Atat�rk ilkeleri k�saca ��yle de s�ralanabilir.
1. Ki�i �zg�rl���, ulusal egemenlik.
2. B�t�n devlet i�lerinde ak�l ve bilimi rehber edinmek. Atat�rk bu hususu "Vasiyetim" dir diye nitelemi�tir. Atat�rk'�n b�t�n devrimlerinin temelini Cumhuriyet rejimi i�erisinde laiklik ilkesinin olu�turdu�unu unutmak gerekir. Gayet tabiidir ki, ba�naz ve tutucu bir toplumda halk egemenli�ine / ulus egemenli�ine dayanan cumhuriyetten s�z edilemedi�i gibi, devrimcilikten veya laik sistemden de bahis etmek olanaks�zd�r.

CUMHUR�YET��L�K
Bat� dillerinde cumhuriyetin kar��l���, ulusun kendisini y�netmesi anlam�na gelir. Cumhuriyet rejiminde iki unsur �ok �nemlidir:
a- �dare edilenler
b- �dare edenler
Bu iki unsurun sahip olas� gereken �zelliklerin ba��nda d�r�stl�k gelir. Cumhuriyet rejiminde her iki taraf�nda d�r�st ve namuslu olmas� gerekir. Rejimin demokrasi paltformuna oturtulmas� �artt�r. Cumhuriyet, ulusun vatan ve hukuka sevgisi ve i�ten ba�l�l��� ile ya�at�lmal�d�r. Bu nedenle cumhuriyete hayat veren damarlar�n ba��nda demokrasi gelir. Ger�ek cumhuriyet rejimlerinde sistemin demokrasi ile olan ili�kisi �ok �nemlidir. ��nk� i� ve d�� tehlikelere kar�� cumhuriyet kendisini sert ve kat� bir �ekilde ama demokrasinin gerekleri i�inde koruyacakt�r. Bunlar�n d���na ��k�lmamas� gereklidir, aksi taktirde demokrasi ile cumhuriyet aras�nda kopukluk ba�lar. Bundan da en b�y�k zarar� cumhuriyet rejimi g�r�r. Onun i�in cumhuriyet y�neticileri daima uyan�k ve g�zleyici durumda olacaklard�r. Demokrasiyi benimsemi� siyasi rejimlerdeki cumhuriyetlerde �zg�rl�klerin kullan�lma alanlar�, demokrasinin kurallar� ile s�n�rland�r�lm��t�r.
Demokratik sistem ile idare edilen cumhuriyetlerde hi� kimsenin s�n�rs�z hak ve hukuku yoktur. S�n�rs�z hak ve hukukun oldu�u rejimlere de demokrasi veya cumhuriyet denemez.
��nk� demokrasilerde ve demokratik cumhuriyetlerde ki�ilerin ve dolay�s�yla toplumlar�n �zg�rl�kleri hukuk yolu ile g�vence alt�na al�nd��� gibi, bular�n s�n�rlar� da adaletin kalemi ile �izilmi�tir.
Bu k�sa a��klamadan sonra Atat�rk'�n cumhuriyet ve devlet anlay���na de�inelim. Atat�rk, kurmu� oldu�u gen� T�rk Devletinin yap�s�n� 29 Ekim 1923 tarihinde cumhuriyetin temelleri �zerine oturturken, en k�sa zaman da bunun gere�i olan demokrasiye ge�ilece�ini �ng�r�yordu. O da siyasi alanda demokrasinin �ok partili sistemle ger�ekle�ece�inin bilincindeydi. Atat�rk'�n zaman�m�zdan yakla��k �� �eyrek as�r evvel cumhuriyet i�in s�yledikleri, bug�n hala baz� bat� �lkelerin elde etmeye �al��t�klar� d���ncelerdir. O s�ylediklerimi bilimsel bir temel �zerine oturtmam�� olsayd�, bu kadar zaman sonra d���nceleri hala g�ncelli�ini koruyabilir miydi? Atat�rk sadece bilgili bir asker, uzak g�r��l� bir devlet adam� de�il ayn� zamanda ger�ek bir d���n�rd�. Ayr�ca sadece d���nce �retmekle kalmam��, bu d���nceleri ger�ekle�tirerek, ���nc� d�nya �lkelerine ba��ms�zl���n ve kurtulu�un yolunu da g�stermi�tir. Bug�n ba��ms�zl�k sava�� veren pek �ok �lkede Atat�rk ad� hala bir bayrak gibi dalgalan�yorsa nedenini burada aramak do�ru olur.
29 Ekim 1923 g�n� ilan edilen cumhuriyetin alt yap�s�n� Atat�rk a�ama a�ama nas�l haz�rlam��t� ? Cumhuriyet laik bir sistem �zerine kurulacakt�. Yani cumhuriyet idaresinde ne halifeye ne de onun kal�nt�lar�na yer vard�. Cumhuriyeti adaletli bir adalet sistemi koruyacakt�. Cumhuriyetin gen� ku�aklar� �a� d��� kara kafal�lar taraf�ndan de�il, ayd�n ba��ms�zl�k ve h�rriyetin de�erini bilen ayd�n kafal� ��retmenler taraf�ndan yeti�tirilecektir. �mparatorluktan kalan mant�k d��� ne varsa hepsi kald�r�lacak, cumhuriyetin temelini m�spet ilim olu�turacakt�r. Cumhuriyetin yaln�zca kanunlar ile, devlet zoru ile ve yasaklarla korunamayaca��n�n bilincinde olan Atat�rk, onun ger�ek de�erini anlayabilece�ini s�yleyebilmi�tir. Ge�en zaman i�erisindeki olaylar bu ileri g�r��l� devlet adam�n�n ve d���n�r�n�n ne denli hakl� oldu�unu g�stermi�tir.
Bilgisiz ve bilin�siz bir halk toplulu�unun ulus olma hakk�na sahip olamayaca��n� vurgulayan Atat�rk, ulusun bilin�lendi�i oranda hak ve hukukuna sahip ��kaca��n� biliyordu. Bu nedenle e�itim ve k�lt�re �ok �nem vermi�tir. Onun, bir bak�ma k�lt�r�, cumhuriyetin temellerinden biri olarak g�rmesindeki neden budur. Atat�rk'e g�re sadece cumhuriyete sahip olmak yeterli de�ildir. Ona lay�k olmak da gereklidir. Bunun i�inde gereken yol gene e�itimden ge�iyordu. H�rriyet ve ba��ms�zl���n k�ymetini, erdemli ve �zverili, �a�da� e�itim alm�� olan gen�ler, sava� alanlar�nda bu u�urda �ehit d��en askerlerden �ok daha iyi bilebilirlerdi Ba��ms�zl�k; h�rriyet, cumhuriyet bundan b�yle sava�arak de�il, bunlar� de�eri bilinerek korunacakt�. Onun i�in k�l��la elde edilen zaferler, siyasi, ekonomik, k�lt�rel zaferlerle ta�land�r�lmal�yd�.