AKYA ÇUPRA KARAGÖZ KEFAL KUPES-İZMARİT BARBUNYA  LEVREK LÜFER MERCAN

PALAMUT  SİNARİT SOKAR - ISKAROZ TRANÇA  ZARGANA MIRMIR - LİDAKİ  İSPAROZ -SARPA

• ÇAPARİ
• PARAKETE
• ZOKA

Çizim ve grafik: Orhan YILMAZ

• LÜFER 

Latince :Pomatomus saltatrix
İngilizce: Bluefish

Av Dönemi: Lüfer avı 1 Nisan...31 Ağustos arasında yasak olup bu dönem dışında günde en fazla 5 kg balık avlanmasına izin verilir.  Avlanmasına izin verilen asgari boy 14 cm dir.

Tanımı:
Boğaz sularının sultanı,efendisi diye tanımlanan gezici balıklardan olan Lüfer Karadeniz'le Ege denizi arasında dolaşır, büyümesinin aşamalarında, aşağıda tabloda gösterilen değişik isimler alır.

Ustura gibi keskin dişlere sahip olan lüfer, Hemcinsleri dahil hemen her türlü balığa saldırır, parçalar ve yer. Lüfer sonbahar-kış aylarında en lezzetli ve olgun devrini yaşar. Yaz ortalarından sonbahara kadar da kışlamaya geçerler. Yumurta bırakmak için (Üremeleri bahar sonu ile yaz başıdır. Kademeli olarak 60-80.000 yumurta verir) yaz aylarında Ege'den Marmara'ya ve oradan da Karadeniz'e çıkan lüfer sürüleri eylül ortasından itibaren çeşitli planktonlarla beslenip iyice yağlanmış olarak, Palamutların ardından Eylül sonuna doğru Boğaz'a ,

Avcılığı: Yandaki şekildeki gibi olta takımı hazırlanır. Hırsız iğne, kaliteli eğilmeyen 1 no yada sırayla 1/0 , 2/0 tercih edilmelidir. İğneye yemi takarken ( canlı yada cansız) İğne balığın  üst yüzgecin arka kısmından batırılıp yine üst yüzgecin ön kısmından çıkaratılmak suretiyle yemin havada asılı durması sağlanır. Oltaya ilk vuran balıktan sonra av seviyesini belirlemek için genellikle misinaya düğüm atılır. Hırsız iğneye başka bir balık (tercihen canlı) kuyruk kısmından takılarak yemin hareketli olması sağlanır.

• KARAGÖZ

Av Dönemi: Karagöz avı 1 Nisan...31 Temmuz arasında yasak olup bu dönem dışında günde en fazla 5 kg balık avlanmasına izin verilir.  Avlanmasına izin verilen asgari boy 15 cm dir.

Tanımı: 
Latince adı : Diplodus Vulgaris
İngilizce adı: Bream

Nerelerde Bulunur: 
Karagöz, taşlık kayalık yerlerde, su altı adacıklarının etrafında, burun çevrelerinde, akıntıların kesişme noktalarında bulunur. Avcılığı sabah saatleri ve akşam gün batımına 4 saat kala başlar. Denizin hareketine ve ayın durumuna göre sabaha kadar sürer. Ayın parlak olduğu gecelerde su yüzüne kadar çıktıkları görülür. Ülkemizde Ege Denizi, Akdeniz ve Çanakkale Boğazı’nda çok bol av vermektedir.

Beslenmesi ve Yemleri:
Sardalya, karides, kurt, sülünes, teke başlıca yemleridir. Yemi bir görüşte kapma gibi bir davranış sergilemez. Dikkatlice inceledikten sonra, ağız yapısının küçük olmasının da etkisiyle, kısa ve sert vuruşlarla yemi diklemeye başlar. İki üç vuruştan sonra yemi aniden kapar. Bunun için olta her vuruş sonrasında çekiştirilmemeli, balık ürkütülmemelidir. Takımda sert vuruşlar ve bir çekme hisedildiğinde kısa bir tasma atıp olta boşluk vermeden çekilmelidir. 
Karagöz hırçın bir balıktır. Yakalandığında sert kafa vuruşları yapar. Orta sularda darbeler azalmakla birlikte tekneyi gördüğünde tekrar direnmeye başlar. Takıma güveniliyorsa hiç bekletmeden tek hamlede tekneye alınır. Oltaya iri bir karagöz geldiğinde, sert kafa vuruşlarında misina elimizden hafif hafif kayacak şekilde tutulmalıdır. Eğer balık sabit kafa darbeleriyle geliyorsa riskli bir durum yoktur; su yüzüne geldiğinde kepçe ile ya da bir hamlede tekneye alınır. Usta balıkçı balığın kafa darbelerine konsantre olur, balığın su üstündeki fişeklemesinden hemen önceki anda balığın direnmesine fırsat vermeden tek hamle ile içeri alır. 

Avcılığı:
 

Sabit Ağırlıklı Takım: Beden 0.40 köstek ve kollar 0.25 misinadan yapılır. Beden ucuna 2 cm fırdöndü bağlanır. Fırdöndünün diğer ucuna kasa gözü düğümü vasıtasıyla köstek eklenir. Fırdöndüden 25 cm. sonra öksüz bağıyla yapılmış 15 cm. boyunda kol yapılır, ucuna 1251C-1523D 4-8 no iğne bağlanır. Kol boyu net 15 cm. olacak şekilde iğne bağlama payı hesap edilmelidir. Yapılan koldan sonra 15 cm. aralıklarla iki kol daha yapılır. Üçüncü koldan 25 cm. sonra 25 cm.’lik bir kol daha yapılıp hemen kol dibine kurşun takmak için kasa gözü düğümü yapılır. Böylece dört kollu takımız hazırlanmış olur.  Takım öksüz bağı ile değil de ekleme kol ile yapılacak ise köstek iki ucuna kasagözü düğümü atılmış 90 cm olarak hazırlanır. Kasagözünün biri fırdöndüye, diğeri kurşuna takılır. Hazırlanan kollar kurşun dibinden başlayarak kolboyundan 5 cm uzun aralıklarla bağlanır.

Hareketli Ağırlıklı Takım : Bu takımda akıntılı sular içindir. Kurşunlar yere değmeyip askıda kalacak şekilde kullanılır. Kurşun ağırlığı da suyun akış hızına göre savrulmayacak, bedeni dik tutacak ağırlıkta seçilmelidir. Yemlenen takım kurşun yere değene kadar dibe indirilip 1 m yukarı çekilir. Böylece köstek ve kolların su içinde savrularak uçması sağlanır.

Beden 0.40, köstek ve kollar 0.25 misinadan yapılır. Bedene 2 cm lik fırdöndülerden yapılmış iki fırdöndü arası mesafe 25 cm. olan ve kasa gözü düğümleri ile birbirine balanmış kolçak yapılıp bağlanır. Bu kolçağa delikli kurşun ağırlığımız takılır. Koçağın bir ucuna 0.25 köstek misinası bağlanır. 40 cm. sonra öksüz bağı ile kol yapılır; kol boyu iğne hariç 10 cm. olacak şekilde yararlanmalıdır. Birinci koldan 20 cm. sonra aynı şekilde ikinci kol

c) Uçurtma Olta : Akıntılı sulara uygun olup özellikle Çanakkale Boğazı’nda çok kullanılan bir yöntemdir. Tekneden kullanılır. Beden olarak 0.40 veya 0.50 mm, ek beden ve köstekler için 0.30 mm lik misina kullanılır. İlk olarak hareketli kurşun takımı hazırlanır. 0.30 luk bir parça misinanın bir ucuna 2 cm lik bir fırdöndü, diğer ucuna akıntı ve suların durumuna göre 50-100 gr lık bir iskandil bağlanır. Bağlantılar yapıldıktan sonra bu parçanın uzunluğu 30-40 cm civarında olmalıdır. Daha sonra beden, az önce yaptığımız kurşun takımındaki fırdöndünün boş gözünden, iğneye iplik saplar gibi geçirilip ucuna bir boy büyük bir fırdöndü bağlanır. Böylece kurşun takımı fırdöndüsüyle birlikte beden misinası üzerinde kayar ama uçtaki fırdöndü nedeniyle kurtulamaz. Daha sonra bedenin ucundaki fırdöndünün boş gözüne 2-3 kulaç bir köstek ve kösteğin ucuna da 3-4 no çapraz çelik iğne takılır. İğne yemlendikten sonra akıntılı sulara doğru atılır ancak kurşun bu esnada elde tutulmalıdır. Akıntı, yemi köstek boyunun sonuna kadar sürükleyince kurşun el ile 4-5 metre ileri doğru fırlatılır. Kurşun akıntı nedeni ile yere doğru inerken bir miktarda ileri doğru hareket eder. Kurşun dipleyinceye kadar misinanın parmakların arasında kaymasına izin verilir ve diplediğinde boşluğu alınıp beklenir. Kurşun takımının ağırlığı vuruşları kesmediğinden balığın tüm vuruşları kolaylıkla hissedilebilir. Balık yemi aldıktan sonra hafif bir tasma atılıp oltaya boşluk vermeden toplanır. İlk olarak kurşun teknenin uygun bir yerine koyulur; daha sonra da balık tek hamlede tekneye alınır. Aksi halde her balık gelişinde kösteğin bedene ya da kurşun takımına dolaşmasına engel olunamaz.

• SİNARİT

Av Dönemi: Sinarit avı 1 Nisan...1 Temmuz arasında yasak olup bu dönem dışında günde en fazla 5 kg balık avlanmasına izin verilir.  Avlanmasına izin verilen asgari boy 20 cm dir.

Tanımı: 
Latince adı : Dentex Dentex
İngilizce adı: Dentex, Porgy

28-30 yıl kadar yaşarlar. Nadiren 1 metre boya ve 10 kg ağırlığa ulaşırlar. Sinarit sivri dişlere ve kuvvetli bir çeneye sahiptir. Ancak dişleri seyrek olduğu için misinayı kolay kesemez. Yemi yoklamaktan ziyade hücum edip bir anda kaparlar. Hemen hemen her türlü balık ve yumuşakça ile beslenirler. Gezici bir balık olduğu için uzun yollar giderek avlanabilirler. Ancak genellikle bir kaya gölgesinde bekler, önünden geçen ava saldırılar. Bu yüzden yer seçimini iyi yapıp bulunduğu yere yemi indirmek daha doğru olur. Saldırgan bir yapıya sahip oldukları için parlak, aksak ve hareketli cisimlere ilgi duyarlar. Bir çok deniz canlısı gibi hava durumuna bağlı olarak yer değiştirirler. Bu nedenle yaşayabileceği alanları taramakta fayda vardır.
 

Nerelerde Bulunur: Genellikle 10-50 metre arasındaki taşlık ve kayalık bir dibe sahip olan yerlerde, açık sulardaki topuk etrafları ve gemi enkazları etrafında bulunur. Ege Denizi, Akdeniz, Çanakkale Boğazı ve Saroz Körfezi’nde avı yapılmaktadır.

Fotograf: Kenan ÖZCAN

a) Dip Sürütmesi:

Beden ve ek beden 0.70 misinadan, köstek ise 0.50 misinadan yapılır. Ancak büyük boy balık çıkma olasılığı yok ya da zayıf ise bu kalınlıklar inceltilebilir. Kullanılan yapay balığın 7-11 cm arasında olması yeterlidir. Seçilen yapay balık  yüzer tip olmalıdır. Yüzer tip olması, dibe takılma olasılığını aza indirme açısından önemlidir. Takımı yapmaya en uçtan yapma balıktan başlayalım: Yapma balığa rapala düğümü ile 10 kulaç uzunluktaki köstek

b) Bırakma Olta: Bırakma oltada ölü yem kullanılabilirse de canlı yem kullanılması önerilir. Takımın boyu su derinliğine bağlı olarak değişebilir ancak önemli olan yemin dipten 1-1.5 metre arasında sunulmasıdır. 
0.70 – 0.90 lık misinanın ucuna yaklaşık 2 kg lık ağırlık, ağırlıktan 1.5 kulaç sonra üçlü fırdöndü bağlanır.  Üçlü fırdöndünün üst ucuna aynı misinadan bir beden bağlanıp, bedenin diğer ucuna da suyun yüzünde kalacak şekilde bir pet şişe bağlanır. Fırdöndünün orta ucuna 0.70 - 0.50 lik misinadan bir kulaçlık bir köstek, kösteğin diğer ucuna da 1255, 2310 veya 2369 benzeri 6/0 no iğne bağlanır. Takım yemlendikten sonra dolaşmasına ve yemin ölmesine izin vermeden kontrollü şekilde dibe indirilir. İğne yem balığın galsemasından sokulup alt dudağından çıkrtılarak takılmalıdır. 
Sinarit yemi kaptığında şamandıra batıp çıkmaya başlayacaktır. Bu durumda takımı hemen toplamak  yerine, balığın biraz yorulup hırçınlığının geçmesini benzemek gerekir.  Çünkü balığın hırçınlaşması durumunda, kaloma verebilecek beden mesafesi olmayacaktır. Takımın toplanması sırasında balık hırçınlaşacak olursa şamandırayı hemen denize atıp beklemek gerekir. Takımın şamandırası ise ağırlığı arasındaki bedenin gergin olması gerekir; aksi halde kösteğin bedene takılma olasılığı vardır. Az akıntılı ya da akıntısız sularda ağırlıksız bırakma da kullanılabilir. Takımın boyu su derinliğinden 50 cm kısa yapılır; böylece yem dipten 50 cm yukarıda kalır. Köstek 3 kulaç uzunlukta seçilir ve diğer ucuna 3 cm lik bir fırdöndü bağlanır. Fırdöndüden sonra  su yüzeyine kadar beden ve bedenin diğer ucuna da 3 litrelik bir şişe şamandıra olarak bağlanır. Şamandıra ile fırdöndü arasına ise 100 – 150 gr lık bir delikli kurşun takılmalıdır. Canlı yem ile yemlenen takım suya bırakılır. Bu takımda yem tercihen sırt yüzgecinden takılarak yere paralel durması sağlanır.

c) Savurma Olta: Özellikle Akdeniz sahillerinin kayalık bölgelerinde sıkça uygulanan bir av şeklidir. Yem olarak canlı veya ölü balık kullanılabilir. Canlı balık elbetteki tercih edilmelidir. Ölü balık takılacak olursa, iğne balığın galsamasından sokulup alt damağına saplanır,  sonra balığın boyu kadar misina serbest bırakılıp, kuyruğa iki defa kazık bağı atılır. Canlı balık takılacak ise iğne sırt yüzgecinin  altından yırtmadan sokulup diğer taraftan çıkartılır ve balığın boyu kadar misina çekilerek galsemasından sokulup alt damağına saplanır. Canlı yemi atarken balık ve kurşun aynı avuçta tutulup savrularak balığın oltadan kopması önlenir. Beden 0.70 lik misinadan yapılır. Bedenin ucuna 3 cm lik bir fırdöndü bağlanır; fırdöndünün diğer ucuna 1.5 kulaç misina üzerine 100 gr  delikli kurşun takılır. Bu misinanın ucuna aynı tipte bir fırdöndüdü daha bağlanmalıdır. Fırdöndünün diğer ucuna 60 cm lik 0.50 misina ve misinanın diğer ucuna da 4/0 …6/0 arası bir iğne bağlanarak takım tamamlanır. 

• TRANÇA

Tanımı: 
Latince adı : Pagru ehrenbergi (Dentex gibbosus)
İngilizce adı: Pagry, Goldeney 
 
 

Trança kuvvetli bir çeneye sahip güçlü bir balıktır. 50 metre ve civarı sularda oltaya takıldığında göstereceği direnme tüylerinizi diken diken edecektir. Avı amatörler arasında çok yaygın olmamakla birlikte çok zevklidir.

Nerelerde Bulunur: 
Taşlık, kayalık derin sularda yaşar. Nadiren kıyılara yaklaşırlar. 

Beslenmesi ve Yemleri: 
Sardalya, kolyoz, sübye, kalamar, ahtapot, iri karides trançanın sevdiği yemlerdir. 7-8 cm boyunda olanlar yemler bütün olarak, daha büyükler ise yaklaşık olarak bu boyda kesilerek kullanılır. Sübye ve kalamar da küçükse bütün olarak, büyükse sadece kafası bütün olarak , gövdesi ise yaprak yem şeklinde kesilip yem olarak kullanılır. Fazla derin olmayan sularda ise yaprak yem olarak kesilmiş balıklar kullanılır.

Avcılığı:
Sığ sularda avlanıyorsanız zorlu bir direnişle karşılaştığınızda, bedene takmak için yanınızda bir şamandıra bulundurmanızda fayda vardır. Takımı kesmekten ziyade koparır. Bunun için sağlam ve kalın kesitli malzemeler kullanmak gerekir. Bağlantı noktalarındaki düğüm katları sağlam olmalıdır.
Beden 0.70, ek bedenler 0.60 ve köstekler için 0.50 misina kullanmak gerekir. Bedenden sonra 4 cm lik sağlam bir fırdöndü takılır. Fırdöndünün diğer gözüne 25 cm lik bir kolçak yapılıp koçağın diğer tarafına da sağlam bir üçlü fırdöndü bağlanır. Daha sonra 60 cm lik ek bedenler ile aynı şekilde iki tane daha üçlü fırdöndü eklenir. Üçüncü üçlü fırdöndünün alt ucuna 0.35 misinadan 60 cm lik bir ek beden ile 100 gr civarında bir kurşun bağlanır. Üç adet üçlü fırdöndünün orta ucuna 35 cm lik köstekler bağlanır. Kösteklerin ucunda 2310 model 4-7 no iğne bağlanmış olmalıdır. 

• ÇUPRA (ÇİPURA)

Av Dönemi: Çupra avı 1 Nisan...1 Temmuz arasında yasak olup bu dönem dışında günde en fazla 5kg balık avlanmasına izin verilir.  Avlanmasına izin verilen asgari boy 15 cm dir.

Tanımı: 
Latince adı : Sparus Auratus
İngilizce adı: Gillthead Seabream 

Oltacıların en sevdiği balıklardandır. Çupra avcılığı özellikle Ege’de bir sanat gibi algılanır. Çupra avlamayı öğrenen bir avcı hassasiyeti ve sesizliği öğrenmiş demektir. 100 – 150 gr civarında olanlarına lidaki denir. Akdeniz’deki adı ise mendiktir. 250 gr dan sonra çupra olarak anılır ve 5-7 kg ağırlığa kadar ulaşabilirler. Bu boylarda olanları alyanak olarak anılır.

Nerelerde Bulunur: 
Taşlık kayalık diplerde yaşarlar. Sabahları kıyılara sokulur; öğlenleri 10 – 20 metre arası derinliklere çekilirler. İrileştikçedaha derin sulara çekilirler. Göçmen olarak yaşadıkları gibi aynı bölgede sabit olarak yşayanları da vardır. Göç sırasında derin sular dan geçerler. Çupra ustaları balığın ne zaman hangi sulardan geçeceğini bilir ve her sene o sularda avlanırlar. 

Beslenmesi ve Yemleri:
Balıklardan ziyade küçük deniz canlıları ile beslenirler. Karides, teke, mamun, yengeç yavrusu, sulina, midye ve dilimlenmiş sardalya ya da hamsi kullanılabilir. 

Avcılığı:
Çupra çok dikkatli ve tedirgin bir balıktır. Yeme hemen saldırmaz, iyice kontrol edip emin olduktan sonra küçük darbeler vurmaya başlar. Sanki oltaya küçük balık vuruyormuş hissi verir. Bu sırada takımı hiç oynatmadan beklemek gerekir. Darbeler sıklaşmaya ve şiddetli vuruşlar almaya başlayınca artık balığın oltada olduğu anlaşılır. Kısa ve sert bir tasma ile iğne damağa oturtulur ve boşluk vermeden çekilir. Çupra tekneye alınana kadar kafa darbelerini kesmez. Tekneye alınırken kepçe kullanılması tercih edilir. Eğer avlanılan noktada fazla gürültü yapılmaz ve ilk balık da sakince alınabilirse, sonraki balıkların  yemi fazla yoklamadan ani vuruşlarla oltaya geldiği görülür. 
Çok kuvvetli bir çene yapısına sahiptir. Midye ve diğer deniz canlılarını rahatlıkla kırıp yer. Bunun için kullanılan iğnenin çelik dövme veya fazla büyük olmayan kalın yapılı olması gerekir. Misinayı kesmekten ziyade koparma ve iğneyi kırma olasılığının olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. 
Avlanılan bölgede çupranın varlığı kesin olarak biliniyorsa yem olarak yengeç yavrusu kullanılmalıdır. Diğer balıklar bu yeme dokunamadığından meydan çipuraya kalacak ve şansınız artacaktır.  Sığ ve hafif akıntılı sularda zoka ile, derin sularda ise sarkıtma olta ile avlanılır.
Beden 0.40 misinadan yapılır. Beden ucuna 1/0 fırdöndü bağlanır. 0.30 misina ucuna kasa gözü düğümü yapılıp fırdöndünün diğer gözüne takılır. Bir karış sonra 10 cm lik bir köstek eklenir. 15 cm ara ile iki köstek daha eklenir. Üçüncü köstekten 25 cm sonra 20 cm uzunlukta bir köstek daha eklenir. İğneler 2300, 2297 ya da 2310 model 11-15 no arası olarak seçilir. Bölge balığının iriliğine göre misina kalınlıkları ayarlanmalıdır. 

• LEVREK

Av Dönemi: 
Levrek avı 1 Nisan...31 Temmuz arasında yasak olup bu dönem dışında günde en fazla 5 kg balık avlanmasına izin verilir.  Avlanmasına izin verilen asgari boy 18 cm dir.

Tanımı: 
Latince adı : Dicentrarchus labrax
İngilizce adı: Bass, Sea bass

Korkusuz, hırçın ve saldırgan yapıya sahip et obur bir balıktır. Kıyılarda salına salına gezen sert görüntüsü ile balıkçıların gözdesidir. Gözleri en ufak kıpırtıyı bile görebilir. Şimşek gibi hareket ederek, yutabileceği balıksa yutar, daha büyükse bir anda ikiye böler. Ağzında altlı üstlü kadife dişler vardır. Galsemalarında ve solungaç kapaklarında testere gibi tırtıklar ve ayrıca iki adet sivri dikeni vardır. Yakalandığı zaman, dişinden ziyade fırsatını yakalarsa yan dönerek solungaçları ile misinayı keser. Bunun için oltaya boşluk vermeden çekilmesi gerekir. Su üstü, orta su ve dipten yemlenen bir balıktır. Levreğin olduğu bilinen bir bölgede av yapmadan önce yemleme yapmak verimi arttırır. Levrek yerli bir balıktır ve kıyılarda gezer. Küçüklerine ispendek denir. 1 metre uzunluğa ve 15 kg ağırlığa kadar ulaşabilir. 

Nerelerde Bulunur:Kıyıların sıfır noktasına kadar yanaşır. Bol yiyecek bulabildiği için tatlı suların denize döküldüğü yerleri çok sever; hatta akarsuların içlerine girerek karşılarına bir engel çıkana dek ilerler.

Kumluk, taşlık yerlerdeki iskele bacakları civarında, gece aydınlanan kıyılarda, sakin, durgun koylarda, kayalık, taşlık sığ sularda , liman içi ve ağızlarında ve park etmiş balıkçı teknesi gölgelerinde bulunurlar. İnsanların denize girdiği bölge levreğin yaşam bölgesi ise açıkta bekler,

Fotograf: Kenan ÖZCAN

Beslenmesi ve Yemleri:
Hemen hemen yiyebileceği boydaki her balık levreğin avı olur. Kefal, istavrit, kalamar, sübye, zargana, yılanbalığı, sardalya, hamsi, karides, gümüş balığının canlısı, ölüsü ve filetosu levrek için yem olabilir.
 

• Avcılığı:

Genellikle kıyıdan yapılır. 0.70 nolu misinaya 2-3 cm lik bir fırdöndü bağlanır. Fırdöndünün diğer ucuna da bir kulaç 0.50 misina bağlanıp, misinanın boşta kalan ucuna aynı büyüklükte başka bir fırdöndü bağlanır. Fırdöndüyü bağlamadan önce misinaya 100 gramlık delikli yaka kurşunu takılır. Fırdöndüden sonra 50 cm boyunda 0.50 no misina bağlanır. Misinanın ucuna 2315, 2300 veya 2369 model , bölge balığının iriliğine göre 7-11 numara arası iğne bağlanır.

b) Şamandıralı Savurma Olta:
 

Şekil-1 Şamandıralı savurma olta	Şekil-2 Bırakma olta

c) Bırakma Olta:
 

d) Ağırlıklı Bırakma Olta: Bu takıma da beden bağlanmaz. Bu takım da akıntılı sularda kullanılır. Av bölgesine birden fazla takım bırakılır. Takım sabit olduğu için yüzerek veya tekne ile kullanılabilir. Av yerine göre köstek, bedene istenilen noktadan bağlanabilir.

e) Kıyıdan Yapma Yemler Kullanılarak:
Makaralı kamış ve değişik tipte yapay yemler kullanılarak atıp çekme yöntemiyle yapılır. Silikon yapay balıklar, metal kaşıklar ya da ülkemizde Rapala adı ile bilinen yapay yemler kullanılabilir.
Metal kaşık ya da silikon yemler ile avlanılacaksa misinanın ucuna klipsli fırdöndü bağlanır. Kullanılacak kaşık da klipse takılır. Rapala türündeki yemler ise fırdöndü kullanmadan direkt olarak misinaya bağlanmalıdır. Rapalanın misinaya bağlantısı, düğümler sayfasında anlatılan rapala düğümü ile yapılmalıdır.
Uygun bir kıyıdan kamış ile savrulup yavaş yavaş çekilerek av yapılır.Bu takımda kullanılan misinanın kalınlığı ne kadar ince olursa yem o kadar uzağa atılabilir. 

f) Sırtı Çekerek: Tekne ile yapılabilir.
Ege, Akdeniz ve Çanakkale boğazında çok kullanılan bir yöntemdir. 0.50 bedene, avlanılacak suların akıntı durumu ve derinliğne göre 30-75 gram arası bir delikli kurşun takıldıktan sonra 2-3 cm’lik bir fırdöndü takılır. Fırdöndüden sonra yaklaşık 5 kulaç uzunluğunda 0.25 -0.30 arası kaliteli bir misinadan ek beden takılır. Ek bedenin ucuna ise hafif bir metal kaşık ya da silikon balık takılır. Eğer rapala türünde bir yem kullanılacaksa ya da çok sığ sularda avlanılacaksa kurşun kullanılmaz.
Tekne ile ağır yollu ve sessizce kıyılar takip edilirken, yem suya bırakılıp misina 15-20 kulaç kadar salıverilir. Ağır yollu olarak gidilirken misina elde tutularak av yapılır. Balık vurduğu anda   olta yavaş yavaş toplanıp balık alınır. 

g) Levrek Çaparisi:
Çapariye geldiği dönem ve yerlerde kullanılır. Burada çapari yapımı ayrıntılı olarak anlatılmayacaktır. Ancak kullanılan çaparinin genel özelliklerini özetlemekte yarar görüyoruz. Çaparinin bedeni 0.60 lık sarı veya yeşil misinadan, köstekler ise 25-35 cm uzunlukta 0.40 misinadan yapılmalıdır. Levrek çaparisinin iğneleri 1251C, 90213 model iğnelein 6/0 - 7/0 boyları veya 900,2315 model iğnelerin 5/0 - 6/0 boyları olarak seçilir. Kırmızı horozzzun boyun tüylerinden 5 veya kına ile boyanmış kazın boyun tüylerinden 3 adet tüy kullanılır.

h) Levrek Paraketesi:
Levreğin dolaştığı bilinen alanlara, taşlık, otluk bölgelerin arasındaki kumsal boşluklara bırakılır. Tekneden atılabildiği gibi kıyıdan suya girerek de sığ sulara atılabilir. Beden 100 no misinadan kollar 0.50 misinadan yapılır. Kol boyları yarım kulaç, kol arası mesafeler iki kulaç yapılır. Levrek ağzı geniş bir yapıya sahip olduğu için geniş dirsekli galvaniz iğneler kullanılmalıdır. 1138 veya 1140 kalite 2/0 – 4/0 iğne yada benzerlerini kullanabilirsiniz. İğne adedini en fazla 20 olarak yapmanızda fayda vardır. Levrek paraketesinde canlı yem birinci tercih olmalıdır. Kefal, izmarit, karides, sübye, kalamar, iskorpit, gelincik, kaya balığı ile yılanbalığı ve zargana yavruları yem olarak kullanılır. Eğer bu balıkları canlı olarak kullanabilirsek ve yer seçimini doğru yapabilirsek iyi bir netice almamız kesindir.
Canlı yem birkaç şekilde takılabilir.
1- Dudakları sağlam balıklarda iğne önce alt dudağından sonra üst dudağından saplanarak ucu dışarı çıkınca bırakılır.
2- İğne balığın sırt yüzgecinin hemen altından batırılıp diğer taraftan çıkarılır, sonra biraz çekilip galsamasından sokulup ağzından çıkarılıp bırakılır.
3- İğne sadece sırt yüzgeci altından saplanıp ucu diğer taraftan çıkarılıp bırakılır.
4- İğne galsamasından sokulup üst yada alt dudağına sağlanarak ucu dışarıda bırakılır. 

Ölü yemler ise iğne gözükmeyecek şekilde diker gibi dikkatlice takılmalıdır.

• ZARGANA 

Av Dönemi:
Zargana avı 1 Nisan...1 Temmuz arasında yasak olup bu dönem dışında günde en fazla 5 kg balık avlanmasına izin verilir. 
 

Tanımı: 
Latince adı : 
İngilizce adı: 

Tanıyalım
Uzun gaga şeklinde bir ağız yapısına ve ince sık dişlere sahiptir. 
 

Nerelerde Bulunur: Su yüzünde yemlenir. Sardalya, kolyoz,aterina ve hamsi gibi balıklarla beslenir. Saldırgan bir yapıya sahip olduğu için gücünün yettiği her balığa saldırmaktan çekinmez.  Ayrıca  hemen hemen her türlü balığın avlanılmasında yem olarak kullanılır. Sahile yakın bölgelerde devriye gezer, tatlı suların denize döküldüğü yerleri çok sever 1.5 metre boyuna kadar büyüyebilir.  İstanbul boğazından başlayıp Ege denizinin Akdenizle buluştuğu bölgeye kadar her kıyı şeridinde bulunur. Havaların sogumaya başlamasıyla beraber kıyıya iyice yaklaşır. ( Eylül ayı ) Sırtı çekerek yapma yemlerle avlanabildiği gibi tabii yemlerle gezici olta takımları ile kamışlı takımlarla sahilden atıp çekme şeklinde de avı yapılır. Kullanılan misina ince ve çekeri fazla kaliteli misina olmalıdır.

Fotograf: Orhan YILMAZ

• Avcılığı

A- SIRTI TAKIMI 

Bedende 0.40 misina kullanılır. Beden ucuna 3/0 no klipsli fırdöndü bağlanır. 0.22 misina ucuna çift katlı kasa gözü düğümü yapılarak fırdöndünün klipsine takılıp 5 kulaç ölçülerek kesilir. Misina ucuna 1251c 6 no iğne bağlanıp bu iğneye plastik yem (Raglou 55-100mm beyaz ve şeffaf simli )

B- KAMIŞLI SAVURMA TAKIMI

Kamışlı savurma takımı yapma yemli olarak atılıp çekilebildiği gibi iğneye yem takılarak yemli olarak da  avlanabiliriz. Beden ucuna balon şamandıra bağlanır. Şamandıranın  diğer deliğine halka vasıtayla klipsli fırdöndü takılır. 0.22 misina 80 cm kesilerek bir ucuna çift

• KEFAL 

Tanıyalım:
Kefaller dişli balıkların en sevdiği av olduklar için tedirgin ve dikkatli balıklardır.

Nerelerde bulunur:
Sığ sularda kıyı boyunca dere ve nehir ağızlarında ve hatta içerilere girip gezerler. Parçalanmış yemler , küçük karidesler, teke, ekmek gibi yiyeceklerle beslenirler. Dolaşmaları devamlı olur,belirli bir yaşam bölgeleri olmadığı için avlandığımız bölgede tutabilmek için bölge yem olarak kullandığımız balıkların parçalarıyla veya  ekmek gibi yiyeceklerle yemlenebilir. Ekmek ,sardalye,kolyoz veya garos kefal için kullanabileceğimiz en iyi yemlerdir. Kefal avı genellikle kıyıdan yapıldığı için balığı ürkütecek ses ve görüntü vermemek gerekir. 

• Avcılığı

a- YÜZEY SARMASI (KIBRIS) İLE KEFAL AVI

 Bu balığın yemlenmesi, hem de yakalanması amacını güder. Piyasada satılan 2 m kadar çapında mantar yada poliüratandan yapılan ortasından tel geçirilerek halka yapılmış şamandıralar kullanılır. Halkanın birine beden bağlamak amacıyla fırdöndü takılır ve buna beden bağlanır.  Diğer halkaya 0.20 köstek misinası bağlanır. Bağlantı noktasından 5 cm sonra  1251-1522-1523 7-9 no arası iğneler sıra ile direk kolsuz olarak kösteğe 4 cm ara ile bağlanır. İğne adedi 10 yada 15 olmalıdır. İğneleri kösteğe bağlama MİSİNAYA İĞNE BAĞLAMA  kısmında gösterildiği gibi yapılır. Takım hazırlandıktan sonra ekmeğin kabuk kısmından şamandıranın boyu kadar etrafını saracak büyüklükte kesilerek şamandıranın etrafına sarılır. Alttan sarkan iğneli kösteğin en sonundaki iğneden tutularak ekmeğin üzerinden  dolanarak sarılıp son iğne şamandıraya sıkıca saplanır. Ekmeğin dağılmaması için takımı çevirerek değil savurarak atmak gerekir. Deniz çırpıntılı yada akıntılıysa bedene kurşun takılarak sürüklenmemesi sağlanmalıdır. Kurşun ile mantar  arasındaki mesafe takımın kullanılacağı derinlikten 50 cm kadar fazla olmalıdır. Bunu ayarlamak için takımı yemlemeden atarak su derinliği ölçülüp sonra yemlemek gerekir.
  Biraz daha ustalaştıktan sonra kurşun ile mantar arasına birkaç tane daha iğne bağlanarak  dip ve orta sularda gezen balıklarında yakalanma  şansı arttırılır. Aynı zamanda dip ve orta sularda gezen balığın bu yemleri takip ederek su yüzünde bulunan esas olta kısmına yönelmesini sağlamış oluruz. Kullanılan kurşun  ağırlığı sürüklenmeyi önleyecek ağırlıkta seçilmelidir..

b- ŞAMANDIRALI SARKITMA OLTA İLE KEFAL AVI

İki delikli balon şamandıranın bir tarafına fırdöndü vasıtasıyla beden bağlanır, diğer deliğine  1 m boyunda köstek bağlanır. Şamandıradan 20 cm. sonra 15 cm. aralıkla 10 cm. boyunda iğneli üç adet kol bağlanır. Kösteğin en sonuna da bir iğne bağlanarak takım tamamlanır. Bu takımda kullanılan iğne ve misina ebatları diğer kefal takımındakilerle aynıdır. Kefal avında genellikle ekmek kullanılır. İğneye ekmek içini takarken ekmeği sıkmadan pamuk şeklinde takmalı, taktıktan sonra da iğne palasından sıkılarak ekmeğin düşmemesi sağlanmalıdır. Ekmeğin boyutu iğneyi örtecek büyüklükte olması yeterlidir. Bu takıma teke, karides veya yaprak yem takılırsa melanur olan bölgelerde melanur takımı olarak da kullanabiliriz.
 

Kefal kıyıya yakın yerlerde bulunduğu için avcılığı genellikle kıyı avcılığı olarak yapılır. Serbest bırakılan takımın yüzen insanların bulunduğu bölgelerde kayması ve insanlara zarar vermesi mümkündür. Dikkat edilmesinde fayda vardır. Bu yüzden yaralanan ve 15 seneyi iple çeken balıkçı arkadaşım Naci Toktaş’a selam olsun!

c- MAKARASIZ KAMIŞLI SARKITMA OLTA İLE KEFAL AVI

  Bu tip kamışlar tatlı su ağızlarındaki göletlerde tatlı suların durgun kısımlarında kullanılır. Bunun için 6 m boyundaki teleskopik kamışlar kullanılır. Köstek ve bedenin toplam boyu en fazla kamış boyu kadar olmalıdır. Kamış boyu kadar kesilen misina kamış ucuna bağlanır. Misinanın diğer ucuna da 3-4 no üçlü iğne bağlanır. Üçlü iğneden kamışa doğru 15 cm sonrasından başlanarak 15 cm aralıklarla 10cm boyunda üç adet iğneli kol bağlanır. Son koldan  50 cm sonra misina kesilerek  araya 3/0 fırdöndü bağlanarak takım tamamlanır. Sıra şamandıraya takmaya gelmiştir . bu takımda dıştan takılabilen renkli çubuklu şamandıralar kullanılırsa estetik açıdan daha güzel olacaktır. Hazırlanan takım yemlenmeden suya indirilir üçlü iğne dipten 50 cm yukarıda kalacak şekilde şamandıra takılır. Sonra takım  yemlenerek suya  yavaşça bırakılıp suyun değişik kademelerinde bekletilerek avlanılmaya devam  edilir. Balığın yeme vurduğu nokta belirlenerek şamandıra buraya kaydırılır. Takımın devamlı aynı seviyede kalmasına dikkat edilerek avlanmaya devam edilir . balık yemi yedi ve yakalandığı zaman etrafında balık olduğunun hissedildiği durmalarda  takım çırpılarak çekilir, etrafta dolaşan balıklar varsa üçlü kanca ile yakalama şansı aranır.
 
 

• MERCAN 

Nerelerde bulunur:
Mercan genellikle taşlık,kayalık  bölgelerde ve civarlarında yaşar.Bu yerleri denize dik olan kıyı hizalar ada etrafları gibi yerlerde arayabiliriz. Avlanmak için durduğumuz zaman kurşunu dibe vurdurmak suretiyle dibin kumluk mu taşlık mı olduğunu anlayabiliriz. Hiçbir tahminde bulunamıyorsak arama yoluyla bu yerleri bulabiliriz. Bunun için şöyle bir sistem uygulanır ,tekne çapa atmadan serbestçe bırakılır takımlar yemlenerek avlanılmaya başlanır balığın vurduğu yerde kerteriz alınarak yada şamandıra bırakılarak işaretlenir.Akıntıya göre çapa balığın vurduğu yerin ilerisine atılıp çapa ipi salınarak tekne avlanma noktasının üzerine getirilir.Antalya da su derinliği fazla olduğu için parça parça küçük döküntü taşlık alanları  taramak amacıyla çapa bırakılmaz tekne akıntıya bırakılarak avlanılır fakat teknenin yavaş akması için paraşüt denilen bir sistem kullanılır.Bu sistem yaklaşık 2x2 metre ebadında brandanın dört köşesine ip bağlayıp ortada birleştirerek paraşüt şekline getirilmesi ve 4-5 metre kadar ip salarak suya bırakıp teknenin akışını yavaşlatması şeklinde kullanılır.
 Bir başka arama şeklide tahmini mercan bulunabilecek yere çapa atılıp avlanmaya başlanır.Balık vurmuyorsa çapa ipi parti parti salınıp balık bulununcaya kadar aramaya devam edilir.Eğer balık bulucu,deniz derinliğini ve şeklini gösteren elektronik bir aletiniz varsa bu iş çok daha basit olacaktır.Mercanın bulunduğu bölgelerde  diğer taş balıklarının da bulunma olasılığı olduğu için bunlara uygun takımları hazır bulundurmakta fayda vardır.
  Mercanın en iyi yemi taze sardalyedir.Taze hamsi,sülünez,mamun,teke,kurt,karides,dilimlenmiş kalamar,sübye ve kolyoz istavrit gibi beyaz balıkların filetoları da yem olarak kullanılabilir.
 Mercan olta takımları suyun akıntısına ve derinliğine göre düzenlenir.
 

• Avcılığı

A- KÖR KOLLU TAKIM İLE MERCAN AVI

 Bu takım derin sularda balık vuruşlarını daha iyi hissetmek için fileto dilimlenmiş sardalya kullanıldığında  kolun kösteğe dolanmasını azaltmak amacıyla kullanılır.Takım öksüz bağı ile yapılan kısa kollu kollara sahip olduğu için bu adı alır.
  Beden 0.40-0.50 misinadan yapılır,beden ucuna 2/0 no fırdöndülerden kolçak yapılır.Alt fırdöndünün klipsli ve kilitli olmasında kösteğin bozulduğunda değiştirilmesi açısından fayda vardır.Köstek misinası 0.26-0.33 no misinadan seçilir,köstek başına çift katlı üç sarımlı kasa gözü düğümü atılarak fırdöndüye takılır.Fırdöndüden 40 cm sonra sıra ile 10 cm aralıklarla 6 cm boyunda üç adet kol öksüz bağı yapılır.Kol boyları misina bağlandıktan sonra kalan misina boyu 6 cm  olacak şekilde ayarlanmalıdır.Üçüncü koldan 25cm sonra 20 cm boyunda bir kol daha yapılarak hemen kol dibine kurşun takmak için kasa gözü düğümü yapılarak takım tamamlanır.Takımda kullanılan iğneler 1251c – 1523d  6 no iğneler veya benzeri olarak seçilmelidir..

B- UZUN KOLLU TAKIM İLE MERCAN AVI

 Beden ucuna bağlanan kolçak kör köstektekinin aynısıdır. Fırdöndüden sonra20 cm ara  ile 15 cm boyunda üç  kol yapılır. Üçüncü koldan 30 cm sonra kasa gözü yapılıp buna 3/0 no klipsli fırdöndülerden yapılmış iki fırdöndü arası  15 cm  olan bir kolçak ilave edilir. Bu iki fırdöndü arasına suyun derinliğine ve akıntısına göre ağırlığı seçilmiş kurşun takılır, alt kolçağın boşta kalan fırdöndüsünün ucuna  25 cm boyunda kol bağlanarak takım tamamlanır. Bu takımda kullanılan misine ve iğne numaraları kör köstekli takımların ki ile aynıdır.

• İZMARİT- KUPPES- BARBUNYA - KIRMA MERCAN (MANDAGÖZ) AVCILIĞI

Mercanın aksine dibi kumsal, çamur ve otluk alanlarda yaşarlar.  Takım mercanın kör kollu takımı gibi donatılır. Kol 6-7 adete çıkarılabilir. Ancak kullanılan köstek misinası 0.18 – 0.20 iğnele ise 1251c-11444-1523-1522-15507 6-8 ,264 8-10 no veya benzeri olarak kullanılır.

 Bu balıkların ağız yapıları küçük olup yemi küçük  darbelerle yedikleri için iğneye yem takılırken yemin iğneden taşmamasına dikkat etmek gerekir. Avlanılmaya başlandığında balık artıklar ile bölge yemlenirse avımız daha verimli ve uzun süreli olacaktır . ilk oltamızı suya indirirken alt iğneye ezilmiş sardalyeyi kolay düşecek şekilde takarız. Takımı dibe indirdikten sonra takım sert bir şekilde çırpılırsa taktığınız yem sardalye dağılarak düşecek ve bir tür yemleme sağlanmış olacaktır. Hatta önce iğneye balığın bir seferde yiyemeyeceği büyüklükte iri yemler takılırsa balıkların bunu iğneden çıkartıp alması ve bunu kapmak için saldırganlaşması sağlanır.

Yem olarak sardalye ,teke ,sülünez ve mamun kullanılabilir. Ancak özellikle izmarit,kupes ve mandagöz avında bazen balığın yeme sarması o kadar hızlı olur ki yem yetişmez hale gelir . bu arada iğneye kolay çıkmayan ince şerit halinde kesilmiş sübye kalamar veya kolları takılırsa balık yakalama şansının artığı gözlenecektir. Balıklar 
yeme gelmekte nazlandığı zaman kurşun yere değdikten sonra beden birkaç kulaç salınır sonra hafif hafif çekilip salınarak balığın yemi kıskanması sağlanır.

Sokar beslenirken yemi dipten alır. Ege ve Akdeniz kıyılarında esmer sokar ve beyaz sokar olmak üzere iki çeşidi bulunur. Boyları 40 cm. geçmez. Genellikle 20 cm  civarında bulunurlar.Zehirli dikenleri solungaç kapakları üzerinde bulunur.
Sızı verici olmasına karşılık İnsan hayatını tehlikeye sokacak bir tehlikesi yoktur. Oltadan kargaburun  aracılığıyla çıkartmak akılcı olacaktır.

• MIRMIR-LİDAKİ-ISPAROZ- SARPA 

Bu balıklar aynı sularda yaşarlar ve genellikle bir arada bulunabilirler. Sahile yakın dibi kumluk otluk ve döküntü taşlık alanlarda yaşarlar.Ağız yapıları küçük olduğu için ince misinalar ve küçük iğneler kullanılır.Yemi dipten alırlar,bu nedenle takım dibe yatırılarak kullanılır.

Sardalye,hamsi,kurt,teke,midye,sülünez ve kesilmiş karides yem olarak kullanılabilir..
Sığ sularda veya kıyıda avlanıldığı için görüntü vermemeye ve ses yapmamaya dikkat edilmesi gerekir.

Beden 0.30 misinadan yapılır.Beden ucuna 3/0 no klipsli fırdöndülerden 15 cm arası kolçak yapılır, bu kolçak arasına delikli kurşun ağırlık takılır.Kurşun ağırlığı 75gr olması yeterli olacaktır.İkinci fırdöndüye kasa gözü düğümüyle 0.18 yada 0.22 misina bağlanıp 30 cm sonra ucuna 1251-1522-1523 kalite 8-12 no iğne bağlanmış 3 adet 10 cm boyunda kol 15 cm arayla bağlanır.Son bağlanan koldan 25cm sonra köstek sonuna bir iğne daha bağlanarak takım tamamlanır. Tekne ile avlanılıyorsa takım hemen tekne altına indirilmez, savrularak tekneden uzak  noktaya atılıp avlanılır. Kamış ila avlanılması daha uygun olur. Eğer elle avlanılıyorsa atarken çevirerek değil savurarak kullanmak gereklidir.
 
 

• AKYA-SARI KUYRUK (KUZU) AVCILIĞI

Akdeniz’in en meşhur balıklarından biridir. Kolyoz, sardalya, istavrit, kalamar, sübye, zargana, palamut gibi balıklarla beslenir. 1-1.5 m. Boya 20 kg. ağırlığa ulaşırlar. Genellikle suyun yüzüne yakın ve orta sularda avlanırlar. 1-200m. Derinliğe kadar sularda yaşarlar.

A-BIRAKMA OLTA İLE AKYA AVI:

Orkinos bırakmasına benzer. Beden 100 nr.misinadan yapılır. Beden ucuna 4-6 no fırdöndü bağlanır. Bölge balığının büyüklüğüne göre 0.70-100 no arası misina 5 kulaç kadar ölçülüp fırdöndünün diğer ucuna bağlanır, ucuna da 2330 DT veya 2310 2-5 no. iğne bağlanır. Yem olarak yukarıda yazdığımız, beslendiği balıklardan herhangi biri kullanılır. Yemin canlı olarak kullanılması tavsiye edilir. Yem takma şekli orkinostaki takma şekli gibidir. Çevrede orkinos, palaska, kılıç, torik gibi balıklar varsa bunlarında oltaya gelmesi mümkündür. Dikkatli olup gerektiğinde takımı şamandıralamayı unutmayınız. 

B- SIRTI İLE AKYA AVI:

Beden misinası 100 lük kullanılır. Yapma balık kullanılacaksa kolyoz, zargana, uskumru, sübye benzeri en az 3-5 m. Dalabilen metal ağızlı yapma balık kullanılır. Beden ucuna bağlanan yapma balıktan makaraya doğru 10 kulaç ölçülüp 4-6 no fırdöndü, bu fırdöndüden de 10 kulaç daha ölçülüp bir fırdöndü daha bağlanır. Bu ili fırdöndü arasına 150 gr. Delikli kurşun takılacaktır. Takım denize toplam 50 m. Kadar salınarak avlanma yapılır. Bu takıma da iri balıkların gelmesi mümkün olduğu için misina makarasının sonuna şamandıra beden eklemek amacıyla kasa gözü yapmakta fayda vardır. Bu avcılıkta da teknemizin her zaman çalışır durumda olmasına, bıçağımızın ve kancamızın her an elimizin altında olmasına dikkat etmeliyiz. 

Akdeniz’de rastlanan bu harika görünüşlü balığa  Ege ve Karadeniz’de rastlanmaz. Ancak araştırmalara göre Süveyş kanalının açılmasından sonra Akdeniz’e geçen Hindistan Balığı ve lampuka gibi balıkların doğu Akdeniz’den Ege denizine doğru yavaş yavaş yayılım gösterdiği saptanmıştır. Bir zaman sonra bu balığa Ege’ de rastlama olasılığı vardır. Eylül ayından itibaren av vermeye başlar. Korkusuz, meydan okuyan tavırları ve saldırgan yapısı ile avcılığı çok zevkli bir balıktır. Tekne ile avlanırken etrafınızda dolaşan balıklara ve oltadaki balığa korkusuzca yaklaşır. İlk rastlayan balıkçıların lampukanın bu hareketi karşısında seyredip kaldıkları olur. Yakalandıkları zaman sudan metrelerce yukarı fırlayarak, çılgınca hareketlerle büyük direnç gösterirler. Tekneye alındıktan sonra bile dakikalarca çırpınması bitmez. Bu avı lüferinkine benzer. Yan yüzgeçlerinden boylamasına üst tarafı mavi, lacivert alt tarafında yeşil,sarı görünümlüdür. Dik inen küt kafasıyla, geniş ve kuvvetli ağız yapısıyla tropikal bir balık görünümündedir. Ege bölgesi dahil bir çok bölgede tanınmaz. Hatta bir çok balıkçı böyle bir balığın varlığını bile bilmez. Antalya civarı balıkçıları ve olta balıkçılığını bir yaşam tarzı haline getirmiş, amatör balıkçılıkta uzmanlaşmış kişiler lampukayı iyi tanırlar. Kıyılara bile korkusuzca yaklaşan lampuka, kefal, sardalya, kolyoz, kalamar, izmarit, istavrit ve gözünün kestiği her balıkla beslenir. Canlı kefal ve izmarit en popüler yemidir. 1,5 m. Boya kadar ulaşırlar ve denizin 100m. Derinliğine kadar iner. 

A-BIRAKMA OLTA İLE LAMPUKA AVI:,
 

Bedende 0.35-0.40 kaliteli misina kullanılır. Eğer çekeri çok fazla olan daha ince ve daha sağlam misina bulabiliyorsanız bunu kullanmakta fayda vardır. Zira burada şamandıra küçüktür ve yem olarak kullanılan balığın uzun bir kolla dolaşma serbestliği içinde olması gerekir. Kalın misina balığı dibe doğru çeker ve balığın çabuk yorulup ölmesine yol açar. Bu yüzden ince fakat sağlam misina kullanmak doğru seçim olur. 
Beden ucuna 3 no fırdöndüden yapılmış kolçak bağlanır. Kolçağa 3 kulaç kol bağlanıp ucuna 2330 DT – 2310 4-5 no iğne bağlanır. Yem canlı olarak takılıp denize salınır. Fırdöndüden makaraya doğru iki kulaç ölçülüp küçük bir şamandıra takılarak 10 kulaç daha salınıp beklenir. Lampuka sürü halinde gezdiği için biri yakalanınca diğerinin de yakalanma şansını bulmak için aynı şekilde hazırlanmış ikinci takımda yedekte bekletilir. Denizdeki oltaya balık yakalandığı zaman hemen yedek takım da denize indirilip atıp çekme işlemine girişilir. Lampuka yakalandıktan sonra kolay kolay yorulmaz, bu yüzden sert darbelere dikkat edilerek, yorulması beklenmeden tekneye alınır.

B-SIRTI İLE LAMPUKA AVI:

Bu takımda da ince fakat güçlü misina kullanmanızda fayda vardır. Yem olarak yapma balık veya plastik balık kullanılır. Beden ucuna bağlanan yapma balıktan makaraya doğru 10 kulaç arayla iki adet1/0 fırdöndü takılarak takım hazırlanır. Takım toplam 25 kulaç salınarak tekne arkasından minimum hızla çekilerek avlanılır. Bırakma takımında yapıldığı gibi ikinci yedek takım hazırda bekletilir. Birinci takıma balık yakalandığı zaman tekne boşa alınmaz, yürümeye devam edilir. Yakalanan balık teknenin 2 kulaç kadar yakınına getirildiği zaman ikinci takım suya bırakılır. Sürüdeki diğer balıklar merakla yakalanan balığın arkasından geldiği için ikinci balık yakalanana kadar birinci takım balıkla birlikte çekmeye devam edilir. Eğer yakalanan ilk balık çok iri ve takımı koparma olasılığı varsa bekletilmeden tekne içine almakta fayda vardır.
Lampuka hemen yer değiştirmez. Eğer süratli hareket edilirse ve hazırda bekletilen sardalya ve kolyoz parçaları ile deniz yemlenirse avın çok bereketli geçmesi olasıdır.

1-ZOKALI AVCILIK:
Zokalar şekilleri ve ağırlıkları açısından birçok çeşitlere ayrılırlar. Ancak yeni üretilen bazı malzemeler birçoğunu kullanılmaz hale getirmiştir. İlk zamanlar zokaları balıkçılar kendileri yaparken zamanla ucuz ve bol bulunmaya başladığı için bundan vazgeçilmiştir. Bunun için burada halen geçerli türlerden bahsedilecek ve yapma şekline hiç değinilmeyecektir.
Zokalarda taze çıkarılmış fleto ve sülük yemler, karides, midye, yengeç, mamun yem olarak kullanılır. Avlanacağınız zokanın parlak olması gerekir. Bu zokalı avcılığın önemli kısmıdır. Zokanızı parlatmak için üzeri çalı sırtı, cam parçası veya zımpara ile kazınır. Sonra avuç içine birkaç damla civa konulur. Zokanın kurşun kısmı avuç içinde yün güderi veya parmak ile ovularak parlatılır. Zokalar ılık ve sıcak havalarda fazla derin olmayan, az akıntılı sularda, ayrıca çirura, kolyoz, uskumru, lüfer gibi göçmen balıkların bölgeye gelme zamanında kullanılır. Soğuk havalarda balık daha derine kaçacağından ve fazla akıntıda yem uçacağından pek kullanılmaz. Çok akıntılı sularda kullanılmasa da akıntılı suların üzerinde bulunan ada, kaya parçaları ve burunların kuytu kısımlarında oluşan durgun sularda, deniz dibi akıntılarının dipteki alçaklık ve yükseklik sebebi ile meydana gelen anafor ve kaynamaların bulunduğu yerlerde, iki akıntının çarpıştığı yerlerin durgun kısımlarında zokalı avcılık iyi netice verir.
 

A-ZOKA İLE KARAGÖZ – MELANUR AVI:

Yukarıda bahsedilen yerlerde karagöz, melanur, sokar gibi balıkların yakalanması mümkündür. Eğer bu bölgelerde av yapılacaksa tekne kesinlikle bu oluşumların içine demirlenmez. Hatta bölgeye yaklaşırken ve demir atarken ses çıkarılmaz. Tekne takımı bu oluşumların içine atılabilecek bir mesafeye demirlenmelidir. Takım buraya atılır dibe inene kadar beklenir ve tekrar çekilip atma işlevine devam edilir. Balık yakalanırsa yakalandığı derinlik takım üzerinde işaretlenerek bir daha ki sefere balık yakalanmazsa dahi o derinlikte dalgalanmaya bırakılır.

B- ZOKA İLE ÇİPURA AVI:

Çipura avı birçok tip zoka ile yapılabilir. Suyun akıntısına ve derinliğine göre sarımsak, sülük, fındık zokalar da kullanılabilir. Diğer balıklar tarafından kolayca parçalanamadığı için yengeç yem tam olarak kullanılır. Tek zoka ile avlanıldığı gibi takıma hırsız zoka veya hırsız iğne takılarak ta kullanılabilir. Çekeri fazla olan 0.25 no misina beden veya kol olarak kullanılır. Zokalı avcılık derin sularda yapılmadığından sessiz olmaya ve görüntü vermemeye dikkat edilmelidir.

C- ZOKA İLE USKUMRA – KOLYOZ AVI:

Uskumru ve kolyoz mevsimlerinde çaparilerle avcılık daha doğru olur. Ancak peşlerinden gelen iri balıklar yüzünden yada göç zamanı yaklaştığı için balık dağılır ve ürkekleşir.bu bile zoka ile avlanmamız gerektiğini gösterir.
Bedende 0.25 no misina, zokada da sülük zoka tercih edilmelidir.beden ucuna 6 no fırdöndü bağlanır. Fırdöndüden sonra bir kulaç 0.25 no kol bağlanıp ucuna zoka bağlanır. Yem olarak dilimlenmiş sardalya fletosu takılır. Yemlenen takım denize atılıp 10 kulaç inmesi beklenir ve tekrar çekilip atılarak avlanmaya devam edilir.

D- ZOKA İLE LÜFER AVI:

Lüfer avı pişkova tipi zoka ile yapılır. Pirçolların kurşun kısmı kısa olduğu için lüfer tarafından kesilme ihtimali vardır. Pişkova ve ovala uzun bir sapa sahip olduğu ve daha ağır olduğu için tercih edilir. Beden kalınlığı 0.40 veya 0.50 no misinadan, kol 0.30 – 0.35 no misinadan yapılır. Zargana, kolyoz, istavrit veya sardalya fletosu düz durmasına dikkat edilerek diker gibi iğneye takılıp son birkaç santimetresi iğneden sarkıtılır. Takım donanımı çipuranın tek zokalı takımının aynısıdır.
 
 

Çapariler çok iğneli takımlardır.tüylü ve yemli olarak yapılırlar. Ancak artık yemli çapariler sık dolaştığı ve yemleme zor olduğu için pek kullanılmamaktadır. Çaparilerde paraketeler gibi kullanıldığı balığa göre donatılır ve adlandırılır. Kolyoz çaparisi, istavrit çaparisi, palamut çaparisi gibi.

Çapariler yapılırken şunlara dikkat etmeliyiz.

a) çaparinin kollarının hepsi aynı boyda olmalı.
b) Çapari iğneleri hep aynı cins olmalı.
c) Köstek ve kollar aynı çap misinadan olmalı.
d) İğneye takılan tüylerin boyutları aynı olmalı.
e) Tüy renkleri gündüz koyu renkli kullanılsa da hava karamaya başladığı zaman beyaz ve parlak renkli tüylerle yapılanlar kullanılmalı.
f) Eğer teknenin müsait değilse çaparinin toplam boyu (fırdöndüden kurşuna kadar) en fazla kolunuzu kaldırdığınızda el ucunuza kadar olmalı.
g) Çapari kurşununun ağırlığı yakalanmak istenen balığın iriliğine göre arttırılıp eksiltilir. Gerektiğinden hafif ağırlık kullanılırsa balık takımı istediği gibi savurabileceğinden takımın bir anda karışması büyük bir ihtimaldir. Fazla ağır kurşun kullanılması halinde balığın saldırıp kapma hızını veya bulunduğu derinliği hızla geçme olasılığı olduğundan buna da dikkat edilmesi gerekir.
h) Çaparilerde tüy kullanılacaksa su kuşlarının (martı, kaz gibi) tüylerinden yapılmalıdır. Bu tür hayvanların tüyleri yağlı olduğu için çabuk bozulmazlar. Bu hayvanların kanat altı ve kanadın gövde tarafında kalan tüyler en yağlı olanları olduğu için bunlar tercih edilir. Büyük olan kanat üstü tüylerinin telleri kalın ve sert olduğu için dalgalanma kabiliyeti az olur. Bu yüzden tercih edilmemelidir. Kullanılan tüyler ne çok sert nede çok yumuşak olmalıdır.

Palamut veya torik çaparisi bu hayvanların koltuk altındaki kısa, pamuk gibi bol havlı tüyleri bütün olarak kullanılarak yapılır.
Çaparilerde tüyün haricinde parlak simli iplikler veya ipek beyaz iplikler kullanılabilir. Simli iplik ince çapari için yaklaşık 10 kat kadar katlandığı zaman ideal kalınlığa gelmiş olur. Beyaz ipek, sim, kırmızı ibrişim, fosforlu boncuk, fosforlu oje veya fosforlu boya kombinasyonları ile yapılan çaparilerden iyi netice alma olasılığımız çok yüksektir.
 

A- KOLYOZ – İSTAVRİT ÇAPARİSİ ( İNCE ÇAPARİ)

İnce çapariler kanat altı kalem tüylerinden yapılır. Hav tüyleri bu çaparilerde kullanılmaz. Avlandığımız saate göre çapariler koyu veya beyaz renkte olur demiştik. Her seferinde takım değiştirmemek için her iki renk tüyü de aynı iğnede, yarısı siyah yarısı beyaz olarak kullanabiliriz.
Koparılacak tüy telleri çakı ile 4 mm kadar ayrılıp dip kısımlarından tutarak koparılır. Tüy bıyu iğne boyundan yaklaşık 5-10 mm uzun olmalıdır. Önceden hazırlanmış 0.25 no misinadan iki ucuna iki sarımlı kolbaşı düğümü atılmış 8-10 cm boyunda kol, iğne üzerine, düğüm iğne dirseğinin hizasına gelecek şekilde yatırılır. Sıra misinayı iğneye bağlamaya gelmiştir. İğne, misine ve ibrişimin ucu, baş ve işaret parmakları ile tutulur. İbrişimin diğer ucu makas ile birlikte yere bırakılıp ayak ile makaraya basılarak gergin duruma getirilir. İlk ilmek A noktasından atılarak ( BURAYA ŞEKİL ŞART Sf. 197) iğne palasına doğru sıkıca ( ipi koparmadan ) 6 ilmek atılır. Bağlanan iğne, misina, ibrişim elden bırakılmadan gerginlik bozulmadan koparıp hazırladığımız tüyler dip kısmı iğne palasına gelecek şekilde yatırılarak üçü birden aynı şekilde 8 ilmek atılarak bağlanır. Bağlama işlemi bittikten sonra bir elle iğne dirseğinden, bir elle C noktasından tutulup çekilerek tüyün ve düğümlerin iğne palasına iyice oturması sağlanır. Aynı zamanda misinayı bağladığımız düğüm tüyün altına doğru girmiş tüyün ucunu biraz havaya kaldırmış olacaktır. Sonra makasla iğne palasından taşan tüy ve ibrişim kesilerek düzgün hale getirilir. Ardından kırmızı renkli, bulabiliyorsak fosforlu oje ile düğümler dikkatlice boyanır. Bu boyama renk verdiği gibi aynı zamanda düğümlerin de çözülmemesini ve tüylerin çıkmamasını sağlayacaktır. (ŞEKİL ŞART Sf.200 ) 
Bu şekilde 8-10 adet kol hazırlanır. Sıra takımı donatmaya gelmiştir. 0.25 no beden ucuna çift katlı üç sarımlı kasa gözü düğümü atıp kasa gözünden bir yere takılır. Düğümden 35 cm kadar ileriye bir düğüm atılır, ancak sıkıştırmayıp içinden hazırlanan kol geçirildikten sonra hafifçe sıkıştırılır. Bu sıkıştırma içinden geçen kolun kayacağı kadar tatlı sıkı olmalıdır. Sonra iğneden tutulan kol yavaşça çekilerek kol başı düğümünün beden üzerine atılan düğüme oturması sağlanır ve beden çekilerek düğümün kolu iyice sıkması sağlanır. Daha sonra kol düğümünün üst tarafından yani kasagözü düğümüne doğru bedene sarılarak bir düğüm atılıp iyice sıkıştırılır. Bu ikinci düğüm kolun bedene iyice bağlanmasını sağlayacaktır. Diğer kollarda kol boyu ne kadarsa ondan 2 cm fazlası kadar aralıkla bu şekilde bedene bağlanır. Son kolun bağlantı noktasından 35 cm kadar sonra yine çift katlı üç sarımlı kasa gözü düğümü atılıp misina kesilir. Bu düğümün göz genişliği içinden kurşun geçecek genişlikte olmasına dikkat edilmelidir. Bu göze kurşun, ilk attığımız kasa gözü düğümüne de ana bedenden gelen klipsli fırdöndü takılarak takım tamamlanır. 
Takımda kullanılan iğneler 1799 veya 1251C kalite 6-3 numaralar arası bölge balığın boylarına göre seçilir. Kıraça denen küçük istavritlerde iğneleri 9 no ya kadar küçültülebilir.
Karadan atıp çekme ile kullanılacak çaparilerin boyları kullanılan kamışın boyunu kesinlikle geçmemelidir. Aksi taktirde kullanmamız oldukça zorlaşır. 
Denizde kullanılan çaparilerin boyları kullanıcının ustalığına göre değişebilir. Eğer teknede kamış ile avlanmıyorsak teknemiz ıskarmoz yerine veya başka özel yaptıracağınız bir yere ayakla kolumuzun rahatlıkla uzanabileceği bir yükseklikte çubuk dikilirse takım balıkla dolduğu zaman ilk iğneden buraya asılıp takım üzerindeki kalıkları takım dolaşmadan kolayca ayıklamış olursunuz.
 

B-İNCE ÇAPARİNİN KULLANILMASI:

Çaparinin şekil olarak yumurtadan yeni çıkmış balık sürüsüne benzemesi ve bunların yaptığı hareketlere benzeyecek şekilde hareket ettirilmesi gerekir. Balığın geçiş yaptığı ve dolaştığı alanlar belirlenip tekne akışa bırakılarak avlanılır. İlk olarak balığın bulunduğu derinliği bulmanız gerekir. Bunun için takımı birkaç kulaçta bir, bir kol boyu aşağı yukarı hareket ettirerek dibe kadar indirilir ve tekrar aynı şekilde yukarı çekilerek balık aranır. Balık takıma sardığı zaman hemen yukarı çekilmez; takımın gerginliği bozulmadan yavaşça yarım kol kadar aşağı yukarı hareket ettirerek iğnelerin tamamının dolması sağlanır. Burada ustalık isteyen bu doldurma hareketidir. Eğer takım gereğinden fazla serbest bırakılacak olursa yakalanmış olan balıkların savrulması sonucu takım bir anda dolaşıverir. Takımı dibe doğru salarken de buna dikkat etmemiz gerekir. Takıma balığın vurduğunu hissettiğimiz anda takımın akışını durdurup gergin duruma getirmeliyiz. Aksi halde dibe kadar inip duran takımdaki balıklar aynı şekilde bir anda takımı dolaştırıverir. Bu da bize hem takımımızı kaybettirir hem de zaman kaybı sırasında balığın bulunduğu sulardan çıkmamıza sebep olur. Belirli bir avlanma süresi sonunda artık balık takıma vurmuyorsa bu bize balığın bulunduğu sulardan çıktığımızı gösterir. Bu durumda tekne çalıştırılıp balığın vurmaya başladığı yere gelinir ve tekrar akışa bırakılarak avlanmaya devam edilir. 
Balıkla dolan takımın tamamı tekne içine alınmaz. Alınırsa dolaşma olasılığı doğar. Buna sebebiyet vermemiz için takım son iğne teknenin içine girene kadar çekilir, kurşun küpeşteden dışarıda kalacak şekilde gergince tutulup fırdöndüye yakın ilk iğnedeki balık çıkarılıp ters taraftaki küpeşteye saplanır. Böylece takım çamaşır ipi gibi asılmış olur. Sonra kuşuna en yakın iğnedeki balıktan başlanıp takım üzerindeki balıklar ayıklanarak geri salınır. Eğer dikili bir çubuğumuz varsa iğne buraya saplanıp ayıklanması çok daha kolay olacaktır.
Balığın yeri bilinmiyorsa takım tekne arkasından çeker gibi çekilerek ve arada bir durup kurşunun dibe kadar değmesi beklenerek bölge gezilir. Bu şekilde hem yüzey hem de denizin her derinliği taranmış olur. Balığın vurmaya başladığı yerde tekne durdurulup akışa bırakılarak avlanılmaya devam edilir. 
 
 

• PALAMUT

C-PALAMUT ÇAPARİSİ:
Palamut çaparisi şekil olarak ince çapari gibi donatılsa da kullanılan malzemeler daha kalın ve sağlam yapılıdır.
Palamut çaparisi İNCE ÇAPARİDEN FARKLI olarak;

a- kullanılan tüyler kanat altındaki bol havlı tüylerden, simli iplik kullanılacaksa kat sayısı iğne büyüklüğüne göre aynı orantıda artırılarak kullanılır. Tüyler sapı ile iğneye bağlanacağından iğne üzerine bağlanacak kısımdaki tüyler temizlenmelidir. Bu tüyler yarım ay şeklinde hafifçe kıvrıktır. Bu yayın açık tarafı dışa gelecek şekilde iğneye bağlanmalıdır. Böylece tüy dışa doğru kıvrık durur ve hareketleri daha kıvrak olur.
b- Bede 0.70 – 100 no misinadan yapılır.
c- Köstek mevsimine göre 0.40 – 0.70 misinadan seçilir.
d- Kolçak veya fırdöndü kullanılır.
e- Kol aralıkları kol boyunun en az iki katı olmalıdır.
f- Kol boyu 20-25 cm olmalıdır.
g- İğne 1250D - 1251C – 2315 veya benzeri 3 no olmalıdır..
h- Atılan düğümler ve sarımlar daha dikkatlice ve daha çok sarımlı yapılmalıdır. Kol iğneye iğne bağlama düğümlerinden biri ile bağlanıp, sonra tüy ibrişimle sarılarak bağlanmalıdır.
i- Çaparinin sonuna takılan kurşun 150 gr. ağırlığında iki delikli mekik kurşun olmalı ve kurşunun boşta kalan deliğine 80 cm. boyunda ucuna 1 no metal kaşık bağlanmış kol bağlanmalıdır. Bu kaşık balığın dikkatini daha çok çekecektir.
 

Palamut çaparileri ince çapari gibi aşağı yukarı salınıp kullanılmaz. Tekne arkasından çekilip dolaştırılarak kullanılır.

Fotograf: Kenan ÖZCAN

DONATILMIŞ PALAMUT ÇAPARİSİ:
Palamut derin suları sever. Sabah gün doğmadan av yerine varmak gerekir. Balığın göç veya avlanma bölgesini bulmak için geniş zikzaklar çizerek balık bulununcaya kadar dolaşılır. Balığın yakalandığı bölgede devamlı tur atarak dolaşılır. Tekne 2-3 mil olmalıdır. Bunu çekilen takımın su yüzünde sürüklenmediği belirli bir su derinliğine gelmesi olarak tarif edebiliriz. Tekne arkasından 30-35 kulaç mesafe verilerek çekilen takım arada sırada 10-15 kulaç çekilip tekrar salınarak yada küçük daireler çizilerek suyun değişik derinliklerinde gezmesi dolayısıyla bu derinlikleri taranması sağlanmış olur.
Balık yakalandığı zaman motor boşa alınarak takıma boşluk vermeden çekilip yakalanan balık içeri alınır. Başka balıkların yakalanması amacıyla takıma kesinlikle boşluk verilmez. Bunu yapmak takımın dolaşmasına yol açacaktır.

PALAMUTLARIN GELİŞİMİ:

Temmuz aylarında : GACO
Ağustos ayları sonları : 25 cm boy 400 gr. ağırlığında ÇİNGENE PALAMUTU
Eylül ayı ortası  : 35 cm boy 800 gr. ağırlığında  PALAMUT
Eylül ayı ikinci yarısı : 45 cm boy 1 kg. ağırlığında KESTANE PALAMUTU
Ekim ayı başları  : 50 cm boy 2 kg. ağırlığında ZİNDANDELEN
İki yaşındakiler  : TORİK
Üç yaşındakiler  : SİVRİ
Dört yaşındakiler  : ALTIPARMAK
Beş yaşındakiler  : PEÇUTA

Adını alırlar. Bu sıralama göz önünde bulundurarak iğne ve misina kalınlıkları büyütülüp küçültülür.

• PARAKETELER

Parakete ile avcılık balıkçılığın son aşamasıdır. Parakete kullanabilen balıkçı artık usta olmuş sayılır. Parakete bağlanmasından, yemlenmesine, atılmasına, sepete dizilmesine kadar zahmetli, dikkat ve tecrübe isteyen bir avlanma yöntemidir.Parakete ana gövde üzerine bağlanan, iğne sayısı avcının tecrübesine göre artan bir olta sistemidir.  Balıkçılık ile geçinenlerin 2-3 bin iğneye kadar bağladıkları olur. Size önerim önce elli iğneden başlayıp tecrübe kazandıkça en fazla yüz veya ikiyüz iğneye çıkmanızdır. Paraketeler avlanmak istenen balığın cinsine göre hazırlanır ve adlandırılır. Mercan paraketesi, melanur paraketesi, kılıç paraketesi gibi. Şekil olarak aynı olsalar da kol mesafeleri, misina ve iğne kalınlıkları farklıdır. Parakete ana beden üzerine hazırlanan iğneli kolların bağlanmasından sonra da sepet kenarına geçirilen mantar veya poliüretan şeritlere takılmasından oluşur. Artık sepet yerine naylon leğenler kullanılmaktadır. Takılma açısından leğen daha kullanışlıdır. Kolay atılması ve dolaşmaması için paraketeyi sepete dizerken on iğnede bir sepet içine bir sıra gazete sermekte fayda vardır. Sepete iğne dizerken veya herhangi bir sebeple takılmış iğnelerden biri aradan çıkıp sepet içine düşerse paraketenin dolaşmaması için iğnenin dibinden kesip daha sonra paraketeyi elden geçirirken yeniden bağlamakta fayda vardır. 
Parakete iki kişi tarafından atılıp, toplanır. Bir kişi kürek çeker veya motoru idare eder, diğeri de iğneleri atar. Paraketeyi atarken tekneyi idare eden süratini iğnenin geliş hızına ve atanın hareketine göre ayarlamalıdır. Aksi halde iğnelerin üst üste düşmesine yada bedenin gerilerek yerde sürünmesine, dolayısıyla takılmalara ve hatta iğnenin atan kişinin eline saplanmasına neden olur. Paraketeyi atarken denizin akıntısı da önemlidir. Akıntı yönünde atmalı, toplarken de ilk attığımız şamandıradan başlayarak yine akıntı yönünde toplamalıyız. Aksi halde paraketenin teknenin altına kaçmasına yol açabilir ve sıkıntı yaşarız. Toplarken gelen balık varsa çıkartarak iğneleri sırayla sepet kenarına takarız. Yakalanan balığı iğneden çıkartmakta zorlanırsak ya sepet kenarındaki yarıklara koldan takarak bırakır, sonra çıkarırız, yada iğneyi balığı en yakın noktadan kesip sonradan tekrar bağlarız. İğneleri toplarken yine on iğnede yine on iğnede bir gazete veya bez parçası sermekte fayda vardır. Paraketeyi atıp topladıktan sonra elden geçirip dolaşıklıklar düzeltilip, kopan iğneler tekrar bağlanmalıdır. Paraketeyi atarken veya toplarken yakınımızda mutlaka bıçak bulundurmalıyız. Bilhassa iri balık paraketelerini atıp toplama çok dikkat ister. Eğer balık çok iri veya canlı hareketler yapıyorsa bir süre daha belleyip balığın çatlamasını sağlamak gerekir. 50 kg. bir balığın yarı baygın dahi olsa 5 – 10 iğne kala fark edilmesi bizi çok zor durumda bırakabilir. Böyle durumlarda takımı keserek kurtulan balıkçı sayısı epey vardır. Ancak her direnişte de mücadeleden vazgeçmemek, akılcı yaklaşımla çözüme ulaşmak gerekir. En akılcı çözüm teknemizde yedek bulundurmamız gereken 3 kg. lık yedek şamandıraları beden üzerine takıp denize atarak balığın yorulmasını beklemektir. 
 

A- PARAKETELERE GENEL BAKIŞ:

Paraketelerin donanımı şekil olarak aynıdır. Ancak avlanacak balığın cinsine göre takım kalın ya da ince malzemeden yapılır.
a) SEPET: Paraketenin toplandığı kamış sepet veya naylon derin leğendir. Parakete boyuna göre boyutları ayarlanır.
b) ANA ŞAMANDIRA: Paraketenin iki başına takılan şamandıralardır.
c) ARA ŞAMANDIRA: Paraketelerde iki ana şamandıra arasına takılan daha küçük boyuttaki şamandıralardır.
d) AYAK TAŞI: Paraketenin iki başına takılan paraketeyi sabit tutan ağırlıklardır. Ağırlık seçimi paraketenin sürüklenmeyeceği bir ağırlık olarak ayarlanır. Pet şişe gibi malzemeleri kalıp gibi kullanıp beton dökerek ağırlık yapabilirsiniz.
 

B- KILIÇ – ORKİNOS – AKYA – TURNA PARAKETESİ:

Bu parakete su yüzüne yüzer olarak bırakılır. Beden 150 no misinadan yapılır. Kollar yakalanmak istenen balığın büyüklüğüne ve cinsine göre 100 no ile 150 no misina arasından seçilir. İğneler 2330DT 5 no ile 4/0 arasında seçim yapılır. İğnelerin delikli ve galvanizli olarak seçilmesi bağlama kolaylığı ve performans açısından önemlidir. Kolların boyları 4 kulaç, kollar arası mesafe 6 kulaç yapılır. 
100 no veya daha yukarı misinalar kiloluk çileler halinde satılır. Bunları açmak için en pratik yol plastik kovayı ters çevirip çileyi buna takmaktır. Bir ucundan açılmaya başlanan çilenin ucuna 6 no fırdöndü bağlanıp parakete sepeti üzerindeki mantarda açılmış olan yarıklardan birine takılır. (Bu yarıkların sayısı iğne sayısından 10 tane daha fazla olmalıdır.) fırdöndüden sonra 10 kulaç misina ölçülerek sepete kıvrımlarına uygun olarak yerleştirilir ve önceden hazırlanmış kollardan ilki bağlanır. Kollar bedene bağlanırken kısa kalan ucundan kargaburun, uzun kalan ucundan elle tutularak iyice sıkıştırılır. Sonra 6 kulaçta bir kollar bağlanarak devam edilir. Bağlanan kollar sıra ile mantarda açılmış yarıkların arasındaki boşluklara saplanır. Son iğneden 10 kulaç sonra tekrar 6 no fırdöndü bağlanarak parakete bedeni tamamlanır. Bağlanan her iki fırdöndüye de 4 mm. Yaka ipinden 50 şer cm ip bağlanır. Bu ipler paraketeyi şamandıralı ayak taşı ipine bağlamak için kullanılacaktır. Sıra ağırlık takımına gelmiştir. 4 -5 mm yaka ipinin bir ucu ana şamandıraya bağlanır ve su derinliğinden 50cm kadar daha fazlası şamandıra üzerine sarılır. Sarma işleminden önce şamandıradan 3 kulaç sonra ip üzerine 10cm. kadar çapına bir kasa gözü düğümü atılır. Şamandıra ipinin sonuna önceden hazırladığımız ağırlık bağlanır. Bu ağırlık paraketenin akıntı, rüzgar ve yakalanan balığın çekmesi ile sürüklenmeyeceği bir ağırlık olarak seçilmelidir. Küçük boydaki zincirli çapalar ideal ağırlık olarak tercih edilmelidir. Hazırlanan bu ağırlık takımından bir tane daha hazırlanır. Bu da paraketenin sonunda kullanılacaktır. Akıntının hafif olduğu son şamandıra sabit değil, bağlanan ağırlığı şamandıranın taşıyabileceği bir ağırlıktan seçip yüzer şekilde bırakabiliriz.
Kollar paraketeye doğrudan bağlanabildiği gibi ara beden de yapılarak bağlanabilir. Bu da şöyle yapılır.iki kulaç yaka ipi bedene bağlanır ve üzerine 70 – 100 gr lık delikli yaka kuşunu geçirilip ucuna 6 nıo fırdöndü bağlanır. Fırdöndüye iki kulaç boyunda kol, kol ucuna da iğne bağlanır. Bu sistem biraz emekli ve masraflı olmasına karşılık kurşun sayesinde kolun yukarı uçup bedene dolaşması fırdöndü sayesinde kolun bükülmemesi açısından en iyi sistemdir.
 

PARAKETENİN YEMLENMESİ:

Paraketeyi canlı yem ile yemleyebilirsek en iyi sonuç alınır. Ancak bu kadar canlı yemi bulabilmek zor olduğu için genellikle ölü yemler kullanılır. Sardalda, ismarit, kolyoz, istavrit, pupez, sübye, kalamar yem olarak kullanılır. Bunların hangisini daha kolay elde edebiliyorsak onu yem yapabiliriz. Takılan yemin taze olması gerekir. Eğer önceden yemleyip bekletirsek bilhassa sardalya  çabuk bozulacağından netice almamız imkansız hale gelir. Parakete kullanmak büyük bir beceri ve tecrübe ister demiştik.  İşte bu beceri ilk olarak yemlemekle başlar. Tekne rölanti (minimum hız) da giderken hem yemlenir, hem de parakete serilir (denize bırakılır). Tabii bu bir ekip çalışması ile olur. Bir kişi tekneyi kullanır, diğeri de iğnelere yem takıp denize atar. Burada paraketeyi yemleyen kadar tekneyi kullananında usta olması gerekir ki ne zaman tekneyi boşa alacağını, ne zaman manevra yapacağını paraketeyi yemleyenin durumuna bakarak tayin edebilsin.
Yemler bütün olarak iğneye takılır. Bunun için alınan yemin büyüklüğü iğne boyuna göre fazla olmayacak şekilde seçilmelidir. 
 

PARAKETENİN ATILMASI:

Paraketeyi özel bir durum yoksa akıntı istikametine doğru atmakta fayda vardır. Aksi halde herhangi bir duraksamada tekne atılan parakete üzerine gideceğinden dolaşmalara yol açması olasıdır.
 

PARAKETE İĞNESİNE YEM TAKMA ŞEKİLLERİ:

Önce ayak taşı denize bırakılır. Ağırlık dibe oturduktan sonra 5 kulaç daha kalama (boşluk) verilir ve bir kasa gözü oluşturulur. 2 kulaç daha kalama verilip ipin fazlası şamandıraya sarılır ve üç kat kazık bağı yapılıp sabitlenir. Oluşturulan kasa gözüne parakete bağlanıp tekneye biraz yol verip 1. iğneye kadar gelinir. İlk iğne yemlenip ikinci iğneye kadar olan misina denize salınır. Tekneye yol verilir ve sırayla iğneler yemlenip denize atılır. Bu arada her 6-8 iğnede bir, üzerine 1.5 kulaç ip bağlanmış ara şamandıralar iki iğne ortasına gelecek şekilde bağlanır. Son iğne de atıldıktan sonra ikinci ayak taşı da denize diğerleri gibi atılıp parakete bağlanır ve işlem tamamlanır.
Bu parakete bir gün evvel denize bırakılır. Bir gece kaldıktan sonra ertesi gün öğleden sonra toplanır. Yani en az iki günlük bir zaman ister. 
 

KILIÇ PARAKETESİNİN DİPTE LAHOS – ORFOZ – TRANÇA – SİNAGRİT İÇİN KULLANMA ŞEKLİ:

Kılıç paraketesinin yüzeye atılmasının sebebi bu balığın avlanma bölgelerinin buraları olmasıdır. Lahos, trança ise dip balığıdır. Onun için paraketeyi dibe sermemiz gerekir. O yüzden paraketenin başlangıcı şamandıra altına değil, ayak taşının bir kulaç kadar yukarısından bağlanarak dipte kalması sağlanır. Paraketeyi dibe indirmekte tecrübe ister. Direk ayak taşı ile birlikte paraketeyi dibe doğru salarsak parakete ipi ile şamandıra ipinin birbirine dolaşmasına yol açarız. Bunun için ayak taşını bırakacağımız noktaya gelmeden bir müddet evvel tekne seyir halinde şamandıra denize bırakılır ve ip sonuna kadar salınır. Böylece şamandıra tekneden ip boyu kadar uzakta kalmış olur. Parakete ipi ayak taşı yakınına yaptığımız kasa gözüne bağlanıp denize salınmaya başlanır. Şamandıra ipi ile parakete bedeni farklı açılardan geldiği için birbirine dolaşmadan dibe indirilmiş olur. Sığ bölgelerde atacağımız paraketede böyle bir uygulama yapmaya gerek yoktur. 15 m. Den daha yukarı derinliklerde bu uygulama gereklidir.
YEMLEME:
Kullanılan yem çeşidi aynıdır. Kılıç paraketesinde bütün olarak kullanılan yemleri burada yarım veya dilimli olarak ta kullanabiliriz. Kısa süreli olarak bırakılan paraketelerde yemler taze olarak kullanılmalıdır. Eğer parakete uzun süreli bırakılacak ise yemleri kurutup sertleşmesini sağladıktan sonra denize bırakmakta fayda vardır. Böylece küçük balıkların yemi parçalaması engellenmiş olur. Az iğneli ve canlı yemli olarak parakete atılacak ve gece bırakacak isek parakete iğneleri dipten 50 cm. kadar havada kalacak şekilde bırakılır. Böylece canlı yemin ve yakalanan balığın kolayca kayaların altına girmesini engellemiş olduğumuz gibi yemin balık tarafından kolayca görülmesini sağlamış oluruz. Ayrıca balık yakalandıktan sonra takımı koparma olasılığını da aza indirmiş oluruz. Dip paraketesi önceden yemlenip atılmaya hazır beklenir. Yemlemeye paraketenin ilk iğnesinden başlanır. Mantara saplı bulunan iğneye yem takıldıktan sonra hemen yanına açılmış olan yarığa yem sepetten 10 cm. kadar sarkacak şekilde kol yarığın içine sokularak takılır. Yemleme bittikten sonra sepeti tamamen örtecek şekilde üzerine ıslak bir çuval parçası örtmekte fayda vardır. Bu bize sarsıntılar sırasında ve takılmalarda yemlerin dökülüp dağılmamasını sağlar. Paraketeyi dipte askıya alabilmek için şekilde görüldüğü gibi parakete başı şamandıra ipine dipten iki kulaç yukarıdan bağlanır. Ara şamandıralar 5 iğnede bir bağlanır. Şamandıra sadece misinayı askıda tutacak büyüklükte olmalıdır. (örn.500 gr.pet şişe kadar)  ara şamandıra ipi üç kulaç boyunda yapılır, ikinci kulacına küçük bir kasa gözü yapılır, bu kasa gözüne paraketeyi bağlamak için bir karış boyunda bağlama ipleri bağlanır. Ara şamandıra ağırlıkları şamandırayı dibe batıracak ağırlıkta olmalıdır. Bu paraketenin iğne sayısı 15 – 20 civarında olur. Bu şekilde daha fazla iğneli paraketeyi atmak çok zahmetli olur ve çok beceri ister. Ara şamandıraları takım denize atılırken de bağlayabileceğiniz gibi önceden de bağlanıp sepetin dışına sarkıtarak sırası geldiğinde atabilirsiniz. Paraketenin son iğnesi de denize bırakıldıktan sonra biraz çekilerek takımın gergin şekilde durmasını sağlamalıyız. Ama bu çekme işi aşırı boyutlarda olmamalıdır.

MELANUR PARAKETESİ:

Buda kılıç paraketesi gibi yüzeye bırakılır. Beden 0.40 kollar 0.25 misinadan yapılır. Kol boyu 40 cm. kollar arası mesafe 1-1.5 kulaç arası yapılır. İğne 2315 kalitenin 15-18 no su veya benzerinden yapılır. Ara şamandıralar yumurta büyüklüğünde seçilir ve 7 iğnede bir bağlanıp iğne kolu takar gibi parakete mantarındaki yarıklara takılır. Şamandıraların bağlama ipinin boyu bir karış kadar olacaktır. Melanur paraketesinde teke, sardalya, hamsi, ekmek hamuru, sürünez, karides, kurt yem olarak kullanılır. İğneler önceden sırasına göre yemlenip iğne kollarından yarıklara takılarak hazır edilir. Denize birinci ayak taşı ve ana şamandıra bırakılır ve parakete başı şamandıranın bir karış altından başlanır. Sıra ile bütün iğneler ve ara şamandıralar denize atıldıktan sonra ikinci ayaktaşı ve ana şamandıra atılıp aynı şekilde şamandıranın bir karış kadar altından bağlanarak işlem tamamlanır. Balığın tedirgin olmayacağı kadar bir mesafede beklenip yakalanan balıklar alınır.
 

İNCE PARAKETE:

Mercan karagöz gibi dip balıkları için kullanılan paraketelerdir. Adının ince olması kılıç paraketesine göre daha ince malzemeden yapılmış olmasından dolayı tarifi kolay olsun diye balıkçılar arasında bu ismi almıştır.
Bedenin 0.50 misinadan yapılması yeterli olsa da toplanma, karışmama kolaylığından ve kolların dibe takıldığı zaman bedenden tutup koparma ihtiyacı duyduğumuzda bedenin sağlam kalıp kolun kopması açısından bedeni 100 lük misinadan yapılması tercih edilmelidir. Kollar 0.40 veya 0.50 misinadan yapılır. İğnelerin kesinlikle galvaniz olmasına dikkat edilmelidir. İğneler 1250D 1/0 no veya 2310 14 ile 10 no su arası yada benzerlerinden seçilir. Kol boyları 50 cm kol arası mesafe 1.5 veya 2 kulaç yapılır. Yemler de avlanılacak balığın cinsine göre seçilir. Parakete önceden yemlenerek hazır edilir. Yemler kullanılmadan önce hafif tuzlanıp iğneye takıldıktan sonra güneşte bekletilirse sertleşir ve küçük balıklar tarafından kolayca yenmez. Hatta sürünez ve kalamar kullanılıyorsa iğneye takıldıktan sonra yarım gün kadar güneşte bırakıp kurutmak gerekir. Bu yemin kolayca çıkmamasını sağladığı gibi kuruyan yem dipte yüzeceğinden savrularak balıkların dikkatine daha çok çeker.
Paraketeyi atarken sinagrit paraketesinde anlatıldığı gibi birinci ana şamandırayı önceden salmanız gerekir.