ve bir süre sonra dağılacak makineler.
Toptan fiyatları da 3-5 dolar civarında. Marka önemli ancak Daiwa ve Shimano gibi makinelerin de ucuz ve kalitesiz modelleri var. Kısıktaki makine büyük olasılıkla BG (blackgold) serisi, makara kısmı sarı, kalan kısımları siyah bir makinedir. Yurtdışı fiyatı şu anda 65-70 dolar civarında olması lazım. BlackGold ise neyse, Jupiter ya da regal gibi serilerdense onların fiyatları 35-50 dolar arasında.Makara alacaksanız markadan şaşmayın ama onların da ucuz modelleri olduğunu unutmayın. Siz denizde avlanıyorsunuz, dolayısıyla ona uygun bir makine
olmalı. Benim sahte Shimano yani Shimono korozyondan dolayı dağılmıştı, üstelik çinekopların çapariye atladığı bir günün tam ortasında!!! Tarık abi ve Atilla abi hatırlayacaktır. Dibi yoklamak üzere kurşunu yokladığım sırada
mekanizma kilitlendi ve kaldı, artık o makara ufaklığın:). Marka olarak önerilerim, Shimano, Daiwa ve DAM. Shimano'nun Aerlex ve Titanos serileri 100 dolar altı uygun modeller ve çok da sağlam. Daiwa'nın ise BlackGold ve Emblem X serileri uygun olabilir. Emblem'ler genelde uzun kafalı, uzağa atış için güzel makineler ancak büyük bölümü Kore ve Endonezya yapımı ve Japon modellerle arasındaki fark kolunu çevirdiğiniz anda ortaya çıkıyor. Bütçeniz varsa, Shimano Biomaster XT 12000-14000 ya da Ultegra (5+1 bilyalı),
Daiwa'dan da Emblem XA ya da Z-A (6+1 bilyalı) serilerini alın derim. Almadan önce mutlaka Japon olup olmadıklarının doğrulamasını alın, Japon değilse almayın. Daiwa'nın bu modelleri atışlarınıza mesafe katar ve uzun yıllar kullanabilirsiniz. Dam'ın da Quick ve Space modelleri gayet uygun. Alacaksanız ağırlıklarını da göz önünde bulundurun ve iyice araştırın.

Rastgele
Murat Karahan

• BALIKLAR

Boylarına göre ayrı isimler alan popüler balıkların en önemlileri;
1- Lüfer:
Bozukpara 40 taneye kadar 1kg
Defneyaprağı 23-40 tanesi 1kg
Çinekop 16-22 tanesi 1kg
Sarıkanat 9-15 tanesi 1kg
Lüfer 3-8 tanesi 1kg
Kofana 1 tanesi 1/2 kg'dan 6kg kadar
Sırtıkara 1 tanesi 6kg ve üstü

*Çoğu kez söylendiği gibi "Akya"nın lüferle hiç bir yakınlığı yoktur.

2-Palamut:
Mekik (palamut vonosu) 10-15cm
Kestane palamudu 15-20cm
Çingene palamudu 20-30cm
Palamut 30-40cm
Zindandelen 40-50cm
Torik 50-60cm
Sivri 60-65cm
Altıparmak 65-68.5cm
Piçota 70cm ve büyükleri

Bu arada orkinos balıkları ayrı bir cinstirler ve palamutlarla karıştırılmamaları gerekir.

3-Levrek
İspendek 1kg kadar
Levrek 1kg'dan büyükleri

Levent ARTÜZ

• Özellikle yaz mevsiminde balık, sabah ve akşam saatlerinde daha iyi vurur denilmektedir. Bu yaklaşım sığ ve derin sular, denizler, baraj gölleri ve nehirlerin tümünü kapsamakta mıdır?

Başlangıçta genelde tüm sorularda gördüğüm genelleme üzerine birkaç söz söylemek isterim. Balıklar veya diğer bir deyimle aquatik canlılar, türlerine, su kütlesi içindeki konumlarına, beslenme alışkanlıklarına vb. konumlara bağlı olarak çeşitli davranış biçimleri segilerler. Bu sebeple tüm aquatik canlıların ışık, sıcaklık, su kalitesi vb.dış etkenlere bağlı davranışları ile ilgili toptan bir sonuca gidilemez.

Iışığın tüm canlılar üzerinde sayısız etkileri mevcuttur bunlardan biri de ışığa yönelimdir (fototaxi) buna bağlı olarak genelde karanlık periotta inaktif olan canlılar (yemler) yani yoğun ışıksızlık ile sürekli sabit ışıkta minimum hareket yapan canlılar, ilk ışık başlangıcında artı yönde, ışık azalmasında ise eksi yönde hareket kazanırlar ki bu da besin zincirinde yer alan diğer canlıların beslenme odaklı olarak haraketlenmesine yol açar. Bu olgu sadece aquatik ortama özgü değildir tüm biotopa mahsustur.
(Levent Artüz)
 

Havanın bulutlu ve basık olması balığın sudaki hareketlerini nasıl etkiler?
Hava şartları basınç, sıcaklık değişimi, ışığın karakterinin belirli varyasyonlarda değişimi gibi sebeplerle yine tüm canlılar üzerinde sayısız farklı etkilere yol açar. Bu etkiler uyaranın derecesine de bağlı olduğundan bir genelleme yapmak sakıncalıdır ancak tür bazında bazı canlıların hareket farklılıklarından bahsedileblir. 
(Levent Artüz)

• Ayın büyüklük ve küçüklüğü dünya üzerinde yarattığı çekim etkisiyle mi suları ve dolayısıyla balıkları etkilemektedir? Yoksa sadece ayın su üzerinde yarattığı aydınlık mı balığı etkiler?

Yine yukarki sebeplerle bir genelleme yapmak sakıncalıdır ancak ayın çekim gücünün yılanbalıkları gibi bazı aquatik formlarda özellikle üremede etki ettiği düşünülmektedir, bunun yanısıra özellikle deniz ortamında bilhassa yırtıcı balıkların karanlık gecelerde bioluminesans (biolojik iışık-yakamoz) dolayısı ile yem olacak balıkların olduğundan onlarca kat fazla büyük gözükmeleri dolayısı ile beslenemedikleri veya istakoz gibi krustaselerin hareket kabiliyetlerinin azlığından bu karanlığı beslenmede avantj olarak kullandıkları bilinmektedir. (Bioluminesans ile ilgili ek bilgi için www.artuz.com dan İlham ARTÜZ linki altındaki yazılardan ilgili olanları izleyebilirsiniz). (Levent Artüz)
 
 

• Lodos mu yoksa poyraz mı daha iyi balık tutmak için elverişlidir?

Özellikle deniz balıkçılığında rüzgarın yönü karanın pozisyonuna göre önem taşır. Örneğin karadeniz kıyılarında poyraz esmesi dağlar gibi dalgaların oluşmasına neden olurken, Marmaranın kuzeyi ve Akdeniz’de karadan açığa estiğinden dolayı birçok yerde sütliman deniz oluşturur. Lodos ise Karadeniz kıyılarımızda aynı etkiyi sağlarken Boğazın altını üztüne getirir. Istanbulda “Lodos balığı” tabiri esasında bu sallantılı denizdeki balıkçıyı alaya almak için söylenen bir sözdür. (Levent Artüz)

• Bir önceki gün yağmur yağdığında ertesi gün az balık olması genel bir kanı mıdır yoksa, su yağmur nedeniyle bulanıklaştığı için balığın yemi daha zor bulması mı söz konusudur?

Özellikle denizde yaşayan pelajik balıklarda (ortasu katmanında yaşayan) tuzluluktakı çok az oynamalar bile çeşitli etkiler oluşturmaktadır. Kaldı ki fazla akıntılı olmayan, karışımın az olduğu yerlerde yamurun ışık geçirgenliğinden suyun Ph (asiditesine) kadar birçok farklılaştırıcı etkisi bulunmaktadır. Bu etkiler de özellikle aquatik canlılarda davranışlarda rutinin dışına cıkılmasına sebep olmaktadır. (Levent Artüz)
 
 

• Özellikle baraj gölleri ve nehirlerde, suyun yükselip alçalması balığı nasıl etkiler?

Tatlısu akuatik canlıları su basıncına oldukça duyarlıdırlar. Bu sebeple suyun azalıp çoğalması (normalin dışına çıkması) burada sıralanamayacak kadar çok olumsuz bir çok etkiyi de beraberinde getirmektedir Seviye farklılıkları tatlısularda aynı zamanda suyun sıcaklığı, yaşama ortamı parametrelerinde farklılık, birim alan tür yöğunluğu -çeşitliliği gibi dış ortam etkileşimlerini de beraberinde getirecektir.(Bkz.daha evvel Sn. Satı İnan’a yazdığım cevap) Kısaca normalin dışındaki her oluşum canlıları olumsuz etkiler. (Levent Artüz)

• Oltanın su içinde hafifçe oynatılması, balığın yemi bulmasını kolaylaştırır mı? Oltanın oynatılması, yemin kokusunun daha hızlı yayılmasını mı sağlar yoksa balığın yemi görmesini mi kolaylaştırır?

Hepsi ve bunlara ek olarak yemin hareketi sudaki titreşim dolayısı ile balığın direkt olarak ilgisini çeker. (Levent Artüz)
 

• Yaz mevsimi bitip de havalar ve deniz suyu soğumaya başladığında balık kıyıya gelir denilmektedir (gelmektedir de). Kış aylarında hava ve su iyice soğuyunca balık bu sefer de derin ve nispeten sıcak yerlere gitmektedir deniliyor. Hangi hava sıcaklığında balık daha derinlere gider ve bu derinlik yaklaşık kaç metreler (veya kaç kulaç) olur?

Bu konu tamamen tek tek türler bazında incelenmesi gereken bir sorundur. Pelajik balıklar uzun mesafelerde göçler yaparken Demersal (dipte yaşayan) balıklar üreme, beslenme vs göçlerini genellikle kıyılar ve derin sular arasında gerçekleştirirler. Burada kastedilen kanımca bu demersal balıklardır. Sözkonusu balıklar ise bu göçlerinde tamamen farklı zaman ve derinlikler izlerler. (burada genelde derinlik belirli bir tuzluluğun ve sıcaklığın bulunduğu katmanın olduğu yerdir.) Bu da dış etmenler dolayısı ile seneler bazında farklılıklar gösteren bir olgudur. Bu arada sözkonusu olgu ile karıştırılmaması gereken birçok balığın predatörlerin göçleri sırasında korunma amaçlı olarak kıyılara yaslanmasıdır (lüfer zamanı istavritin kıyılaması gibi). (Levent Artüz)

• Grup üyelerimizin tuttukları balıkları nasıl muhafaza ettiklerini yani kıyıda, gölde, denizde, yazın-kışın, nasıl, nerede balıkları korudularını; ayrıca bu balıkları hemen tüketmediklerinde buzdolabına ne yaparak koyduklarını merak ediyorum ve tecrübelerinden istifade etmek istiyorum.

1. CEVAP Balığı öldükten sonra kesinlikle suda tutmamak gerekiyor. Aksi takdirde solungaçlarının rengi kırmızıdan soluk pembeye dönüşür ki balık iki saat önce bile tutulsa kimseyi inandırmak mümkün olmuyor. En güzeli balıkları üst üste koymadan kasaya dizerek üzerlerine buz serpmektir. Ama teknede ve kıyıda buz olmadığı durumlarda nemli bir bezle üzerleri örtülmeli ve derilerinin kurumasına izin verilmemelidir. Balıkların üst üste konularak ezilmesi mutlaka engellenmelidir. Balığı tutmak kadar servise sunmak da bir sanattır.Balığı lezzetli kılan içindeki kandır. Eğer balığın kanı kaçarsa lezzeti de kaybolacaktır. Japonlar boğaz da çiftleşmeye gelen orkinosları bize biliçsizce katlettirirken bir japon gırgır teknelerinin içinde balıkları kesmek için hazır bekliyordu. Bunun amacı balığın kanını uygun kesimle içinde tutmayı sağlamaktı. Çiğ balık yenmesinin sebeblerinden biri olarak da balığın kanını korumak kendisini ateşte kurutmamak olduğunu söyleyebiliriz. Bu noktadan hareketle uzun süreli saklanacak balıklar şoklama ile dondurulmalı ve kesinlikle temizlenmeden dondurulmalıdır. Buharla kurutulup saklanan balıklar hakkında bir çok makale okudum. Amerika’da smoked denelen bu yöntem için aparatlar satılıyor. Smoked bizim fümeye karşılık geliyor hemen hemen. Yine bütün saklanan balıkların pulları temizlenmemeli ve derisini çizmemeye özen göstermek lazımdır. (Bülent Öztarhan)

2. CEVAP Balığı ölünceye kadar livarda bekletir sonra da üzerini tamamen buzla örterim. Balığa giderken termos tipi araba buzluğu ile birlikte buz aküsü yerine içleri su ile doldurulup dondurulmuş meyva suyu kutuları (karton-folyo litrelik kutular) götürmek çok yararlı. Av sona erdiğinde kutuları yırtıp içindeki kalıp buzları kırarak buzluğun içine döküyor sonra balıkları yerleştiriyorsunuz. Böylece balıklar sağ salim (yok bu olmadı, taptaze diye düzeltelim) eve ulaşıyor. Büyük kalıplar halindeki buzun erimesi uzun zaman aldığı ve meyvasuyu kutularının kanımca bir miktar termosif etki yaratması bu yöntemi çok kullanışlı hale getiriyor. Balığı temizlerken, balığın vücudunun iç çeperlerinde kalan küçük parça kurumuş  kan kırıntıları balığın tadında itici bir ekşi-acımsı etki yaratıyor. Bu yüzden ben bu kırıntıları tamamen temizlemeye çalışıyorum. Özellikle sazan-kadife gibi, bulunduğu çevreye de bağlı olarak çamur kokusu taşıyan tatlısu balıklarını ölür ölmez temizlemenin daha yararlı olduğunu düşünüyorum. Çünkü balığın kokmasına neden olan midesindeki yiyecekler iç organlarla birlikte balığın içinde kaldıkça koku ete daha fazla sarıyor gibi geliyor bana. Bu nedenle av sonrası balığı livardan çıkarıp temizledikten sonra buzluğa atmak ve evde de temizlenmiş saklamak daha uygun geliyor. Eğer avdan hemen sonra fırsat bulamazsam eve gelir gelmez ilk olarak balığı temizliyorum. (Kenan Özcan)
 
 

• Sazan avı ve yemleme teknikleri

Bence birkaç kilo misir al ve onlari iyice hasla, gittigin yerde önünü bol bol bu misirla yemle. Yem olarak ta bu misirlari kullanabilecegin gibi marketlerde satilan fresh misiri da kullanabilirsin. Ben Ömerli'de solucanla ufak sazan yakalayabiliyorum. Ayrica misir unu, bugday unu, vanilya, kremali tavuk çorbasi tozunu ve biraz da tuzu hamur yapiyorum (kivami biraz sert olacak). Bu hamur da is yapiyor ama küçük balik yapiyor. Misirla yemleme yapip kancaya da misir takarsan iri balik alabilirsin. (Erdoğan Şenol)
 

• Yayın balığı av teknikleri

Ağustos-Eylül arasi idealdir. En önemli unsur yerdir. Gideceğiniz mevkiye gündüzden ulaşmanız gereklidir. Yer derin ve durgun olmalı en önemlisi su toprağın altına doğru gitmelidir. Ağaç gövdelerinin altı da iyi balık verir. 60-70-80 lik misinalarla 2 bedenli büyük bronz iğne ve çok ağır kurşun kullanın. Çok uzağa atmayın. Her 30 metreye bir
sallama olta atın. Zil bağlayın ve zil çalsın çalmasın (duyamayabilirsiniz de) 2 saatte bir yem tazeleyin. Nehir için ideal yem sülük ve kalın diri solucandır. AOÇ Hayvanat
bahçesi karşısında (otoparkın arkası) sulama kanallarının arasından toplanan
solucanlar çok iyi iş görür. Bu yemler sazan için de geçerli olduğundan şansınız
artacaktır. Ancak sadece yayın için kurbağa da sonuç verir. Bütün akşam, gece ve
gün doğduktan 2 saat sonraya kadar bu oltalar suda durmalıdır. Kamışlı olta ile gün
boyu kelebek alabilirsiniz. Gece boyunca da kamışlı oltaya fosfor takarak
avlanabilirsiniz. Şamandıralı, orta boy  tek iğneli ve yaprak kurşunlu olta kullanın.
35-40 lık misina yeterlidir. Oltanız batınca 10 saniye kadar tasmalama yapmayın.
Yayın bu tip yemleri yutar. Bırakın yutağına gitsin. Yayın oltaya vurduktan sonra
kaçmaz. En önemli hususlardan biri de kesin sessizlik ve karanlıktır. Yem tazelerken
suya asla ışık düşürmeyin. Kamp yerinizin uzağına sallama atın. Her ne şekilde zarar
vermiş olsanızda yayın kendini çok çabuk tedavi edebilen bir balıktır. Tereddütsüz
geri salabilirsiniz. (Akın Akman)

• Balığın kulağına kar suyu kaçması ne demektir?

Denizde özellikle boğazda iki tür akıntı olmaktadır. Biri dip akıntısı dediğimiz ılık ve genelde balığın vücut ısısına yakın olan akıntı, diğeri ise yazın sıcak, kışın ise rüzgarın da etkisiyle eksi derecelere düşen yüzey akıntısıdır. Yüzey akıntısının dip akıntısına karışması sonucu balığın vücut ısısının altına düşen su sıcaklığı balığa şok geçirtir. Bu da halk arasında balığın kulağına kar suyu düştü olarak bilinir. (Bülent Öztarhan)
 

• Balıklar neden suyun nispeten soğuk bölgelerini tercih ederler?

Fizik kurallarına göre suda eriyebilen oksijen miktarı suyun sıcaklığı ile ters orantılıdır. Buna göre su ne kadar soğuksa o kadar yüksek değerde erimiş oksijen içerir ve ne kadar sıcaksa da erimiş oksijen miktarı o kadar düşer. (Levent Artüz)

• Çapari hakkında (1)

Çaparinin gerçek uygulama alanı teknedir, balık nerede av veriyorsa tekne ile oraya gitmek icap eder. İskandile gelince en az (15 iğne için) 200gr ağırlık gerekir. Suların durumuna göre çapari uçurtma olmayacak şekilde bu ağırlık arttırılabilir. Çapari gündüzleri iş yapar.

Çapariler sürekli hareket halinde olması gereken av araçlarındandır bu sebeple sandaldan sürekli bir aşağı bir yukarı sallanmaları gerekir. Kıyıdan ise atıp çekme başarılı olabilir. Özellikle ayna sular veya kanalda motor üstünde çok ağır yollu sürüklemede iyi iş yapar (sürüklerken yine sallanarak hareket ettirmek gerekir).

Çinekop çaparisinde balık ararken dipte çapari yapmak gerekir. Şu anda biz No:3 Mustad ref:1799D düz kalaylı beyaz iğne, kırmızı ibrişim, beyaz horoz boyun tüyü ucu, 12cm köstek, köstek:0.30mm, beden 0.35mm çapari kullanıyoruz.

Öğlen saatlerinde ise yine aynı takım yalnız iğneler ateşte karartılmış (siyah iğne) çapari kullanıyoruz. Çaparicilikte tek tavsiyem çaparinizi kendinizin bağlamasıdır. Hazır alınmış çapari sizi üzer. (Levent Artüz)
 
 
 

• Çapari hakkında (2)

Ben esasında, çaparide sim olarak Fly bağlamak üzere yurt dışından getirttiğim özel bir malzemeyi kullanıyorum, bu fiber optiklerde kullanılan gibi bir şey (yanar döner gibi her rengi veriyor) ancak, dip çaparisi, palamut çaparisi ve bazı (eski) çinekop çaparilerinde sanki mavi başta olmak üzere, gümüş ve altın daha iyi iş yapıyor gibi. Bir dönem kullandığımız kırmızıdan ben ve diğer balıkçılar (profesyoneller) pek memnun kalmamıştık. Köstekleri balık boyu kadar tutarsanız, kösteği iğne ve tüye kırmızı floş ibrişimle bağlarsanız ve bir de Mustad kalaylı iğneyi, yakmadan aluminyum bir kapta karartır ve çaparileri bununla bağlarsanız daha avcı olur kanaatindeyim. (Levent Artüz)
 

• Çapari hakkında (3) “Tüyler”

Çaparilerde bilinen ve çoğunluk yazılanın aksine su kuşlarının tüyleri pek makbul değildir. Bunun sadece çok az istisnası vardır. Su kuşlarının tüyleri hidrofobik (susevmez) bir yapıya sahiptir bu sebeple su içesinde teleklenip avlanacak balık için tahrik edici olmazlar. Her türlü çaparide kullanılacak en ideal tüy horozun boyun ve üst sırt kısımlarındaki tüylerdir. Ancak özellikle çinekop, lüfer ve Marmaradan geri dönen ufak boy palamutlar için ve kışboyu Boğaza yayılmış sözkonusu balıklar için ince çaparide birbirine yapışan, teleklenmek yerine stabil bir yapı oluşturan tüye ihtiyaç vardır. (Herhalde o dönemin yemlik balıklarına benzediğinden). Bu sebeple profesyoneller bu çaparileri martı tüyünden yaparlar, kızıl olması gerektiğinden de kına ile boyarlar. Ben martının sadece bir capariye tüy yapmak amacı ile vurulmasına karşıyım.

Sözkonusu gurup çapari için özellikle elmabaş ördeğin kızılımsı boyun ve kahve "gözlü" göğüs tüyleri çok makbuldür. Tüy boyu ise max.1/0 iğneye bağlanacak boyudur. İkinci sırada ise yeşil dişisinin kahve-kırçıllı tüyleri gelmektedir. Bunun yanısıra Fly-cılar için, kendi sineklerini bağlarken  her türlü tüy ve özellikle su kuşlarının gerisinin üzerindeki yağ bezesinin etrafında yer alan az sayıdaki özel "yağlama tüyleri" en makbule geçen tüylerdir (cul de canard tüyleri).

Tüy sınıf ve boylarına göre zarf veya ufak poşetlere konulabileceği gibi, tüm veya bölgesel olarak deri ile birlikte ayrılıp (tulum çıkartılıp) işlemden geçirildikten sonra da tek tek kopartılarak kullanılabilir. Bunun için yapılması gerekenler çok basittir:

1-İstenilen bölge veya tam olarak tulum çıkartılır,

2-Tulum genelde kanat açıklıkları boyunca kesilerek düz bir hale getirilir,

3-Tüyler alta gelecek şekilde, deri bir tahtaya kenarlarından sık olarak iğne, çivi gibi bir malzeme ile gerilir

4-Deri ete bakan tarafından bol "asitborik" ile tuzlanır, ve asitborik kuru kalana kadar bu tekrarlanır.
 
 

Normal oda sıcaklığında yaklaşık 1 hafta sonra işlem tamamlanır. Bu yöntemle istenilen tüy, istenilen boy ve bölgeden rahatlıkla kullanılabılır. Ben özellikle değişik renkteki horoz boyun ve arka-sırt bölgelerini bu şekilde saklıyorum. (Levent Artüz)
 
 

• ÇAPARİ YAPIMI (genel)

Çaparilerde bilinen ve çoğunluk yazılanın aksine su kuşlarının tüyleri pek makbul değildir. Bunun sadece çok az istisnası vardır.
Su kuşlarının tüyleri hidrofobik (susevmez) bir yapıya sahiptir bu sebeple su içesinde teleklenip avlanacak balık için tahrik edici olmazlar. Her türlü çaparide kullanılacak en ideal tüy horozun boyun ve üst sırt kısımlarındaki tüylerdir.
Ancak özellikle çinekop, lüfer ve Marmaradan geri dönen ufak boy palamutlar için ve kışboyu Boğaza yayılmış sözkonusu balıklar için ince çaparide birbirine yapışan, teleklenmek yerine stabil bir yapı oluşturan tüye ihtiyaç vardır. (Herhalde o dönemin yemlik balıklarına benzediğinden). Bu sebeple profesyoneller bu çaparileri martı tüyünden yaparlar, kızıl olması gerektiğinden de kına ile boyarlar. Ben martının sadece bir capariye tüy yapmak amacı ile vurulmasına karşıyım.
Sözkonusu gurup çapari için özellikle elmabaş ördeğin kızılımsı boyun ve kahve "gözlü" göğüs tüyleri çok makbuldür. Tüy boyu ise max.1/0 iğneye bağlanacak boyudur. İkinci sırada ise yeşil dişisinin kahve-kırçıllı tüyleri gelmektedir.
Bunun yanısıra Fly-cılar için, kendi sineklerini bağlarken her türlü tüy ve özellikle su kuşlarının gerisinin üzerindeki yağ bezesinin etrafında yer alan az sayıdaki özel "yağlama tüyleri" en makbule geçen tüylerdir. (cul de canard tüyleri)
Tüy sınıf ve boylarına göre zarf veya ufak poşetlere konulabileceği gibi, tüm veya bölgesel olarak deri ile birlikte ayrılıp (tulum çıkartılıp) işlemden geçirildikten sonra da tek tek kopartılarak kullanılabilir.
Bunun için yapılması gerekenler çok basittir.
1-İstenilen bölge tam olarak tulum çıkartılır,
2-Tulum genelde kanat açıklıkları boyunca kesilerek düz bir hale getirilir,
3-Tüyler alta gelecek şekilde, deri bir tahtaya kenarlarından sık olarak iğne, çivi gibi bir malzeme ile gerilir
4-Deri ete bakan tarafından bol "asitborik" ile tuzlanır, ve asitborik kuru kalana kadar bu tekrarlanır.
Normal oda sıcaklığında yaklaşık 1 hafta sonra işlem tamamlanır. Bu yöntemle istenilen tüy, istenilen boy ve bölgeden rahatlıkla kullanılabılır. Ben özellikle değişik renkteki horoz boyun ve arka-sırt bölgelerini bu şekilde saklıyorum.
Levent ARTÜZ

• Solucan besleme-muhafaza etme hakkında

Ben solucanları 5-6 litrelik bir plastik kovaya bol miktarda toprak, kökleriyle birlikte bir kaç demet ot ve kuru yapraklarla birlikte koyup ara ara su ekliyorum. Su haricinde herhangi bir ekleme yapmıyorum. Ancak ben bu kovaya haftada bir yeni solucan, ot, toprak vs ekliyorum. (Stoğu kuvvetli tutmak için her av öncesi veya sonrası) Gıda bu şekilde geliyor olabilir, zira solucanların açlıktan öldüğüne tanık olmadım. Ancak ıslatmak amacıyla çok su koyduğumda çürümeye, su koymayı unuttuğumda da kurumaya neden olduğum zamanlar oldu. Her iki durumdada yaratıklar hakkın rahmetine kavuşuyor. Bu kovayı stok amaçlı balkonda tutup, ava giderken ihtiyacım olduğu kadarını götürüyorum. Yalnız kovanın ağzına bir bez germeyi ve kovayı bir kolinin içine koyup güneş görmesini engellemeyi kesinlikle unutmuyorum. (Kenan Özcan)
 

• Hologram kağıt ne için ve nasıl kullanılır?

Sürekli bahsi geçen hologramlı kagıt, bildiğimiz arkası yapışkanlı (kendi yapışan) dc fix adı altında kitapçılarda satılan kağıtlardır. Biz bu kagıtların genellikle balık rengine yakın ve pul gibi desenli olanlarını seçerek yırtıcı (balıkla beslenen) Turna, Alabalık, Levrek ve bunun gibi balıkları avlamak amacıyla kullandığımız kaşık ve mepss lerin üzerine yapıştırarak balığın yeme olan ilgisini arttırırız. Eski özelliğini kaybetmiş hatta paslanmış malzemelerimizi işe yarar hale getiririz. (Atilla Beşiroğlu)

• Gece yapılan balık avında Lux (Lüks) kullanılmasının amacı ve avantajları nelerdir?

Gece deniz ortamında avlanırken Lüx'ün (kuvvetli bir ışık kaynağının) amacına bir bakalım isterseniz. Denizde mikroskopik planktonik canlılar bulunmaktadır. Bizler bunları çıplak gözle göremeyiz ancak onlar cok yoğun olarak oradadırlar. Zaman zaman değişik şartlara göre farklılık göstermekle birlikte baskın olan tür genellikle blimsel adı Noctiluca miliaris olan yakamoz olayını yaratan formdur. N. miliaris biyolojik ışık diye nitelendirilen bioluminesans (ışıma) yaratabilen bir tek hücreli canlıdır. Bu canlı herhangi bir yüzey ile temas ettiğinde korunma amaçlı olarak aynen ateşböceklerinde olduğu gibi ışık üretir ve bu ışıma sonucunda da, ışık dolayısı ile olduğundan yüzlerce kez daha büyükmüş izlenimini verir. Bizler gece avlanırken su içindeki takımımıza değen sözkonusu canlıların çarpması sonucu oluşan ışımadan dolayı takım da olduğundan yüzlerce kez daha büyük görünür ve balıklar da buna yaklaşmazlar bile. Bizler ışık yakarak bu ışımanın bastırılmasını sağlarız, aynı etrafta ışık olduğu zaman yıldızların görünememesi gibi.
Bu aşamada Lüx kullanılmasının amacı sadece kuvvetli bir beyaz ışık kaynağı olmasından kaynaklanmaktadır. Mehtaplı aydınlık gecelerde sözkonusu ışıma daha az olmaktadır. Bioluminesans ile ilgili daha detaylı bilgi için http://www.artuz.com/IlhamSamime/Ilham/Ilham.htmsayfasında Marmarada kızılsu olayı yazısına başvurabilirsiniz. NOT: Emniyet açısından Zodiac tipi teknelerde lüxü "L" şeklinde bir tablaya oturtup onu da tekne bordasına (yahut küpeşteye) sabitleyebilirsiniz, bu yöntem ışığın gözünüzü almasını da engeller.
(Levent Artüz)
 

• Hangi balık için hangi iğne?

İlk olarak tuttuğunuz balık türü ve büyüklüğüne göre iğne belirlemelisiniz. Mesela turna avlıyorsanız ve gerçek yem kullanıyorsanız çaprazı biraz fazla beyaz arkası halkalı ve ucu künt kısa olmayan (mustad tercihimdir) kanca öneririm. Ancak daha büyük ve farklı mesela  yayın avlıyorsanız siyah daha büyük ve balığın açamıyacağı tarzda bir iğne kullanmalısınız.   2. olarak size nacizane tavsiyem avcı balıklarda yani turna levrek vs gibi türlerde iğne rengi pek farketmez ancak alabalık gibi uyanık balıklar için ışıkta parlamayan renk daha uygundur. Balık iğneleri açısından size aktarabileceğim en önemli şeylerden biride iğnelerin asla sulu bırakılıp paslandırılmaması zamanla yıpranan iğnenin eğe ile devamlı sivri tutulması ve miadı dolmuş iğnenin artık kulanılmamasıdır. Size marka olarak mustad ve fıransız kanel (okunuşu) iğnelerini tavsiye ederim. 
(Kadir Polat)

• Balıklar nasıl ve ne kadar süre ile dondurulmalıdır?

Palamut, lüfer, hamsi gibi yağlı balıkların deep freeze'de depolama süresi
2-4 aydır. Sürenin maksimuma çıkarılması için şunlara dikkat edilmelidir:

*  Balıklar kesinlikle yeni tutulmuş olmalıdır.

* Bir kovaya buz koyup balıkların üzerinde ince bir buz tabakası oluncaya
kadar daldırma işlemi yapılır.

*  Suya biraz   limon asidi eklenirse süre bir miktar daha uzar.

*  Balıklar 1 kg lık porsiyonlar halinde dondurulmalıdır.

*  Büyük balıklar dilimler halinde kesilerek dondurulur. (Hasan Mısır)

• Hamsi köftesi tarifi

Malzemeler

2 kilo ayıklanmış, kılçığı çıkarılmış hamsi (hamsi yerine sardalya da kullanmak mümkün), 4 büyük soğan, 1 yemek kaşığı karabiber, yeteri miktarda tuz, yarım demet maydanoz, ıslatılmış ve suyu alınmış ekmek içi, 2 yumurta (+2 yumurta daha), Beyaz un, Sıvı yağ.
 

Hazırlanışı

Hamsileri bir mutfak robotu ya da rondo benzeri bir alette kıyma haline
getirin. Ardından soğanları da minik minik doğrayın (bu kısımda eşler çok işe
yarayabilir). Maydonozu rondo ya da mutfak robotuna atmanızı tavsiye etmem. En iyisi bıçakla doğramak. Sonra balık kıymasına soğanı, maydonozu, yumurtayı (kırmayı unutmayın) tuzu ve karabiberle, ekmek içini ekleyin ve yoğurmaya başlayın. Köfte ele yapışacak kıvama gelene kadar devam edin (tavana yapıştırmayı deneyebilirsiniz ama hanımlar çok bozuluyor ve sonradan köfteyi indirmek zor). Sonra bir süre köfte hamurunu dinlendirin. (hamuru ne kadar yorduğunuza bağlı olarak bu süre 20-30 dakika arasında değişebilir). Ardından hamurdan ceviz büyüklüğünde parçalar alın, elinizin içinde top haline yuvarlayın ve bastırın. Sonrasında köfteyi una bulayın. Bu aşamadan sonra dileyen kadın budu köftede olduğu gibi, köfteyi ayrıca yumurtaya banarak da kızartabilir. Ben yumurtasız pişirmeyi tercih ediyorum. Ortalık daha az kirleniyor. İlk partide 3-4 tane köfte pişirin ve tadına bakın. Böylece gerekirse tuz ya da karabiber eklemesi yapabilirsiniz. (Murat Karahan)
 

• Fırında domuz balığı tarifi

Malzemeler

Bir adet 500-750 gr domuz balığı, 2 adet orta boy kuru soğan, 2 diş sarımsak, 2 adet orta boy domates, yarım yemek kaşığı domates salçası, yarım su bardağı sıvı yağ (tercihen zeytin yağı), yarım demet maydanoz, tuz, karabiber.
 
 

Hazırlanışı

Domuz balığının derisi sert olduğu için öncelikli olarak yüzülmesi gerekir. Aynen fileto işleminde olduğu gibi keskin bir bıçakla ve fazla bastırmadan bıçağı kaydırarak deriyi yüzmek mümkündür. Yüzme işlemini kolaylaştırmak için balık 2 parmak eninde olacak şekilde parçalara da bölünebilir. Balığı alacak derinlikte fırın kabı veya borcam içerisine kurusoğanlar halka halka doğranır, sarımsaklar küçük dilimler haline getirilerek soğana eklenir, üzerlerine sıvı yağ içerisinde karıştırılarak inceltilmiş domates salçası, bir tutam tuz ve karabiber, kıyılmış maydanoz eklenerek hafifçe ovalar şekilde iyice karıştırılır. Derisi yüzülmüş ve yaklaşık 2 parmak eninde kesilmiş balık parçaları (balığın kafası da dahil), karışımın içerisinde yuvarlanarak her tafafının yağlanması sağlanır. Bu işlemin tamamlanmasının ardından fırın 170-180 dereceye getirilerek ısınmaya bırakılır ve balığın olduğu kap da buzdolabına konularak dinlenmeye alınır. Fırın ısındıktan sonra, balık parçaları yine karışım içinde çevrilir ve üzerlerine halka halka doğranmış domatesler dizildikten sonra kap fırına konulur. Balık yaklaşık 20-25 dakikada pişecektir ancak yine de, fırının gücüne bağlı olarak, 15 dakikadan sonra arada bir kontrol edilerek balığın istediğiniz kıvamda pişmesini sağlayabilirsiniz. Balık sıcak yenilebileceği gibi soğuduktan sonra da ayrı bir lezzet almaktadır. Yanında ekşili roka salatasını ihmal etmemek kaydıyla afiyetle yiyebilirsiniz. (Hakan Doygun - 80’lik usta bir balıkçıdan alıntı)